Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Chloramfenikol / Chloramfenikol i paklitaksel

Chloramfenikol i paklitaksel

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

U pacjenta leczonego paklitakselem unikaj chloramfenikolu podawanego ogólnie i wybierz antybiotyk, który nie działa toksycznie na szpik i nie hamuje CYP3A4.

Jeśli jesteś w trakcie chemioterapii paklitakselem, nie stosuj chloramfenikolu (także w maści) bez rozmowy z onkologiem lub farmaceutą.

Niekorzystna interakcjaChloramfenikol+ PaklitakselU pacjenta leczonego paklitakselem unikaj chloramfenikolu podawanego ogólnie i wybierz antybiotyk, który nie działa toksycznie na szpik i nie hamuje CYP3A4.Jeśli jesteś w trakcie chemioterapii paklitakselem, nie stosuj chloramfenikolu (także w maści) bez rozmowy z onkologiem lub farmaceutą.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli jesteś w trakcie chemioterapii paklitakselem, nie stosuj chloramfenikolu (także w maści) bez rozmowy z onkologiem lub farmaceutą.

Chloramfenikol i paklitaksel mogą razem silniej uszkadzać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Zwiększa to ryzyko ciężkich zakażeń, krwawień i niedokrwistości. Chloramfenikol może też zwiększać ilość paklitakselu w organizmie i nasilać jego działania niepożądane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • bladość i duże zmęczenie
  • mrowienie lub drętwienie dłoni i stóp
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta leczonego paklitakselem unikaj chloramfenikolu podawanego ogólnie i wybierz antybiotyk, który nie działa toksycznie na szpik i nie hamuje CYP3A4. Chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z zaburzeniami hemopoezy lub z nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie, dotyczy to także postaci maści[1]. Jeśli chloramfenikol jest jedyną możliwością, kontroluj morfologię krwi z rozmazem przed każdym cyklem chemioterapii i w trakcie antybiotykoterapii. Paklitakselu nie podaje się, gdy przed leczeniem liczba neutrofili wynosi poniżej 1 500 komórek/mm3[2].

Skutek kliniczny

Grozi nasilona mielosupresja – neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość – z ryzykiem ciężkich zakażeń i krwawień. Możliwe jest też nasilenie innych działań toksycznych paklitakselu, np. neuropatii obwodowej, z powodu większej ekspozycji na lek.

Mechanizm

Chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych wątroby. Nasila i przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie, w tym cyklofosfamidu[1]. Paklitaksel jest metabolizowany z udziałem CYP2C8 i CYP3A4. Leki hamujące te izoenzymy mogą zwiększać ekspozycję na paklitaksel i jego toksyczność[2]. Chloramfenikol hamuje CYP3A4, dlatego może zwiększać stężenie paklitakselu. Niezależnie od tego oba leki uszkadzają szpik kostny. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na układ krwiotwórczy[1], a paklitaksel wywołuje neutropenię zależną od dawki.

Metabolizm i transportery

  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi, hemoglobina)
  • objawy zakażenia i gorączka
  • objawy krwawienia
  • objawy neuropatii obwodowej
  • próby wątrobowe

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowy (miejscowo)mupirocyna (miejscowo)

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikolinne zaleceniePrzy stosowaniu chloramfenikolu na skórę lub do oka ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, więc zwiększenie stężenia paklitakselu jest mało prawdopodobne. Chloramfenikolu nie stosuje się jednak u pacjentów z zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie, także w maści. U pacjenta z obniżoną morfologią w trakcie chemioterapii wybierz inny antybiotyk miejscowy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Chloramfenikol a alkohol: brak opisu w bazie.

Interakcja o niejasnym znaczeniuPaklitaksela alkoholZaleca się ograniczenie alkoholu w trakcie chemioterapii paklitakselem, a w dniu infuzji i w dniach z nasilonymi nudnościami lub zapaleniem jamy ustnej najlepiej go unikać.W trakcie leczenia ogranicz alkohol, nie pij go w dniu wlewu i w dni złego samopoczucia, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

W trakcie leczenia ogranicz alkohol, nie pij go w dniu wlewu i w dni złego samopoczucia, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.

Nie stwierdzono, aby alkohol bezpośrednio zmieniał działanie paklitakselu. Alkohol może jednak nasilać niektóre działania niepożądane tego leku, takie jak nudności, owrzodzenia w jamie ustnej oraz drętwienie i mrowienie dłoni i stóp. Regularne picie większych ilości alkoholu obciąża wątrobę, która usuwa lek z organizmu, co może zwiększać jego toksyczność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drętwienie, mrowienie lub ból dłoni i stóp
  • gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
  • nasilone nudności lub wymioty uniemożliwiające picie płynów
  • bolesne owrzodzenia w jamie ustnej
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleca się ograniczenie alkoholu w trakcie chemioterapii paklitakselem, a w dniu infuzji i w dniach z nasilonymi nudnościami lub zapaleniem jamy ustnej najlepiej go unikać. U pacjentów nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby należy poinformować lekarza prowadzącego, ponieważ może to wymagać oceny czynności wątroby i modyfikacji leczenia. Pacjenta należy poinformować o objawach neuropatii, infekcji i krwawień, które wymagają kontaktu z zespołem onkologicznym.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie neuropatii obwodowej, nudności, wymiotów i zapalenia błony śluzowej jamy ustnej oraz, przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu, większe ryzyko mielosupresji i toksyczności związanej z upośledzoną czynnością wątroby. Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu u pacjenta z prawidłową czynnością wątroby nie ma udokumentowanych poważnych skutków.

Mechanizm

Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej paklitakselu z etanolem. ChPL paklitakselu w postaci związanej z albuminą nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] Paklitaksel jest metabolizowany w wątrobie przez CYP2C8 i CYP3A4, a następnie wydalany z żółcią.[1] Przewlekłe nadużywanie alkoholu z uszkodzeniem wątroby może więc teoretycznie zmniejszać klirens paklitakselu i zwiększać jego toksyczność. Interakcja farmakodynamiczna jest bardziej prawdopodobna. Etanol sam działa neurotoksycznie, może nasilać nudności, wymioty i podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego oraz przy przewlekłym spożyciu hamować czynność szpiku, co sumuje się z typowymi działaniami niepożądanymi paklitakselu – neuropatią obwodową, mielosupresją i zapaleniem błon śluzowych. Konwencjonalne postacie paklitakselu w roztworze zawierają etanol jako substancję pomocniczą, czego nie dotyczy postać związana z albuminą.

Metabolizm i transportery

  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[2], substrat CYP3A4[2], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3]

Monitorować

  • objawy neuropatii obwodowej (drętwienie, mrowienie, ból dłoni i stóp)
  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili
  • próby wątrobowe (AST, ALT, bilirubina)
  • nudności, wymioty i stan nawodnienia
  • zapalenie błony śluzowej jamy ustnej

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby, mielosupresji i neuropatii, co może prowadzić do zwiększonej toksyczności paklitakselu eliminowanego głównie drogą wątrobowo-żółciową. Wymaga to poinformowania lekarza prowadzącego, oceny prób wątrobowych i ścisłego monitorowania.
Konwencjonalny roztwór paklitakselu zawierający etanolpostać · alkoholinne zalecenieKonwencjonalne postacie paklitakselu zawierają etanol jako substancję pomocniczą, więc sam wlew dostarcza alkoholu. Po infuzji pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani dodatkowo spożywać alkoholu tego dnia, a ostrożność jest szczególnie ważna u osób z chorobą alkoholową, padaczką lub chorobą wątroby.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 218

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KlozapinaKlozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.

Klozapina i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstają krwinki. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku białych krwinek, przez co organizm traci ochronę przed zakażeniami. Dlatego tych leków się nie łączy, a lekarz dobiera wtedy inny antybiotyk.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • bladość i duże zmęczenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Klozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta, który otrzymuje lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[1]. Zakażenie u pacjenta leczonego klozapiną leczy się antybiotykiem bez działania mielosupresyjnego, dobranym do wskazania. Jeśli chloramfenikol został już podany, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie klozapiną i wykonać morfologię z rozmazem.

Skutek kliniczny

Grozi agranulocytoza lub pancytopenia z ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi zakażeniami. Spadek liczby neutrofili trudno wtedy przypisać jednemu z leków, co utrudnia decyzje w ramach monitorowania hematologicznego klozapiny.

Mechanizm

Oba leki hamują czynność szpiku kostnego. Chloramfenikol upośledza hemopoezę, a klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę. Ich działanie na szpik sumuje się, więc ryzyko i nasilenie mielosupresji rosną[1][2][3]. Chloramfenikol hamuje też wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i spowalnia metabolizm leków przekształcanych w wątrobie[4]. Teoretycznie może więc zwiększać stężenie klozapiny, choć dla tej pary nie jest to udokumentowane.

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
  • objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
  • objawy małopłytkowości i niedokrwistości (siniaki, krwawienia, bladość)

Bezpieczniejsze alternatywy

mupirocyna (na skórę)kwas fusydowy (na skórę i do oka)tobramycyna (do oka)gentamycyna (miejscowo)

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikolryzyko malejePrzy stosowaniu na skórę lub do oka wchłanianie ogólnoustrojowe chloramfenikolu jest małe, ale lek nawet w tej postaci jest przeciwwskazany u osób z zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie. U pacjenta na klozapinie lepiej wybrać inny antybiotyk miejscowy. Jeśli zamiana jest niemożliwa, chloramfenikol stosuje się krótko, na małej powierzchni i bez opóźniania zaplanowanej kontroli morfologii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ FludarabinaNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną.Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.

Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek białych, czerwonych i płytek krwi. To zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, krwawień i silnej anemii.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • bladość i duże osłabienie
  • duszność przy niewielkim wysiłku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną. Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a do tej grupy należą chorzy leczeni fludarabiną. Zakażenie leczy się antybiotykiem bez działania mielotoksycznego dobranym do drobnoustroju i miejsca zakażenia.

Skutek kliniczny

Grozi pogłębiona i przedłużona pancytopenia z ciężkimi zakażeniami, krwawieniami i niedokrwistością, a także nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna. U chorych z nowotworem krwi leczonych fludarabiną takie powikłania mogą zagrażać życiu.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają szpik kostny. Fludarabina wywołuje mielosupresję i limfopenię, a chloramfenikol może powodować zależne od dawki zahamowanie hemopoezy oraz niezależną od dawki niedokrwistość aplastyczną. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Hamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby przez chloramfenikol nie ma tu znaczenia, bo fludarabina nie jest metabolizowana w ten sposób.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • liczba neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • hemoglobina i retikulocyty
  • objawy zakażenia i krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowymupirocynatobramycynaofloksacyna

Kiedy ocena się zmienia

Doustna lub dożylnadroga podania · chloramfenikolryzyko rośniePrzy ogólnym podaniu chloramfenikolu ryzyko zależnego od dawki zahamowania szpiku i niedokrwistości aplastycznej jest największe.
Miejscowa (maść, krople do oczu)droga podania · chloramfenikolryzyko malejeWchłanianie z postaci miejscowych jest małe, ale niedokrwistość aplastyczna nie zależy od dawki, a przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku obejmuje także maść.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KwetiapinaNie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik.Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.

Chloramfenikol w maści lub kroplach do oczu działa tylko miejscowo i nie wpływa na kwetiapinę. Chloramfenikol podawany w tabletkach lub zastrzykach może jednak zwiększyć ilość kwetiapiny we krwi i nasilić jej działania niepożądane. Oba leki mogą też osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nadmierna senność
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • kołatanie serca
  • gorączka, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • nietypowa bladość i osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik. Jeśli chloramfenikol jest jedyną opcją w zakażeniu zagrażającym życiu, decyzję podejmuje lekarz, rozważając czasowe odstawienie lub zmniejszenie dawki kwetiapiny przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi, stopnia sedacji, ciśnienia tętniczego i EKG. Miejscowe postacie chloramfenikolu można stosować z kwetiapiną bez ograniczeń wynikających z tej interakcji.

Skutek kliniczny

Ogólnoustrojowy chloramfenikol może zwiększyć stężenie kwetiapiny i nasilić jej działania niepożądane – nadmierną senność, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, objawy antycholinergiczne i wydłużenie odstępu QT. Sumowanie się toksyczności hematologicznej zwiększa ryzyko neutropenii, agranulocytozy i innych zaburzeń morfologii krwi. Przy chloramfenikolu stosowanym miejscowo (maść, krople do oczu) wchłanianie jest minimalne i interakcja nie ma znaczenia klinicznego.

Mechanizm

Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, a chloramfenikol podany ogólnoustrojowo hamuje ten izoenzym. Chloramfenikol jest inhibitorem wielu enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego izoenzymu (ketokonazol) zwiększał jej AUC 5- do 8-krotnie[2]. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 z kwetiapiną jest przeciwwskazane[2][3][4]. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać układ krwiotwórczy – chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na szpik[1], a przy kwetiapinie (zwłaszcza w skojarzeniu z walproinianem) obserwowano leukopenię i neutropenię[2].

Metabolizm i transportery

  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • stopień sedacji
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • EKG z oceną odstępu QT

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinaamisulpryd

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikolryzyko malejeChloramfenikol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych do zahamowania CYP3A4 ani uszkodzenia szpiku w stopniu istotnym dla tej interakcji. Interakcje z lekami stosowanymi miejscowo nie są znane.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ PaklitakselCyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie grozi ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami, a paklitaksel spełnia to kryterium.Zanim dostaniesz paklitaksel, powiedz onkologowi, że przyjmujesz cyklosporynę, i nie odstawiaj jej sam bez rozmowy z lekarzem, który ją przepisał.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim dostaniesz paklitaksel, powiedz onkologowi, że przyjmujesz cyklosporynę, i nie odstawiaj jej sam bez rozmowy z lekarzem, który ją przepisał.

Cyklosporyna może sprawić, że paklitaksel będzie zbyt długo utrzymywał się w organizmie i działał silniej niż powinien. Zwiększa to ryzyko poważnych działań niepożądanych chemioterapii, zwłaszcza dużego spadku odporności i ciężkich zakażeń. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel lub inne objawy infekcji
  • owrzodzenia i ból w jamie ustnej
  • drętwienie, mrowienie lub pieczenie dłoni i stóp
  • silne osłabienie
  • biegunka
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Cyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie grozi ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami, a paklitaksel spełnia to kryterium[1][2][3]. Przed rozpoczęciem chemioterapii paklitakselem lekarz prowadzący leczenie immunosupresyjne i onkolog powinni wspólnie rozważyć zamianę cyklosporyny na lek immunosupresyjny niehamujący glikoproteiny P ani CYP3A4. Jeśli jednoczesne stosowanie jest nieuniknione, decyzja należy do onkologa i wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi, objawów toksyczności paklitakselu oraz stężenia cyklosporyny i czynności nerek[1].

Skutek kliniczny

Większa ekspozycja na paklitaksel może nasilić jego toksyczność – głęboką neutropenię, neutropenię z gorączką, zapalenie błon śluzowych i neuropatię obwodową[4]. Połączenie z immunosupresją zwiększa ryzyko ciężkich, zagrażających życiu zakażeń.

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje glikoproteinę P i CYP3A4[1], a paklitaksel jest substratem glikoproteiny P i jest metabolizowany przez CYP2C8 oraz CYP3A4[4]. Zahamowanie usuwania paklitakselu z komórek i jego metabolizmu zwiększa ekspozycję na cytostatyk. Dodatkowo immunosupresja wywołana cyklosporyną sumuje się z neutropenią po paklitakselu, co zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[5], paklitaksel – substrat CYP3A4[6]
  • Cyklosporyna – inhibitor OATP1B1[5], paklitaksel – substrat OATP1B1[5]
  • Cyklosporyna – inhibitor OATP1B3[5], paklitaksel – substrat OATP1B3[5]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], silny inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[7]
  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[6], substrat CYP3A4[6], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili przed każdym podaniem paklitakselu
  • objawy zakażenia i gorączka
  • objawy neuropatii obwodowej
  • zapalenie błon śluzowych jamy ustnej
  • stężenie cyklosporyny we krwi
  • stężenie kreatyniny w surowicy

Bezpieczniejsze alternatywy

mykofenolan mofetylukwas mykofenolowy

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · cyklosporynaryzyko rośnieDożylna postać cyklosporyny i klasyczna postać paklitakselu zawierają polioksyetylenowany olej rycynowy, co sumuje ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości i może dodatkowo zmieniać farmakokinetykę paklitakselu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ PaklitakselNie stosuj preparatów jeżówki w trakcie leczenia paklitakselem.Odstaw jeżówkę i powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię o wszystkich ziołach i suplementach, które przyjmujesz.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Odstaw jeżówkę i powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię o wszystkich ziołach i suplementach, które przyjmujesz.

Jeżówki nie stosuj w trakcie leczenia paklitakselem. Jeżówka pobudza układ odpornościowy i może wpływać na to, jak organizm przetwarza lek przeciwnowotworowy. Może to osłabić leczenie albo nasilić jego działania niepożądane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub inne objawy zakażenia
  • drętwienie lub mrowienie dłoni i stóp
  • nasilone osłabienie
  • wysypka lub swędzenie skóry
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj preparatów jeżówki w trakcie leczenia paklitakselem.[1] Jeśli pacjent już przyjmuje jeżówkę, należy ją odstawić i poinformować lekarza prowadzącego chemioterapię. Każdy preparat ziołowy lub suplement w trakcie leczenia przeciwnowotworowego wymaga uzgodnienia z onkologiem.

Skutek kliniczny

Możliwa jest zmiana ekspozycji na paklitaksel – zarówno osłabienie skuteczności przeciwnowotworowej, jak i nasilenie toksyczności. Pobudzanie układu odpornościowego w okresie mielosupresji wywołanej chemioterapią nie ma udowodnionej korzyści i może utrudniać ocenę działań niepożądanych.

Mechanizm

Preparatów jeżówki nie stosuje się u chorych onkologicznych leczonych cytostatykami.[1] Jeżówka działa immunostymulująco i nie jest stosowana w immunosupresji ani w chorobach układu białokrwinkowego.[2] Paklitaksel jest metabolizowany przez CYP2C8 i CYP3A4, a leki indukujące te izoenzymy mogą zmniejszać jego ekspozycję i skuteczność, natomiast leki hamujące mogą zwiększać jego toksyczność.[3] Jeżówka może modyfikować aktywność CYP3A4, dlatego wpływ na stężenie paklitakselu jest nieprzewidywalny.

Metabolizm i transportery

  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • objawy neuropatii obwodowej
  • objawy zakażenia w okresie neutropenii
  • ocena skuteczności leczenia przeciwnowotworowego

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ PaklitakselNie należy rozpoczynać klozapiny u pacjenta leczonego paklitakselem, ponieważ ChPL klozapiny wymienia jednoczesne przyjmowanie substancji o znacznym ryzyku agranulocytozy w przeciwwskazaniach.Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.

Klozapina i paklitaksel mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Razem działają silniej i ryzyko groźnego spadku tych krwinek jest dużo większe. Takie leczenie wymaga decyzji twojego psychiatry i onkologa oraz częstych badań krwi. Nie odstawiaj klozapiny samodzielnie, bo nagłe przerwanie też może ci zaszkodzić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne i duże osłabienie
  • brak wypróżnienia przez kilka dni, wzdęcie lub ból brzucha
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać klozapiny u pacjenta leczonego paklitakselem, ponieważ ChPL klozapiny wymienia jednoczesne przyjmowanie substancji o znacznym ryzyku agranulocytozy w przeciwwskazaniach.[1][2][3] Gdy pacjent już przyjmujący klozapinę wymaga chemioterapii paklitakselem, decyzję o kontynuacji, zmianie lub odstawieniu leku przeciwpsychotycznego powinni podjąć wspólnie psychiatra i onkolog, z uwzględnieniem stanu psychicznego i lekooporności schizofrenii. Jeśli korzyść z kontynuacji klozapiny przeważa, konieczne jest częstsze oznaczanie morfologii z rozmazem przed każdym cyklem i w okresie spodziewanego nadiru. Paklitakselu nie należy podawać, gdy liczba neutrofili przed leczeniem wynosi poniżej 1 500 komórek/mm3.[4] Klozapiny nie wolno odstawiać nagle bez decyzji lekarza.

Skutek kliniczny

Wzrasta ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z gorączką neutropeniczną i zakażeniami zagrażającymi życiu. Spadek liczby neutrofili trudno przypisać jednemu z leków, co utrudnia decyzję o przerwaniu klozapiny albo opóźnieniu cyklu chemioterapii. Dodatkowo oba leki mogą upośledzać perystaltykę przewodu pokarmowego, co przy klozapinie zwiększa ryzyko zaparć i niedrożności porażennej jelit.

Mechanizm

Oba leki hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działania mielosupresyjne sumują się. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę o charakterze idiosynkratycznym, a paklitaksel jako lek cytotoksyczny powoduje zależną od dawki neutropenię. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne.[1] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ paklitaksel jest metabolizowany przez CYP2C8 i CYP3A4, a klozapina nie jest znanym inhibitorem ani induktorem tych izoenzymów.[4]

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[7], substrat CYP3A4[7], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili przed każdym cyklem paklitakselu i w okresie nadiru
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • wypróżnienia i objawy niedrożności jelit
  • stan psychiczny przy każdej zmianie dawki klozapiny

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazololanzapinakwetiapinarisperidon

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie klozapiny w trakcie leczenia paklitakselemkolejność włączenia · klozapinainterakcja nie dotyczyRozpoczynanie klozapiny u pacjenta przyjmującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy jest przeciwwskazane w ChPL klozapiny.
Paklitaksel u pacjenta przewlekle leczonego klozapinąkolejność włączenia · paklitakselinne zalecenieU pacjenta ustabilizowanego na klozapinie decyzję o jej kontynuacji w trakcie chemioterapii podejmuje wspólnie psychiatra i onkolog, przy częstszej kontroli morfologii z rozmazem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Taksany (np. docetaksel, paklitaksel, kabazytaksel) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i taksanu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne, z uwzględnieniem ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz rozpocząć chemioterapię paklitakselem, docetakselem lub kabazytakselem, powiedz o tym onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, ale nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz rozpocząć chemioterapię paklitakselem, docetakselem lub kabazytakselem, powiedz o tym onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, ale nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie.

Leki osłabiające układ odpornościowy, takie jak fingolimod, teriflunomid, tofacytynib, natalizumab czy mykofenolan mofetyl, oraz leki stosowane w chemioterapii, takie jak paklitaksel, docetaksel i kabazytaksel, osłabiają odporność w różny sposób. Stosowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę białych krwinek i zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń. Dlatego lekarze często wstrzymują lek osłabiający odporność na czas chemioterapii albo bardzo dokładnie kontrolują wyniki krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel lub duszność
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • wysypka z pęcherzykami, na przykład półpasiec
  • nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
  • nasilone mrowienie lub drętwienie dłoni i stóp
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i taksanu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne, z uwzględnieniem ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia. W praktyce przed rozpoczęciem chemioterapii zwykle wstrzymuje się lek immunosupresyjny, uwzględniając jego czas działania, zwłaszcza w przypadku natalizumabu, fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu, inebilizumabu i immunoglobuliny przeciw limfocytom T. Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo, dlatego przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym. Po zakończeniu leczenia taksanem lek immunosupresyjny wznawia się dopiero po odbudowie liczby neutrofilów i limfocytów. Przed leczeniem warto wykluczyć gruźlicę utajoną i zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B oraz rozważyć profilaktykę przeciwdrobnoustrojową zgodnie z zaleceniami onkologicznymi. Szczepionki żywe są przeciwwskazane w czasie leczenia.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, w tym zakażeń oportunistycznych, gorączki neutropenicznej i posocznicy. Przy natalizumabie, modulatorach receptora S1P i innych silnie limfotoksycznych lekach rośnie ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii i reaktywacji zakażeń utajonych, takich jak gruźlica, wirusowe zapalenie wątroby typu B czy półpasiec[1]. Możliwe jest pogłębienie i wydłużenie neutropenii oraz limfopenii, co może wymusić opóźnienie lub redukcję dawki chemioterapii. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie z paklitakselem możliwe jest też nasilenie typowych działań niepożądanych taksanu, takich jak neuropatia i mielosupresja.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania hamującego odporność. Taksany uszkadzają dzielące się komórki szpiku i wywołują neutropenię, a często także limfopenię, natomiast selektywne leki immunosupresyjne ograniczają liczbę lub czynność limfocytów, migrację komórek odpornościowych do tkanek, przekaźnictwo cytokin albo stężenie przeciwciał. Mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy, leflunomid i teriflunomid same mogą obniżać liczbę leukocytów, więc nasilają mielosupresję. Fingolimod, ozanimod i ponesimod zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, tofacytynib i tolebrutynib hamują przekaźnictwo wewnątrzkomórkowe, natalizumab blokuje przenikanie limfocytów do ośrodkowego układu nerwowego, a immunoglobulina przeciw limfocytom T, belatacept, abatacept i inebilizumab usuwają lub wyłączają limfocyty[2]. Rawulizumab zwiększa podatność na zakażenia bakteriami otoczkowymi, a efgartigimod alfa i imlifidaza obniżają stężenie przeciwciał klasy IgG. Dodatkowo leflunomid i teriflunomid hamują CYP2C8 i białka transportowe, co może zwiększać ekspozycję na paklitaksel, metabolizowany głównie przez CYP2C8. Długi okres półtrwania niektórych leków grupy A sprawia, że ich działanie utrzymuje się przez tygodnie lub miesiące po odstawieniu.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba neutrofilów i limfocytów, przed każdym cyklem chemioterapii
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P
  • aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie, teriflunomidzie i tofacytynibie
  • objawy neuropatii obwodowej przy paklitakselu łączonym z leflunomidem lub teriflunomidem

Kiedy ocena się zmienia

Zakończona procedura przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomiduodstep · selektywne leki immunosupresyjneryzyko malejePo przeprowadzeniu procedury przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym i potwierdzeniu niskiego stężenia teriflunomidu ryzyko sumowania działania i hamowania CYP2C8 przy paklitakselu istotnie maleje.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występuje ciężka neutropenia po taksanach i cięższy przebieg zakażeń, a tofacytynib wiąże się u nich z większym ryzykiem poważnych zakażeń.
Lek immunosupresyjny włączany w trakcie lub krótko po chemioterapiikolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjneryzyko rośnieWłączanie leku immunosupresyjnego przed odbudową liczby neutrofilów i limfocytów po taksanie pogłębia i wydłuża immunosupresję, dlatego należy odczekać na normalizację morfologii.
Schemat cotygodniowy paklitakselu w małej dawcedawka · taksanyryzyko malejeSchematy cotygodniowe paklitakselu w małej dawce zwykle wywołują płytszą neutropenię niż schematy podawane co trzy tygodnie, ale nie znoszą ryzyka sumowania immunosupresji.

Źródła

  1. Calabresi PA, Radue EW, Goodin D, Jeffery D, Rammohan KW, Reder AT, et al. Safety and efficacy of fingolimod in patients with relapsing-remitting multiple sclerosis (FREEDOMS II): a double-blind, randomised, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet Neurol. 2014;13(6):545-56. doi: 10.1016/S1474-4422(14)70049-3. PMID: 24685276.
  2. Triplett J, Kermode AG, Corbett A, Reddel SW. Warts and all: Fingolimod and unusual HPV-associated lesions. Mult Scler. 2018;25(11):1547-1550. doi: 10.1177/1352458518807088. PMID: 30427266.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ PaklitakselNie podaje się dopęcherzowo szczepionki BCG pacjentom leczonym cytostatykami, w tym paklitakselem.Jeśli masz zaplanowane wlewy BCG do pęcherza i jednocześnie dostajesz paklitaksel, powiedz o tym od razu swojemu lekarzowi, zanim przyjmiesz kolejną dawkę któregokolwiek z tych leków.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz zaplanowane wlewy BCG do pęcherza i jednocześnie dostajesz paklitaksel, powiedz o tym od razu swojemu lekarzowi, zanim przyjmiesz kolejną dawkę któregokolwiek z tych leków.

Paklitaksel to lek stosowany w chemioterapii, który osłabia odporność. Szczepionka BCG podawana do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie i działa dzięki sprawnej odporności. Gdy odporność jest osłabiona chemioterapią, bakterie mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać groźne zakażenie, a leczenie BCG może działać słabiej. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • duże osłabienie i złe samopoczucie
  • kaszel lub duszność
  • ból stawów albo wysypka
  • nasilone pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu
  • krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podaje się dopęcherzowo szczepionki BCG pacjentom leczonym cytostatykami, w tym paklitakselem.[1][2][3] Paklitakselu w tej postaci nie łączy się z innymi lekami przeciwnowotworowymi poza wskazanymi schematami.[4] Termin rozpoczęcia lub wznowienia wlewów BCG po zakończeniu chemioterapii ustala onkolog lub urolog po ocenie stanu odporności pacjenta.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG, które może zagrażać życiu. Skuteczność leczenia BCG może być mniejsza, ponieważ zależy od sprawnego układu odpornościowego.

Mechanizm

Paklitaksel jest cytostatykiem, który hamuje czynność szpiku i powoduje neutropenię, a przez to osłabia odporność. Dopęcherzowa szczepionka BCG zawiera żywe, atenuowane prątki i działa przeciwnowotworowo dzięki miejscowej odpowiedzi immunologicznej. Przy obniżonej odporności prątki mogą się szerzyć poza pęcherz, a odpowiedź przeciwnowotworowa jest słabsza.

Metabolizm i transportery

  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[5], substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[6], substrat OATP1B3[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z liczbą neutrofili
  • temperatura ciała i objawy zakażenia uogólnionego (gorączka, dreszcze, osłabienie)
  • objawy ze strony układu moczowego

Kiedy ocena się zmienia

BCG dopęcherzowo planowane po zakończeniu chemioterapii paklitakselemkolejność włączenia · szczepionka BCGinne zaleceniePo zakończeniu chemioterapii możliwość podania BCG ocenia lekarz prowadzący na podstawie stanu odporności pacjenta, w tym liczby neutrofili. Przeciwwskazanie dotyczy okresu, w którym odporność jest obniżona.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.