Interakcje / Dapson / Dapson i fenofibrat
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować bez zmiany dawek.
Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz, rób zlecone badania krwi i zgłoś się do lekarza, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
Interakcja o niejasnym znaczeniuDapson+ FenofibratPołączenie można stosować bez zmiany dawek.Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz, rób zlecone badania krwi i zgłoś się do lekarza, jeśli zauważysz niepokojące objawy.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz, rób zlecone badania krwi i zgłoś się do lekarza, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
Lek na obniżenie tłuszczów we krwi i dapson zwykle można przyjmować razem. Nie ma dowodów, że to połączenie szkodzi, ale oba leki mogą obciążać wątrobę, a dapson może czasem uszkadzać krwinki czerwone. Dlatego warto znać objawy, które wymagają kontaktu z lekarzem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- sinawe zabarwienie ust lub paznokci
- duszność lub zadyszka przy małym wysiłku
- nietypowe zmęczenie i bladość
- ciemny mocz
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ból mięśni lub ból pod prawym łukiem żebrowym
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek. Warto oznaczyć morfologię i aktywność aminotransferaz przed włączeniem drugiego leku i kontrolować je w trakcie leczenia, zgodnie z rutynowym monitorowaniem dapsonu. Pacjenta należy poinformować o objawach hemolizy, methemoglobinemii i uszkodzenia wątroby.
Skutek kliniczny
Nie opisano klinicznie istotnych skutków tego połączenia. Teoretycznie możliwe jest nasilenie zależnych od dawki działań niepożądanych dapsonu, takich jak hemoliza i methemoglobinemia, oraz sumowanie się działania hepatotoksycznego obu leków.
Mechanizm
Interakcja jest teoretyczna i nie ma potwierdzenia klinicznego. Fenofibrat i kwas fenofibrynowy w stężeniach terapeutycznych są słabymi do umiarkowanych inhibitorami CYP2C9 oraz słabymi inhibitorami CYP2C19 i CYP2A6[1]. Dapson jest metabolizowany w wątrobie częściowo z udziałem CYP2C9, więc możliwe jest niewielkie zwiększenie jego stężenia, przy jednoczesnym ograniczeniu powstawania toksycznej hydroksyloaminy, co kierunkowo nie musi oznaczać większej toksyczności. Oba leki mogą też uszkadzać wątrobę, a ciężka choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania zarówno dapsonu[2], jak i fenofibratu[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z retikulocytami
- aktywność ALT i AST
- methemoglobina przy sinicy lub duszności
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160 160 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dusalm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dusalm-100460874/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuDapsona alkoholOkazjonalne, umiarkowane picie alkoholu podczas leczenia dapsonem nie wymaga zmiany terapii, ale pacjent powinien znać objawy methemoglobinemii, hemolizy i uszkodzenia wątroby.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Wypicie niewielkiej ilości alkoholu od czasu do czasu podczas leczenia dapsonem zwykle nie powinno szkodzić. Częste picie większych ilości może jednak nasilić działania niepożądane tego leku na krew i obciążyć wątrobę. Dapson rzadko, ale może zmniejszać zdolność krwi do przenoszenia tlenu i niszczyć czerwone krwinki, a alkohol pity regularnie może ten efekt wzmocnić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- sinawe zabarwienie ust lub paznokci
- duszność lub szybkie męczenie się
- silny ból głowy lub zawroty głowy
- ciemny mocz
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- nietypowa bladość i osłabienie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu podczas leczenia dapsonem nie wymaga zmiany terapii, ale pacjent powinien znać objawy methemoglobinemii, hemolizy i uszkodzenia wątroby. U osób nadużywających alkoholu lub z alkoholową chorobą wątroby należy przed rozpoczęciem leczenia ocenić czynność wątroby, a w trakcie terapii regularnie kontrolować morfologię i enzymy wątrobowe. Rozpoznanie ciężkiej choroby wątroby wyklucza stosowanie dapsonu[1].
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, umiarkowanym piciu nie należy spodziewać się klinicznie istotnych skutków. U osób regularnie pijących duże ilości alkoholu możliwe jest nasilenie methemoglobinemii i hemolizy wywołanych dapsonem oraz większe ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby, zwłaszcza przy niedoborze G6PD lub istniejącej chorobie wątroby.
Mechanizm
Interakcja jest głównie teoretyczna i wynika z metabolizmu dapsonu oraz z jego działania na krew i wątrobę. Dapson jest w wątrobie przekształcany przez N-hydroksylację, w której uczestniczą między innymi CYP2C9 i CYP2E1, do hydroksyloaminy odpowiedzialnej za methemoglobinemię i hemolizę. Znaczenie tego metabolitu potwierdza charakterystyka produktu, według której flukonazol zmniejsza powstawanie toksycznego metabolitu hydroksyloaminy dapsonu u pacjentów zakażonych HIV[1]. Przewlekłe picie alkoholu indukuje CYP2E1, co może zwiększać tworzenie hydroksyloaminy, natomiast jednorazowe spożycie etanolu raczej przejściowo hamuje ten enzym. Dodatkowo zarówno dapson, jak i alkohol mogą uszkadzać wątrobę, a ciężka choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania dapsonu[1]. ChPL dapsonu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1].
Monitorować
- morfologia krwi z retikulocytami
- stężenie methemoglobiny przy objawach sinicy lub duszności
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny u osób regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu indukuje CYP2E1 i sprzyja uszkodzeniu wątroby, co może zwiększać ryzyko methemoglobinemii, hemolizy i hepatotoksyczności dapsonu. Należy ocenić czynność wątroby przed leczeniem i regularnie kontrolować morfologię oraz enzymy wątrobowe, a przy ciężkiej chorobie wątroby dapson jest przeciwwskazany. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dusalm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dusalm-100460874/
Niekorzystna interakcjaFenofibrata alkoholPrzed rozpoczęciem leczenia fenofibratem ustal, ile alkoholu pacjent pije, i dokładnie oceń stosunek ryzyka do korzyści u osób spożywających duże ilości.Unikaj regularnego picia alkoholu i picia dużych ilości, a przy częstym piciu poinformuj o tym lekarza.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj regularnego picia alkoholu i picia dużych ilości, a przy częstym piciu poinformuj o tym lekarza.
Regularne picie większych ilości alkoholu w czasie leczenia fenofibratem zwiększa ryzyko uszkodzenia mięśni. Alkohol może też osłabiać działanie leku na cholesterol i trójglicerydy oraz obciążać wątrobę. Okazjonalny kieliszek zwykle nie jest groźny, ale warto ograniczyć alkohol do minimum. Jeśli często pijesz alkohol, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Ból, tkliwość lub osłabienie mięśni, zwłaszcza niewyjaśnione
- Ciemny, brunatny mocz
- Żółte zabarwienie skóry lub białek oczu
- Ból w górnej części brzucha, nudności lub utrata apetytu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed rozpoczęciem leczenia fenofibratem ustal, ile alkoholu pacjent pije, i dokładnie oceń stosunek ryzyka do korzyści u osób spożywających duże ilości.[1] Alkoholizm należy odpowiednio leczyć przed włączeniem fenofibratu.[1] Pacjentowi zalecaj unikanie regularnego picia i picia dużych ilości alkoholu. Okazjonalne spożycie małej ilości nie wymaga zakazu, ale nie ma na jego bezpieczeństwo odrębnych badań w dostarczonych źródłach.
Skutek kliniczny
Przy regularnym piciu większych ilości alkoholu rośnie ryzyko bólów i osłabienia mięśni, a w skrajnych przypadkach rozpadu mięśni. Leczenie hiperlipidemii może być mniej skuteczne, bo alkohol sam podnosi stężenie lipidów. Przy nadużywaniu alkoholu dochodzi ryzyko pogorszenia czynności wątroby.
Mechanizm
Spożywanie dużych ilości alkoholu należy do czynników predysponujących do miopatii i rozpadu mięśni poprzecznie prążkowanych, a fenofibrat sam może działać toksycznie na mięśnie, więc oba czynniki mogą się sumować.[1] Alkohol jest też jedną z wtórnych przyczyn hiperlipidemii, a fenofibrat obniża stężenie lipidów, więc regularne picie osłabia efekt terapeutyczny leku.[1] Nadużywanie alkoholu obciąża ponadto wątrobę, a niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania fenofibratu.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- Objawy ze strony mięśni: ból, tkliwość, osłabienie, ciemny mocz
- Stężenie lipidów (w tym trójglicerydów), by ocenić skuteczność leczenia
- Czynność wątroby u osób regularnie pijących alkohol
- Czynniki zwiększające ryzyko miopatii: wiek powyżej 70 lat, zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, miopatie w wywiadzie
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu (regularne, nadużywanie)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duże ilości alkoholu to czynnik predysponujący do miopatii i rozpadu mięśni, wymagający bardzo dokładnej oceny ryzyka i korzyści przed leczeniem. Zalecaj unikanie picia i monitoruj objawy mięśniowe. |
| Okazjonalne, małe ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Dla okazjonalnego spożycia małych ilości alkoholu ChPL nie podaje szczególnych ograniczeń, a dostarczone źródła nie wskazują na istotne ryzyko. Poinformuj pacjenta o możliwych objawach ze strony mięśni. |
| Współistniejące czynniki ryzyka miopatii (wiek powyżej 70 lat, choroby nerek lub tarczycy, statyna)czas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z innymi czynnikami predysponującymi do miopatii wpływ alkoholu sumuje się z pozostałymi czynnikami. Zaostrz zalecenie unikania alkoholu i kontroluj objawy mięśniowe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160 160 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
Inne interakcje tych leków 109
Połączenie przeciwwskazaneStatyny (np. atorwastatyna, rozuwastatyna, symwastatyna)+ Fibraty (np. fenofibrat, cyprofibrat) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu statyny i fibratu połączenie jest dopuszczalne tylko przy wyraźnym wskazaniu, w najmniejszej skutecznej dawce statyny i ze ścisłym monitorowaniem objawów mięśniowych.Jeśli bierzesz statynę i fibrat jednocześnie, nie odstawiaj ich sam, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni albo zauważysz ciemny mocz.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz statynę i fibrat jednocześnie, nie odstawiaj ich sam, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni albo zauważysz ciemny mocz.
Leki na cholesterol z grupy statyn, takie jak atorwastatyna, rozuwastatyna czy symwastatyna, oraz leki na trójglicerydy z grupy fibratów, takie jak fenofibrat czy cyprofibrat, mogą każdy z osobna szkodzić mięśniom. Gdy bierzesz je razem, to ryzyko jest większe. Lekarze często łączą te leki celowo, ale wymaga to kontroli. Rzadko może dojść do poważnego uszkodzenia mięśni, które obciąża nerki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, tkliwość lub kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
- osłabienie mięśni, na przykład trudność we wstawaniu lub wchodzeniu po schodach
- ciemny, brunatny mocz
- silne zmęczenie z gorączką
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu statyny i fibratu połączenie jest dopuszczalne tylko przy wyraźnym wskazaniu, w najmniejszej skutecznej dawce statyny i ze ścisłym monitorowaniem objawów mięśniowych. Wskazaniem jest najczęściej utrzymująca się hipertriglicerydemia mimo leczenia statyną u pacjenta wysokiego ryzyka sercowo naczyniowego[1]. Przed włączeniem fibratu oceń czynność nerek, wątroby i tarczycy oraz wyjściową aktywność kinazy kreatynowej. Unikaj łączenia fibratu z najwyższymi zarejestrowanymi dawkami statyn, zwłaszcza rozuwastatyny i symwastatyny, i sprawdź ograniczenia dawek w ChPL konkretnej statyny. Przy łączeniu z fenofibratem preferuj atorwastatynę, rozuwastatynę lub pitawastatynę w umiarkowanej dawce zamiast symwastatyny i lowastatyny. Przy objawach mięśniowych lub znacznym wzroście kinazy kreatynowej odstaw fibrat albo oba leki. Cyprofibrat traktuj jak fenofibrat, a ChPL cyprofibratu może przewidywać ostrzejsze ograniczenia łączenia ze statynami.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko miopatii, w tym bólów i osłabienia mięśni oraz wzrostu aktywności kinazy kreatynowej[2]. Rzadko dochodzi do rabdomiolizy z mioglobinurią i ostrym uszkodzeniem nerek[3]. Możliwy jest też addycyjny wzrost aktywności aminotransferaz[1]. Fibraty mogą przejściowo podnosić stężenie kreatyniny w surowicy.
Mechanizm
Statyny i fibraty mogą uszkadzać mięśnie szkieletowe. Przy jednoczesnym stosowaniu ich działanie miotoksyczne się sumuje. Statyny hamują syntezę cholesterolu i związków niezbędnych dla komórek mięśniowych. Fibraty działają przez receptory PPAR alfa i same mogą wywołać miopatię[4]. Fenofibrat i cyprofibrat w niewielkim stopniu zmieniają farmakokinetykę statyn, więc o ryzyku decyduje głównie sumowanie działań. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich statyn i obu fibratów z list. Cyprofibrat ma ten sam profil działania niepożądanego na mięśnie co fenofibrat.
Monitorować
- bóle, tkliwość, kurcze i osłabienie mięśni
- aktywność kinazy kreatynowej wyjściowo i przy każdym objawie mięśniowym
- kreatynina i eGFR przed leczeniem i okresowo
- aktywność aminotransferaz
- ciemne zabarwienie moczu
Kiedy ocena się zmienia
| Najwyższa zarejestrowana dawka statynydawka · statyny | ryzyko rośnie | Ryzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny. ChPL części statyn, zwłaszcza rozuwastatyny, ogranicza lub wyklucza najwyższą dawkę przy jednoczesnym stosowaniu fibratu. Sprawdź ograniczenia w ChPL konkretnej statyny. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Fibraty są wydalane głównie przez nerki, a niewydolność nerek zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Dostosuj dawkę fibratu według ChPL i częściej kontroluj kreatyninę oraz kinazę kreatynową. |
| Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Fenofibrat i cyprofibrat są przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności nerek, więc połączenie ze statyną w tej sytuacji nie powinno być stosowane. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują miopatia, osłabiona czynność nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko interakcji. Zacznij od mniejszej dawki statyny i ściślej monitoruj objawy. |
Źródła
- Guo J, Meng F, Ma N, Li C, Ding Z, Wang H, et al. Meta-analysis of safety of the coadministration of statin with fenofibrate in patients with combined hyperlipidemia. Am J Cardiol. 2012;110(9):1296-301. doi: 10.1016/j.amjcard.2012.06.050. PMID: 22840347.
- Schima SM, Maciejewski SR, Hilleman DE, Williams MA, Mohiuddin SM. Fibrate therapy in the management of dyslipidemias, alone and in combination with statins: role of delayed-release fenofibric acid. Expert Opin Pharmacother. 2010;11(5):731-8. doi: 10.1517/14656560903575639. PMID: 20210682.
- Kobuchi S, Nishida M, Hayakawa M, Maekawa Y, Ohata A, Chikami S, et al. Data Mining of the Japanese Adverse Drug Event Report Database and Animal Experiments for Assessment of Risks Associated With Pemafibrate. In Vivo. 2026;40(4):2372-2380. doi: 10.21873/invivo.14391. PMID: 42379788.
- Zhou J, Li D, Cheng Q. Fenofibrate monotherapy-induced rhabdomyolysis in a patient with post-pancreatitis diabetes mellitus: A rare case report and a review of the literature. Medicine (Baltimore). 2020;99(21):e20390. doi: 10.1097/MD.0000000000020390. PMID: 32481339.
Niekorzystna interakcjaFenofibrat+ DaptomycynaNa czas leczenia daptomycyną w miarę możliwości czasowo przerwij podawanie fenofibratu, chyba że korzyść z jego kontynuacji przewyższa ryzyko.Powiedz lekarzowi, który podaje ci daptomycynę, że przyjmujesz fenofibrat, i nie odstawiaj go ani nie kontynuuj bez ustalenia tego z lekarzem.nieznanyopisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, który podaje ci daptomycynę, że przyjmujesz fenofibrat, i nie odstawiaj go ani nie kontynuuj bez ustalenia tego z lekarzem.
Fenofibrat i daptomycyna mogą osobno uszkadzać mięśnie, a razem to ryzyko rośnie. Rzadko może dojść do poważnego rozpadu mięśni, który obciąża nerki. Dlatego lekarz często na czas leczenia antybiotykiem wstrzymuje fenofibrat albo częściej zleca badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, tkliwość lub kurcze mięśni
- osłabienie mięśni, trudność we wstawaniu lub chodzeniu po schodach
- ciemny, brunatny mocz
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Na czas leczenia daptomycyną w miarę możliwości czasowo przerwij podawanie fenofibratu, chyba że korzyść z jego kontynuacji przewyższa ryzyko[1]. Jeśli jednoczesnego stosowania nie da się uniknąć, oznaczaj aktywność CPK częściej niż raz w tygodniu i obserwuj pacjenta w kierunku objawów miopatii[1]. Krótkotrwała przerwa w stosowaniu fibratu zwykle nie ma znaczenia dla rokowania sercowo-naczyniowego, a fenofibrat można wznowić po zakończeniu antybiotykoterapii.
Skutek kliniczny
Możliwy wzrost aktywności CPK, miopatia, a w skrajnych przypadkach rabdomioliza z ryzykiem ostrego uszkodzenia nerek. Ryzyko jest większe u osób z upośledzoną czynnością nerek, ponieważ daptomycyna jest wydalana głównie przez nerki, co zwiększa jej stężenie w osoczu[1].
Mechanizm
Fenofibrat na czas leczenia daptomycyną najlepiej czasowo odstawić, ponieważ oba leki mogą uszkadzać mięśnie szkieletowe i ich działanie miotoksyczne może się sumować. Fibraty mogą wywoływać toksyczność mięśniową, której ryzyko rośnie w skojarzeniu z innymi lekami o takim działaniu[2]. Daptomycyna sama może powodować miopatię ze wzrostem aktywności CPK, a przy jednoczesnym stosowaniu z lekami mogącymi wywołać miopatię opisywano przypadki znacznego wzrostu CPK i rabdomiolizy[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ daptomycyna nie podlega istotnie przemianom z udziałem cytochromu P450 i nie hamuje ani nie indukuje tych enzymów[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność CPK częściej niż raz w tygodniu przy kontynuacji obu leków
- objawy miopatii – ból, tkliwość i osłabienie mięśni
- czynność nerek (kreatynina, eGFR)
- barwa moczu – podejrzenie mioglobinurii
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 30pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy eGFR poniżej 30 ml/min/1,73 m2 fenofibrat jest przeciwwskazany niezależnie od daptomycyny. Daptomycyna jest wydalana głównie przez nerki, więc upośledzona filtracja zwiększa jej stężenie i ryzyko miopatii. |
| Fenofibrat przerwany na czas leczenia daptomycynąkolejność włączenia · fenofibrat | ryzyko maleje | Czasowe wstrzymanie fenofibratu na okres antybiotykoterapii eliminuje sumowanie działania miotoksycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cubicin 350 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cubicin-100165318/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160 160 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
Niekorzystna interakcjaHydroksychlorochina+ DapsonUnikaj łączenia, jeśli istnieje rozsądna alternatywa terapeutyczna.Nie odstawiaj leków samodzielnie, rób zlecone badania krwi i pilnie zgłoś się do lekarza, jeśli zauważysz niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj leków samodzielnie, rób zlecone badania krwi i pilnie zgłoś się do lekarza, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
Hydroksychlorochina i dapson mogą oba szkodzić krwi, a razem to ryzyko rośnie. Może dojść do rozpadu czerwonych krwinek, gorszego przenoszenia tlenu albo spadku liczby białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Lekarz czasem celowo łączy te leki, ale wtedy potrzebne są regularne badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- duszność lub zadyszka przy niewielkim wysiłku
- sinawe usta lub paznokcie
- nietypowa bladość i silne zmęczenie
- ciemny mocz
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- gorączka, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe siniaczenie lub krwawienia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia, jeśli istnieje rozsądna alternatywa terapeutyczna[1]. Gdy skojarzenie jest konieczne, na przykład w opornych postaciach tocznia skórnego, przed włączeniem dapsonu oznacz aktywność G6PD i wyjściową morfologię krwi z rozmazem i retikulocytami. W trakcie leczenia regularnie kontroluj morfologię, a przy duszności, sinicy lub bólach głowy oznacz stężenie methemoglobiny. Stosuj najmniejszą skuteczną dawkę dapsonu i przerwij leczenie przy objawach hemolizy, ciężkiej methemoglobinemii lub agranulocytozy.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie niedokrwistości hemolitycznej, methemoglobinemii oraz cytopenii, w tym agranulocytozy. Ryzyko jest największe u osób z niedoborem G6PD, przy wyższych dawkach dapsonu i w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego.
Mechanizm
Hydroksychlorochiny w miarę możliwości nie łączy się z lekami działającymi toksycznie na krew, ponieważ ich działania mogą się sumować[1]. Dapson jest takim lekiem – jego metabolit hydroksyloaminowy wywołuje methemoglobinemię i hemolizę zależną od dawki, a lek może też powodować agranulocytozę. Hydroksychlorochina rzadko, lecz także może uszkadzać szpik i wywoływać hemolizę, zwłaszcza przy niedoborze dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD). Nakładanie się tych działań zwiększa ryzyko niedokrwistości i zaburzeń morfologii.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność G6PD przed leczeniem
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba retikulocytów
- stężenie methemoglobiny przy objawach
- bilirubina i LDH przy podejrzeniu hemolizy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
Niekorzystna interakcjaChloramfenikol+ DapsonU pacjenta leczonego dapsonem unikaj chloramfenikolu stosowanego ogólnoustrojowo i wybierz antybiotyk, który nie uszkadza szpiku.Jeśli przyjmujesz dapson, powiedz o tym lekarzowi przed leczeniem chloramfenikolem i nie stosuj maści ani kropli z chloramfenikolem dłużej, niż zalecił lekarz.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz dapson, powiedz o tym lekarzowi przed leczeniem chloramfenikolem i nie stosuj maści ani kropli z chloramfenikolem dłużej, niż zalecił lekarz.
Chloramfenikol to antybiotyk, a dapson to lek stosowany między innymi w chorobach skóry i w zapobieganiu niektórym zakażeniom. Oba leki mogą szkodzić krwi – zmniejszać liczbę krwinek albo powodować ich rozpad – a razem to ryzyko rośnie. Maść lub krople z chloramfenikolem przenikają do krwi w niewielkim stopniu, więc ryzyko jest wtedy małe. Przy tabletkach lub zastrzykach ryzyko jest wyraźne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bladość, nasilone zmęczenie, duszność przy wysiłku
- sinawe usta lub paznokcie
- gorączka, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe siniaczenie, krwawienie z nosa lub dziąseł
- ciemny mocz, zażółcenie skóry lub białek oczu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego dapsonem unikaj chloramfenikolu stosowanego ogólnoustrojowo i wybierz antybiotyk, który nie uszkadza szpiku. Chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1]. Dotyczy to także osób, u których dapson wywołał już niedokrwistość lub leukopenię. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, przed leczeniem i regularnie w jego trakcie oznaczaj morfologię z rozmazem i retikulocytami oraz methemoglobinę. Przy spadku liczby krwinek przerwij chloramfenikol. Przy miejscowym chloramfenikolu ogranicz czas leczenia do niezbędnego minimum.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko niedokrwistości, w tym hemolitycznej, leukopenii, agranulocytozy i małopłytkowości, a także ryzyko pogłębienia methemoglobinemii wywołanej dapsonem. Ryzyko jest największe przy ogólnoustrojowym, długotrwałym stosowaniu chloramfenikolu w dużych dawkach, u osób starszych, u osób z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej oraz u osób z wcześniejszymi zaburzeniami morfologii. Przy miejscowym stosowaniu chloramfenikolu wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, a ryzyko niskie, choć opisywano pojedyncze przypadki aplazji szpiku po kroplach do oczu.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają krew, ale różnymi drogami. Chloramfenikol hamuje czynność szpiku kostnego. Wywołuje zależne od dawki, odwracalne zahamowanie erytropoezy, a rzadko nieodwracalną niedokrwistość aplastyczną niezależną od dawki. U osób z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej może też wywołać hemolizę. Dapson przez metabolit hydroksyloaminowy powoduje methemoglobinemię i hemolizę, a rzadziej agranulocytozę. Działanie obu leków na krew się sumuje. Chloramfenikol hamuje enzymy mikrosomalne wątroby i znacznie nasila toksyczne działanie na układ krwiotwórczy wielu leków, między innymi kotrimoksazolu[1]. Dapson, podobnie jak sulfametoksazol, działa przeciwfolianowo. Teoretycznie chloramfenikol może też zwolnić metabolizm dapsonu i zwiększyć jego stężenie, ale nie potwierdzono tego w badaniach.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba retikulocytów
- stężenie methemoglobiny
- wskaźniki hemolizy (bilirubina, LDH, haptoglobina)
- aktywność dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej przed leczeniem
Bezpieczniejsze alternatywy
kwas fusydowy (miejscowo)mupirokina (miejscowo)tobramycyna (do oczu)lewofloksacyna (do oczu)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy miejscowym chloramfenikolu wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, a interakcje z innymi lekami stosowanymi miejscowo nie są znane. Ryzyko sumowania działania na krew jest niskie. Zaleca się krótkie leczenie i poinformowanie pacjenta o objawach hematologicznych. |
| Leczenie ogólnoustrojowe dłuższe niż kilka dniczas leczenia · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Hamowanie szpiku przez chloramfenikol zależy od dawki i czasu leczenia. Przy dłuższym leczeniu ogólnoustrojowym kontrola morfologii jest konieczna. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Niekorzystna interakcjaEnzalutamid+ DapsonPołączenie można stosować pod warunkiem monitorowania skuteczności dapsonu i objawów jego toksyczności hematologicznej.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i wykonuj zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i wykonuj zlecone badania krwi.
Enzalutamid może sprawić, że dapson będzie działał słabiej, bo organizm szybciej go rozkłada. Jednocześnie może powstawać więcej szkodliwej pochodnej dapsonu, która uszkadza czerwone krwinki i utrudnia przenoszenie tlenu. Ten wpływ narasta stopniowo przez około miesiąc od rozpoczęcia enzalutamidu i utrzymuje się jeszcze długo po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- sinawe lub szare zabarwienie warg, języka albo paznokci
- duszność lub zadyszka przy niewielkim wysiłku
- silne zmęczenie, bladość, kołatanie serca
- ciemny mocz lub zażółcenie skóry i oczu
- nawrót objawów choroby, na którą przyjmujesz dapson, albo gorączka i kaszel
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem monitorowania skuteczności dapsonu i objawów jego toksyczności hematologicznej. Pełne działanie indukujące enzalutamidu może pojawić się po około miesiącu leczenia, a jego wpływ na enzymy może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po odstawieniu[1]. W tym okresie należy obserwować pacjenta pod kątem zmniejszonego działania dapsonu i rozważyć dostosowanie dawki, jeśli jest to konieczne[1]. Gdy dapson służy do profilaktyki zakażeń oportunistycznych, warto rozważyć z lekarzem lek profilaktyczny niezależny od indukcji enzymów.
Skutek kliniczny
Spodziewane jest zmniejszenie stężenia dapsonu i osłabienie jego skuteczności, co ma szczególne znaczenie w profilaktyce zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii. Możliwe jest również nasilenie methemoglobinemii i hemolizy w wyniku większego udziału toksycznego metabolitu. Brak badań klinicznych dla tego połączenia, a ocena opiera się na znanym mechanizmie i analogii do innych induktorów enzymów.
Mechanizm
Enzalutamid może osłabić działanie dapsonu i nasilić tworzenie jego toksycznego metabolitu. Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 oraz umiarkowanym induktorem CYP2C9 i CYP2C19[1]. Dapson jest metabolizowany przez te izoenzymy, a CYP2C9 odpowiada w głównej mierze za powstawanie N-hydroksylowej pochodnej (hydroksyloaminy), która wywołuje methemoglobinemię i hemolizę. Induktory enzymów, takie jak ryfampicyna i ryfabutyna, skracają okres półtrwania i zwiększają klirens dapsonu[2]. Przy indukcji enzymów istnieje też ryzyko zwiększonego tworzenia aktywnych metabolitów[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- skuteczność leczenia dapsonem (nawroty objawów choroby podstawowej, objawy zakażenia)
- stężenie methemoglobiny
- morfologia krwi z oceną hemoglobiny i retikulocytów
- objawy niedotlenienia (sinica, duszność)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≤ 1 miesiącenzalutamid | inne zalecenie | Pełne działanie indukujące enzalutamidu rozwija się w ciągu około miesiąca, choć pewne efekty mogą pojawić się wcześniej. W tym okresie należy szczególnie uważnie monitorować skuteczność i toksyczność dapsonu. |
| Odstawienie enzalutamidukolejność włączenia · enzalutamid | inne zalecenie | Wpływ enzalutamidu na enzymy może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu. Jeśli dawkę dapsonu zwiększono, po zakończeniu indukcji należy ponownie ocenić dawkowanie ze względu na ryzyko toksyczności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dusalm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dusalm-100460874/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaEtopozyd+ DapsonPołączenie można stosować tylko przy ścisłej kontroli parametrów hematologicznych.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, chodź na wszystkie zlecone badania krwi i od razu zgłoś gorączkę, duszność albo sinienie warg.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, chodź na wszystkie zlecone badania krwi i od razu zgłoś gorączkę, duszność albo sinienie warg.
Oba leki mogą osłabiać krew. Etopozyd zmniejsza liczbę białych i czerwonych krwinek oraz płytek, a dapson może niszczyć czerwone krwinki i utrudniać przenoszenie tlenu. Razem zwiększają ryzyko niedokrwistości i zakażeń, dlatego lekarz łączy je tylko przy częstych badaniach krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- duszność lub szybkie męczenie się
- sine wargi lub paznokcie
- bladość i zawroty głowy
- ciemny mocz lub zażółcenie skóry
- siniaki lub krwawienia bez przyczyny
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować tylko przy ścisłej kontroli parametrów hematologicznych. Przed włączeniem dapsonu oznacz aktywność dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Przed każdym cyklem etopozydu i w okresie spodziewanego nadiru oznacz morfologię z rozmazem, a przy spadku hemoglobiny także retykulocyty, bilirubinę, LDH i methemoglobinę. Przy narastającej niedokrwistości, objawach hemolizy, sinicy lub ciężkiej neutropenii rozważ zamianę dapsonu na lek o mniejszym wpływie na krew.
Skutek kliniczny
Większe ryzyko i głębsza niedokrwistość wynikająca z jednoczesnego zahamowania szpiku i hemolizy. Możliwe nasilenie neutropenii i wzrost ryzyka zakażeń. Methemoglobinemia gorzej tolerowana przy niedokrwistości po chemioterapii, z dusznością i sinicą.
Mechanizm
Oba leki są toksyczne dla krwi, a ich działania niepożądane się sumują. Etopozyd hamuje czynność szpiku, a wcześniejsze lub równoczesne stosowanie innych leków o działaniu mielosupresyjnym może dawać skumulowany lub synergiczny efekt[1]. Dapson tworzy toksyczny metabolit hydroksyloaminowy i zwiększa stężenie methemoglobiny[2]. Dapson wywołuje też hemolizę, nasiloną przy niedoborze dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, a rzadko agranulocytozę. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami.
Metabolizm i transportery
- Etopozyd: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba retykulocytów
- stężenie methemoglobiny
- bilirubina i LDH
- aktywność G6PD przed włączeniem dapsonu
- saturacja i objawy sinicy
- objawy zakażenia
Bezpieczniejsze alternatywy
atowakwonpentamidyna wziewna
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Etoposid Ebewe 50 mg/2,5 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/etoposid-ebewe-100247861/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dusalm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dusalm-100460874/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Etoposid Ebewe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/etoposid-ebewe-100247861/
Niekorzystna interakcjaFenofibrat+ Insulina ludzkaPołączenie można stosować, ale po włączeniu lub odstawieniu fenofibratu należy częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby zmienić dawkę insuliny.Po rozpoczęciu lub odstawieniu fenofibratu częściej mierz cukier glukometrem, a gdy wyniki są niższe niż zwykle albo masz objawy niedocukrzenia, powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Po rozpoczęciu lub odstawieniu fenofibratu częściej mierz cukier glukometrem, a gdy wyniki są niższe niż zwykle albo masz objawy niedocukrzenia, powiedz o tym lekarzowi.
Fenofibrat może nieco wzmocnić działanie insuliny i obniżyć cukier we krwi bardziej niż zwykle. Najczęściej dzieje się to w pierwszych tygodniach po rozpoczęciu leczenia fenofibratem. Leki można stosować razem, ale czasem lekarz musi zmniejszyć dawkę insuliny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk
- poty
- nagły głód
- kołatanie serca
- zawroty głowy
- splątanie lub trudności z koncentracją
- niższe niż zwykle wyniki pomiarów cukru
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale po włączeniu lub odstawieniu fenofibratu należy częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby zmienić dawkę insuliny[1]. Pacjenta trzeba poinformować o objawach hipoglikemii i sposobie jej opanowania. Przed włączeniem fenofibratu należy ocenić czynność nerek, ponieważ przy eGFR <30 ml/min/1,73 m2 fenofibrat jest przeciwwskazany[2].
Skutek kliniczny
Możliwy spadek glikemii i hipoglikemia, zwłaszcza po włączeniu fenofibratu u pacjenta ze ustabilizowaną dawką insuliny. Może być konieczna zmiana dawki insuliny[1]. Odstawienie fenofibratu może z kolei podnieść glikemię.
Mechanizm
Fibraty mogą nasilać hipoglikemizujące działanie insuliny i zwiększać ryzyko hipoglikemii[1]. Mechanizm nie jest dokładnie poznany. Za najbardziej prawdopodobne uważa się poprawę wrażliwości tkanek na insulinę w wyniku aktywacji receptorów PPAR-alfa przez kwas fenofibrynowy. Fenofibrat nie wpływa na farmakokinetykę insuliny.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia na czczo i poposiłkowa przez pierwsze tygodnie po włączeniu lub odstawieniu fenofibratu
- epizody hipoglikemii
- HbA1c
- eGFR
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie fenofibratu u pacjenta na stałej dawce insulinykolejność włączenia · fenofibrat | ryzyko rośnie | Ryzyko hipoglikemii jest największe, gdy fenofibrat dołącza się do ustabilizowanego leczenia insuliną. Zalecane częstsze pomiary glikemii w pierwszych tygodniach. |
| Odstawienie fenofibratukolejność włączenia · fenofibrat | inne zalecenie | Po odstawieniu fenofibratu glikemia może wzrosnąć, jeśli wcześniej zmniejszono dawkę insuliny. Należy skontrolować glikemię i ponownie ocenić dawkę insuliny. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m2pacjent | interakcja nie dotyczy | Fenofibrat jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m2). |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Insuman Comb 15 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/insuman-comb-15-100105724/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160 160 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
Niekorzystna interakcjaFenofibrat+ GlimepirydPołączenie można stosować, ale po dołączeniu, zmianie dawki lub odstawieniu fenofibratu należy częściej kontrolować glikemię.Częściej mierz cukier glukometrem przez pierwsze tygodnie, a jeśli zdarzają ci się spadki cukru, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Częściej mierz cukier glukometrem przez pierwsze tygodnie, a jeśli zdarzają ci się spadki cukru, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Lek na trójglicerydy (fenofibrat) może wzmacniać działanie leku na cukrzycę (glimepirydu). Przez to cukier we krwi może spaść za nisko, zwłaszcza w pierwszych tygodniach wspólnego stosowania. Oba leki zwykle można brać razem, ale trzeba uważniej pilnować poziomu cukru.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk
- zimne poty
- kołatanie serca
- nagły silny głód
- zawroty głowy lub dezorientacja
- niewyraźne widzenie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, pk_wiazanie_bialek
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale po dołączeniu, zmianie dawki lub odstawieniu fenofibratu należy częściej kontrolować glikemię. Pacjenci leczeni fenofibratem i lekami metabolizowanymi przez CYP2C9 powinni być starannie monitorowani, a w razie potrzeby należy dostosować dawkę leku[1]. Przy epizodach hipoglikemii należy rozważyć zmniejszenie dawki glimepirydu, a po odstawieniu fenofibratu ocenić, czy nie trzeba jej ponownie zwiększyć.
Skutek kliniczny
Połączenie może nasilić działanie hipoglikemizujące glimepirydu i w niektórych przypadkach prowadzić do hipoglikemii[2]. Ryzyko jest największe w pierwszych tygodniach po dołączeniu fenofibratu lub po zwiększeniu jego dawki. Po odstawieniu fenofibratu glikemia może wzrosnąć.
Mechanizm
Fenofibrat może nasilać działanie glimepirydu przez hamowanie jego metabolizmu wątrobowego. Glimepiryd jest metabolizowany z udziałem CYP2C9[2], a fenofibrat i kwas fenofibrynowy w stężeniach terapeutycznych są słabymi do umiarkowanych inhibitorami CYP2C9[1]. Dodatkowo fibraty mogą wypierać pochodne sulfonylomocznika z połączeń z albuminami, co przejściowo zwiększa wolną frakcję glimepirydu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- glikemia na czczo i w ciągu dnia (samokontrola glukometrem) w pierwszych tygodniach skojarzenia
- objawy hipoglikemii
- HbA1c po zmianie leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| Fenofibrat dołączany do ustabilizowanego leczenia glimepirydemkolejność włączenia · fenofibrat | ryzyko rośnie | Ryzyko hipoglikemii jest największe, gdy fenofibrat dołącza się do ustalonej dawki glimepirydu lub zwiększa się jego dawkę. W tym okresie należy zintensyfikować samokontrolę glikemii. |
| Odstawienie fenofibratukolejność włączenia · fenofibrat | inne zalecenie | Po odstawieniu fenofibratu działanie glimepirydu może osłabnąć i glikemia może wzrosnąć. Jeśli wcześniej zmniejszono dawkę glimepirydu, należy ocenić potrzebę jej ponownego zwiększenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160 160 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego GlimeHexal 1 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glimehexal-1-100145126/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.