Interakcje / Dapson / Dapson i lowastatyna
Jaki opis pokazać?
Interakcja nieistotna klinicznie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania wynikającego z interakcji.
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli pojawią się niepokojące objawy.
Interakcja nieistotna klinicznieDapson+ LowastatynaPołączenie można stosować bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania wynikającego z interakcji.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli pojawią się niepokojące objawy.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli pojawią się niepokojące objawy.
Lowastatyna i dapson nie wpływają na siebie w istotny sposób. Możesz przyjmować oba leki razem tak, jak zalecił lekarz. Każdy z nich może jednak sam wywoływać działania niepożądane, dlatego obserwuj swoje samopoczucie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- niewyjaśnione bóle lub osłabienie mięśni
- ciemny mocz
- sine zabarwienie warg lub paznokci
- duszność lub szybkie męczenie się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania wynikającego z interakcji. Kontrolę parametrów wątrobowych i hematologicznych prowadzi się tak jak przy stosowaniu każdego z leków osobno.
Skutek kliniczny
Nie opisano klinicznie istotnych skutków jednoczesnego stosowania. Nie oczekuje się nasilenia miotoksyczności lowastatyny ani zwiększenia methemoglobinemii lub hemolizy wywołanej dapsonem.
Mechanizm
Nie oczekuje się istotnej klinicznie interakcji. Lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, ale nie hamuje tego izoenzymu i nie powinna zmieniać stężeń innych leków metabolizowanych tą drogą[1]. Dapson nie jest silnym inhibitorem CYP3A4, więc nie należy do leków, które zmniejszają wydalanie lowastatyny i zwiększają ryzyko miopatii[1]. Wspólny udział CYP3A4 w metabolizmie obu leków ma charakter konkurencji substratów i nie przekłada się na udokumentowane zmiany ich stężeń.
Metabolizm i transportery
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuDapsona alkoholOkazjonalne, umiarkowane picie alkoholu podczas leczenia dapsonem nie wymaga zmiany terapii, ale pacjent powinien znać objawy methemoglobinemii, hemolizy i uszkodzenia wątroby.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Wypicie niewielkiej ilości alkoholu od czasu do czasu podczas leczenia dapsonem zwykle nie powinno szkodzić. Częste picie większych ilości może jednak nasilić działania niepożądane tego leku na krew i obciążyć wątrobę. Dapson rzadko, ale może zmniejszać zdolność krwi do przenoszenia tlenu i niszczyć czerwone krwinki, a alkohol pity regularnie może ten efekt wzmocnić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- sinawe zabarwienie ust lub paznokci
- duszność lub szybkie męczenie się
- silny ból głowy lub zawroty głowy
- ciemny mocz
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- nietypowa bladość i osłabienie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu podczas leczenia dapsonem nie wymaga zmiany terapii, ale pacjent powinien znać objawy methemoglobinemii, hemolizy i uszkodzenia wątroby. U osób nadużywających alkoholu lub z alkoholową chorobą wątroby należy przed rozpoczęciem leczenia ocenić czynność wątroby, a w trakcie terapii regularnie kontrolować morfologię i enzymy wątrobowe. Rozpoznanie ciężkiej choroby wątroby wyklucza stosowanie dapsonu[1].
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, umiarkowanym piciu nie należy spodziewać się klinicznie istotnych skutków. U osób regularnie pijących duże ilości alkoholu możliwe jest nasilenie methemoglobinemii i hemolizy wywołanych dapsonem oraz większe ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby, zwłaszcza przy niedoborze G6PD lub istniejącej chorobie wątroby.
Mechanizm
Interakcja jest głównie teoretyczna i wynika z metabolizmu dapsonu oraz z jego działania na krew i wątrobę. Dapson jest w wątrobie przekształcany przez N-hydroksylację, w której uczestniczą między innymi CYP2C9 i CYP2E1, do hydroksyloaminy odpowiedzialnej za methemoglobinemię i hemolizę. Znaczenie tego metabolitu potwierdza charakterystyka produktu, według której flukonazol zmniejsza powstawanie toksycznego metabolitu hydroksyloaminy dapsonu u pacjentów zakażonych HIV[1]. Przewlekłe picie alkoholu indukuje CYP2E1, co może zwiększać tworzenie hydroksyloaminy, natomiast jednorazowe spożycie etanolu raczej przejściowo hamuje ten enzym. Dodatkowo zarówno dapson, jak i alkohol mogą uszkadzać wątrobę, a ciężka choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania dapsonu[1]. ChPL dapsonu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1].
Monitorować
- morfologia krwi z retikulocytami
- stężenie methemoglobiny przy objawach sinicy lub duszności
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny u osób regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu indukuje CYP2E1 i sprzyja uszkodzeniu wątroby, co może zwiększać ryzyko methemoglobinemii, hemolizy i hepatotoksyczności dapsonu. Należy ocenić czynność wątroby przed leczeniem i regularnie kontrolować morfologię oraz enzymy wątrobowe, a przy ciężkiej chorobie wątroby dapson jest przeciwwskazany. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dusalm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dusalm-100460874/
Połączenie przeciwwskazaneLowastatynaa alkoholNie przyjmuj lowastatyny równocześnie z alkoholem.W trakcie leczenia lowastatyną nie pij alkoholu, a jeśli masz z tym trudność, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
W trakcie leczenia lowastatyną nie pij alkoholu, a jeśli masz z tym trudność, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Nie przyjmuj lowastatyny razem z alkoholem. Alkohol dodatkowo obciąża wątrobę, a lek może jej szkodzić, więc razem zwiększają ryzyko uszkodzenia tego narządu. Jeśli pijesz regularnie i dużo, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz i jasny stolec
- ból w prawym górnym podbrzuszu
- nietypowe zmęczenie, brak apetytu, nudności
- niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie przyjmuj lowastatyny równocześnie z alkoholem[1]. Osoby uzależnione od alkoholu nie powinny stosować tego leku[1]. U pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu trzeba oznaczyć aktywność aminotransferaz przed rozpoczęciem leczenia i kontrolować ją okresowo w trakcie terapii[1]. Lek należy odstawić przy zwiększeniu aktywności aminotransferaz, a po odstawieniu aktywność powoli wraca do wartości wyjściowych[1].
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby, co objawia się wzrostem aktywności aminotransferaz. W badaniach klinicznych wzrosty przekraczające trzykrotnie górną granicę normy występowały najczęściej po 3–12 miesiącach stosowania i nie towarzyszyły im objawy kliniczne[1]. Przy utrzymującym się podwyższeniu aminotransferaz powyżej tej wartości lowastatyna jest przeciwwskazana[1].
Mechanizm
Lowastatyna i alkohol obciążają wątrobę, więc ich działanie się sumuje. Statyna może zwiększać aktywność aminotransferaz, a nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko alkoholowego uszkodzenia wątroby[1]. Pacjenci z nieprawidłowymi wynikami prób wątrobowych przed leczeniem lub spożywający znaczne ilości alkoholu byli wśród osób, u których w badaniach klinicznych obserwowano zwiększenie aktywności aminotransferaz[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz (ALT, AST) przed leczeniem i okresowo w trakcie terapii
- kontrola częstsza przy dawce 40 mg na dobę lub większej
- kontrola częstsza przy nieprawidłowych wynikach prób wątrobowych przed leczeniem
- wywiad dotyczący ilości spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Nadużywanie alkoholu lub uzależnienieilość alkoholu · pacjent | interakcja nie dotyczy | U osób nadużywających alkoholu ryzyko alkoholowego uszkodzenia wątroby podczas leczenia jest zwiększone, a osoby uzależnione od alkoholu nie powinny stosować lowastatyny. |
| Umiarkowane spożycieilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Badanie obserwacyjne u mężczyzn po pomostowaniu aortalno-wieńcowym nie wykazało pogorszenia bezpieczeństwa lowastatyny przy umiarkowanym piciu. Zapis ChPL o niepodawaniu równocześnie z alkoholem pozostaje jednak obowiązujący. |
| dawka ≥ 40 mg na dobęalkohol | ryzyko rośnie | Przy dawce lowastatyny 40 mg na dobę lub większej kontrolę aktywności aminotransferaz trzeba prowadzić częściej, zwłaszcza u pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 126
Połączenie przeciwwskazaneItrakonazol+ LowastatynaNie łączyć itrakonazolu z lowastatyną.Nie łącz tych leków i zapytaj lekarza, czy na czas leczenia itrakonazolem oraz przez 2 tygodnie po nim wstrzymać lowastatynę albo zamienić ją na inny lek na cholesterol.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków i zapytaj lekarza, czy na czas leczenia itrakonazolem oraz przez 2 tygodnie po nim wstrzymać lowastatynę albo zamienić ją na inny lek na cholesterol.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwgrzybiczy itrakonazol sprawia, że lek na cholesterol lowastatyna gromadzi się w organizmie w dużych ilościach. Może to prowadzić do ciężkiego uszkodzenia mięśni, a w konsekwencji nawet do niewydolności nerek. Ten efekt utrzymuje się jeszcze przez około 2 tygodnie po zakończeniu leczenia przeciwgrzybiczego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bóle mięśni
- osłabienie lub tkliwość mięśni
- ciemny, brązowy mocz
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ogólne złe samopoczucie lub gorączka z bólami mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łączyć itrakonazolu z lowastatyną. Jeśli leczenie itrakonazolem jest konieczne, lowastatynę należy odstawić na cały czas terapii przeciwgrzybiczej i wznowić ją najwcześniej 2 tygodnie po przyjęciu ostatniej dawki itrakonazolu.[1] Gdy pacjent wymaga ciągłego leczenia hipolipemizującego, należy rozważyć statynę niemetabolizowaną przez CYP3A4.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia lowastatyny zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, która może prowadzić do ostrej niewydolności nerek, a nawet do zgonu.[2]
Mechanizm
Itrakonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4, a lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, dlatego jej eliminacja zostaje silnie zahamowana i stężenie w osoczu znacznie rośnie.[3] Po odstawieniu itrakonazolu jego stężenie spada do prawie nieoznaczalnego dopiero w ciągu 7 do 14 dni, a u osób z marskością wątroby jeszcze wolniej, więc działanie hamujące utrzymuje się po zakończeniu leczenia.[3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- bóle i osłabienie mięśni
- aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
- barwa moczu (ciemny mocz)
- czynność nerek (kreatynina) przy podejrzeniu rabdomiolizy
Bezpieczniejsze alternatywy
prawastatynarosuwastatynafluwastatynapitawastatyna
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 14 dni od ostatniej dawki itrakonazoluitrakonazol | inne zalecenie | Przeciwwskazanie obowiązuje także przez 2 tygodnie po zakończeniu leczenia itrakonazolem ze względu na powolne zmniejszanie się jego stężenia, szczególnie u pacjentów z marskością wątroby. Lowastatynę można wznowić dopiero po tym okresie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovastin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovastin-100080071/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trioxal 100 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trioxal-100122527/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trioxal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trioxal-100122527/
Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ DarunawirNie łącz lowastatyny ze wzmocnionym darunawirem, bo skojarzenie jest przeciwwskazane w charakterystyce obu leków.Nie przyjmuj lowastatyny razem z darunawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, żeby dobrał inny lek na cholesterol, a lekarstwa na HIV nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj lowastatyny razem z darunawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, żeby dobrał inny lek na cholesterol, a lekarstwa na HIV nie odstawiaj samodzielnie.
Lek na HIV darunawir sprawia, że lowastatyna, czyli lek na cholesterol, gromadzi się w organizmie w dużo większej ilości niż zwykle. Może to poważnie uszkodzić mięśnie, a rozpad mięśni grozi też uszkodzeniem nerek. Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lekarz może zamienić lowastatynę na inny lek na cholesterol, który jest bezpieczniejszy z darunawirem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bóle, kurcze lub tkliwość mięśni
- nietypowe osłabienie mięśni
- ciemny, brunatny mocz
- gorączka i ogólne złe samopoczucie razem z bólem mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz lowastatyny ze wzmocnionym darunawirem, bo skojarzenie jest przeciwwskazane w charakterystyce obu leków.[1][2] Przed rozpoczęciem leczenia darunawirem należy odstawić lowastatynę i zastąpić ją inną statyną. Gdy potrzebna jest atorwastatyna, leczenie zaczyna się od dawki 10 mg raz na dobę i stopniowo dostosowuje do odpowiedzi klinicznej.[1] Prawastatynę i rozuwastatynę zaczyna się od możliwie najmniejszej dawki i stopniowo zwiększa przy monitorowaniu bezpieczeństwa.[1]
Skutek kliniczny
Znacznie zwiększone stężenie lowastatyny może uszkadzać mięśnie i prowadzić do rabdomiolizy.[1] Silne inhibitory CYP3A4 zwiększają ryzyko miopatii przez zmniejszenie wydalania lowastatyny.[2]
Mechanizm
Darunawir stosowany z rytonawirem lub kobicystatem silnie hamuje CYP3A, a lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, więc jej wydalanie się zmniejsza i stężenie w osoczu znacznie rośnie.[1] Rytonawir hamuje dodatkowo glikoproteinę P oraz transportery OATP1B1 i OATP1B3, przez które przechodzą statyny.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- bóle i osłabienie mięśni
- aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
- barwa moczu i czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ AtazanawirLowastatyny nie wolno stosować razem z atazanawirem, niezależnie od tego, czy atazanawir jest wzmacniany rytonawirem.Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek na cholesterol – leku na HIV nie odstawiaj na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek na cholesterol – leku na HIV nie odstawiaj na własną rękę.
Lowastatyna to lek obniżający cholesterol, a atazanawir to lek stosowany w leczeniu zakażenia HIV. Atazanawir spowalnia usuwanie lowastatyny z organizmu, przez co jej ilość we krwi mocno rośnie. Może to doprowadzić do groźnego uszkodzenia mięśni, a nawet nerek. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, tkliwość lub skurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
- osłabienie mięśni
- ciemny, brunatny mocz
- gorączka i ogólne złe samopoczucie razem z bólami mięśni
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lowastatyny nie wolno stosować razem z atazanawirem, niezależnie od tego, czy atazanawir jest wzmacniany rytonawirem. Skojarzone stosowanie atazanawiru z lowastatyną jest wymienione w przeciwwskazaniach[1]. Także charakterystyka lowastatyny przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4, w tym inhibitorów proteazy HIV[2]. Jeśli pacjent wymaga leczenia hipolipemizującego w trakcie terapii atazanawirem, należy odstawić lowastatynę przed włączeniem atazanawiru i zamienić ją na statynę w mniejszym stopniu zależną od CYP3A4, ustalając wybór i dawkę z lekarzem prowadzącym leczenie HIV.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi miopatią i rabdomiolizą, które mogą prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Silne inhibitory CYP3A4 zwiększają ryzyko miopatii podczas leczenia lowastatyną[2].
Mechanizm
Atazanawir hamuje CYP3A4, czyli główny szlak metabolizmu lowastatyny, co zmniejsza jej eliminację i zwiększa jej stężenie we krwi. Lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu, w tym inhibitory proteazy HIV, zwiększają ryzyko miopatii poprzez zmniejszenie wydalania lowastatyny[2]. Atazanawir jest inhibitorem CYP3A4[1]. Gdy atazanawir podaje się z rytonawirem, profil interakcji rytonawiru może być dominujący, ponieważ rytonawir jest silniejszym inhibitorem CYP3A4 niż atazanawir[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy ze strony mięśni (ból, tkliwość, osłabienie)
- aktywność kinazy kreatynowej przy objawach mięśniowych
- barwa moczu i czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy
Bezpieczniejsze alternatywy
prawastatynafluwastatynarozuwastatyna
Kiedy ocena się zmienia
| Atazanawir włączany u osoby przyjmującej lowastatynękolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Jeśli atazanawir ma być włączony u pacjenta leczonego lowastatyną, lowastatynę należy odstawić przed pierwszą dawką atazanawiru i zastąpić statyną w mniejszym stopniu metabolizowaną przez CYP3A4. |
| Atazanawir wzmacniany rytonawirempostać · atazanawir | ryzyko rośnie | Rytonawir jest silniejszym inhibitorem CYP3A4 niż atazanawir, więc przy schemacie wzmacnianym interakcja może być jeszcze silniejsza. Połączenie pozostaje przeciwwskazane niezależnie od schematu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ RytonawirNie łączyć lowastatyny z rytonawirem w żadnej dawce, również gdy rytonawir służy jedynie do nasilania działania innego leku przeciwwirusowego.Nie bierz lowastatyny razem z rytonawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem albo farmaceutą, który zmieni lek na cholesterol lub powie, kiedy go wstrzymać.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz lowastatyny razem z rytonawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem albo farmaceutą, który zmieni lek na cholesterol lub powie, kiedy go wstrzymać.
Rytonawir sprawia, że lowastatyna dłużej zostaje w organizmie i jej ilość we krwi mocno rośnie. Zwiększa to ryzyko poważnego uszkodzenia mięśni, które może też uszkodzić nerki. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, osłabienie lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
- ciemny, brązowy mocz
- wyraźne zmęczenie z bólem mięśni lub gorączką
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łączyć lowastatyny z rytonawirem w żadnej dawce, również gdy rytonawir służy jedynie do nasilania działania innego leku przeciwwirusowego. Gdy pacjent wymaga leczenia z rytonawirem, należy zamienić lowastatynę na statynę niezależną od CYP3A4 albo przy krótkiej kuracji wstrzymać lowastatynę na czas leczenia i do ustąpienia działania hamującego rytonawiru, zgodnie z ChPL leku zawierającego rytonawir.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to miopatia z możliwością przejścia w rabdomiolizę, która może prowadzić do ostrego uszkodzenia nerek. Ryzyko miopatii przy łączeniu lowastatyny z silnymi inhibitorami CYP3A4 opisuje charakterystyka lowastatyny w części o miopatii i rabdomiolizie.[1]
Mechanizm
Rytonawir silnie hamuje CYP3A, przez co zmniejsza wydalanie lowastatyny i zwiększa jej stężenie w osoczu. Lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu, w tym inhibitory proteazy HIV, zwiększają ryzyko miopatii przez zmniejszenie wydalania lowastatyny.[1] Rytonawir jest silnym inhibitorem biotransformacji z udziałem CYP3A i CYP2D6, a jego podanie z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A może zwiększać ich stężenie oraz nasilać i wydłużać ich działania niepożądane.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- bóle, osłabienie lub tkliwość mięśni
- aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
- ciemne zabarwienie moczu
- czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ SakwinawirNie stosuj lowastatyny u pacjenta leczonego sakwinawirem.Nie przyjmuj lowastatyny razem z sakwinawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek na cholesterol – nie przerywaj leczenia HIV na własną rękę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj lowastatyny razem z sakwinawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek na cholesterol – nie przerywaj leczenia HIV na własną rękę.
Lek na cholesterol lowastatyna i lek na HIV sakwinawir nie mogą być przyjmowane razem. Sakwinawir sprawia, że lowastatyna gromadzi się w organizmie w dużej ilości. Może to prowadzić do ciężkiego uszkodzenia mięśni, które bywa groźne także dla nerek. Lekarz może zamienić lek na cholesterol na inny, bezpieczny przy leczeniu HIV.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bóle, kurcze lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
- osłabienie mięśni
- ciemny, brązowy mocz
- wyraźne zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- gorączka i ogólne złe samopoczucie razem z bólami mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie stosuj lowastatyny u pacjenta leczonego sakwinawirem. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4, w tym inhibitorów proteazy HIV, jest przeciwwskazaniem w ChPL lowastatyny[1][2][3]. Jednoczesne leczenie lowastatyną jest także przeciwwskazaniem w ChPL sakwinawiru[4]. Jeśli pacjent wymaga statyny, lekarz powinien zamienić lowastatynę na statynę niezależną od CYP3A4, a w razie przypadkowego łączenia należy odstawić lowastatynę i ocenić objawy mięśniowe oraz aktywność kinazy kreatynowej.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi miopatią, w tym rabdomiolizą, która może prowadzić do ostrego uszkodzenia nerek i zagrażać życiu. ChPL sakwinawiru wymienia lowastatynę w przeciwwskazaniach z powodu zwiększonego ryzyka miopatii, w tym rabdomiolizy[4].
Mechanizm
Lowastatyny nie wolno łączyć z sakwinawirem, ponieważ sakwinawir hamuje jej rozkład i zwiększa jej stężenie we krwi. Lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu, w tym inhibitory proteazy HIV, zmniejszają jej wydalanie i zwiększają ryzyko miopatii[1]. Sakwinawir jest metabolizowany przez CYP3A4, jest substratem i inhibitorem glikoproteiny P i może zmieniać farmakokinetykę innych substratów CYP3A4[4]. Sakwinawir podaje się z rytonawirem, który jest silnym inhibitorem CYP3A4 i glikoproteiny P, co dodatkowo nasila hamowanie eliminacji lowastatyny[4].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- bóle, osłabienie i tkliwość mięśni
- aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
- kolor moczu i czynność nerek (kreatynina) przy podejrzeniu rabdomiolizy
Bezpieczniejsze alternatywy
prawastatynafluwastatyna
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovastin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovastin-100080071/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovasterol 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovasterol-100096942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ FosamprenawirLowastatyny nie wolno stosować razem z fosamprenawirem.Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek na cholesterol.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek na cholesterol.
Lek na HIV fosamprenawir sprawia, że lowastatyna, lek na cholesterol, gromadzi się w organizmie w zbyt dużej ilości. Może to prowadzić do ciężkiego uszkodzenia mięśni, a nawet nerek. Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
- ciemny, brązowy mocz
- skurcze mięśni połączone z gorączką lub złym samopoczuciem
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lowastatyny nie wolno stosować razem z fosamprenawirem. Połączenie jest przeciwwskazane w ChPL fosamprenawiru.[1] ChPL lowastatyny wymienia inhibitory proteazy HIV wśród silnych inhibitorów CYP3A4, których jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane.[2][3][4] Jeśli pacjent wymaga leczenia fosamprenawirem, lowastatynę należy odstawić i w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie HIV dobrać statynę, której metabolizm nie zależy w istotnym stopniu od CYP3A4.
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenia lowastatyny w osoczu mogą zwiększać ryzyko miopatii, w tym rozpadu włókien mięśni poprzecznie prążkowanych (rabdomiolizy).[1] Rabdomioliza może prowadzić do ostrego uszkodzenia nerek i stanowi zagrożenie życia.
Mechanizm
Fosamprenawir, zwykle podawany z rytonawirem, hamuje CYP3A4, przez co zmniejsza wydalanie lowastatyny, która jest metabolizowana właśnie przez ten enzym. Lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu, w tym inhibitory proteazy HIV, zwiększają ryzyko miopatii poprzez zmniejszenie jej wydalania.[2] Gdy fosamprenawir podaje się z rytonawirem, profil interakcji metabolicznych może być zdominowany przez rytonawir, który jest znacznie silniejszym inhibitorem CYP3A4.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy ze strony mięśni (ból, tkliwość, osłabienie)
- aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
- barwa moczu i czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy
Bezpieczniejsze alternatywy
prawastatynafluwastatynapitawastatyna
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir 700 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/telzir-100092192/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovastin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovastin-100080071/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovasterol 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovasterol-100096942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/telzir-100092192/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneMikonazol+ LowastatynaNie łącz lowastatyny z mikonazolem podawanym doustnie lub do jamy ustnej – na czas leczenia przeciwgrzybiczego odstaw lowastatynę albo wybierz lek przeciwgrzybiczy bez tej interakcji.Jeśli masz stosować mikonazol w żelu do jamy ustnej, nie zaczynaj kuracji, zanim lekarz nie zdecyduje, co zrobić z lowastatyną.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz stosować mikonazol w żelu do jamy ustnej, nie zaczynaj kuracji, zanim lekarz nie zdecyduje, co zrobić z lowastatyną.
Mikonazol to lek przeciwgrzybiczy, który po dostaniu się do krwi spowalnia usuwanie lowastatyny z organizmu. Lek na cholesterol gromadzi się wtedy w nadmiarze i może poważnie uszkodzić mięśnie, a w skrajnych przypadkach także nerki. Największe ryzyko dotyczy żelu na pleśniawki w jamie ustnej, bo jest on częściowo połykany. Krem lub aerozol na skórę nie stanowi problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, osłabienie lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
- ciemny, brunatny mocz
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- silne zmęczenie z gorączką
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz lowastatyny z mikonazolem podawanym doustnie lub do jamy ustnej – na czas leczenia przeciwgrzybiczego odstaw lowastatynę albo wybierz lek przeciwgrzybiczy bez tej interakcji. Charakterystyka produktu lowastatyny przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4, wymieniając jako przykłady itrakonazol i ketokonazol.[1][2][3] Mikonazol nie jest tam wymieniony z nazwy, ale przy ekspozycji ogólnoustrojowej działa tym samym mechanizmem, a podręcznik INTER2 uznaje to połączenie za bezwzględnie przeciwwskazane. Lowastatynę wznawia się dopiero po zakończeniu leczenia mikonazolem, przy czym dla itrakonazolu INTER2 zaleca odczekanie 14 dni. Gdy statyna jest niezbędna w trakcie leczenia, można rozważyć statynę niemetabolizowaną przez CYP3A4. Mikonazol stosowany na skórę nie wymaga zmian w leczeniu, a przy postaci dopochwowej wystarczy poinformować pacjentkę o objawach ze strony mięśni.
Skutek kliniczny
Zwiększa się ryzyko miopatii i rabdomiolizy, która może prowadzić do ostrej niewydolności nerek, a nawet do zgonu. Ryzyko dotyczy przede wszystkim postaci mikonazolu działających ogólnoustrojowo, w tym żelu do jamy ustnej, który jest w dużej części połykany.
Mechanizm
Mikonazol wchłonięty do krwi hamuje CYP3A4, a lowastatyna jest metabolizowana właśnie przez ten enzym, więc jej stężenie i ekspozycja rosną. Charakterystyka produktu lowastatyny wskazuje, że silne inhibitory CYP3A4, w tym azolowe leki przeciwgrzybicze, zwiększają ryzyko miopatii przez zmniejszenie wydalania lowastatyny.[1] Charakterystyka mikonazolu podaje, że lek podawany ogólnoustrojowo hamuje CYP3A4 i CYP2C9, ale po zastosowaniu miejscowym jego dostępność ogólnoustrojowa jest ograniczona.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- bóle, osłabienie i tkliwość mięśni
- ciemne zabarwienie moczu
- aktywność kinazy kreatynowej przy objawach mięśniowych
- stężenie kreatyniny przy podejrzeniu rabdomiolizy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Do jamy ustnej (żel doustny)droga podania · mikonazol | ryzyko rośnie | Żel doustny jest w dużej części połykany i daje istotną ekspozycję ogólnoustrojową na mikonazol, dlatego połączenie z lowastatyną jest przeciwwskazane i wymaga wstrzymania statyny lub zmiany leku przeciwgrzybiczego. |
| Dopochwowodroga podania · mikonazol | ryzyko maleje | Po podaniu dopochwowym dostępność ogólnoustrojowa mikonazolu jest ograniczona i istotne interakcje występują rzadko. Połączenie jest dopuszczalne, ale pacjentkę należy poinformować o objawach uszkodzenia mięśni. |
| Na skórędroga podania · mikonazol | ryzyko maleje | Mikonazol stosowany na nieuszkodzoną skórę praktycznie nie przenika do krwi, dlatego nie wpływa w istotny sposób na metabolizm lowastatyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovastin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovastin-100080071/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovasterol 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovasterol-100096942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneStatyny (np. atorwastatyna, symwastatyna, lowastatyna)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu statyny metabolizowanej przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia albo na czas leczenia przeciwgrzybiczego odstawić statynę lub zamienić ją na statynę bez tej interakcji.Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn i masz dostać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, ponieważ często trzeba na czas leczenia wstrzymać statynę albo zmienić ją na inną.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn i masz dostać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, ponieważ często trzeba na czas leczenia wstrzymać statynę albo zmienić ją na inną.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol czy worykonazol, spowalniają usuwanie z organizmu części leków na cholesterol, na przykład symwastatyny, lowastatyny i atorwastatyny. Lek na cholesterol gromadzi się wtedy w organizmie i może uszkadzać mięśnie, a w ciężkich przypadkach także nerki. Rozuwastatyna i pitawastatyna nie mają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bóle, kurcze lub osłabienie mięśni bez wyraźnej przyczyny
- ciemny, brunatny mocz
- znaczne zmęczenie z bólem mięśni lub gorączką
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu statyny metabolizowanej przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia albo na czas leczenia przeciwgrzybiczego odstawić statynę lub zamienić ją na statynę bez tej interakcji. Połączenie symwastatyny lub lowastatyny z itrakonazolem, pozakonazolem albo worykonazolem jest przeciwwskazane w ChPL i statynę trzeba odstawić na cały okres terapii triazolem. Atorwastatynę z silnym triazolem najlepiej czasowo odstawić, a jeśli jej stosowanie jest konieczne, użyć najmniejszej skutecznej dawki i ściśle monitorować objawy mięśniowe. Przy flukonazolu i izawukonazolu, szczególnie w krótkiej terapii, wystarczy zwykle ograniczenie dawki statyny lub jej czasowe wstrzymanie oraz kontrola objawów. Ponieważ hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu triazolu, zwłaszcza itrakonazolu i pozakonazolu, statynę należy włączać ponownie z kilkudniowym odstępem. Rozuwastatyna i pitawastatyna mogą być stosowane z triazolami bez zmiany postępowania.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia statyny zależny od dawki zwiększa ryzyko miopatii, w tym ciężkiej rabdomiolizy z mioglobinurią i ostrym uszkodzeniem nerek, która może zagrażać życiu[1]. Mogą też narastać objawy hepatotoksyczności. Ryzyko jest największe dla symwastatyny i lowastatyny łączonych z itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem, mniejsze dla atorwastatyny oraz przy flukonazolu i izawukonazolu.
Mechanizm
Triazole hamują izoenzym CYP3A4, który odpowiada za metabolizm pierwszego przejścia i eliminację symwastatyny, lowastatyny i atorwastatyny[2]. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4, a flukonazol i izawukonazol hamują go umiarkowanie, przy czym siła hamowania flukonazolu rośnie wraz z dawką. Część triazoli, zwłaszcza itrakonazol i pozakonazol, hamuje także glikoproteinę P i transportery wątrobowe, co dodatkowo zwiększa stężenie statyny. Efektem jest wielokrotny wzrost ekspozycji na statynę i jej aktywny metabolit, najsilniej wyrażony dla symwastatyny i lowastatyny, które mają bardzo dużą ekstrakcję w pierwszym przejściu. Rozuwastatyna i pitawastatyna nie zależą istotnie od CYP3A4, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej grupy statyn, natomiast dotyczy wszystkich triazoli z listy w stopniu zależnym od siły hamowania[1].
Monitorować
- bóle, osłabienie i tkliwość mięśni
- aktywność kinazy kreatynowej przy wystąpieniu objawów mięśniowych
- barwa moczu i stężenie kreatyniny w surowicy
- aktywność aminotransferaz przy dłuższym leczeniu skojarzonym
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawka statynydawka · statyny | ryzyko rośnie | Ryzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny, dlatego duże dawki atorwastatyny łączone z triazolem są szczególnie niebezpieczne i wymagają odstawienia lub redukcji dawki. |
| Duża dawka flukonazoludawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol nasila się wraz z dawką, więc przy dużych dawkach interakcja zbliża się siłą do silnych triazoli. |
| Kilka dni po odstawieniu triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Po zakończeniu terapii triazolem, zwłaszcza itrakonazolem lub pozakonazolem o długim okresie eliminacji, hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego statynę należy włączać ponownie z odstępem. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | Podeszły wiek, niedoczynność tarczycy i upośledzenie czynności nerek zwiększają podatność na miopatię wywołaną statyną. |
Źródła
- Neuvonen PJ, Niemi M, Backman JT. Drug interactions with lipid-lowering drugs: mechanisms and clinical relevance. Clin Pharmacol Ther. 2006;80(6):565-81. doi: 10.1016/j.clpt.2006.09.003. PMID: 17178259.
- Lennernäs H. Clinical pharmacokinetics of atorvastatin. Clin Pharmacokinet. 2003;42(13):1141-60. doi: 10.2165/00003088-200342130-00005. PMID: 14531725.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.