Interakcje / Cisplatyna / Cisplatyna i lurbinektedyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie stosuje się wyłącznie w ramach zaplanowanego schematu chemioterapii pod kontrolą onkologa, z oceną morfologii krwi z rozmazem przed każdym podaniem.
Wykonuj zlecone badania krwi przed każdym podaniem leków i od razu skontaktuj się z lekarzem, jeśli masz gorączkę lub niepokojące krwawienia.
Niekorzystna interakcjaCisplatyna+ LurbinektedynaPołączenie stosuje się wyłącznie w ramach zaplanowanego schematu chemioterapii pod kontrolą onkologa, z oceną morfologii krwi z rozmazem przed każdym podaniem.Wykonuj zlecone badania krwi przed każdym podaniem leków i od razu skontaktuj się z lekarzem, jeśli masz gorączkę lub niepokojące krwawienia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Wykonuj zlecone badania krwi przed każdym podaniem leków i od razu skontaktuj się z lekarzem, jeśli masz gorączkę lub niepokojące krwawienia.
Oba leki stosowane w chemioterapii osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Gdy działają razem, łatwiej o spadek białych krwinek chroniących przed zakażeniami i płytek krwi odpowiedzialnych za krzepnięcie. Twój lekarz regularnie zleca badania krwi i na ich podstawie decyduje o kolejnych dawkach. Nie przyjmuj na własną rękę żadnych nowych leków ani ziół bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka 38°C lub wyższa albo dreszcze
- ból gardła, kaszel, pieczenie przy oddawaniu moczu lub inne objawy zakażenia
- łatwe powstawanie siniaków, drobne czerwone kropki na skórze
- krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu
- nasilone zmęczenie, bladość, duszność
- bolesne owrzodzenia w jamie ustnej
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie stosuje się wyłącznie w ramach zaplanowanego schematu chemioterapii pod kontrolą onkologa, z oceną morfologii krwi z rozmazem przed każdym podaniem. Przy znamiennej neutropenii lub małopłytkowości należy odroczyć cykl lub zmniejszyć dawkę zgodnie z zasadami modyfikacji dawek każdego z leków i rozważyć profilaktykę czynnikami wzrostu granulocytów. Należy zwrócić uwagę na profilaktykę przeciwwymiotną wymaganą przy cisplatynie, ponieważ aprepitant jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i jego jednoczesne podawanie z lurbinektedyną wymaga unikania albo zmniejszenia dawki lurbinektedyny o 50%[1].
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ciężkiej neutropenii, w tym gorączki neutropenicznej i zakażeń, a także małopłytkowości z krwawieniami oraz niedokrwistości. Może to wymusić opóźnienie kolejnego cyklu lub zmniejszenie dawek.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielosupresyjne się sumuje. Jednoczesne stosowanie leków hamujących czynność szpiku nasila mielosupresyjne działanie cisplatyny[2]. Lurbinektedyna sama wywołuje neutropenię i małopłytkowość, które ograniczają jej dawkę.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (bezwzględna liczba neutrofilów, płytki krwi, hemoglobina) przed każdym cyklem i w okresie spodziewanego nadiru
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- objawy krwawienia
- czynność nerek (kreatynina, eGFR) i elektrolity przed każdym podaniem cisplatyny
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca 2 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cisplatin - Ebewe 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cisplatin-ebewe-100195408/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/
Alkohol przy tych lekach
Cisplatyna a alkohol: brak opisu w bazie.
Lurbinektedyna a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 463
Połączenie przeciwwskazaneCisplatyna+ CydofowirNie podawaj cydofowiru pacjentowi leczonemu cisplatyną ani cisplatyny pacjentowi leczonemu cydofowirem.Jeśli dostajesz cisplatynę i ktoś zaleca ci cydofowir albo odwrotnie, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu przed podaniem leku.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostajesz cisplatynę i ktoś zaleca ci cydofowir albo odwrotnie, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu przed podaniem leku.
Cisplatyna i cydofowir mogą uszkadzać nerki, a podane razem mocno zwiększają to ryzyko. Tych leków nie stosuje się jednocześnie. Oba leki mogą też osłabiać odporność, co zwiększa ryzyko zakażeń.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddajesz wyraźnie mniej moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- duże zmęczenie, osłabienie, nudności
- skurcze mięśni
- gorączka lub dreszcze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj cydofowiru pacjentowi leczonemu cisplatyną ani cisplatyny pacjentowi leczonemu cydofowirem. Jednoczesne podawanie cydofowiru i innych substancji o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym jest przeciwwskazane[1]. Gdy pacjent otrzymujący chemioterapię opartą na cisplatynie wymaga leczenia zakażenia wirusowego, wybierz lek przeciwwirusowy bez działania nefrotoksycznego i uzgodnij to z onkologiem. Jeśli zmiana leczenia nie jest możliwa, decyzję o kolejności terapii podejmuje lekarz prowadzący po ocenie czynności nerek.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ostrym uszkodzeniem nerek, w tym uszkodzeniem kanalików z utratą białka i elektrolitów. Cydofowir w skojarzeniu z innymi lekami toksycznymi dla kanalików zwiększa ryzyko zespołu Fanconiego[1]. Cisplatyna zmniejsza wydalanie przez nerki substancji eliminowanych głównie tą drogą[2], co może dodatkowo zwiększać ekspozycję na cydofowir i jego toksyczność. Cisplatyna hamuje też czynność szpiku, a cydofowir może powodować neutropenię, więc możliwe jest nasilenie toksyczności hematologicznej.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają kanaliki nerkowe, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cydofowiru nie łączy się z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Cisplatyna ma kumulacyjne działanie nefrotoksyczne, a leki nefrotoksyczne nasilają jej toksyczne działanie na nerki[2]. Oba leki są przeciwwskazane w zaburzeniach czynności nerek, dlatego uszkodzenie nerek wywołane jednym z nich wyklucza dalsze stosowanie drugiego[1][2].
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- białkomocz
- elektrolity (potas, magnez, fosforany)
- morfologia krwi z rozmazem (liczba neutrofili)
- diureza i stan nawodnienia
Bezpieczniejsze alternatywy
gancyklowirwalgancyklowirmarybawir
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cisplatin - Ebewe 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cisplatin-ebewe-100195408/
Połączenie przeciwwskazaneCisplatyna+ PenicylaminaNie stosuj penicylaminy u pacjenta leczonego cisplatyną ani innymi cytostatykami.Jeśli przyjmujesz penicylaminę, powiedz o tym onkologowi przed chemioterapią i nie odstawiaj ani nie zaczynaj jej bez decyzji lekarza.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz penicylaminę, powiedz o tym onkologowi przed chemioterapią i nie odstawiaj ani nie zaczynaj jej bez decyzji lekarza.
Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Penicylamina może osłabić działanie chemioterapii cisplatyną. Oba leki mogą też uszkadzać nerki i szpik kostny, więc razem zwiększają ryzyko poważnych powikłań.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- nasilone osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj penicylaminy u pacjenta leczonego cisplatyną ani innymi cytostatykami[1]. Jeśli pacjent przyjmuje penicylaminę przewlekle, przed rozpoczęciem chemioterapii lekarz prowadzący i onkolog powinni wspólnie zdecydować o jej odstawieniu albo zamianie na leczenie bez działania chelatującego i mielotoksycznego.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi słabszą skutecznością chemioterapii oraz nasileniem mielosupresji i uszkodzenia nerek. Cisplatyna sama ma kumulacyjne działanie nefrotoksyczne i jest przeciwwskazana przy zaburzeniach czynności nerek i zahamowaniu czynności szpiku[2].
Mechanizm
Penicylamina jest czynnikiem chelatującym i może wiązać cisplatynę, osłabiając jej działanie przeciwnowotworowe[2]. Oba leki uszkadzają też szpik kostny i nerki, więc ich działania niepożądane się sumują[1].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- stężenie kreatyniny i eGFR
- badanie ogólne moczu (białkomocz)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cuprenil 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cuprenil-100236018/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cisplatin - Ebewe 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cisplatin-ebewe-100195408/
Połączenie przeciwwskazaneDeferypron+ LurbinektedynaPołączenie jest przeciwwskazane.Nie łącz tych leków na własną rękę i przed rozpoczęciem chemioterapii powiedz onkologowi oraz hematologowi, że przyjmujesz deferypron.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę i przed rozpoczęciem chemioterapii powiedz onkologowi oraz hematologowi, że przyjmujesz deferypron.
Lek na usuwanie nadmiaru żelaza (deferypron) i lek przeciwnowotworowy lurbinektedyna mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnej infekcji. Tych leków nie wolno stosować jednocześnie, a lekarz zwykle zamienia lek na żelazo na inny na czas chemioterapii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne lub nagłe osłabienie
- pieczenie przy oddawaniu moczu lub inne objawy zakażenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane.[1][2] Na czas leczenia lurbinektedyną należy przerwać deferypron i w porozumieniu z hematologiem zastosować inny lek chelatujący żelazo. Wznowienie deferypronu po zakończeniu chemioterapii wymaga powrotu prawidłowej liczby neutrofili i decyzji lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Sumowanie działania mielosupresyjnego grozi ciężką neutropenią, agranulocytozą i zakażeniami z gorączką neutropeniczną, które mogą zagrażać życiu. Przy połączeniu trudno też ustalić, który lek odpowiada za spadek neutrofili, co utrudnia decyzje o dawkowaniu chemioterapii.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają układ krwiotwórczy i obniżają liczbę neutrofili. Deferypron wywołuje neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego nie wolno go łączyć z innymi lekami, o których wiadomo, że mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę.[1][2] Lurbinektedyna jest cytostatykiem alkilującym DNA, a mielosupresja z neutropenią to jej główna toksyczność ograniczająca dawkę.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- bezwzględna liczba neutrofili i morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem i między cyklami
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- liczba płytek krwi i stężenie hemoglobiny
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ LurbinektedynaFenylobutazonu nie stosuje się u pacjenta leczonego lurbinektedyną.Przestań używać tej maści i zapytaj lekarza prowadzącego chemioterapię lub farmaceutę, czym możesz ją zastąpić.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przestań używać tej maści i zapytaj lekarza prowadzącego chemioterapię lub farmaceutę, czym możesz ją zastąpić.
Maści z fenylobutazonem nie stosuj, gdy dostajesz chemioterapię lurbinektedyną. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem zwiększają ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień. Dotyczy to także leku w postaci maści, zwłaszcza używanej dłużej niż tydzień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- czarne stolce lub krew w moczu
- nasilone osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjenta leczonego lurbinektedyną[1]. Należy odstawić maść i zastąpić ją lekiem przeciwbólowym miejscowym bez działania mielotoksycznego, po uzgodnieniu z onkologiem. Jeśli pacjent już stosował maść, zwłaszcza dłużej niż 7 dni, należy poinformować zespół onkologiczny i ocenić morfologię krwi przed kolejnym cyklem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości, a w konsekwencji ciężkich zakażeń i krwawień. Działanie niesteroidowego leku przeciwzapalnego dodatkowo zwiększa ryzyko krwawienia przy małopłytkowości wywołanej chemioterapią.
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami i innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Lurbinektedyna jest cytostatykiem alkilującym DNA, który hamuje czynność szpiku. Fenylobutazon sam może uszkadzać szpik, a jego działania mielotoksyczne sumują się z działaniem chemioterapii. Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1]. Interakcji farmakokinetycznej przez CYP3A nie należy oczekiwać, bo fenylobutazon nie jest istotnym inhibitorem ani silnym induktorem tego enzymu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem – liczba neutrofilów
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia – gorączka
- objawy krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
diklofenak (żel)ibuprofen (żel)
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni możliwe są interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu, co dodatkowo zwiększa ryzyko mielotoksyczności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/
Połączenie przeciwwskazaneFenytoina+ CisplatynaNie rozpoczynaj profilaktycznego podawania fenytoiny u pacjenta leczonego cisplatyną – połączenie jest przeciwwskazane.Nie zmieniaj ani nie odstawiaj samodzielnie fenytoiny i powiedz onkologowi oraz neurologowi, że przyjmujesz oba leki.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zmieniaj ani nie odstawiaj samodzielnie fenytoiny i powiedz onkologowi oraz neurologowi, że przyjmujesz oba leki.
Cisplatyna, lek stosowany w chemioterapii, może zmniejszać ilość fenytoiny, która wchłania się do organizmu. Przez to fenytoina może słabiej chronić przed napadami drgawek. Nie zaczyna się przyjmowania fenytoiny w trakcie leczenia cisplatyną. Jeśli bierzesz fenytoinę od dawna z powodu padaczki, lekarz będzie częściej sprawdzał jej poziom we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- napad drgawek lub częstsze napady niż zwykle
- chwiejny chód, zaburzenia równowagi
- oczopląs lub podwójne widzenie
- nadmierna senność lub splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie rozpoczynaj profilaktycznego podawania fenytoiny u pacjenta leczonego cisplatyną – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Rozpoczęcie nowej terapii przeciwpadaczkowej fenytoiną w trakcie leczenia cisplatyną jest bezwzględnie przeciwwskazane.[1] Jeśli profilaktyka przeciwdrgawkowa jest potrzebna, wybierz lek przeciwpadaczkowy spoza grupy hydantoin i obserwuj kontrolę napadów. U pacjenta z padaczką leczonego fenytoiną przewlekle przed chemioterapią nie odstawiaj leku nagle, tylko oznaczaj stężenie fenytoiny w surowicy w trakcie cykli i po ich zakończeniu oraz dostosowuj dawkę.
Skutek kliniczny
Główny skutek to osłabienie kontroli napadów drgawkowych z powodu zbyt niskiego stężenia fenytoiny.[1] Po zakończeniu cyklu chemioterapii stężenie fenytoiny może wzrosnąć, co przy dawce zwiększonej w trakcie leczenia grozi objawami toksyczności. Fenytoina może osłabiać działanie leków przeciwnowotworowych podawanych w schemacie z cisplatyną.[2]
Mechanizm
Cisplatyna może hamować wchłanianie fenytoiny z przewodu pokarmowego, przez co stężenie fenytoiny w surowicy spada poniżej zakresu terapeutycznego.[1] Podczas leczenia cisplatyną stężenie leków przeciwdrgawkowych w surowicy może pozostawać poniżej zakresu terapeutycznego.[1] Leki przeciwnowotworowe mogą zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenie fenytoiny, a fenytoina jako induktor enzymów osłabia działanie leków przeciwnowotworowych.[2] Cisplatyna jest wydalana głównie przez nerki, dlatego kliniczne znaczenie indukcji enzymatycznej dla samej cisplatyny jest niepewne, ale ma znaczenie dla innych cytostatyków w schemacie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie fenytoiny w surowicy (najlepiej frakcji wolnej przy hipoalbuminemii) w trakcie cykli cisplatyny i po ich zakończeniu
- częstość i nasilenie napadów drgawkowych
- objawy toksyczności fenytoiny po zakończeniu chemioterapii (oczopląs, ataksja, senność)
- czynność nerek przed każdym cyklem cisplatyny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Fenytoina stosowana przewlekle w leczeniu padaczki przed rozpoczęciem cisplatynykolejność włączenia · fenytoina | inne zalecenie | Przeciwwskazanie dotyczy fenytoiny stosowanej profilaktycznie i rozpoczynania nowej terapii przeciwpadaczkowej w trakcie leczenia cisplatyną. U pacjenta z padaczką leczonego fenytoiną wcześniej kontynuuj lek pod kontrolą stężenia w surowicy w trakcie i po cyklach chemioterapii oraz koryguj dawkę według wyników i kontroli napadów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cisplatin - Ebewe 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cisplatin-ebewe-100195408/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Phenytoinum WZF 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/phenytoinum-wzf-100052904/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 24.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFingolimod+ LurbinektedynaFingolimodu nie łączy się z lurbinektedyną.Powiedz neurologowi i onkologowi, że przyjmujesz oba leki, i nie odstawiaj fingolimodu na własną rękę, tylko ustal z nimi dalsze leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz neurologowi i onkologowi, że przyjmujesz oba leki, i nie odstawiaj fingolimodu na własną rękę, tylko ustal z nimi dalsze leczenie.
Fingolimod na stwardnienie rozsiane i lurbinektedyna stosowana w leczeniu nowotworu nie mogą być stosowane razem. Oba leki osłabiają odporność, więc razem bardzo zwiększają ryzyko groźnych zakażeń. Gdy potrzebna jest chemioterapia, lekarze zwykle zmieniają leczenie stwardnienia rozsianego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność, ból gardła
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- opryszczka lub półpasiec
- nowe lub nasilające się zaburzenia widzenia, mowy, siły mięśni lub myślenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fingolimodu nie łączy się z lurbinektedyną. Przy rozpoznaniu nowotworu wymagającego lurbinektedyny fingolimod należy odstawić, a dalsze leczenie stwardnienia rozsianego ustalić wspólnie z neurologiem i onkologiem[1]. Wpływ fingolimodu na odporność utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu, dlatego chemioterapię rozpoczyna się z uwzględnieniem tego okresu i przy kontroli morfologii. Po odstawieniu fingolimodu trzeba obserwować pacjenta pod kątem zaostrzenia stwardnienia rozsianego.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich, w tym oportunistycznych zakażeń oraz zakażeń z neutropenią. Fingolimod jest przeciwwskazany u osób z aktywną chorobą nowotworową oraz u osób przyjmujących leki immunosupresyjne lub z odpornością obniżoną wcześniejszym leczeniem[1][2][3].
Mechanizm
Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, a lurbinektedyna jako lek cytotoksyczny hamuje czynność szpiku, głównie powodując neutropenię. Oba leki sumują działanie hamujące układ immunologiczny, dlatego leków przeciwnowotworowych nie stosuje się jednocześnie z fingolimodem[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, bo fingolimod nie zmienia farmakokinetyki substratów CYP3A4, a lurbinektedyna jest metabolizowana przez CYP3A[1][4].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, limfocyty) przed każdym cyklem
- objawy zakażenia, w tym gorączka w okresie neutropenii
- nowe lub nasilające się objawy neurologiczne (rzut stwardnienia rozsianego, podejrzenie PML)
- aktywność aminotransferaz
Kiedy ocena się zmienia
| Fingolimod niedawno odstawiony przed rozpoczęciem lurbinektedynykolejność włączenia · fingolimod | inne zalecenie | Po odstawieniu fingolimodu jego wpływ na układ immunologiczny utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego przy rozpoczynaniu lurbinektedyny wymagana jest ścisła kontrola morfologii i objawów zakażenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca 2 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/
Połączenie przeciwwskazaneKladrybina+ LurbinektedynaNie rozpoczynaj leczenia kladrybiną u pacjenta otrzymującego lurbinektedynę ani u pacjenta z aktywnym nowotworem.Nie zaczynaj kolejnego kursu tabletek z kladrybiną i powiedz neurologowi oraz onkologowi, że masz przepisane oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj kolejnego kursu tabletek z kladrybiną i powiedz neurologowi oraz onkologowi, że masz przepisane oba leki.
Oba leki osłabiają odporność i szpik, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem lub jeden po drugim mogą mocno obniżyć liczbę krwinek i narazić cię na ciężkie zakażenia lub krwawienia. Tabletek z kladrybiną nie zaczyna się w czasie leczenia nowotworu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel, pieczenie przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami (półpasiec)
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- nasilone osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj leczenia kladrybiną u pacjenta otrzymującego lurbinektedynę ani u pacjenta z aktywnym nowotworem[1]. Jeśli lurbinektedynę włącza się u pacjenta po wcześniejszym kursie kladrybiny, kolejnych kursów kladrybiny się nie podaje, a parametry hematologiczne trzeba ściśle obserwować[1]. Leczenie stwardnienia rozsianego w okresie chemioterapii ustala neurolog wspólnie z onkologiem.
Skutek kliniczny
Grozi głęboka limfopenia, neutropenia i małopłytkowość z ryzykiem ciężkich, także oportunistycznych zakażeń oraz krwawień. Przy wcześniejszym lub jednoczesnym podawaniu kladrybiny z lekami wpływającymi na profil hematologiczny należy oczekiwać addytywnych działań niepożądanych na krew i układ chłonny[1].
Mechanizm
Kladrybina trwale zmniejsza liczbę limfocytów, a lurbinektedyna jako lek cytotoksyczny działa mielosupresyjnie. Ich działania na szpik i układ odpornościowy sumują się. Rozpoczęcie leczenia kladrybiną u pacjenta otrzymującego leczenie mielosupresyjne jest przeciwwskazane z powodu addytywnego działania na układ immunologiczny[1]. Przeciwwskazaniem do kladrybiny jest też aktywna choroba nowotworowa, która jest wskazaniem do stosowania lurbinektedyny[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem lurbinektedyny
- bezwzględna liczba limfocytów
- liczba neutrofilów i płytek krwi
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych i półpaśca
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Lurbinektedyna włączona po zakończonym wcześniejszym kursie kladrybinykolejność włączenia · kladrybina | inne zalecenie | Po wcześniejszym podaniu kladrybiny należy oczekiwać addytywnych działań hematologicznych i zalecana jest ścisła obserwacja parametrów hematologicznych. Kolejnych kursów kladrybiny przy aktywnym nowotworze się nie podaje. |
| Pozajelitowa (wskazania hematoonkologiczne)droga podania · kladrybina | inne zalecenie | Wpis dotyczy kladrybiny doustnej w stwardnieniu rozsianym. Kladrybinę pozajelitową w nowotworach krwi ocenia się osobno, a połączenie z lurbinektedyną nadal oznacza sumowanie mielosupresji i wymaga decyzji onkologa oraz ścisłej kontroli morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ CisplatynaNie rozpoczynaj klozapiny u pacjenta leczonego cisplatyną.Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj klozapiny na własną rękę i rób wszystkie zlecone badania krwi.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj klozapiny na własną rękę i rób wszystkie zlecone badania krwi.
Klozapina i cisplatyna mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku tych krwinek i ciężkich infekcji. Cisplatyna może też uszkadzać nerki i zmieniać poziom soli mineralnych we krwi, co przy klozapinie zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca. O tym, czy możesz przyjmować oba leki, decyduje onkolog razem z psychiatrą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne lub nagłe osłabienie
- kołatanie serca, omdlenie lub zawroty głowy
- wyraźnie mniej oddawanego moczu lub obrzęki
- szum w uszach lub pogorszenie słuchu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie rozpoczynaj klozapiny u pacjenta leczonego cisplatyną.[1] Jeśli pacjent przewlekle leczony klozapiną wymaga chemioterapii cisplatyną, decyzję podejmuje onkolog wspólnie z psychiatrą prowadzącym, bo ChPL klozapiny ujmuje to połączenie w przeciwwskazaniach.[1] Klozapiny nie należy odstawiać nagle bez konsultacji z psychiatrą ze względu na ryzyko nawrotu psychozy i objawów z odstawienia. Jeśli specjaliści zdecydują o kontynuacji obu leków, potrzebna jest częsta kontrola morfologii z rozmazem i bezwzględnej liczby neutrofilów, czynności nerek, elektrolitów i EKG. Cisplatyny nie podaje się w okresie mielosupresji.[2]
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem posocznicy. Trudno wtedy ustalić, który lek odpowiada za spadek neutrofilów, co komplikuje decyzję o dalszym leczeniu przeciwnowotworowym i przeciwpsychotycznym. Dodatkowym ryzykiem jest wydłużenie QTc i zaburzenia rytmu przy hipokaliemii i hipomagnezemii po cisplatynie oraz pogorszenie czynności nerek, które może wykluczyć dalsze stosowanie obu leków.
Mechanizm
Obie substancje uszkadzają szpik kostny. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a cisplatyna działa mielosupresyjnie, więc ich działanie hamujące szpik się sumuje. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne.[1] ChPL klozapiny zabrania rozpoczynania leczenia u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności szpiku.[3][4] ChPL cisplatyny podaje, że leki hamujące czynność szpiku nasilają jej działanie mielosupresyjne.[5] Dodatkowo cisplatyna uszkadza nerki i wywołuje zaburzenia elektrolitowe, a ChPL klozapiny zaleca ostrożność przy lekach powodujących zaburzenia elektrolitowe ze względu na ryzyko wydłużenia QTc.[1] ChPL klozapiny przeciwwskazuje ją także w ciężkich zaburzeniach czynności nerek.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia z rozmazem i bezwzględna liczba neutrofilów przed każdym cyklem i częściej według decyzji zespołu
- kreatynina i eGFR
- potas i magnez w surowicy
- EKG z oceną QTc
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- słuch i szumy uszne
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazololanzapinakwetiapinarisperydon
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina włączana w trakcie leczenia cisplatynąkolejność włączenia · klozapina | interakcja nie dotyczy | ChPL klozapiny zabrania rozpoczynania leczenia u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności szpiku. |
| Długotrwałe leczenie klozapiną ze stabilną morfologią przed planowaną cisplatynąkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Połączenie pozostaje przeciwwskazane według ChPL, ale ze względu na ryzyko nawrotu psychozy decyzję o kontynuacji lub zmianie leczenia przeciwpsychotycznego podejmuje onkolog wspólnie z psychiatrą, przy ścisłej kontroli morfologii. |
| Ciężkie zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | ChPL klozapiny przeciwwskazuje ją w ciężkich zaburzeniach czynności nerek. ChPL cisplatyny przeciwwskazuje ją u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. |
| Klozapina włączana po zakończeniu chemioterapiikolejność włączenia · klozapina | ryzyko maleje | Granulocytopenia lub agranulocytoza w wywiadzie związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do klozapiny, obowiązują standardowe zasady włączania i kontroli morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cisplatinum Accord 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cisplatinum-accord-100239867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cisplatin - Ebewe 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cisplatin-ebewe-100195408/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.