Interakcje / Cyprofloksacyna / Cyprofloksacyna i guanfacyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Jeśli to możliwe, wybierz antybiotyk spoza fluorochinolonów, który nie hamuje CYP3A4 i nie wydłuża odstępu QT.
Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz lek na ADHD, nie odstawiaj go sam i zapytaj, czy ten antybiotyk jest dla ciebie odpowiedni.
Niekorzystna interakcjaCyprofloksacyna+ GuanfacynaJeśli to możliwe, wybierz antybiotyk spoza fluorochinolonów, który nie hamuje CYP3A4 i nie wydłuża odstępu QT.Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz lek na ADHD, nie odstawiaj go sam i zapytaj, czy ten antybiotyk jest dla ciebie odpowiedni.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz lek na ADHD, nie odstawiaj go sam i zapytaj, czy ten antybiotyk jest dla ciebie odpowiedni.
Ten antybiotyk może zwiększać ilość leku na ADHD we krwi i nasilać jego działanie. Może to powodować zbyt niskie ciśnienie, wolne bicie serca, zawroty głowy i dużą senność. Rzadziej oba leki razem mogą zaburzać rytm serca. Lekarz może dobrać inny antybiotyk albo na kilka dni zmniejszyć dawkę leku na ADHD.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie
- bardzo wolne lub nierówne bicie serca
- kołatanie serca
- nadmierna senność lub trudność z obudzeniem się
- silne zmęczenie i osłabienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeśli to możliwe, wybierz antybiotyk spoza fluorochinolonów, który nie hamuje CYP3A4 i nie wydłuża odstępu QT. Gdy cyprofloksacyna jest konieczna, rozważ zmniejszenie dawki guanfacyny w przedziale zalecanego dawkowania na czas leczenia skojarzonego i przywrócenie dotychczasowej dawki po zakończeniu antybiotykoterapii.[1] Przed leczeniem i w jego trakcie kontroluj ciśnienie tętnicze i tętno, a u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT wykonaj EKG. Nie odstawiaj guanfacyny nagle z powodu antybiotyku – nagłe przerwanie może powodować wzrost ciśnienia.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia guanfacyny zwiększa ryzyko niedociśnienia tętniczego, bradykardii i sedacji.[1] Sumowanie się bradykardii wywołanej guanfacyną z działaniem cyprofloksacyny na odstęp QT może zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka.
Mechanizm
Cyprofloksacyna hamuje CYP3A4/5, przez co może zwiększać stężenie guanfacyny w osoczu – ChPL guanfacyny zalicza cyprofloksacynę do umiarkowanych inhibitorów CYP3A4/5.[1] Dla ketokonazolu, silnego inhibitora tego szlaku, Cmax i AUC guanfacyny wzrastały odpowiednio 2- i 3-krotnie, a inne inhibitory CYP3A4/5 mogą wywoływać porównywalny efekt.[1] Dodatkowo guanfacyna spowalnia akcję serca i może sumować się z lekami wydłużającymi odstęp QT, a cyprofloksacyna, jak inne fluorochinolony, wymaga ostrożności przy łączeniu z lekami wydłużającymi QT.[1][2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno (bradykardia)
- senność i nadmierna sedacja
- EKG z oceną odstępu QT u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu u pacjentów z czynnikami ryzyka QT
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymfosfomycynanitrofurantoina
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (krople do oczu lub uszu)droga podania · cyprofloksacyna | interakcja nie dotyczy | Przy miejscowym stosowaniu cyprofloksacyny do oka lub ucha ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka i nie należy oczekiwać istotnego hamowania metabolizmu guanfacyny ani wpływu na odstęp QT. |
| Cyprofloksacyna dołączona do ustabilizowanej dawki guanfacynykolejność włączenia · cyprofloksacyna | inne zalecenie | Po dołączeniu cyprofloksacyny rozważ zmniejszenie dawki guanfacyny i monitoruj ciśnienie oraz tętno, a po zakończeniu antybiotykoterapii przywróć dotychczasową dawkę, bo stężenie guanfacyny wraca do wartości wyjściowych. |
| wiek ≤ 17 latpacjent | ryzyko rośnie | Badania interakcji guanfacyny przeprowadzono u dorosłych, ale ChPL zakłada podobne wyniki u dzieci i młodzieży, u których guanfacyna jest stosowana najczęściej, a sedacja i niedociśnienie są u nich częstymi działaniami niepożądanymi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxneury 1 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxneury-100514987/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Proxacin 250 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/proxacin-250-100120570/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxneury. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/paxneury-100514987/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieCyprofloksacynaa alkoholNie trzeba zmieniać leczenia ani odstępu między lekiem a alkoholem.Nie musisz rezygnować z leku z powodu alkoholu, ale w trakcie zakażenia lepiej go ograniczyć, a przy zawrotach głowy nie prowadź pojazdów.nieznanybadania kliniczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Nie musisz rezygnować z leku z powodu alkoholu, ale w trakcie zakażenia lepiej go ograniczyć, a przy zawrotach głowy nie prowadź pojazdów.
Nie wykazano, aby alkohol osłabiał działanie cyprofloksacyny albo czynił ją groźniejszą. Lek nie nasila też znacząco wpływu alkoholu na sprawność i koncentrację. W czasie choroby alkohol może jednak pogarszać samopoczucie, a lek sam bywa przyczyną zawrotów głowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy
- senność lub splątanie
- silne nudności lub wymioty
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać leczenia ani odstępu między lekiem a alkoholem. Przy zakażeniu wymagającym antybiotyku rozsądnie jest ograniczyć alkohol z powodów ogólnych, bo osłabia on organizm i może utrudniać przestrzeganie schematu dawkowania.
Skutek kliniczny
Brak klinicznie istotnej interakcji. Alkohol nie osłabia działania przeciwbakteryjnego cyprofloksacyny i nie nasila jej działań niepożądanych w stopniu wymagającym zmiany postępowania. Alkohol może jednak sam pogarszać samopoczucie podczas zakażenia, a zawroty głowy po lekach i po alkoholu mogą się nakładać.
Mechanizm
Nie opisano oddziaływania farmakokinetycznego ani farmakodynamicznego. Cyprofloksacyna nie zmienia w istotny sposób losu alkoholu w organizmie i nie nasila jego wpływu na sprawność psychomotoryczną.
Metabolizm i transportery
Źródła
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaGuanfacynaa alkoholPacjent przyjmujący guanfacynę nie powinien spożywać alkoholu.Nie pij alkoholu, dopóki przyjmujesz ten lek, a jeśli masz wątpliwości, zapytaj farmaceutę lub lekarza.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu, dopóki przyjmujesz ten lek, a jeśli masz wątpliwości, zapytaj farmaceutę lub lekarza.
Alkohol i ten lek razem mogą wywołać bardzo silną senność i zawroty głowy. Mogą też obniżyć ciśnienie krwi, przez co łatwiej o zasłabnięcie lub upadek. Najbardziej uważaj w pierwszych tygodniach leczenia i po zwiększeniu dawki, bo wtedy sam lek mocniej usypia. Nie pomijaj dawek leku z powodu picia, bo nagłe przerwanie leczenia też może zaszkodzić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- zasłabnięcie lub omdlenie
- wyraźnie wolne bicie serca
- splątanie lub trudności z koncentracją
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjent przyjmujący guanfacynę nie powinien spożywać alkoholu.[1] Przed jednoczesnym stosowaniem guanfacyny z jakąkolwiek substancją hamującą ośrodkowy układ nerwowy należy wziąć pod uwagę addytywne działanie sedacyjne.[1] Jeśli pacjent mimo zaleceń pije alkohol, należy go ostrzec przed prowadzeniem pojazdów i gwałtownym wstawaniem oraz przypomnieć, że nie wolno samodzielnie pomijać dawek ani nagle odstawiać guanfacyny z powodu planowanego picia, bo nagłe przerwanie leczenia grozi wzrostem ciśnienia tętniczego.
Skutek kliniczny
Połączenie może powodować nadmierną senność, sedację i zawroty głowy.[1] Możliwe są także spadki ciśnienia tętniczego, omdlenia i upadki, a senność pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów, jazdy na rowerze i koncentrację w szkole lub pracy. Ryzyko jest największe na początku leczenia i po zwiększeniu dawki, bo senność i sedacja wywołane samą guanfacyną mogą wtedy utrzymywać się przez 2–3 tygodnie, a czasem dłużej.[1]
Mechanizm
Guanfacyna i alkohol nasilają się wzajemnie w działaniu hamującym ośrodkowy układ nerwowy. Charakterystyka produktu guanfacyny wymienia alkohol wśród substancji, z którymi działanie farmakodynamiczne może się sumować, co wyraża się sedacją i sennością.[1] Guanfacyna jako agonista receptorów alfa-2A obniża ciśnienie tętnicze i zwalnia czynność serca, a alkohol rozszerza naczynia krwionośne, dlatego można się spodziewać także nasilenia niedociśnienia ortostatycznego i zawrotów głowy. Zapis o alkoholu jest taki sam we wszystkich produktach guanfacyny o przedłużonym uwalnianiu – każdy z nich mówi, że w trakcie leczenia pacjenci nie powinni spożywać alkoholu.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i sedacja
- zawroty głowy
- ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
- częstość akcji serca
- omdlenia i upadki
Kiedy ocena się zmienia
| Pierwsze 2–3 tygodnie leczenia lub okres po zwiększeniu dawkiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Senność i sedacja wywołane guanfacyną są najsilniejsze na początku leczenia i mogą utrzymywać się przez 2–3 tygodnie, a czasem dłużej, więc dołożenie alkoholu w tym okresie szczególnie zwiększa ryzyko nadmiernej sedacji. |
| Więcej niż jedna porcja standardowailość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Im większa ilość alkoholu, tym silniejsze sumowanie się sedacji oraz większe ryzyko niedociśnienia, omdleń i upadków. |
| Osoba niepełnoletniawiek · pacjent | inne zalecenie | Guanfacyna jest stosowana głównie u dzieci i młodzieży z ADHD, dlatego zalecenie unikania alkoholu warto przekazać także opiekunowi i omówić ryzyko okazjonalnego picia przez nastolatka. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxneury 1 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxneury-100514987/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxneury. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/paxneury-100514987/
Inne interakcje tych leków 186
Połączenie przeciwwskazaneCyprofloksacyna+ SakwinawirNie stosuj cyprofloksacyny u pacjenta leczonego sakwinawirem z rytonawirem.Nie zaczynaj cyprofloksacyny, jeśli bierzesz sakwinawir – skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny antybiotyk.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj cyprofloksacyny, jeśli bierzesz sakwinawir – skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny antybiotyk.
Oba leki mogą zaburzać pracę serca, a przyjmowane razem wzmacniają to działanie. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj cyprofloksacyny u pacjenta leczonego sakwinawirem z rytonawirem[1]. Wybierz antybiotyk, który nie wydłuża odstępu QT, z uwzględnieniem interakcji z rytonawirem, najlepiej w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwretrowirusowe. Jeśli inne leczenie zakażenia jest niemożliwe, decyzję o połączeniu podejmuje lekarz po ocenie EKG i elektrolitów, pod stałą kontrolą zapisu EKG.
Skutek kliniczny
Połączenie może prowadzić do nadmiernego wydłużenia odstępu QT i PR oraz do potencjalnie zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes[1].
Mechanizm
Sakwinawiru wzmocnionego rytonawirem nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT i (lub) PR, ponieważ sakwinawir z rytonawirem w sposób zależny od dawki wydłuża odstępy QT i PR, a wpływ ten może się sumować z działaniem innych leków[1]. Cyprofloksacyna, podobnie jak inne fluorochinolony, wymaga ostrożności u osób przyjmujących leki wydłużające odstęp QT[2]. Oba leki działają w tym samym kierunku, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc i PR przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · cyprofloksacyna | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu cyprofloksacyny do oka lub ucha ekspozycja ogólnoustrojowa jest minimalna i istotne wydłużenie QT jest mało prawdopodobne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Proxacin 250 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/proxacin-250-100120570/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
Połączenie przeciwwskazaneCyprofloksacyna+ DuloksetynaNie łącz duloksetyny z cyprofloksacyną – połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz duloksetynę, a dostałeś receptę na cyprofloksacynę, nie zaczynaj antybiotyku i nie odstawiaj duloksetyny na własną rękę, tylko od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz duloksetynę, a dostałeś receptę na cyprofloksacynę, nie zaczynaj antybiotyku i nie odstawiaj duloksetyny na własną rękę, tylko od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Antybiotyk cyprofloksacyna spowalnia rozkładanie duloksetyny w organizmie, przez co duloksetyny robi się we krwi znacznie więcej niż powinno. Może to wywołać silne działania niepożądane, takie jak nudności, senność, zawroty głowy, kołatanie serca czy wzrost ciśnienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne nudności lub wymioty
- nadmierna senność lub zawroty głowy
- kołatanie serca lub wysokie ciśnienie
- niepokój, drżenie, poty, gorączka, sztywność mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz duloksetyny z cyprofloksacyną – połączenie jest przeciwwskazane.[1][2][3] U pacjenta leczonego duloksetyną wybierz antybiotyk, który nie hamuje CYP1A2, z uwzględnieniem wskazania i wrażliwości drobnoustroju. Nie przerywaj nagle duloksetyny tylko po to, by podać cyprofloksacynę, bo grozi to objawami odstawiennymi. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, obserwuj go w kierunku objawów nadmiernego działania duloksetyny.[4]
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia duloksetyny może nasilić jej działania niepożądane, takie jak nudności, wymioty, senność, zawroty głowy, przyspieszenie czynności serca i wzrost ciśnienia tętniczego. Przy dużym wzroście stężenia rośnie też ryzyko zespołu serotoninowego, zwłaszcza gdy pacjent przyjmuje inne leki serotoninergiczne.
Mechanizm
Cyprofloksacyna hamuje CYP1A2, a duloksetyna jest metabolizowana przez ten enzym, więc jej stężenie w osoczu rośnie.[4] Silny inhibitor CYP1A2 fluwoksamina w dawce 100 mg na dobę zmniejszał pozorny klirens duloksetyny o około 77% i zwiększał jej AUC sześciokrotnie.[1] Dla samej cyprofloksacyny brak danych klinicznych, ale oczekuje się podobnego kierunku działania.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze i tętno
- nudności, wymioty, senność, zawroty głowy
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenie, wzmożone odruchy, gorączka, poty)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Krople do oczu lub uszudroga podania · cyprofloksacyna | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu cyprofloksacyny do oka lub ucha stężenie w osoczu jest zbyt małe, by istotnie hamować CYP1A2, więc interakcja nie ma znaczenia klinicznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dulxetenon 30 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dulxetenon-100406147/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Duloxetine Medical Valley 90 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/duloxetine-medical-valley-100461869/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dulsevia 30 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dulsevia-100341175/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Proxacin 250 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/proxacin-250-100120570/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dulxetenon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dulxetenon-100406147/
Połączenie przeciwwskazaneCyprofloksacyna+ HydroksyzynaNie należy stosować hydroksyzyny jednocześnie z cyprofloksacyną.Nie przyjmuj tych leków jednocześnie i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, żeby dobrać bezpieczny zamiennik jednego z nich.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków jednocześnie i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, żeby dobrać bezpieczny zamiennik jednego z nich.
Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Cyprofloksacyna to antybiotyk, a hydroksyzyna to lek na niepokój, swędzenie lub kłopoty ze snem. Każdy z nich może zaburzać rytm serca, a razem to działanie się sumuje i może dojść do groźnej arytmii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy stosować hydroksyzyny jednocześnie z cyprofloksacyną[1]. Jeśli antybiotyk jest konieczny, na czas jego stosowania warto odstawić hydroksyzynę i w razie potrzeby zastąpić ją lekiem przeciwhistaminowym o niskim ryzyku wydłużenia QT. Alternatywnie można wybrać antybiotyk spoza grupy fluorochinolonów, jeśli pozwala na to wskazanie i lekowrażliwość drobnoustroju. Gdy połączenia nie da się uniknąć, przed leczeniem należy wykonać EKG z oceną QTc i wyrównać stężenia potasu oraz magnezu, a w trakcie kontrolować EKG.
Skutek kliniczny
Połączenie może wydłużyć odstęp QT i wywołać komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes, z ryzykiem omdlenia i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe u osób starszych, z chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego się sumuje i zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu typu torsade de pointes. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes, a wśród nich wymienia się fluorochinolony[1]. Cyprofloksacynę, podobnie jak inne fluorochinolony, stosuje się ostrożnie u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT[2]. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – hydroksyzyna jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5[1], a cyprofloksacyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP1A2[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca (bradykardia)
- objawy: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · cyprofloksacyna | interakcja nie dotyczy | Cyprofloksacyna stosowana miejscowo do oka lub ucha daje znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc nie sumuje się z działaniem hydroksyzyny na odstęp QT. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i bradykardia, które dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Proxacin 250 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/proxacin-250-100120570/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
Połączenie przeciwwskazaneCyprofloksacyna+ TyzanidynaNie łącz cyprofloksacyny z tyzanidyną.Nie przyjmuj tych leków razem i jeszcze przed pierwszą dawką skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby zmienić antybiotyk albo ustalić, jak bezpiecznie przerwać tyzanidynę.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jeszcze przed pierwszą dawką skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby zmienić antybiotyk albo ustalić, jak bezpiecznie przerwać tyzanidynę.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Antybiotyk cyprofloksacyna sprawia, że lek rozluźniający mięśnie tyzanidyna gromadzi się w organizmie w wielokrotnie większej ilości niż zwykle. Może to spowodować bardzo silny spadek ciśnienia, ogromną senność, zawroty głowy, a nawet utratę przytomności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub omdlenie, zwłaszcza przy wstawaniu
- bardzo silna senność, trudność z wybudzeniem
- wyraźne osłabienie, spowolnienie ruchów i myślenia
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz cyprofloksacyny z tyzanidyną.[1][2] Jeżeli pacjent przyjmuje tyzanidynę, wybierz antybiotyk, który nie hamuje jej metabolizmu, albo – gdy cyprofloksacyna jest niezbędna – przerwij tyzanidynę na czas leczenia i do eliminacji antybiotyku, zastępując ją w razie potrzeby innym lekiem zmniejszającym napięcie mięśni. U pacjentów leczonych jednocześnie lekami hipotensyjnymi nie odstawiaj tyzanidyny nagle, bo grozi to nadciśnieniem i tachykardią z odbicia.[2] Inne fluorochinolony hamujące CYP1A2 (enoksacyna, pefloksacyna, norfloksacyna) również nie są zalecane z tyzanidyną.[2]
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia tyzanidyny nasila jej działanie obniżające ciśnienie i uspokajające.[1] Może dojść do ciężkiego, przedłużającego się niedociśnienia tętniczego z sennością, zawrotami głowy i zaburzeniami psychomotorycznymi aż do śpiączki, a także do objawów przedawkowania tyzanidyny, takich jak wydłużenie odstępu QT.[2]
Mechanizm
Cyprofloksacyna hamuje CYP1A2, główny enzym metabolizujący tyzanidynę, przez co gwałtownie rośnie jej stężenie w osoczu.[1] U zdrowych osób Cmax tyzanidyny wzrosło średnio 7-krotnie (zakres od 4- do 21-krotnego), a AUC 10-krotnie (zakres od 6- do 24-krotnego).[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze i tętno, jeśli doszło do jednoczesnego przyjęcia
- stopień sedacji i stan świadomości
- EKG z oceną odstępu QT przy objawach przedawkowania tyzanidyny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Tyzanidyna przyjmowana przewlekle razem z lekami hipotensyjnymi, cyprofloksacyna włączana późniejkolejność włączenia · tyzanidyna | inne zalecenie | Gdy na czas leczenia cyprofloksacyną trzeba przerwać tyzanidynę u pacjenta leczonego lekami hipotensyjnymi, unikaj nagłego odstawienia, bo może wystąpić nadciśnienie i tachykardia z odbicia, w skrajnych przypadkach prowadzące do udaru mózgu. Rozważ w pierwszej kolejności zmianę antybiotyku. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Proxacin 250 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/proxacin-250-100120570/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizanor 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizanor-100228088/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy.Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.
Antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna czy cyprofloksacyna, oraz niektóre leki przeciwdepresyjne, na przykład cytalopram czy escytalopram, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu, szczególnie u osób starszych i chorujących na serce. U większości osób połączenie jest stosowane bezpiecznie, ale lekarz może zlecić EKG lub wybrać inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- drgawki
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy. Połączenia cytalopramu lub escytalopramu z lewofloksacyną, cyprofloksacyną lub norfloksacyną najlepiej unikać u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Jeśli fluorochinolon jest niezbędny, należy wyrównać zaburzenia elektrolitowe, wykonać EKG przed leczeniem i w jego trakcie u pacjentów z grupy ryzyka oraz nie przekraczać zalecanej maksymalnej dawki cytalopramu lub escytalopramu[1]. Nie należy przerywać leku SSRI na czas krótkiej antybiotykoterapii, bo grozi to objawami odstawienia. Przy długotrwałej potrzebie łączenia leków u pacjenta z czynnikami ryzyka warto rozważyć zmianę leku przeciwdepresyjnego na sertralinę.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy połączeniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny z cytalopramem lub escytalopramem. Rzadziej mogą wystąpić drgawki, zwłaszcza u osób z padaczką lub innymi czynnikami obniżającymi próg drgawkowy.
Mechanizm
Fluorochinolony blokują kanały potasowe hERG odpowiedzialne za prąd IKr w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Leki z grupy SSRI działają w ten sam sposób, a efekt zależy od dawki. Najsilniej działają cytalopram i escytalopram, słabiej fluoksetyna, paroksetyna i fluwoksamina, a najsłabiej sertralina[2]. Działania obu grup sumują się, więc rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT. Dodatkowo fluorochinolony obniżają próg drgawkowy przez antagonizm wobec receptora GABA-A, a leki SSRI mogą go obniżać w niewielkim stopniu, co sumuje się u osób predysponowanych. Cyprofloksacyna i norfloksacyna hamują CYP1A2 i mogą umiarkowanie zwiększać stężenie fluwoksaminy, ale to składnik o mniejszym znaczeniu niż interakcja farmakodynamiczna. Interakcja dotyczy w różnym stopniu wszystkich par z wyjątkiem delafloksacyny.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- występowanie drgawek u pacjentów z padaczką lub obniżonym progiem drgawkowym
- czynność nerek przy stosowaniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · fluorochinolony | interakcja nie dotyczy | Przy miejscowym stosowaniu fluorochinolonu do oka lub ucha stężenie w surowicy jest znikome i nie wpływa istotnie na odstęp QT. |
| Dożylnadroga podania · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Podanie dożylne, zwłaszcza szybki wlew, daje wyższe stężenia szczytowe fluorochinolonu i silniejszy wpływ na repolaryzację. |
| Maksymalna zalecana dawka cytalopramu lub escytalopramudawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez cytalopram i escytalopram zależy od dawki, więc przy dawkach maksymalnych ryzyko sumowania działania jest największe. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, a dla cytalopramu i escytalopramu obowiązują niższe dawki maksymalne. |
| Obniżony, wymagający korekty dawki fluorochinolonueGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane przez nerki, więc bez korekty dawki kumulują się i silniej wydłużają QT. |
Źródła
- Koide T, Ito H, Ohashi R, Maekawa E, Ito K. Lascufloxacin-Induced QT Prolongation in an Elderly Patient Treated With Escitalopram: A Case Report. Cureus. 2026;18(5):e109291. doi: 10.7759/cureus.109291. PMID: 42326111.
- Fung KW, Baye F, Kapusnik-Uner J, McDonald CJ. Using Medicare Data to Assess the Proarrhythmic Risk of Non-Cardiac Treatment Drugs that Prolong the QT Interval in Older Adults: An Observational Cohort Study. Drugs Real World Outcomes. 2021;8(2):173-185. doi: 10.1007/s40801-021-00230-1. PMID: 33569737.
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Butyrofenony (np. haloperydol) klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania fluorochinolonu wydłużającego odstęp QT i haloperydolu, ponieważ połączenie to zwiększa ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, a ChPL haloperydolu przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi QT.Nie przyjmuj antybiotyku z grupy fluorochinolonów razem z haloperydolem bez wyraźnej decyzji lekarza i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że stosujesz oba leki, także jeśli haloperydol dostajesz w zastrzykach.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj antybiotyku z grupy fluorochinolonów razem z haloperydolem bez wyraźnej decyzji lekarza i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że stosujesz oba leki, także jeśli haloperydol dostajesz w zastrzykach.
Niektóre antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna, oraz lek przeciwpsychotyczny haloperydol mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zagrażać życiu. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca i przy niskim poziomie potasu lub magnezu. Delafloksacyna nie ma tego działania w istotnym stopniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- drgawki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania fluorochinolonu wydłużającego odstęp QT i haloperydolu, ponieważ połączenie to zwiększa ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, a ChPL haloperydolu przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi QT. U pacjenta leczonego haloperydolem zakażenie najlepiej leczyć antybiotykiem z innej grupy dobranym do drobnoustroju i miejsca zakażenia. Gdy fluorochinolon jest niezbędny, a w danym wskazaniu można zastosować delafloksacynę, należy rozważyć ten lek, ponieważ nie wydłuża on istotnie QT. Jeśli lewofloksacyny, cyprofloksacyny lub norfloksacyny nie da się zastąpić, decyzję podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka, przed włączeniem wykonuje się EKG oraz oznacza potas i magnez, wyrównuje niedobory elektrolitów, stosuje najmniejszą skuteczną dawkę haloperydolu i unika podania dożylnego bez monitorowania EKG. Przy haloperydolu w postaci dekanianu interakcja może utrzymywać się jeszcze przez kilka tygodni po ostatnim wstrzyknięciu.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy dożylnym podaniu haloperydolu, dużych dawkach, u osób starszych, przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, wrodzonym zespole długiego QT oraz przy stosowaniu kolejnych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Fluorochinolony i haloperydol wydłużają odstęp QT, ponieważ hamują szybką składową opóźnionego prostownikowego prądu potasowego (kanał hERG) w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Przy jednoczesnym stosowaniu działania te sumują się, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Siła wpływu na QT jest różna w obrębie fluorochinolonów – lewofloksacyna wydłuża QT wyraźniej niż cyprofloksacyna i norfloksacyna, ale dla wszystkich trzech ryzyko jest klinicznie istotne w połączeniu z haloperydolem. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie zależy od zmian stężeń leków. Delafloksacyna nie wydłuża istotnie odstępu QT i stanowi wyjątek w klasie.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem fluorochinolonu i w trakcie leczenia skojarzonego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość i rytm serca, zwłaszcza bradykardia
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- inne stosowane leki wydłużające odstęp QT
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · butyrofenony | ryzyko rośnie | Dożylne podanie haloperydolu wiąże się z największym ryzykiem wydłużenia QT i torsade de pointes. W połączeniu z fluorochinolonem wydłużającym QT wymaga ciągłego monitorowania EKG albo zastosowania innego leku. |
| Duża dawkadawka · butyrofenony | ryzyko rośnie | Wpływ haloperydolu na QT zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach ryzyko sumowania z fluorochinolonem jest wyraźnie większe. |
| Dekanian haloperydolu (iniekcje o przedłużonym działaniu)postać · butyrofenony | inne zalecenie | Haloperydol w postaci dekanianu uwalnia się powoli i działa przez kilka tygodni, więc nie można go szybko odstawić. Interakcję należy uwzględniać także wtedy, gdy ostatnie wstrzyknięcie było kilka tygodni wcześniej, i w pierwszej kolejności zmienić antybiotyk. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, gorsza czynność nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. U starszych pacjentów z otępieniem haloperydol niesie też dodatkowe ryzyko niezależne od tej interakcji. |
| Obniżony eGFR bez dostosowania dawki fluorochinolonueGFR · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane przez nerki. Przy niewydolności nerek bez zmniejszenia dawki ich stężenia rosną, co nasila wpływ na QT. |
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Przeciwpsychotyczne pochodne indolu (np. zyprazydon, sertindol) klasaFluorochinolonu nie należy łączyć z przeciwpsychotyczną pochodną indolu bez wcześniejszej oceny ryzyka wydłużenia odstępu QT, a w przypadku zyprazydonu i sertindolu połączenie z lekami wydłużającymi QT jest przeciwwskazane w ChPL.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy, a lekarz chce przepisać ci antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz mu o tym i nie łącz tych leków bez jego zgody.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy, a lekarz chce przepisać ci antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz mu o tym i nie łącz tych leków bez jego zgody.
Niektóre antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna, cyprofloksacyna czy norfloksacyna, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, takie jak zyprazydon i sertindol, mogą zaburzać pracę serca. Gdy przyjmujesz je razem, ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca wyraźnie rośnie. Lurazydon i delafloksacyna działają na serce słabiej, ale nadal warto powiedzieć lekarzowi o obu lekach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- silna senność, niepokój ruchowy lub drżenie mięśni
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fluorochinolonu nie należy łączyć z przeciwpsychotyczną pochodną indolu bez wcześniejszej oceny ryzyka wydłużenia odstępu QT, a w przypadku zyprazydonu i sertindolu połączenie z lekami wydłużającymi QT jest przeciwwskazane w ChPL. U pacjenta leczonego zyprazydonem lub sertindolem należy wybrać antybiotyk niewydłużający odstępu QT. Jeśli fluorochinolon jest niezbędny, rozważ czasowe odstawienie lub zamianę leku przeciwpsychotycznego w porozumieniu z psychiatrą, wykonaj EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie oraz wyrównaj niedobory potasu i magnezu. Dawkę lewofloksacyny, cyprofloksacyny i norfloksacyny dostosuj do czynności nerek. Delafloksacyna i lurazydon nie wydłużają istotnie odstępu QT, ale przy łączeniu lurazydonu z cyprofloksacyną należy rozważyć zmniejszenie dawki lurazydonu.
Skutek kliniczny
Połączenie fluorochinolonu wydłużającego QT z zyprazydonem lub sertindolem może prowadzić do znacznego wydłużenia odstępu QTc, częstoskurczu typu torsade de pointes, migotania komór, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie u osób starszych, kobiet, pacjentów z hipokaliemią lub hipomagnezemią, bradykardią, chorobami serca, wrodzonym zespołem długiego QT oraz przy niewydolności nerek, gdy lewofloksacyna i inne fluorochinolony wydalane przez nerki kumulują się w organizmie.
Mechanizm
Fluorochinolony (lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna) blokują kanały potasowe hERG w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Zyprazydon i sertindol działają tak samo, przy czym sertindol należy do leków przeciwpsychotycznych o najsilniejszym wpływie na odstęp QT. Ich jednoczesne stosowanie sumuje działanie na repolaryzację i zwiększa ryzyko wydłużenia QTc oraz częstoskurczu typu torsade de pointes. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie jest wspólna dla całej klasy, bo delafloksacyna i lurazydon nie wydłużają istotnie odstępu QT.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem fluorochinolonu i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- czynność nerek (eGFR) w celu dostosowania dawki fluorochinolonu
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- przy lurazydonie z cyprofloksacyną: akatyzja, senność, objawy pozapiramidowe
Kiedy ocena się zmienia
| Obniżony eGFReGFR · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane głównie przez nerki i kumulują się przy niewydolności nerek, co nasila wydłużenie QT. Dawkę należy dostosować do eGFR. |
| Dożylniedroga podania · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Podanie dożylne fluorochinolonu, zwłaszcza w szybkim wlewie, daje wysokie stężenia szczytowe i silniej wpływa na repolaryzację. Wymaga monitorowania EKG. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaFluorochinolonu wydłużającego odstęp QT nie łączy się z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT, takie połączenie jest przeciwwskazane.Nie łącz antybiotyku z grupy fluorochinolonów z lekiem na pracę żołądka zaburzającym rytm serca, takim jak cyzapryd, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach, które przyjmujesz.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz antybiotyku z grupy fluorochinolonów z lekiem na pracę żołądka zaburzającym rytm serca, takim jak cyzapryd, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach, które przyjmujesz.
Niektóre antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna, mogą zaburzać rytm serca. Podobnie działa cyzapryd, lek przyspieszający pracę żołądka i jelit. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne, nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Inne leki na pracę żołądka, takie jak itopryd czy metoklopramid, nie stwarzają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fluorochinolonu wydłużającego odstęp QT nie łączy się z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT, takie połączenie jest przeciwwskazane. Dotyczy to lewofloksacyny, cyprofloksacyny i norfloksacyny w połączeniu z cyzaprydem. Jeśli antybiotykoterapia fluorochinolonem jest konieczna, cyzapryd należy odstawić na czas leczenia i przez kilka dni po jego zakończeniu albo zastąpić go itoprydem lub krótkotrwale metoklopramidem. Jeśli pacjent musi kontynuować cyzapryd, należy wybrać antybiotyk niewydłużający QT, odpowiedni do rodzaju zakażenia. Połączenia fluorochinolonów z metoklopramidem lub itoprydem oraz delafloksacyny z prokinetykami nie wymagają szczególnego postępowania poza oceną ogólnego ryzyka wydłużenia QT u pacjenta.
Skutek kliniczny
Nadmierne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe u osób starszych, z hipokaliemią lub hipomagnezemią, bradykardią, chorobą serca, wrodzonym zespołem długiego QT oraz z niewydolnością nerek, która prowadzi do kumulacji fluorochinolonu.
Mechanizm
Fluorochinolony (lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna) blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór, czyli odstęp QT. Cyzapryd działa w ten sam sposób, a jego działanie proarytmiczne zależy od stężenia, więc efekty obu leków się sumują. Cyprofloksacyna i w mniejszym stopniu norfloksacyna hamują CYP3A4, główny szlak metabolizmu cyzaprydu, i mogą dodatkowo zwiększać jego stężenie we krwi. Lewofloksacyna nie hamuje CYP3A4, więc w jej przypadku przeważa mechanizm farmakodynamiczny. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy – dotyczy połączenia fluorochinolonów wydłużających QT z cyzaprydem, a nie dotyczy metoklopramidu, itoprydu ani delafloksacyny.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- czynność nerek (eGFR) przed dawkowaniem fluorochinolonu
- objawy zaburzeń rytmu serca: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- inne leki pacjenta wydłużające odstęp QT lub hamujące CYP3A4
Kiedy ocena się zmienia
| Krople do oczu lub uszupostać · fluorochinolony | interakcja nie dotyczy | Fluorochinolony stosowane miejscowo do oka lub ucha osiągają znikome stężenia we krwi i nie wydłużają odstępu QT, więc interakcja z cyzaprydem nie występuje. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m2fluorochinolony | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane głównie przez nerki. Przy ciężkiej niewydolności nerek kumulują się, co nasila wydłużenie QT, jeśli dawka nie zostanie zmniejszona. |
| Kilka dni po zakończeniu fluorochinolonuodstep · fluorochinolony | inne zalecenie | Cyzapryd można ponownie włączyć dopiero po eliminacji fluorochinolonu, czyli po kilku okresach półtrwania od ostatniej dawki antybiotyku, a dłużej u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.