Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Chloramfenikol / Chloramfenikol i syrolimusa

Chloramfenikol i syrolimusa

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Unikaj ogólnoustrojowego chloramfenikolu u pacjenta leczonego syrolimusem, jeśli dostępny jest inny skuteczny antybiotyk.

Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie syrolimusem, że masz stosować chloramfenikol, bo może być potrzebne badanie krwi lub inny antybiotyk.

Niekorzystna interakcjaChloramfenikol+ SyrolimusaUnikaj ogólnoustrojowego chloramfenikolu u pacjenta leczonego syrolimusem, jeśli dostępny jest inny skuteczny antybiotyk.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie syrolimusem, że masz stosować chloramfenikol, bo może być potrzebne badanie krwi lub inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie syrolimusem, że masz stosować chloramfenikol, bo może być potrzebne badanie krwi lub inny antybiotyk.

Chloramfenikol może spowalniać rozkład syrolimusa w organizmie, przez co syrolimusa we krwi może być więcej niż zwykle. Oba leki mogą też osłabiać wytwarzanie krwinek. Maść stosowana na mały fragment skóry przenika do krwi w niewielkim stopniu, więc ryzyko jest wtedy małe.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • bladość, duże zmęczenie, zadyszka
  • obrzęki nóg
  • owrzodzenia w jamie ustnej
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj ogólnoustrojowego chloramfenikolu u pacjenta leczonego syrolimusem, jeśli dostępny jest inny skuteczny antybiotyk. Gdy połączenie jest konieczne, monitoruj stężenie syrolimusa we krwi i w razie potrzeby zmniejsz jego dawkę, tak jak przy innych inhibitorach CYP3A4.[1] Kontroluj morfologię krwi, a pamiętaj, że chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie.[2] Po odstawieniu chloramfenikolu ponownie oznacz stężenie syrolimusa, bo może ono spaść.

Skutek kliniczny

Możliwy wzrost stężenia syrolimusa we krwi z nasileniem jego działań niepożądanych, takich jak immunosupresja, zakażenia, cytopenie, zaburzenia lipidowe, obrzęki i nefrotoksyczność w skojarzeniu z innymi lekami. Sumowanie mielotoksyczności zwiększa ryzyko niedokrwistości, leukopenii i małopłytkowości. Przy maści stosowanej na niewielką powierzchnię skóry wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe i znaczenie interakcji jest niewielkie.

Mechanizm

Chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych wątroby, przez co nasila i przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie.[2] Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie, a inhibitory tego izoenzymu zmniejszają jego metabolizm i zwiększają stężenie we krwi.[1] Dodatkowo chloramfenikol działa toksycznie na szpik i nasila hematotoksyczność innych leków[2], a syrolimus sam może powodować cytopenie, więc działania na układ krwiotwórczy mogą się sumować.

Metabolizm i transportery

  • Syrolimusa: wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej
  • morfologia krwi z rozmazem i płytkami
  • czynność nerek (kreatynina)
  • objawy zakażenia

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowymupirocyna

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (maść na skórę, niewielka powierzchnia)droga podania · chloramfenikolryzyko malejePrzy krótkotrwałym stosowaniu maści na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry wchłanianie chloramfenikolu jest małe i istotny wzrost stężenia syrolimusa jest mało prawdopodobny. Ryzyko rośnie przy dużej lub uszkodzonej powierzchni skóry i długim stosowaniu.
Leczenie wielodniowe ogólnoustrojoweczas leczenia · chloramfenikolryzyko rośnieHamowanie metabolizmu i mielotoksyczność chloramfenikolu narastają z czasem trwania leczenia, więc przy dłuższej terapii częściej kontroluj stężenie syrolimusa i morfologię.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Alkohol przy tych lekach

Chloramfenikol a alkohol: brak opisu w bazie.

Interakcja o niejasnym znaczeniuSyrolimusaa alkoholU większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.

Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania syrolimusu, ale regularne picie może podnosić poziom tłuszczów we krwi, który ten lek i tak często zwiększa. Alkohol obciąża też wątrobę, a chora wątroba może sprawić, że lek będzie działał silniej niż powinien. Lek w postaci płynu zawiera niewielką ilość alkoholu, co ma znaczenie, jeśli chorujesz na chorobę alkoholową, masz chorą wątrobę lub padaczkę, jesteś w ciąży albo karmisz piersią.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub ból pod prawym łukiem żebrowym
  • nasilone owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
  • gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
  • rany, które źle się goją
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci trzeba uwzględnić zawartość etanolu w roztworze doustnym[1]. U pacjentów nadużywających alkoholu warto kontrolować lipidogram, próby wątrobowe i stężenie syrolimusa we krwi.

Skutek kliniczny

Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu nie ma udokumentowanego wpływu na stężenie ani skuteczność syrolimusa. Regularne lub nadmierne picie może nasilać zaburzenia lipidowe wywołane lekiem, sprzyjać uszkodzeniu wątroby i pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa, a także pogarszać odporność, gojenie ran i stan owrzodzeń jamy ustnej. U osób z chorobą alkoholową sama ilość etanolu w roztworze doustnym może mieć znaczenie[1].

Mechanizm

Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między syrolimusem a etanolem. ChPL syrolimusa w punkcie 4.5 nie wymienia alkoholu wśród substancji wpływających na jego metabolizm z udziałem CYP3A4 i glikoproteiny P[1]. Zapis o alkoholu dotyczy wyłącznie etanolu jako substancji pomocniczej roztworu doustnego, który zawiera do 3,17% obj. etanolu, czyli do 25 mg w 1 ml[1]. Charakterystyka produktu wskazuje, że dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu, co odpowiada 3,80 ml piwa lub 1,58 ml wina, i że ilość ta może być szkodliwa dla osób z chorobą alkoholową oraz należy ją uwzględnić u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, dzieci i pacjentów z chorobami wątroby lub padaczką[1]. Możliwe znaczenie kliniczne ma przede wszystkim addycja działań niepożądanych – syrolimus często powoduje hipertriglicerydemię i hipercholesterolemię, a regularne picie alkoholu dodatkowo podnosi triglicerydy i obciąża wątrobę. Alkoholowe uszkodzenie wątroby może zmniejszać metabolizm syrolimusa i zwiększać jego stężenie we krwi, co uzasadnia ostrożność u osób pijących dużo.

Metabolizm i transportery

  • Syrolimusa: wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • lipidogram (triglicerydy, cholesterol)
  • próby wątrobowe (ALT, AST, GGTP, bilirubina)
  • stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej u osób z chorobą wątroby lub nadużywających alkoholu
  • objawy zakażeń, gojenie ran i owrzodzenia jamy ustnej

Kiedy ocena się zmienia

Roztwór doustnypostać · alkoholinne zalecenieRoztwór doustny zawiera do 3,17% obj. etanolu, a dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci należy uwzględnić tę ilość etanolu.
Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu nasila hiperlipidemię polekową, sprzyja uszkodzeniu wątroby i może pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa. Wskazana kontrola lipidogramu, prób wątrobowych i stężenia syrolimusa oraz rozmowa o ograniczeniu picia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 329

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KlozapinaKlozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.

Klozapina i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstają krwinki. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku białych krwinek, przez co organizm traci ochronę przed zakażeniami. Dlatego tych leków się nie łączy, a lekarz dobiera wtedy inny antybiotyk.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • bladość i duże zmęczenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Klozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta, który otrzymuje lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[1]. Zakażenie u pacjenta leczonego klozapiną leczy się antybiotykiem bez działania mielosupresyjnego, dobranym do wskazania. Jeśli chloramfenikol został już podany, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie klozapiną i wykonać morfologię z rozmazem.

Skutek kliniczny

Grozi agranulocytoza lub pancytopenia z ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi zakażeniami. Spadek liczby neutrofili trudno wtedy przypisać jednemu z leków, co utrudnia decyzje w ramach monitorowania hematologicznego klozapiny.

Mechanizm

Oba leki hamują czynność szpiku kostnego. Chloramfenikol upośledza hemopoezę, a klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę. Ich działanie na szpik sumuje się, więc ryzyko i nasilenie mielosupresji rosną[1][2][3]. Chloramfenikol hamuje też wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i spowalnia metabolizm leków przekształcanych w wątrobie[4]. Teoretycznie może więc zwiększać stężenie klozapiny, choć dla tej pary nie jest to udokumentowane.

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
  • objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
  • objawy małopłytkowości i niedokrwistości (siniaki, krwawienia, bladość)

Bezpieczniejsze alternatywy

mupirocyna (na skórę)kwas fusydowy (na skórę i do oka)tobramycyna (do oka)gentamycyna (miejscowo)

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikolryzyko malejePrzy stosowaniu na skórę lub do oka wchłanianie ogólnoustrojowe chloramfenikolu jest małe, ale lek nawet w tej postaci jest przeciwwskazany u osób z zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie. U pacjenta na klozapinie lepiej wybrać inny antybiotyk miejscowy. Jeśli zamiana jest niemożliwa, chloramfenikol stosuje się krótko, na małej powierzchni i bez opóźniania zaplanowanej kontroli morfologii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ FludarabinaNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną.Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.

Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek białych, czerwonych i płytek krwi. To zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, krwawień i silnej anemii.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • bladość i duże osłabienie
  • duszność przy niewielkim wysiłku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną. Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a do tej grupy należą chorzy leczeni fludarabiną. Zakażenie leczy się antybiotykiem bez działania mielotoksycznego dobranym do drobnoustroju i miejsca zakażenia.

Skutek kliniczny

Grozi pogłębiona i przedłużona pancytopenia z ciężkimi zakażeniami, krwawieniami i niedokrwistością, a także nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna. U chorych z nowotworem krwi leczonych fludarabiną takie powikłania mogą zagrażać życiu.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają szpik kostny. Fludarabina wywołuje mielosupresję i limfopenię, a chloramfenikol może powodować zależne od dawki zahamowanie hemopoezy oraz niezależną od dawki niedokrwistość aplastyczną. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Hamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby przez chloramfenikol nie ma tu znaczenia, bo fludarabina nie jest metabolizowana w ten sposób.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • liczba neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • hemoglobina i retikulocyty
  • objawy zakażenia i krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowymupirocynatobramycynaofloksacyna

Kiedy ocena się zmienia

Doustna lub dożylnadroga podania · chloramfenikolryzyko rośniePrzy ogólnym podaniu chloramfenikolu ryzyko zależnego od dawki zahamowania szpiku i niedokrwistości aplastycznej jest największe.
Miejscowa (maść, krople do oczu)droga podania · chloramfenikolryzyko malejeWchłanianie z postaci miejscowych jest małe, ale niedokrwistość aplastyczna nie zależy od dawki, a przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku obejmuje także maść.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KwetiapinaNie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik.Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.

Chloramfenikol w maści lub kroplach do oczu działa tylko miejscowo i nie wpływa na kwetiapinę. Chloramfenikol podawany w tabletkach lub zastrzykach może jednak zwiększyć ilość kwetiapiny we krwi i nasilić jej działania niepożądane. Oba leki mogą też osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nadmierna senność
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • kołatanie serca
  • gorączka, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • nietypowa bladość i osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik. Jeśli chloramfenikol jest jedyną opcją w zakażeniu zagrażającym życiu, decyzję podejmuje lekarz, rozważając czasowe odstawienie lub zmniejszenie dawki kwetiapiny przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi, stopnia sedacji, ciśnienia tętniczego i EKG. Miejscowe postacie chloramfenikolu można stosować z kwetiapiną bez ograniczeń wynikających z tej interakcji.

Skutek kliniczny

Ogólnoustrojowy chloramfenikol może zwiększyć stężenie kwetiapiny i nasilić jej działania niepożądane – nadmierną senność, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, objawy antycholinergiczne i wydłużenie odstępu QT. Sumowanie się toksyczności hematologicznej zwiększa ryzyko neutropenii, agranulocytozy i innych zaburzeń morfologii krwi. Przy chloramfenikolu stosowanym miejscowo (maść, krople do oczu) wchłanianie jest minimalne i interakcja nie ma znaczenia klinicznego.

Mechanizm

Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, a chloramfenikol podany ogólnoustrojowo hamuje ten izoenzym. Chloramfenikol jest inhibitorem wielu enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego izoenzymu (ketokonazol) zwiększał jej AUC 5- do 8-krotnie[2]. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 z kwetiapiną jest przeciwwskazane[2][3][4]. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać układ krwiotwórczy – chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na szpik[1], a przy kwetiapinie (zwłaszcza w skojarzeniu z walproinianem) obserwowano leukopenię i neutropenię[2].

Metabolizm i transportery

  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • stopień sedacji
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • EKG z oceną odstępu QT

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinaamisulpryd

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikolryzyko malejeChloramfenikol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych do zahamowania CYP3A4 ani uszkodzenia szpiku w stopniu istotnym dla tej interakcji. Interakcje z lekami stosowanymi miejscowo nie są znane.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ SyrolimusaNie łącz dziurawca z syrolimusem.Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.

Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej usuwa syrolimus. Lek przestaje wtedy dobrze chronić przeszczepiony narząd i może dojść do jego odrzucenia. Dotyczy to także herbatek, kropli i suplementów z dziurawcem. Nagłe odstawienie dziurawca też może zmienić poziom leku we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka bez wyraźnej przyczyny
  • ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
  • mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
  • nagłe osłabienie i złe samopoczucie
  • nieprawidłowe wyniki badań kontrolnych
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz dziurawca z syrolimusem. Stosowanie dziurawca po przeszczepieniu narządu jest przeciwwskazane[1]. Jednoczesnego stosowania syrolimusa z induktorami CYP3A4 się nie zaleca[2]. Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, należy go odstawić w porozumieniu z ośrodkiem transplantacyjnym i kontrolować stężenie syrolimusa we krwi w kolejnych tygodniach, bo w miarę wygasania indukcji może ono wzrosnąć.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia syrolimusa poniżej zakresu terapeutycznego grozi ostrym odrzuceniem przeszczepu i utratą narządu. Po odstawieniu dziurawca indukcja stopniowo wygasa, a stężenie syrolimusa rośnie, co przy dawce zwiększonej w czasie łączenia grozi toksycznością.

Mechanizm

Dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450 i osłabia działanie innych leków, w tym cyklosporyny[3]. Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz jest substratem glikoproteiny P, dlatego induktory CYP3A4 zwiększają jego metabolizm i zmniejszają jego stężenie[2]. Dla porównania silny induktor ryfampicyna zwiększyła klirens syrolimusa około 5,5 razy i zmniejszyła jego AUC o około 82%[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[4], syrolimusa – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[4]
  • Syrolimusa: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej po odstawieniu dziurawca
  • parametry czynności przeszczepionego narządu (np. kreatynina)
  • objawy odrzucania przeszczepu
  • działania niepożądane syrolimusa przy wzroście stężenia

Bezpieczniejsze alternatywy

escytalopramcitalopram

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · dziurawiecryzyko malejeDziurawiec stosowany wyłącznie zewnętrznie (np. olej na skórę) nie powoduje istotnej indukcji enzymów wątrobowych i jelitowych.
Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia syrolimusemkolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo, a stężenie syrolimusa może rosnąć przez kolejne tygodnie – konieczna kontrola stężenia i ewentualna korekta dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSyrolimusa+ Szczepionka przeciw półpaścowiŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i zaszczep się tylko szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i zaszczep się tylko szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa.

Syrolimus osłabia działanie układu odpornościowego, żeby organizm nie odrzucał przeszczepu lub żeby leczyć niektóre choroby. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może wtedy wywołać groźne zakażenie. Szczepionka bez żywego wirusa jest dla ciebie bezpieczna, ale może chronić nieco słabiej niż u osób zdrowych.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
  • gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż kilka dni po szczepieniu
  • silne osłabienie i złe samopoczucie po szczepieniu
  • bolesna wysypka w jednym miejscu ciała, która może oznaczać półpasiec mimo szczepienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.[1] U pacjenta przyjmującego syrolimus do ochrony przed półpaścem stosuje się szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, która nie zawiera żywego wirusa. Jeśli to możliwe, szczepienie warto zaplanować przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego, aby uzyskać lepszą odpowiedź immunologiczną.

Skutek kliniczny

Podanie żywej szczepionki przeciw półpaścowi osobie leczonej syrolimusem grozi rozsianym zakażeniem wirusem szczepionkowym, które może być ciężkie. Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i nie niesie tego ryzyka, ale wytworzona odporność może być słabsza niż u osób bez immunosupresji.

Mechanizm

Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje proliferację i aktywację limfocytów T i B. U osoby leczonej immunosupresyjnie żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki żywej może namnażać się w sposób niekontrolowany. Jednocześnie osłabiona odpowiedź immunologiczna zmniejsza skuteczność każdej szczepionki przeciw półpaścowi, także rekombinowanej.

Metabolizm i transportery

  • Syrolimusa: wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • rodzaj podawanej szczepionki przeciw półpaścowi (żywa czy rekombinowana) przed jej wydaniem lub podaniem
  • objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca, w tym wysypka pęcherzykowa i gorączka po szczepieniu
  • objawy półpaśca mimo szczepienia ze względu na możliwą słabszą odpowiedź immunologiczną

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw półpaścowi

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowiryzyko malejeSzczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem wirusem szczepionkowym i może być podana pacjentowi leczonemu syrolimusem. Należy jednak liczyć się z osłabioną odpowiedzią immunologiczną i w miarę możliwości planować szczepienie przed rozpoczęciem immunosupresji.
Szczepionka żywa atenuowanapostać · szczepionka przeciw półpaścowiinne zalecenieŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnego, w tym syrolimusem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSyrolimusa+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podaje się żywej szczepionki przeciw cholerze osobie przyjmującej syrolimus.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i nie przyjmuj żywej szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i nie przyjmuj żywej szczepionki.

Syrolimus osłabia odporność, dlatego nie możesz przyjąć żywej szczepionki przeciw cholerze – mogłaby wywołać chorobę zamiast przed nią chronić. Szczepionka zawierająca zabite bakterie jest bezpieczniejsza, ale może działać słabiej niż u osoby zdrowej. Przez godzinę przed i po jej przyjęciu nie bierz innych leków doustnych, nie jedz i nie pij.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka lub wodniste stolce po szczepieniu
  • wymioty lub objawy odwodnienia
  • gorączka
  • silny ból brzucha
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podaje się żywej szczepionki przeciw cholerze osobie przyjmującej syrolimus[1]. Jeśli szczepienie jest wskazane, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i podaje syrolimus w odstępie co najmniej 1 godziny przed lub po szczepieniu[2]. Pacjenta informuje się, że ochrona po szczepieniu może być niepełna, i zaleca ścisłe przestrzeganie zasad higieny żywności i wody w podróży. Dawki syrolimusa nie zmienia się z powodu szczepienia.

Skutek kliniczny

Po szczepionce żywej możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i odwodnieniem u pacjenta z osłabioną odpornością oraz brak skutecznej ochrony przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest słabsza lub niepełna odpowiedź ochronna.

Mechanizm

Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje aktywację i proliferację limfocytów T i B, a przez to osłabia odpowiedź immunologiczną na szczepienie. W przypadku szczepionki żywej, atenuowanej, zahamowanie odporności stwarza dodatkowo ryzyko niekontrolowanego namnażania szczepu szczepionkowego. Szczepionka żywa przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób stosujących terapię immunosupresyjną[1]. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale jej skuteczność u osoby przyjmującej syrolimus może być mniejsza. Szczepionka inaktywowana jest wrażliwa na kwas żołądkowy, dlatego przez 1 godzinę przed i po jej podaniu nie podaje się innych leków doustnych[2].

Metabolizm i transportery

  • Syrolimusa: wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • rodzaj szczepionki przeciw cholerze (żywa czy inaktywowana) przed wydaniem
  • zachowanie odstępu 1 godziny między szczepionką inaktywowaną a dawką syrolimusa
  • objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po szczepieniu

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite pałeczki Vibrio cholerae z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholery)

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana (zabite pałeczki cholery)postać · szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie jest przeciwwskazana u pacjenta leczonego syrolimusem, ale immunosupresja może osłabić odpowiedź ochronną. Wymagany jest odstęp 1 godziny przed i po szczepieniu od innych leków doustnych.
Szczepionka żywa, atenuowanapostać · szczepionka przeciw cholerzeinterakcja nie dotyczyŻywa szczepionka przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób stosujących terapię immunosupresyjną.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ SyrolimusaNie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.Powiedz urologowi, że przyjmujesz syrolimus, zanim dostaniesz wlew BCG, i nie odstawiaj syrolimusa na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz urologowi, że przyjmujesz syrolimus, zanim dostaniesz wlew BCG, i nie odstawiaj syrolimusa na własną rękę.

Syrolimus osłabia układ odpornościowy, a lek BCG podawany do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie. Gdy odporność jest obniżona, te bakterie mogą rozprzestrzenić się po całym organizmie i wywołać ciężkie zakażenie. Leczenie BCG może też wtedy gorzej działać na nowotwór. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka powyżej 38,5°C lub dreszcze po wlewie
  • gorączka utrzymująca się dłużej niż dwa dni
  • silne osłabienie, kaszel lub duszność
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • ból i obrzęk stawów, zaczerwienienie oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.[1] Produktu nie stosuje się u osób z obniżoną odpornością, także wtedy, gdy jest ona wywołana leczeniem immunosupresyjnym.[2] Zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami wyklucza leczenie BCG.[3] Decyzję o sposobie leczenia raka pęcherza należy podjąć wspólnie przez urologa i lekarza prowadzącego leczenie immunosupresyjne, z rozważeniem leczenia dopęcherzowego nieopartego na żywych prątkach. Odstawienia syrolimusa nie wolno planować bez zgody lekarza prowadzącego, zwłaszcza u biorców przeszczepów.

Skutek kliniczny

U pacjenta leczonego syrolimusem rośnie ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG, w tym posocznicy. Jednocześnie można oczekiwać słabszej skuteczności leczenia raka pęcherza, ponieważ działanie BCG zależy od sprawnego układu odpornościowego.

Mechanizm

Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje aktywację i namnażanie limfocytów T. Działanie dopęcherzowego BCG polega na wywołaniu miejscowej odpowiedzi immunologicznej przeciw komórkom nowotworowym przez żywe, atenuowane prątki. Zahamowanie odpowiedzi komórkowej przez syrolimus osłabia kontrolę nad prątkami i odpowiedź przeciwnowotworową.

Metabolizm i transportery

  • Syrolimusa: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • gorączka i dreszcze utrzymujące się po wlewie
  • objawy ogólnoustrojowego zakażenia BCG (osłabienie, duszność, kaszel, żółtaczka)
  • objawy zapalenia stawów, oczu lub skóry po wlewach BCG
  • stężenie syrolimusa we krwi, jeśli zmieniano leczenie immunosupresyjne

Kiedy ocena się zmienia

Śródskórna (szczepienie przeciwgruźlicze)droga podania · szczepionka BCGinne zalecenieSzczepionka BCG podawana śródskórnie również zawiera żywe prątki i u pacjenta leczonego syrolimusem należy z niej zrezygnować, ponieważ grozi uogólnionym zakażeniem.
Syrolimus włączony w trakcie cyklu wlewów BCGkolejność włączenia · syrolimusainne zalecenieWłączenie syrolimusa w trakcie cyklu BCG wymaga przerwania wlewów i ponownej oceny dalszego leczenia przez urologa.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ SyrolimusaNie podawaj doustnej, żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu syrolimusem.Nie przyjmuj kapsułek przeciw durowi brzusznemu, gdy leczysz się syrolimusem, i zapytaj lekarza prowadzącego o szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj kapsułek przeciw durowi brzusznemu, gdy leczysz się syrolimusem, i zapytaj lekarza prowadzącego o szczepionkę w zastrzyku.

Syrolimus osłabia odporność, żeby organizm nie odrzucił przeszczepu albo żeby wyciszyć chorobę. Kapsułki przeciw durowi brzusznemu zawierają żywe, osłabione bakterie, które przy obniżonej odporności mogą wywołać zakażenie. Dlatego tych dwóch leków nie łączy się. Istnieje szczepionka w zastrzyku, która nie zawiera żywych bakterii.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka
  • biegunka lub wymioty
  • silny ból brzucha
  • dreszcze i złe samopoczucie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj doustnej, żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu syrolimusem[1]. Jeżeli pacjent wymaga ochrony przed durem brzusznym, wybierz szczepionkę inaktywowaną podawaną we wstrzyknięciu i uprzedź, że jej skuteczność podczas immunosupresji może być mniejsza. Decyzję o szczepieniu pacjenta po przeszczepieniu narządu podejmuje lekarz prowadzący leczenie immunosupresyjne.

Skutek kliniczny

Połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ u osoby leczonej syrolimusem żywe bakterie szczepionkowe mogą nie zostać opanowane przez układ odpornościowy i wywołać zakażenie. Jednocześnie odpowiedź immunologiczna na szczepienie może być osłabiona, więc ochrona przed durem brzusznym może być niepełna.

Mechanizm

Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje szlak mTOR i blokuje proliferację limfocytów T oraz B. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, atenuowane bakterie Salmonella Typhi szczep Ty 21a, których kontrola i wytworzenie odporności wymagają sprawnego układu odpornościowego. Szczepienie tą szczepionką jest przeciwwskazane u osób z nabytym niedoborem odporności, w tym otrzymujących leki immunosupresyjne[1].

Metabolizm i transportery

  • Syrolimusa: wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • gorączka po szczepieniu
  • biegunka, bóle brzucha, wymioty
  • objawy uogólnionego zakażenia

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw durowi brzusznemu polisacharydowa Vi do wstrzykiwańszczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana całokomórkowa do wstrzykiwań

Kiedy ocena się zmienia

Zawiesina do wstrzykiwań – szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemuinne zalecenieSzczepionka inaktywowana do wstrzykiwań nie zawiera żywych bakterii i nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym, ale podczas leczenia syrolimusem odpowiedź immunologiczna może być słabsza. Termin szczepienia warto uzgodnić z lekarzem prowadzącym immunosupresję.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.