Interakcje / Chlorochina / Chlorochina i zonisamid
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
U pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem należy w miarę możliwości unikać chlorochiny, zwłaszcza w profilaktyce malarii, gdzie dostępne są leki bez działania prodrgawkowego.
Powiedz lekarzowi, że chorujesz na padaczkę i przyjmujesz zonisamid, zanim zaczniesz brać chlorochinę, a w trakcie leczenia zgłaszaj każde nasilenie napadów.
Niekorzystna interakcjaChlorochina+ ZonisamidU pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem należy w miarę możliwości unikać chlorochiny, zwłaszcza w profilaktyce malarii, gdzie dostępne są leki bez działania prodrgawkowego.Powiedz lekarzowi, że chorujesz na padaczkę i przyjmujesz zonisamid, zanim zaczniesz brać chlorochinę, a w trakcie leczenia zgłaszaj każde nasilenie napadów.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że chorujesz na padaczkę i przyjmujesz zonisamid, zanim zaczniesz brać chlorochinę, a w trakcie leczenia zgłaszaj każde nasilenie napadów.
Chlorochina może ułatwiać występowanie napadów padaczkowych i przez to osłabiać działanie zonisamidu. U części osób napady mogą pojawiać się częściej niż dotąd. Przy wyjeździe w rejon malarii często można dobrać inny lek ochronny, który nie ma tego działania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
- nowe rodzaje napadów, np. zawieszenia lub drgania
- splątanie, nagłe zmiany nastroju lub omamy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
U pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem należy w miarę możliwości unikać chlorochiny, zwłaszcza w profilaktyce malarii, gdzie dostępne są leki bez działania prodrgawkowego. Jeśli chlorochina jest niezbędna, należy stosować ją w najmniejszej skutecznej dawce, poinformować neurologa i ściśle monitorować częstość napadów. Nie należy samodzielnie zmieniać dawki zonisamidu bez oceny klinicznej.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli padaczki i wystąpienie napadów przełomowych u pacjenta leczonego zonisamidem. Ryzyko rośnie przy wyższych dawkach chlorochiny i dłuższym leczeniu.
Mechanizm
Chlorochina obniża próg drgawkowy i może osłabiać ochronne działanie leków przeciwpadaczkowych, w tym zonisamidu. Potencjał prodrgawkowy chlorochiny potwierdza zwiększone ryzyko drgawek przy jej łączeniu z meflochiną[1]. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ zonisamid nie hamuje w istotnym stopniu izoenzymów cytochromu P450[2]. Zonisamid jest słabym inhibitorem glikoproteiny P, więc wpływ na transport chlorochiny pozostaje teoretyczny[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- częstość i charakter napadów padaczkowych
- objawy neuropsychiatryczne (nastrój, splątanie, omamy)
Bezpieczniejsze alternatywy
atowakwon z proguanilemdoksycyklina
Kiedy ocena się zmienia
| Chlorochina dołączana do ustabilizowanego leczenia zonisamidemkolejność włączenia · chlorochina | inne zalecenie | Przy dołączaniu chlorochiny do ustabilizowanej terapii zonisamidem należy uprzedzić pacjenta o ryzyku napadów przełomowych i zaplanować kontrolę ich częstości w pierwszych tygodniach. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arechin 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arechin-100007358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuChlorochinaa alkoholPrzed rozpoczęciem leczenia zapytaj pacjenta o regularne picie alkoholu i choroby wątroby.W trakcie leczenia ogranicz alkohol do minimum, a jeśli pijesz regularnie lub masz chorobę wątroby, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
W trakcie leczenia ogranicz alkohol do minimum, a jeśli pijesz regularnie lub masz chorobę wątroby, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Chlorochina gromadzi się w wątrobie, a alkohol dodatkowo ją obciąża. Przy okazjonalnym, niewielkim spożyciu poważne problemy nie są opisane. Osoby, które piją regularnie lub mają chorobę wątroby, powinny zachować szczególną ostrożność i powiedzieć o tym lekarzowi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból w prawej górnej części brzucha
- wyraźne osłabienie lub utrata apetytu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed rozpoczęciem leczenia zapytaj pacjenta o regularne picie alkoholu i choroby wątroby. U osób z chorobą alkoholową lub z zaburzeniami czynności wątroby stosuj chlorochinę ostrożnie.[1] U pozostałych poinformuj, że w trakcie leczenia lepiej ograniczyć alkohol do minimum, bo obciąża on wątrobę, w której lek się gromadzi.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym spożyciu niewielkiej ilości alkoholu nie opisano w dostępnych źródłach poważnych skutków. U osób z chorobą alkoholową lub ostrym poalkoholowym uszkodzeniem wątroby leczenie chlorochiną wymaga szczególnej ostrożności.[1]
Mechanizm
Chlorochina kumuluje się w wątrobie, a alkohol sam obciąża ten narząd, dlatego przy regularnym piciu można oczekiwać dodatkowego obciążenia wątroby.[1] ChPL nie opisuje jednak konkretnej interakcji farmakokinetycznej z etanolem i nie podaje, jaka ilość alkoholu ma znaczenie.
Monitorować
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu, osłabienie)
- czynność wątroby u pacjentów z chorobą alkoholową lub przewlekłą chorobą wątroby
- wywiad dotyczący ilości i regularności spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu (choroba alkoholowa)ilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | U osób z chorobą alkoholową ChPL nakazuje ostrożność przy podawaniu chlorochiny, ponieważ lek kumuluje się w wątrobie. Rozważ ocenę czynności wątroby i ścisłą kontrolę w trakcie leczenia. |
| Ostre poalkoholowe uszkodzenie wątroby lub inne zaburzenia czynności wątrobyczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przy zaburzeniach czynności wątroby, zwłaszcza w przebiegu ostrego poalkoholowego uszkodzenia, ChPL zaleca ostrożne stosowanie chlorochiny. Alkohol należy wtedy wykluczyć i skonsultować dalsze leczenie z lekarzem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arechin 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arechin-100007358/
Niekorzystna interakcjaZonisamida alkoholZaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się.Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.
Lek i alkohol mogą razem nasilać senność, zawroty głowy i problemy z równowagą. Większa ilość alkoholu może też sprzyjać napadom padaczkowym, nawet jeśli regularnie przyjmujesz lek. Ryzyko jest największe na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność
- zawroty głowy
- chwiejny chód lub problemy z równowagą
- trudności z koncentracją lub mową
- częstsze napady padaczkowe
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się. Szczególną ostrożność trzeba zachować na początku leczenia i po każdym zwiększeniu dawki, kiedy działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najsilniejsze. Pacjent pijący alkohol nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
Skutek kliniczny
Należy spodziewać się nasilenia senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i koncentracji, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków komunikacyjnych. Przy piciu dużych ilości alkoholu oraz w okresie odstawienia alkoholu rośnie ryzyko napadów padaczkowych mimo leczenia.
Mechanizm
Alkohol nasila hamujące działanie zonisamidu na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ oba związki mogą powodować senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i spowolnienie psychoruchowe, więc ich działania się sumują. Jednocześnie nadużywanie alkoholu, a zwłaszcza jego nagłe odstawienie po okresie intensywnego picia, obniża próg drgawkowy i może osłabiać kontrolę napadów padaczkowych. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ zonisamid jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4 i nie hamuje istotnie izoenzymów cytochromu P-450, w tym CYP2E1[1]. ChPL zonisamidu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji, i zapis ten jest jednakowy dla obu ocenianych produktów[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i nadmierne uspokojenie
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- zaburzenia koncentracji i pamięci
- częstość napadów padaczkowych
- ilość spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Picie dużych ilości alkoholu oraz odstawienie alkoholu po okresie intensywnego picia znacząco obniża próg drgawkowy i nasila depresję ośrodkowego układu nerwowego, co zwiększa ryzyko napadów i urazów. |
| Okres rozpoczynania leczenia i zwiększania dawkiczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Na początku leczenia i po zwiększeniu dawki zonisamidu działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najbardziej nasilone, dlatego w tym okresie należy zalecać całkowitą rezygnację z alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Inne interakcje tych leków 358
Połączenie przeciwwskazaneChlorochina+ SakwinawirChlorochiny nie łączy się z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem.Nie zaczynaj chlorochiny, jeśli przyjmujesz sakwinawir, i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, ale nie odstawiaj leków przeciwwirusowych na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj chlorochiny, jeśli przyjmujesz sakwinawir, i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, ale nie odstawiaj leków przeciwwirusowych na własną rękę.
Oba leki mogą zaburzać pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnej, nieregularnej pracy serca. Takiego połączenia się nie stosuje. Lekarz powinien dobrać inny lek zamiast jednego z nich.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Chlorochiny nie łączy się z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem.[1] Jeśli pacjent wymaga leczenia chlorochiną, lekarz prowadzący terapię przeciwretrowirusową powinien zmienić schemat na niewydłużający QT na czas jej stosowania i po jego zakończeniu, albo należy wybrać inny lek zamiast chlorochiny. Przy nieuniknionym, krótkim nałożeniu się terapii konieczne jest wyjściowe i kontrolne EKG oraz wyrównanie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT, zaburzeniami przewodzenia przedsionkowo-komorowego i komorowymi zaburzeniami rytmu, w tym zagrażającym życiu częstoskurczem typu torsade de pointes.[1][2]
Mechanizm
Sakwinawir wzmocniony rytonawirem zależnie od dawki wydłuża odstępy QT i PR, a chlorochina również wydłuża odstęp QT, więc ich działanie na przewodzenie w sercu się sumuje.[1][2] Dodatkowo rytonawir stosowany ze sakwinawirem silnie hamuje CYP3A4, który uczestniczy w metabolizmie chlorochiny, co może zwiększać jej stężenie i nasilać działanie na serce.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc i PR przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arechin 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arechin-100007358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneChlorochina+ LefamulinaPołączenie jest przeciwwskazane – lefamuliny nie podaje się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj lefamuliny, jeśli bierzesz chlorochinę, tylko powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, żeby dobrali inny antybiotyk.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj lefamuliny, jeśli bierzesz chlorochinę, tylko powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, żeby dobrali inny antybiotyk.
Chlorochiny nie łączy się z lefamuliną. Oba leki wpływają na pracę serca w podobny sposób i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu. Chlorochina długo pozostaje w organizmie, dlatego ryzyko dotyczy też osób, które niedawno skończyły ją brać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – lefamuliny nie podaje się z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] Jeśli pacjent przyjmuje chlorochinę, w leczeniu zakażenia należy wybrać antybiotyk bez wpływu na QT. Chlorochina długo utrzymuje się w organizmie, więc ryzyko nie znika od razu po jej odstawieniu.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko wydłużenia QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego.[2][1]
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje.[2][1] Lefamulina jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i hamuje CYP2C8[1], a chlorochina jest metabolizowana m.in. przez te enzymy, co może dodatkowo zwiększać jej stężenie i nasilać wpływ na QT.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie, gdyby połączenia nie dało się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymceftriaksondoksycyklina
Kiedy ocena się zmienia
| Chlorochina odstawiona niedawnoodstep · chlorochina | inne zalecenie | Chlorochina ma bardzo długi okres eliminacji, więc wpływ na QT może się utrzymywać po zakończeniu leczenia. Przed włączeniem lefamuliny warto rozważyć antybiotyk bez wpływu na QT lub ocenić QTc w EKG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arechin 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arechin-100007358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
Połączenie przeciwwskazaneChlorochina+ PenicylaminaPenicylaminy nie łączy się z lekami przeciwmalarycznymi, w tym z chlorochiną.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, który lek odstawić lub czym go zastąpić.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, który lek odstawić lub czym go zastąpić.
Chlorochiny i penicylaminy nie wolno przyjmować razem. Oba leki mogą uszkadzać szpik kostny, który wytwarza krew, oraz nerki, a chlorochina dodatkowo zwiększa ilość penicylaminy we krwi. Razem mogą wywołać groźne zmiany we krwi, uszkodzenie nerek i ciężkie reakcje skórne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, ból gardła lub częste infekcje
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia z nosa i dziąseł
- nietypowe zmęczenie i bladość
- pienisty, ciemny lub krwisty mocz
- obrzęki nóg lub twarzy
- wysypka, swędzenie lub pęcherze na skórze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Penicylaminy nie łączy się z lekami przeciwmalarycznymi, w tym z chlorochiną.[1] Należy wybrać jeden z leków albo zamienić penicylaminę lub chlorochinę na lek bez tej interakcji. Jeśli pacjent przyjmował oba leki, trzeba skontaktować się z lekarzem prowadzącym i wykonać morfologię krwi oraz badania czynności nerek.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ciężkich działań niepożądanych dotyczących układu krwiotwórczego i nerek oraz skórnych odczynów alergicznych.[2] Możliwe są między innymi niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza i uszkodzenie nerek.
Mechanizm
Chlorochina może zwiększać stężenie penicylaminy we krwi.[2] Oba leki uszkadzają szpik kostny i nerki, więc ich działania toksyczne się sumują.[1]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i płytkami krwi
- stężenie kreatyniny w surowicy
- badanie ogólne moczu z oceną białkomoczu i krwinkomoczu
- zmiany skórne
Bezpieczniejsze alternatywy
trientyna
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cuprenil 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cuprenil-100236018/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arechin 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arechin-100007358/
Połączenie przeciwwskazaneMaprotylina+ ZonisamidU pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem nie należy włączać maprotyliny i trzeba wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na próg drgawkowy.Nie zaczynaj brać maprotyliny razem z zonisamidem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku na depresję.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać maprotyliny razem z zonisamidem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku na depresję.
Maprotylina, lek na depresję, może ułatwiać pojawianie się napadów padaczkowych. Zonisamid przyjmuje się właśnie po to, żeby takim napadom zapobiegać, więc oba leki działają przeciwko sobie. Razem mogą też silniej powodować senność i zawroty głowy oraz utrudniać pocenie się, przez co łatwiej się przegrzać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- napad drgawek lub częstsze napady niż zwykle
- nagłe wyłączenia świadomości lub mimowolne drgania mięśni
- silna senność lub zawroty głowy
- gorączka, brak potu i uczucie przegrzania w upale lub przy wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
U pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem nie należy włączać maprotyliny i trzeba wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na próg drgawkowy[1]. Jeśli połączenie zostało już zastosowane, należy pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany leku przeciwdepresyjnego, bez samodzielnego odstawiania żadnego z leków. Zonisamid przepisany w innym wskazaniu niż padaczka nie znosi przeciwwskazania, jeśli w wywiadzie występowały drgawki.
Skutek kliniczny
Ryzyko nawrotu lub nasilenia napadów padaczkowych, w tym napadów uogólnionych, mimo leczenia zonisamidem. Możliwe nasilona senność, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji, a przy upałach lub wysiłku przegrzanie organizmu.
Mechanizm
Maprotyliny nie stosuje się u pacjentów z drgawkami lub obniżonym progiem drgawkowym[1]. Zonisamid jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc wspólne stosowanie zwykle oznacza chorego z padaczką, u którego maprotylina obniża próg drgawkowy i osłabia ochronę przed napadami. Maprotylina nasila też działanie innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy[1], co sumuje się z sennością i zawrotami głowy po zonisamidzie. Działanie przeciwcholinergiczne maprotyliny może dodatkowo nasilać zmniejszoną potliwość związaną z zonisamidem i ryzyko przegrzania. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo zonisamid nie wpływa na metabolizm innych leków przez cytochrom P-450, co potwierdzono in vivo m.in. dla dezypraminy[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- częstość i charakter napadów padaczkowych
- nasilenie senności i zawrotów głowy
- objawy przegrzania i zmniejszonej potliwości, zwłaszcza w upały
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki lub szybkie zwiększanie dawkidawka · maprotylina | ryzyko rośnie | Ryzyko drgawek po maprotylinie rośnie z dawką i przy szybkim jej zwiększaniu, co dodatkowo przemawia za wyborem innego leku przeciwdepresyjnego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Połączenie przeciwwskazaneMetokarbamol+ ZonisamidNie stosuj metokarbamolu u pacjenta leczonego zonisamidem, ponieważ metokarbamol jest przeciwwskazany w padaczce.Nie przyjmuj metokarbamolu, jeśli bierzesz zonisamid, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na napięcie mięśni.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj metokarbamolu, jeśli bierzesz zonisamid, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na napięcie mięśni.
Zonisamid to lek na padaczkę, a metokarbamolu na rozluźnienie mięśni nie stosuje się u osób z padaczką. Oba leki mogą też powodować senność i zawroty głowy, a razem działają silniej. Może to utrudniać prowadzenie samochodu i zwiększać ryzyko upadku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy i chwiejny chód
- splątanie
- nasilenie lub zmiana napadów padaczkowych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj metokarbamolu u pacjenta leczonego zonisamidem, ponieważ metokarbamol jest przeciwwskazany w padaczce.[1] Przy potrzebie leczenia wzmożonego napięcia mięśniowego wybierz lek miorelaksacyjny bez przeciwwskazania w padaczce, po uzgodnieniu z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwpadaczkowe. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, skontaktuj go z lekarzem i ostrzeż przed prowadzeniem pojazdów oraz piciem alkoholu.
Skutek kliniczny
Stosowanie metokarbamolu u chorego na padaczkę jest przeciwwskazane.[1] Jednoczesne działanie obu leków może prowadzić do nasilonej senności, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji, a w skrajnych przypadkach do głębokiego zahamowania ośrodkowego układu nerwowego aż do śpiączki.[1]
Mechanizm
Metokarbamolu nie stosuje się u osób z padaczką, a zonisamid jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc pacjent leczony zonisamidem ma przeciwwskazanie do metokarbamolu z powodu choroby podstawowej.[1] Dodatkowo działanie uspokajające metokarbamolu nasilają leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy.[1] Zonisamid sam może wywoływać senność i zawroty głowy, co sumuje się z działaniem metokarbamolu. Zonisamid nie wpływa istotnie na enzymy cytochromu P-450, dlatego interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i nadmierne uspokojenie
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- częstość i charakter napadów padaczkowych
- stan świadomości
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methocarbamol Espefa 500 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methocarbamol-espefa-100043035/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Połączenie przeciwwskazaneMetoklopramid+ ZonisamidNie stosuj metoklopramidu u pacjenta przyjmującego zonisamid z powodu padaczki.Nie przyjmuj metoklopramidu razem z zonisamidem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj metoklopramidu razem z zonisamidem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.
Metoklopramid to lek na nudności i wymioty, którego nie wolno stosować przy padaczce. Może on zwiększać liczbę i siłę napadów, a zonisamid przyjmujesz właśnie po to, żeby im zapobiegać. Oba leki mogą też powodować senność.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
- nietypowe drgania lub skurcze mięśni
- mimowolne ruchy twarzy, języka lub szyi
- silna senność lub zawroty głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj metoklopramidu u pacjenta przyjmującego zonisamid z powodu padaczki.[1][2] W razie potrzeby leczenia nudności lub wymiotów wybierz lek przeciwwymiotny, który nie obniża progu drgawkowego, i skonsultuj wybór z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki.
Skutek kliniczny
Metoklopramid może nasilić i uczęścić napady padaczkowe u pacjenta leczonego zonisamidem, co oznacza utratę kontroli choroby. Możliwe jest też nasilenie senności i zawrotów głowy.
Mechanizm
Metoklopramid jest antagonistą receptorów dopaminowych przenikającym do ośrodkowego układu nerwowego i zwiększa częstość oraz nasilenie napadów drgawkowych u chorych na padaczkę, przez co działa przeciwnie do zonisamidu stosowanego w leczeniu padaczki. Metoklopramid nie może być stosowany u chorych na padaczkę ani u chorych na chorobę Parkinsona.[1][2] Oba leki mogą działać uspokajająco, więc senność i spowolnienie mogą się sumować. Zonisamid nie hamuje istotnie enzymów cytochromu P-450, w tym CYP2D6 metabolizującego metoklopramid, więc interakcja farmakokinetyczna przez ten szlak jest mało prawdopodobna.[3]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- częstość i nasilenie napadów padaczkowych
- nadmierna senność i zawroty głowy
- objawy pozapiramidowe przy przypadkowym podaniu metoklopramidu
Bezpieczniejsze alternatywy
domperidonondansetron
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olamide-100356478/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Metoclopramidum Polpharma 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metoclopramidum-polpharma-100043443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/olamide-100356478/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Połączenie przeciwwskazaneBuspiron+ ZonisamidU pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem nie włączaj buspironu i zaproponuj lekarzowi inny lek przeciwlękowy.Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli przyjmujesz zonisamid z powodu padaczki, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na lęk.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli przyjmujesz zonisamid z powodu padaczki, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na lęk.
Buspiron nie jest zalecany u osób chorujących na padaczkę, a zonisamid to lek przeciwpadaczkowy. Buspiron może utrudniać kontrolę napadów. Oba leki mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
- nasilona senność
- zawroty głowy
- trudności z koncentracją
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem nie włączaj buspironu i zaproponuj lekarzowi inny lek przeciwlękowy. Jeśli zonisamid stosowany jest poza wskazaniem u osoby bez padaczki, połączenie można rozważyć z zachowaniem ostrożności i kontrolą senności oraz zawrotów głowy.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli napadów padaczkowych oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koncentracji. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna.
Mechanizm
Buspironu nie stosuje się u chorych na padaczkę[1] – a padaczka jest podstawowym wskazaniem zonisamidu, więc u większości pacjentów przyjmujących zonisamid buspiron jest przeciwwskazany ze względu na chorobę, a nie na sam lek. Przy leczeniu skojarzonym z innymi lekami serotoninergicznymi opisywano rzadkie przypadki drgawek po buspironie[1]. Oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, a buspiron łączy się ostrożnie z innymi lekami o takim działaniu[1], co oznacza możliwość sumowania senności i zawrotów głowy. Zonisamid nie hamuje istotnie enzymów cytochromu P-450, w tym CYP3A4, więc nie zwiększa stężenia buspironu[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- częstość i charakter napadów padaczkowych
- senność i zawroty głowy
- sprawność psychoruchowa, zwłaszcza u kierowców
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spamilan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spamilan-100042544/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Połączenie przeciwwskazaneAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron) klasaLeku z grupy aminochinolin nie łączy się z lekiem przeciwarytmicznym klasy III z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu.Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem na arytmię z klasy III, chyba że lekarz świadomie to zalecił, i zawsze powiedz lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich lekach na serce, także tych odstawionych w ostatnich miesiącach.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem na arytmię z klasy III, chyba że lekarz świadomie to zalecił, i zawsze powiedz lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich lekach na serce, także tych odstawionych w ostatnich miesiącach.
Hydroksychlorochina i chlorochina, stosowane w chorobach reumatycznych i w malarii, mogą zaburzać pracę serca. Amiodaron i dronedaron, czyli leki na zaburzenia rytmu serca, działają na serce podobnie. Przyjmowane razem mogą wywołać groźną, zagrażającą życiu arytmię. Amiodaron działa w organizmie jeszcze przez wiele tygodni po odstawieniu, więc ryzyko może utrzymywać się długo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne, nieregularne lub bardzo szybkie bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- bardzo wolne bicie serca
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Leku z grupy aminochinolin nie łączy się z lekiem przeciwarytmicznym klasy III z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu. Dronedaronu nie stosuje się z lekami mogącymi wywołać torsade de pointes, a do tej grupy należą chlorochina i hydroksychlorochina. Amiodaronu również nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT o udokumentowanym ryzyku arytmii. Jeśli leczenie aminochinoliną jest konieczne, należy w porozumieniu z kardiologiem rozważyć zmianę leku przeciwarytmicznego albo wybrać inną terapię choroby podstawowej. Po odstawieniu amiodaronu interakcja może utrzymywać się nawet przez kilka miesięcy, a po odstawieniu chlorochiny lub hydroksychlorochiny przez wiele tygodni. W wyjątkowej sytuacji, gdy specjalista uzna połączenie za niezbędne, wymagane jest wyjściowe EKG z oceną QTc, wyrównanie potasu i magnezu oraz kontrola EKG w trakcie leczenia, a przy QTc powyżej 500 ms lub wydłużeniu o ponad 60 ms od wartości wyjściowej jeden z leków należy odstawić.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi addycyjnym wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes, migotaniem komór i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko narasta przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, niewydolności serca, wrodzonym zespole długiego QT, w starszym wieku i u kobiet. Aminochinoliny mogą też dodatkowo nasilać zaburzenia przewodzenia, w tym bloki przedsionkowo-komorowe, oraz kardiomiopatię przy długotrwałym stosowaniu.
Mechanizm
Główny mechanizm jest wspólny dla całej klasy i polega na sumowaniu się działania wydłużającego odstęp QT. Hydroksychlorochina i chlorochina blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór. Amiodaron i dronedaron działają w ten sam sposób, bo blokada prądu potasowego jest podstawą ich działania przeciwarytmicznego. Mechanizm farmakokinetyczny ma znaczenie drugorzędne. Amiodaron i dronedaron hamują CYP3A4 i CYP2D6, a dronedaron także glikoproteinę P, co może nieco zwiększać stężenie aminochinolin metabolizowanych częściowo przez CYP3A4, CYP2D6 i CYP2C8. Wszystkie cztery leki mają bardzo długi okres półtrwania i duże objętości dystrybucji, przez co ryzyko utrzymuje się długo po odstawieniu jednego z nich.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
- inne przyjmowane leki wydłużające odstęp QT
- funkcja nerek i wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Amiodaron odstawiony w ostatnich miesiącachkolejność włączenia · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Z powodu bardzo długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcja może wystąpić także po jego odstawieniu, dlatego przed włączeniem aminochinoliny należy uwzględnić leczenie amiodaronem w ostatnich miesiącach i wykonać EKG. |
| Dawki lecznicze stosowane w malariidawka · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Wysokie dawki nasycające chlorochiny lub hydroksychlorochiny, stosowane w leczeniu malarii, silniej wydłużają odstęp QT niż dawki podtrzymujące w chorobach reumatycznych. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i upośledzona funkcja nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²aminochinoliny | ryzyko rośnie | Chlorochina i hydroksychlorochina są częściowo wydalane przez nerki, więc przy ciężkiej niewydolności nerek kumulują się i silniej wydłużają odstęp QT. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.