Interakcje / Chloramfenikol / Chloramfenikol i propafenon
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przy ogólnym podaniu chloramfenikolu u pacjenta leczonego propafenonem monitoruj czynność serca i odpowiedź na leczenie, a w razie objawów nadmiernego działania zmniejsz dawkę propafenonu.
Jeśli dostajesz chloramfenikol w tabletkach lub zastrzykach, powiedz lekarzowi, że bierzesz propafenon, a przy maści lub kroplach do oczu nic nie musisz zmieniać.
Niekorzystna interakcjaChloramfenikol+ PropafenonPrzy ogólnym podaniu chloramfenikolu u pacjenta leczonego propafenonem monitoruj czynność serca i odpowiedź na leczenie, a w razie objawów nadmiernego działania zmniejsz dawkę propafenonu.Jeśli dostajesz chloramfenikol w tabletkach lub zastrzykach, powiedz lekarzowi, że bierzesz propafenon, a przy maści lub kroplach do oczu nic nie musisz zmieniać.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostajesz chloramfenikol w tabletkach lub zastrzykach, powiedz lekarzowi, że bierzesz propafenon, a przy maści lub kroplach do oczu nic nie musisz zmieniać.
Chloramfenikol podawany w tabletkach lub zastrzykach może spowolnić usuwanie propafenonu z organizmu, przez co lek na serce działa silniej niż zwykle. Może to wywołać zbyt wolne lub nieregularne bicie serca i zawroty głowy. Maść i krople do oczu z chloramfenikolem nie wpływają na propafenon.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne, nierówne lub kołatające bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- zaburzenia widzenia
- metaliczny smak w ustach lub nudności
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy ogólnym podaniu chloramfenikolu u pacjenta leczonego propafenonem monitoruj czynność serca i odpowiedź na leczenie, a w razie objawów nadmiernego działania zmniejsz dawkę propafenonu.[1] Po zakończeniu kuracji chloramfenikolem stężenie propafenonu może się obniżyć, więc oceń ponownie skuteczność przeciwarytmiczną. Miejscowe postacie chloramfenikolu (maść, krople do oczu) można stosować bez zmiany leczenia propafenonem.
Skutek kliniczny
Przy ogólnym podaniu chloramfenikolu stężenie propafenonu może wzrosnąć, co nasila jego działanie na układ bodźcoprzewodzący serca. Możliwe są bradykardia, poszerzenie zespołu QRS, wydłużenie odstępu PR, bloki przewodzenia oraz działanie proarytmiczne, a także objawy ze strony OUN, takie jak zawroty głowy i zaburzenia widzenia.
Mechanizm
Chloramfenikol podany ogólnie hamuje wiele enzymów mikrosomalnych wątroby, w tym izoenzym CYP3A4, i przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie.[2] Propafenon jest metabolizowany przez izoenzymy CYP2D6, CYP3A4 i CYP1A2, a inhibitory tych enzymów mogą zwiększać jego stężenie.[1] Przy stosowaniu miejscowym na skórę lub do oka wchłanianie chloramfenikolu jest znikome, więc hamowanie metabolizmu propafenonu jest mało prawdopodobne.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG – szerokość QRS, odstęp PR, rytm serca
- częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze
- objawy toksyczności propafenonu – zawroty głowy, zaburzenia widzenia, metaliczny smak, nudności
- morfologia krwi przy ogólnym leczeniu chloramfenikolem
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Chloramfenikol stosowany miejscowo na skórę lub do oka nie osiąga stężeń zdolnych hamować metabolizm propafenonu, więc nie trzeba zmieniać leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Chloramfenikol a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuPropafenona alkoholNie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, szczególnie w pierwszych tygodniach leczenia, po zmianie dawki i przed prowadzeniem pojazdów.Najlepiej nie pić alkoholu albo ograniczyć go do niewielkiej ilości i nie prowadzić pojazdów po jego spożyciu.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Najlepiej nie pić alkoholu albo ograniczyć go do niewielkiej ilości i nie prowadzić pojazdów po jego spożyciu.
Alkohol może nasilać zawroty głowy i uczucie osłabienia, które czasem pojawiają się podczas przyjmowania propafenonu. U niektórych osób większa ilość alkoholu może też wywołać kołatanie serca lub zaburzenia rytmu. Badań nad tym połączeniem jest niewiele, dlatego bezpieczniej jest ograniczyć alkohol do minimum, zwłaszcza na początku leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub uczucie omdlenia
- kołatanie lub nierówna praca serca
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- nagłe osłabienie lub zaburzenia widzenia
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, szczególnie w pierwszych tygodniach leczenia, po zmianie dawki i przed prowadzeniem pojazdów. Pacjentom z niewydolnością serca, niedociśnieniem, zaburzeniami przewodzenia lub nawracającymi napadami migotania przedsionków wskazane jest całkowite unikanie alkoholu. Zalecenie ma charakter ostrożnościowy i opiera się na zapisie ChPL o prowadzeniu pojazdów oraz na wiedzy farmakologicznej, nie na badaniach interakcji.[1]
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie zawrotów głowy, senności, zaburzeń widzenia i spadku ciśnienia tętniczego, co zwiększa ryzyko upadku i pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów. Przy większych ilościach alkoholu możliwy nawrót kołatania serca lub zaburzeń rytmu, czyli pogorszenie kontroli choroby, na którą przyjmowany jest propafenon.
Mechanizm
Charakterystyka produktu leczniczego wspomina o alkoholu tylko w części o prowadzeniu pojazdów, gdzie każe pamiętać o możliwych zawrotach głowy i zaburzeniach widzenia, szczególnie na początku leczenia i w połączeniu z alkoholem[1]. Brak danych z badań interakcji propafenonu z etanolem. Z wiedzy farmakologicznej wynika możliwy addycyjny efekt dwóch czynników: alkohol obniża ciśnienie tętnicze i wywołuje zawroty głowy, a propafenon może powodować zawroty głowy i niedociśnienie. Dodatkowo duże dawki etanolu mogą same sprzyjać zaburzeniom rytmu serca, co jest istotne u osoby leczonej z powodu arytmii. Są to wnioski teoretyczne, bez potwierdzenia w badaniach z propafenonem.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- zawroty głowy i uczucie niestabilności
- ciśnienie tętnicze i tętno
- kołatania serca lub nawrót napadów arytmii
- tolerancja leczenia po zmianie dawki
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości alkoholu, w tym jednorazowe upicie sięilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Większe ilości etanolu zwiększają ryzyko niedociśnienia, zawrotów głowy i prowokowania zaburzeń rytmu, co przy leczeniu antyarytmicznym jest klinicznie istotne. Zalecaj unikanie takiego picia. |
| Początek leczenia lub okres po zmianie dawkiczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | ChPL wskazuje początek leczenia i zmianę leku jako okres szczególnej ostrożności przy prowadzeniu pojazdów w połączeniu z alkoholem. W tym czasie zalecaj całkowite unikanie alkoholu. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych większe jest ryzyko niedociśnienia ortostatycznego i upadków, więc addycyjne działanie alkoholu ma większe znaczenie kliniczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 278
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KlozapinaKlozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.
Klozapina i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstają krwinki. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku białych krwinek, przez co organizm traci ochronę przed zakażeniami. Dlatego tych leków się nie łączy, a lekarz dobiera wtedy inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- bladość i duże zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta, który otrzymuje lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[1]. Zakażenie u pacjenta leczonego klozapiną leczy się antybiotykiem bez działania mielosupresyjnego, dobranym do wskazania. Jeśli chloramfenikol został już podany, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie klozapiną i wykonać morfologię z rozmazem.
Skutek kliniczny
Grozi agranulocytoza lub pancytopenia z ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi zakażeniami. Spadek liczby neutrofili trudno wtedy przypisać jednemu z leków, co utrudnia decyzje w ramach monitorowania hematologicznego klozapiny.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego. Chloramfenikol upośledza hemopoezę, a klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę. Ich działanie na szpik sumuje się, więc ryzyko i nasilenie mielosupresji rosną[1][2][3]. Chloramfenikol hamuje też wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i spowalnia metabolizm leków przekształcanych w wątrobie[4]. Teoretycznie może więc zwiększać stężenie klozapiny, choć dla tej pary nie jest to udokumentowane.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
- objawy małopłytkowości i niedokrwistości (siniaki, krwawienia, bladość)
Bezpieczniejsze alternatywy
mupirocyna (na skórę)kwas fusydowy (na skórę i do oka)tobramycyna (do oka)gentamycyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu na skórę lub do oka wchłanianie ogólnoustrojowe chloramfenikolu jest małe, ale lek nawet w tej postaci jest przeciwwskazany u osób z zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie. U pacjenta na klozapinie lepiej wybrać inny antybiotyk miejscowy. Jeśli zamiana jest niemożliwa, chloramfenikol stosuje się krótko, na małej powierzchni i bez opóźniania zaplanowanej kontroli morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ FludarabinaNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną.Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek białych, czerwonych i płytek krwi. To zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, krwawień i silnej anemii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- bladość i duże osłabienie
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną. Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a do tej grupy należą chorzy leczeni fludarabiną. Zakażenie leczy się antybiotykiem bez działania mielotoksycznego dobranym do drobnoustroju i miejsca zakażenia.
Skutek kliniczny
Grozi pogłębiona i przedłużona pancytopenia z ciężkimi zakażeniami, krwawieniami i niedokrwistością, a także nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna. U chorych z nowotworem krwi leczonych fludarabiną takie powikłania mogą zagrażać życiu.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny. Fludarabina wywołuje mielosupresję i limfopenię, a chloramfenikol może powodować zależne od dawki zahamowanie hemopoezy oraz niezależną od dawki niedokrwistość aplastyczną. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Hamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby przez chloramfenikol nie ma tu znaczenia, bo fludarabina nie jest metabolizowana w ten sposób.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba neutrofilów
- liczba płytek krwi
- hemoglobina i retikulocyty
- objawy zakażenia i krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna lub dożylnadroga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu chloramfenikolu ryzyko zależnego od dawki zahamowania szpiku i niedokrwistości aplastycznej jest największe. |
| Miejscowa (maść, krople do oczu)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Wchłanianie z postaci miejscowych jest małe, ale niedokrwistość aplastyczna nie zależy od dawki, a przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku obejmuje także maść. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KwetiapinaNie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik.Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.
Chloramfenikol w maści lub kroplach do oczu działa tylko miejscowo i nie wpływa na kwetiapinę. Chloramfenikol podawany w tabletkach lub zastrzykach może jednak zwiększyć ilość kwetiapiny we krwi i nasilić jej działania niepożądane. Oba leki mogą też osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nadmierna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca
- gorączka, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- nietypowa bladość i osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik. Jeśli chloramfenikol jest jedyną opcją w zakażeniu zagrażającym życiu, decyzję podejmuje lekarz, rozważając czasowe odstawienie lub zmniejszenie dawki kwetiapiny przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi, stopnia sedacji, ciśnienia tętniczego i EKG. Miejscowe postacie chloramfenikolu można stosować z kwetiapiną bez ograniczeń wynikających z tej interakcji.
Skutek kliniczny
Ogólnoustrojowy chloramfenikol może zwiększyć stężenie kwetiapiny i nasilić jej działania niepożądane – nadmierną senność, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, objawy antycholinergiczne i wydłużenie odstępu QT. Sumowanie się toksyczności hematologicznej zwiększa ryzyko neutropenii, agranulocytozy i innych zaburzeń morfologii krwi. Przy chloramfenikolu stosowanym miejscowo (maść, krople do oczu) wchłanianie jest minimalne i interakcja nie ma znaczenia klinicznego.
Mechanizm
Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, a chloramfenikol podany ogólnoustrojowo hamuje ten izoenzym. Chloramfenikol jest inhibitorem wielu enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego izoenzymu (ketokonazol) zwiększał jej AUC 5- do 8-krotnie[2]. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 z kwetiapiną jest przeciwwskazane[2][3][4]. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać układ krwiotwórczy – chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na szpik[1], a przy kwetiapinie (zwłaszcza w skojarzeniu z walproinianem) obserwowano leukopenię i neutropenię[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- stopień sedacji
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- EKG z oceną odstępu QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Chloramfenikol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych do zahamowania CYP3A4 ani uszkodzenia szpiku w stopniu istotnym dla tej interakcji. Interakcje z lekami stosowanymi miejscowo nie są znane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ PropafenonNie łącz hydroksyzyny z propafenonem.Nie zaczynaj brać hydroksyzyny, jeśli przyjmujesz propafenon, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać hydroksyzyny, jeśli przyjmujesz propafenon, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.
Hydroksyzyny nie łączy się z propafenonem. Oba leki wpływają na pracę serca i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu. Propafenon dostają osoby z chorobą serca, a u nich hydroksyzyna jest szczególnie niebezpieczna. Na świąd, alergię, niepokój czy kłopoty ze snem są bezpieczniejsze leki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcie albo omdlenie
- nagłe zawroty głowy
- bardzo wolne tętno
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z propafenonem. Hydroksyzyna jest przeciwwskazana u pacjentów z chorobą układu krążenia oraz przyjmujących leki wydłużające QT lub wywołujące torsade de pointes[1]. Jeśli wskazaniem jest świąd lub alergia, wybierz lek przeciwhistaminowy o małym wpływie na odstęp QT. Jeśli wskazaniem jest lęk lub bezsenność, lekarz powinien dobrać leczenie bez działania wydłużającego QT. Jeśli pacjent już przyjął oba leki, odstaw hydroksyzynę, wykonaj EKG z oceną QT i QRS oraz oznacz potas i magnez.
Skutek kliniczny
Ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i innych komorowych zaburzeń rytmu, a także nasilenia bradykardii i zaburzeń przewodzenia. Przy większych dawkach hydroksyzyny możliwe jest zwiększenie stężenia propafenonu i nasilenie jego działań niepożądanych, w tym proarytmicznych.
Mechanizm
Hydroksyzyny nie stosuje się u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT lub wywołujące zaburzenia rytmu typu torsade de pointes ani u osób ze stwierdzoną chorobą układu krążenia i znaczącą bradykardią[1]. Propafenon jest lekiem przeciwarytmicznym klasy IC, który zwalnia przewodzenie, poszerza zespół QRS, może wydłużać odstęp QT i ma działanie proarytmiczne, a samo wskazanie do jego stosowania oznacza chorobę serca. Działanie obu leków na repolaryzację i przewodzenie sumuje się. Dodatkowo hydroksyzyna jest inhibitorem CYP2D6 i w dużych dawkach może zwiększać stężenie substratów tego enzymu[1]. Leki hamujące CYP2D6 mogą zwiększać stężenie propafenonu, co wymaga bardzo dokładnego monitorowania pacjenta i dostosowania dawki[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc i szerokości QRS
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca i objawy bradykardii
- kołatania serca, zasłabnięcia i omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawkidawka · hydroksyzyna | ryzyko rośnie | Duże dawki hydroksyzyny silniej hamują CYP2D6 i mogą dodatkowo zwiększać stężenie propafenonu, co nasila ryzyko proarytmiczne obok sumowania wpływu na QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
Połączenie przeciwwskazanePropafenon+ FlekainidPołączenie jest przeciwwskazane – flekainidu nie stosuje się jednocześnie z innymi lekami przeciwarytmicznymi klasy I.Nie przyjmuj obu leków jednocześnie i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby ustalić, który z nich masz stosować.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj obu leków jednocześnie i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby ustalić, który z nich masz stosować.
Propafenon i flekainid to dwa leki na zaburzenia rytmu serca, które działają w bardzo podobny sposób. Przyjmowane razem mogą zbyt mocno zwolnić pracę serca i wywołać groźne zaburzenia rytmu. Tych leków nie wolno łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy lub omdlenie
- duszność
- ból w klatce piersiowej
- nagłe osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – flekainidu nie stosuje się jednocześnie z innymi lekami przeciwarytmicznymi klasy I[1]. Pacjent powinien przyjmować tylko jeden z tych leków, a wybór i ewentualną zamianę leku prowadzi kardiolog. Przy zamianie propafenonu na flekainid lub odwrotnie nowy lek włącza się po odstawieniu poprzedniego, pod kontrolą EKG. Przed leczeniem flekainidem należy wyrównać zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza stężenie potasu[1].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi nadmiernym zwolnieniem przewodzenia w sercu, blokami przewodzenia, ciężką bradykardią, osłabieniem kurczliwości z niedociśnieniem oraz groźnymi komorowymi zaburzeniami rytmu. Zwiększenie stężenia flekainidu w osoczu może prowadzić do zdarzeń niepożądanych zagrażających życiu, a nawet do zgonu[1].
Mechanizm
Propafenon i flekainid są lekami przeciwarytmicznymi klasy I, które blokują kanały sodowe w mięśniu sercowym, więc ich działanie zwalniające przewodzenie i osłabiające kurczliwość serca się sumuje. Flekainid jest w dużym stopniu metabolizowany przez CYP2D6, a leki hamujące ten izoenzym zwiększają jego stężenie w osoczu[1]. Propafenon może zwiększać stężenie leków metabolizowanych przez CYP2D6[2], dlatego dochodzi również do wzrostu stężenia flekainidu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG – szerokość zespołu QRS, odstęp PQ, zaburzenia rytmu
- częstość akcji serca
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu w surowicy
- objawy niewydolności serca
Kiedy ocena się zmienia
| Zamiana jednego leku na drugikolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przy zamianie propafenonu na flekainid lub odwrotnie nie stosuje się obu leków równocześnie. Nowy lek włącza się po odstawieniu poprzedniego, zgodnie z decyzją kardiologa i pod kontrolą EKG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flecainide acetate Holsten 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flecainide-acetate-holsten-100425222/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flecainide acetate Holsten. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/flecainide-acetate-holsten-100425222/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazanePropafenon+ LefamulinaNie stosuj lefamuliny u pacjenta leczonego propafenonem.Nie zaczynaj brać lefamuliny, jeśli przyjmujesz propafenon – powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, aby dobrali inny antybiotyk, i nie odstawiaj propafenonu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać lefamuliny, jeśli przyjmujesz propafenon – powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, aby dobrali inny antybiotyk, i nie odstawiaj propafenonu na własną rękę.
Propafenon to lek na zaburzenia rytmu serca, a lefamulina to antybiotyk stosowany w zapaleniu płuc. Oba leki wpływają na przewodzenie impulsów elektrycznych w sercu, a antybiotyk dodatkowo zwiększa ilość propafenonu w organizmie. Razem mogą wywołać groźne, nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca, dlatego tych leków się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj lefamuliny u pacjenta leczonego propafenonem. Wybierz antybiotyk, który nie wydłuża QT i nie hamuje CYP3A[1]. Jeśli połączenia nie dało się uniknąć, wykonaj EKG z oceną QT i QRS, wyrównaj potas i magnez oraz ściśle monitoruj pacjenta[2].
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT i poszerzenie QRS, zwiększone ryzyko częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i innych arytmii komorowych, bradykardii oraz bloków przewodzenia.
Mechanizm
Lefamulina wydłuża odstęp QT i nie łączy się jej z innymi lekami wydłużającymi QT, w tym z lekami przeciwarytmicznymi[1]. Propafenon jest lekiem przeciwarytmicznym klasy IC. Zwalnia przewodzenie i poszerza zespół QRS, może też wydłużać QT, więc działania obu leków na przewodzenie i repolaryzację się sumują. Lefamulina jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A[1]. Propafenon jest metabolizowany między innymi przez CYP3A4, a inhibitory tego enzymu zwiększają jego stężenie[2]. To dodatkowo nasila działanie propafenonu na serce.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Propafenon – inhibitor P-gp[3], lefamulina – substrat P-gp[4]
- Lefamulina – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], propafenon – substrat CYP3A4[5]
- Propafenon: inhibitor CYP2D6[5], inhibitor P-gp[3], substrat CYP1A2[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[5]
- Lefamulina: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG – odstęp QTc i szerokość QRS
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość i miarowość rytmu serca
- objawy proarytmii – kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymceftriaksondoksycyklina
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · lefamulina | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A dotyczy przede wszystkim lefamuliny doustnej, więc przy podaniu dożylnym wzrost stężenia propafenonu może być mniejszy. Sumowanie działania na QT i przewodzenie pozostaje, dlatego połączenie nadal jest przeciwwskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ BusulfanChloramfenikolu, także w postaci maści, nie należy stosować u pacjenta leczonego busulfanem.Nie używaj chloramfenikolu, także w maści, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj chloramfenikolu, także w maści, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Busulfan osłabia szpik kostny, który wytwarza krwinki. Chloramfenikol też może uszkadzać szpik, czasem trwale. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek, co grozi ciężkimi zakażeniami i krwawieniami. Dotyczy to także maści z chloramfenikolem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- drobne czerwone wybroczyny na skórze
- nasilone osłabienie i bladość
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Chloramfenikolu, także w postaci maści, nie należy stosować u pacjenta leczonego busulfanem. Chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a leczenie busulfanem oznacza taki stan. Zakażenie należy leczyć antybiotykiem bez działania mielotoksycznego, dobranym do wskazania i lokalizacji. Jeśli chloramfenikol został już zastosowany, trzeba go odstawić i skontrolować morfologię krwi z rozmazem.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężką pancytopenią z zakażeniami i krwawieniami, w tym niedokrwistością aplastyczną. Ryzyko jest największe przy ogólnoustrojowym podaniu chloramfenikolu i dużych dawkach busulfanu. Objawy pojawiają się zwykle po kilku dniach lub tygodniach i mogą się utrzymywać po odstawieniu leków.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny, a ich działanie hamujące krwiotworzenie się sumuje. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Busulfan jest lekiem cytotoksycznym, którego głównym działaniem jest zahamowanie czynności szpiku. Chloramfenikol wywołuje zależne od dawki, zwykle odwracalne zahamowanie hemopoezy, a rzadko także niezależną od dawki, często nieodwracalną niedokrwistość aplastyczną. Chloramfenikol hamuje enzymy mikrosomalne wątroby[1], ale busulfan jest unieczynniany głównie przez sprzęganie z glutationem, więc istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba płytek krwi
- liczba neutrofilów
- objawy zakażenia (gorączka, dreszcze)
- objawy skazy krwotocznej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (doustna lub dożylna)droga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy ogólnoustrojowym podaniu chloramfenikolu narażenie jest znacznie większe niż po zastosowaniu maści, a ryzyko zależnego od dawki zahamowania szpiku i ciężkiej pancytopenii najwyższe. |
| Duże dawki (kondycjonowanie przed przeszczepieniem szpiku)dawka · busulfan | ryzyko rośnie | Duże dawki busulfanu prowadzą do głębokiej mieloablacji, więc każdy dodatkowy lek mielotoksyczny zwiększa ryzyko przedłużonej aplazji i zakażeń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ CyzaprydNie łącz cyzaprydu z chloramfenikolem podawanym doustnie ani dożylnie.Jeśli dostajesz chloramfenikol w tabletkach lub w kroplówce, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyzapryd, i nie przyjmuj go dalej bez jego zgody.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostajesz chloramfenikol w tabletkach lub w kroplówce, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyzapryd, i nie przyjmuj go dalej bez jego zgody.
Chloramfenikol przyjmowany w tabletkach lub w kroplówce może zwiększać ilość cyzaprydu we krwi. Za dużo cyzaprydu może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Maść na skórę i krople do oczu z chloramfenikolem nie mają takiego wpływu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- duszność
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cyzaprydu z chloramfenikolem podawanym doustnie ani dożylnie. Cyzaprydu nie stosuje się jednocześnie z doustnymi ani pozajelitowymi silnymi inhibitorami CYP3A4 ani z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Gdy chloramfenikol ogólnie jest niezbędny, odstaw cyzapryd na czas antybiotykoterapii i wybierz lek prokinetyczny niezależny od CYP3A4. Gdy połączenia nie da się uniknąć, wykonaj EKG z oceną QTc i wyrównaj stężenie potasu i magnezu. Chloramfenikol stosowany miejscowo na skórę lub do oka nie wymaga zmiany leczenia cyzaprydem.
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie cyzaprydu grozi wydłużeniem odstępu QT i groźnymi dla życia zaburzeniami rytmu serca. Mogą wystąpić częstoskurcz komorowy, migotanie komór i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[1].
Mechanizm
Chloramfenikol podawany ogólnie zwiększa stężenie cyzaprydu, bo hamuje jego metabolizm wątrobowy. Chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[2]. Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a leki hamujące ten enzym zwiększają jego stężenie w surowicy[1]. Chloramfenikol jest inhibitorem CYP3A4, dlatego przy podaniu doustnym lub dożylnym należy spodziewać się kumulacji cyzaprydu.
Metabolizm i transportery
- Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Chloramfenikol stosowany na skórę lub do oka osiąga znikome stężenie ogólnoustrojowe i nie hamuje istotnie metabolizmu cyzaprydu. Przeciwwskazanie dotyczy inhibitorów CYP3A4 podawanych doustnie lub pozajelitowo. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.