Interakcje / Dapson / Dapson i paklitaksel
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować pod warunkiem ścisłego monitorowania hematologicznego.
Nie odstawiaj żadnego z leków sam, rób zlecone badania krwi przed każdym wlewem i od razu powiedz lekarzowi o gorączce, duszności albo sinych ustach.
Niekorzystna interakcjaDapson+ PaklitakselPołączenie można stosować pod warunkiem ścisłego monitorowania hematologicznego.Nie odstawiaj żadnego z leków sam, rób zlecone badania krwi przed każdym wlewem i od razu powiedz lekarzowi o gorączce, duszności albo sinych ustach.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków sam, rób zlecone badania krwi przed każdym wlewem i od razu powiedz lekarzowi o gorączce, duszności albo sinych ustach.
Oba leki mogą obniżać liczbę krwinek, a razem robią to silniej. Paklitaksel osłabia wytwarzanie krwinek białych, które chronią przed zakażeniami. Dapson może niszczyć krwinki czerwone i utrudniać krwi przenoszenie tlenu. Oba leki mogą też powodować mrowienie, drętwienie lub osłabienie rąk i stóp.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- duszność, kołatanie serca lub silne zmęczenie
- siny odcień ust, języka lub paznokci
- bladość albo zażółcenie skóry lub oczu
- ciemny mocz
- nasilające się mrowienie, drętwienie lub osłabienie rąk i stóp
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem ścisłego monitorowania hematologicznego. Paklitakselu nie podaje się pacjentom, u których przed leczeniem liczba neutrofili wynosi poniżej 1 500 komórek/mm3[1]. Dlatego morfologię z rozmazem należy oznaczać przed każdym podaniem paklitakselu, a w pierwszych tygodniach stosowania dapsonu także częściej. Przed włączeniem dapsonu warto oznaczyć aktywność G6PD. Jeśli dapson służy jako profilaktyka zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis, rozważ lek mniej obciążający krew. Pulsoksymetria może zaniżać saturację przy methemoglobinemii. Przy duszności lub sinicy oznacz methemoglobinę w gazometrii. Przy nasilającej się neuropatii oceń, czy dapson nie przyczynia się do objawów.
Skutek kliniczny
Możliwa głębsza i dłużej trwająca niedokrwistość, która wynika jednocześnie z hemolizy i zahamowania szpiku. Rośnie ryzyko ciężkiej neutropenii i zakażeń, w tym agranulocytozy. Methemoglobinemia przy niskim stężeniu hemoglobiny szybciej daje objawy niedotlenienia, takie jak duszność, sinica i zmęczenie. Możliwe jest też nasilenie neuropatii obwodowej. Opóźnienie kolejnych cykli chemioterapii z powodu niskich wartości morfologii może osłabić skuteczność leczenia przeciwnowotworowego.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają krew, ale różnymi drogami, więc ich działania się sumują. Paklitaksel hamuje czynność szpiku i powoduje przede wszystkim neutropenię, a także niedokrwistość i małopłytkowość. Dapson wywołuje zależną od dawki hemolizę, methemoglobinemię, a rzadko agranulocytozę. Methemoglobinę nasilają też substancje hamujące reduktazę methemoglobiny[2]. Oba leki mogą też uszkadzać nerwy obwodowe. Paklitaksel powoduje głównie neuropatię czuciową, a dapson rzadko neuropatię ruchową. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Paklitaksel jest metabolizowany przez CYP2C8 i CYP3A4[1], a dapson nie należy do istotnych inhibitorów ani induktorów tych izoenzymów.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia z rozmazem i bezwzględna liczba neutrofili przed każdym podaniem paklitakselu
- hemoglobina, retikulocyty, bilirubina i LDH (cechy hemolizy)
- methemoglobina przy duszności, sinicy lub niewyjaśnionym spadku saturacji
- aktywność G6PD przed włączeniem dapsonu
- objawy neuropatii obwodowej (czuciowej i ruchowej)
- objawy zakażenia i gorączka
Bezpieczniejsze alternatywy
atowakwon (w profilaktyce zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis)pentamidyna wziewna (w profilaktyce zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis)
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · dapson | ryzyko maleje | Dapson stosowany miejscowo na skórę wchłania się w niewielkim stopniu i nie powinien w istotny sposób nasilać toksyczności hematologicznej paklitakselu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dusalm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dusalm-100460874/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuDapsona alkoholOkazjonalne, umiarkowane picie alkoholu podczas leczenia dapsonem nie wymaga zmiany terapii, ale pacjent powinien znać objawy methemoglobinemii, hemolizy i uszkodzenia wątroby.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Wypicie niewielkiej ilości alkoholu od czasu do czasu podczas leczenia dapsonem zwykle nie powinno szkodzić. Częste picie większych ilości może jednak nasilić działania niepożądane tego leku na krew i obciążyć wątrobę. Dapson rzadko, ale może zmniejszać zdolność krwi do przenoszenia tlenu i niszczyć czerwone krwinki, a alkohol pity regularnie może ten efekt wzmocnić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- sinawe zabarwienie ust lub paznokci
- duszność lub szybkie męczenie się
- silny ból głowy lub zawroty głowy
- ciemny mocz
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- nietypowa bladość i osłabienie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu podczas leczenia dapsonem nie wymaga zmiany terapii, ale pacjent powinien znać objawy methemoglobinemii, hemolizy i uszkodzenia wątroby. U osób nadużywających alkoholu lub z alkoholową chorobą wątroby należy przed rozpoczęciem leczenia ocenić czynność wątroby, a w trakcie terapii regularnie kontrolować morfologię i enzymy wątrobowe. Rozpoznanie ciężkiej choroby wątroby wyklucza stosowanie dapsonu[1].
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, umiarkowanym piciu nie należy spodziewać się klinicznie istotnych skutków. U osób regularnie pijących duże ilości alkoholu możliwe jest nasilenie methemoglobinemii i hemolizy wywołanych dapsonem oraz większe ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby, zwłaszcza przy niedoborze G6PD lub istniejącej chorobie wątroby.
Mechanizm
Interakcja jest głównie teoretyczna i wynika z metabolizmu dapsonu oraz z jego działania na krew i wątrobę. Dapson jest w wątrobie przekształcany przez N-hydroksylację, w której uczestniczą między innymi CYP2C9 i CYP2E1, do hydroksyloaminy odpowiedzialnej za methemoglobinemię i hemolizę. Znaczenie tego metabolitu potwierdza charakterystyka produktu, według której flukonazol zmniejsza powstawanie toksycznego metabolitu hydroksyloaminy dapsonu u pacjentów zakażonych HIV[1]. Przewlekłe picie alkoholu indukuje CYP2E1, co może zwiększać tworzenie hydroksyloaminy, natomiast jednorazowe spożycie etanolu raczej przejściowo hamuje ten enzym. Dodatkowo zarówno dapson, jak i alkohol mogą uszkadzać wątrobę, a ciężka choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania dapsonu[1]. ChPL dapsonu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1].
Monitorować
- morfologia krwi z retikulocytami
- stężenie methemoglobiny przy objawach sinicy lub duszności
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny u osób regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu indukuje CYP2E1 i sprzyja uszkodzeniu wątroby, co może zwiększać ryzyko methemoglobinemii, hemolizy i hepatotoksyczności dapsonu. Należy ocenić czynność wątroby przed leczeniem i regularnie kontrolować morfologię oraz enzymy wątrobowe, a przy ciężkiej chorobie wątroby dapson jest przeciwwskazany. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dusalm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dusalm-100460874/
Interakcja o niejasnym znaczeniuPaklitaksela alkoholZaleca się ograniczenie alkoholu w trakcie chemioterapii paklitakselem, a w dniu infuzji i w dniach z nasilonymi nudnościami lub zapaleniem jamy ustnej najlepiej go unikać.W trakcie leczenia ogranicz alkohol, nie pij go w dniu wlewu i w dni złego samopoczucia, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
W trakcie leczenia ogranicz alkohol, nie pij go w dniu wlewu i w dni złego samopoczucia, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Nie stwierdzono, aby alkohol bezpośrednio zmieniał działanie paklitakselu. Alkohol może jednak nasilać niektóre działania niepożądane tego leku, takie jak nudności, owrzodzenia w jamie ustnej oraz drętwienie i mrowienie dłoni i stóp. Regularne picie większych ilości alkoholu obciąża wątrobę, która usuwa lek z organizmu, co może zwiększać jego toksyczność.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drętwienie, mrowienie lub ból dłoni i stóp
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- nasilone nudności lub wymioty uniemożliwiające picie płynów
- bolesne owrzodzenia w jamie ustnej
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się ograniczenie alkoholu w trakcie chemioterapii paklitakselem, a w dniu infuzji i w dniach z nasilonymi nudnościami lub zapaleniem jamy ustnej najlepiej go unikać. U pacjentów nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby należy poinformować lekarza prowadzącego, ponieważ może to wymagać oceny czynności wątroby i modyfikacji leczenia. Pacjenta należy poinformować o objawach neuropatii, infekcji i krwawień, które wymagają kontaktu z zespołem onkologicznym.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie neuropatii obwodowej, nudności, wymiotów i zapalenia błony śluzowej jamy ustnej oraz, przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu, większe ryzyko mielosupresji i toksyczności związanej z upośledzoną czynnością wątroby. Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu u pacjenta z prawidłową czynnością wątroby nie ma udokumentowanych poważnych skutków.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej paklitakselu z etanolem. ChPL paklitakselu w postaci związanej z albuminą nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] Paklitaksel jest metabolizowany w wątrobie przez CYP2C8 i CYP3A4, a następnie wydalany z żółcią.[1] Przewlekłe nadużywanie alkoholu z uszkodzeniem wątroby może więc teoretycznie zmniejszać klirens paklitakselu i zwiększać jego toksyczność. Interakcja farmakodynamiczna jest bardziej prawdopodobna. Etanol sam działa neurotoksycznie, może nasilać nudności, wymioty i podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego oraz przy przewlekłym spożyciu hamować czynność szpiku, co sumuje się z typowymi działaniami niepożądanymi paklitakselu – neuropatią obwodową, mielosupresją i zapaleniem błon śluzowych. Konwencjonalne postacie paklitakselu w roztworze zawierają etanol jako substancję pomocniczą, czego nie dotyczy postać związana z albuminą.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy neuropatii obwodowej (drętwienie, mrowienie, ból dłoni i stóp)
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili
- próby wątrobowe (AST, ALT, bilirubina)
- nudności, wymioty i stan nawodnienia
- zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby, mielosupresji i neuropatii, co może prowadzić do zwiększonej toksyczności paklitakselu eliminowanego głównie drogą wątrobowo-żółciową. Wymaga to poinformowania lekarza prowadzącego, oceny prób wątrobowych i ścisłego monitorowania. |
| Konwencjonalny roztwór paklitakselu zawierający etanolpostać · alkohol | inne zalecenie | Konwencjonalne postacie paklitakselu zawierają etanol jako substancję pomocniczą, więc sam wlew dostarcza alkoholu. Po infuzji pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani dodatkowo spożywać alkoholu tego dnia, a ostrożność jest szczególnie ważna u osób z chorobą alkoholową, padaczką lub chorobą wątroby. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 148
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ PaklitakselCyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie grozi ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami, a paklitaksel spełnia to kryterium.Zanim dostaniesz paklitaksel, powiedz onkologowi, że przyjmujesz cyklosporynę, i nie odstawiaj jej sam bez rozmowy z lekarzem, który ją przepisał.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim dostaniesz paklitaksel, powiedz onkologowi, że przyjmujesz cyklosporynę, i nie odstawiaj jej sam bez rozmowy z lekarzem, który ją przepisał.
Cyklosporyna może sprawić, że paklitaksel będzie zbyt długo utrzymywał się w organizmie i działał silniej niż powinien. Zwiększa to ryzyko poważnych działań niepożądanych chemioterapii, zwłaszcza dużego spadku odporności i ciężkich zakażeń. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub inne objawy infekcji
- owrzodzenia i ból w jamie ustnej
- drętwienie, mrowienie lub pieczenie dłoni i stóp
- silne osłabienie
- biegunka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Cyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie grozi ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami, a paklitaksel spełnia to kryterium[1][2][3]. Przed rozpoczęciem chemioterapii paklitakselem lekarz prowadzący leczenie immunosupresyjne i onkolog powinni wspólnie rozważyć zamianę cyklosporyny na lek immunosupresyjny niehamujący glikoproteiny P ani CYP3A4. Jeśli jednoczesne stosowanie jest nieuniknione, decyzja należy do onkologa i wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi, objawów toksyczności paklitakselu oraz stężenia cyklosporyny i czynności nerek[1].
Skutek kliniczny
Większa ekspozycja na paklitaksel może nasilić jego toksyczność – głęboką neutropenię, neutropenię z gorączką, zapalenie błon śluzowych i neuropatię obwodową[4]. Połączenie z immunosupresją zwiększa ryzyko ciężkich, zagrażających życiu zakażeń.
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje glikoproteinę P i CYP3A4[1], a paklitaksel jest substratem glikoproteiny P i jest metabolizowany przez CYP2C8 oraz CYP3A4[4]. Zahamowanie usuwania paklitakselu z komórek i jego metabolizmu zwiększa ekspozycję na cytostatyk. Dodatkowo immunosupresja wywołana cyklosporyną sumuje się z neutropenią po paklitakselu, co zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili przed każdym podaniem paklitakselu
- objawy zakażenia i gorączka
- objawy neuropatii obwodowej
- zapalenie błon śluzowych jamy ustnej
- stężenie cyklosporyny we krwi
- stężenie kreatyniny w surowicy
Bezpieczniejsze alternatywy
mykofenolan mofetylukwas mykofenolowy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · cyklosporyna | ryzyko rośnie | Dożylna postać cyklosporyny i klasyczna postać paklitakselu zawierają polioksyetylenowany olej rycynowy, co sumuje ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości i może dodatkowo zmieniać farmakokinetykę paklitakselu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ PaklitakselNie stosuj preparatów jeżówki w trakcie leczenia paklitakselem.Odstaw jeżówkę i powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię o wszystkich ziołach i suplementach, które przyjmujesz.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Odstaw jeżówkę i powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię o wszystkich ziołach i suplementach, które przyjmujesz.
Jeżówki nie stosuj w trakcie leczenia paklitakselem. Jeżówka pobudza układ odpornościowy i może wpływać na to, jak organizm przetwarza lek przeciwnowotworowy. Może to osłabić leczenie albo nasilić jego działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub inne objawy zakażenia
- drętwienie lub mrowienie dłoni i stóp
- nasilone osłabienie
- wysypka lub swędzenie skóry
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj preparatów jeżówki w trakcie leczenia paklitakselem.[1] Jeśli pacjent już przyjmuje jeżówkę, należy ją odstawić i poinformować lekarza prowadzącego chemioterapię. Każdy preparat ziołowy lub suplement w trakcie leczenia przeciwnowotworowego wymaga uzgodnienia z onkologiem.
Skutek kliniczny
Możliwa jest zmiana ekspozycji na paklitaksel – zarówno osłabienie skuteczności przeciwnowotworowej, jak i nasilenie toksyczności. Pobudzanie układu odpornościowego w okresie mielosupresji wywołanej chemioterapią nie ma udowodnionej korzyści i może utrudniać ocenę działań niepożądanych.
Mechanizm
Preparatów jeżówki nie stosuje się u chorych onkologicznych leczonych cytostatykami.[1] Jeżówka działa immunostymulująco i nie jest stosowana w immunosupresji ani w chorobach układu białokrwinkowego.[2] Paklitaksel jest metabolizowany przez CYP2C8 i CYP3A4, a leki indukujące te izoenzymy mogą zmniejszać jego ekspozycję i skuteczność, natomiast leki hamujące mogą zwiększać jego toksyczność.[3] Jeżówka może modyfikować aktywność CYP3A4, dlatego wpływ na stężenie paklitakselu jest nieprzewidywalny.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy neuropatii obwodowej
- objawy zakażenia w okresie neutropenii
- ocena skuteczności leczenia przeciwnowotworowego
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ PaklitakselNie należy rozpoczynać klozapiny u pacjenta leczonego paklitakselem, ponieważ ChPL klozapiny wymienia jednoczesne przyjmowanie substancji o znacznym ryzyku agranulocytozy w przeciwwskazaniach.Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.
Klozapina i paklitaksel mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Razem działają silniej i ryzyko groźnego spadku tych krwinek jest dużo większe. Takie leczenie wymaga decyzji twojego psychiatry i onkologa oraz częstych badań krwi. Nie odstawiaj klozapiny samodzielnie, bo nagłe przerwanie też może ci zaszkodzić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne i duże osłabienie
- brak wypróżnienia przez kilka dni, wzdęcie lub ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy rozpoczynać klozapiny u pacjenta leczonego paklitakselem, ponieważ ChPL klozapiny wymienia jednoczesne przyjmowanie substancji o znacznym ryzyku agranulocytozy w przeciwwskazaniach.[1][2][3] Gdy pacjent już przyjmujący klozapinę wymaga chemioterapii paklitakselem, decyzję o kontynuacji, zmianie lub odstawieniu leku przeciwpsychotycznego powinni podjąć wspólnie psychiatra i onkolog, z uwzględnieniem stanu psychicznego i lekooporności schizofrenii. Jeśli korzyść z kontynuacji klozapiny przeważa, konieczne jest częstsze oznaczanie morfologii z rozmazem przed każdym cyklem i w okresie spodziewanego nadiru. Paklitakselu nie należy podawać, gdy liczba neutrofili przed leczeniem wynosi poniżej 1 500 komórek/mm3.[4] Klozapiny nie wolno odstawiać nagle bez decyzji lekarza.
Skutek kliniczny
Wzrasta ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z gorączką neutropeniczną i zakażeniami zagrażającymi życiu. Spadek liczby neutrofili trudno przypisać jednemu z leków, co utrudnia decyzję o przerwaniu klozapiny albo opóźnieniu cyklu chemioterapii. Dodatkowo oba leki mogą upośledzać perystaltykę przewodu pokarmowego, co przy klozapinie zwiększa ryzyko zaparć i niedrożności porażennej jelit.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działania mielosupresyjne sumują się. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę o charakterze idiosynkratycznym, a paklitaksel jako lek cytotoksyczny powoduje zależną od dawki neutropenię. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne.[1] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ paklitaksel jest metabolizowany przez CYP2C8 i CYP3A4, a klozapina nie jest znanym inhibitorem ani induktorem tych izoenzymów.[4]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili przed każdym cyklem paklitakselu i w okresie nadiru
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- wypróżnienia i objawy niedrożności jelit
- stan psychiczny przy każdej zmianie dawki klozapiny
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazololanzapinakwetiapinarisperidon
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie klozapiny w trakcie leczenia paklitakselemkolejność włączenia · klozapina | interakcja nie dotyczy | Rozpoczynanie klozapiny u pacjenta przyjmującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy jest przeciwwskazane w ChPL klozapiny. |
| Paklitaksel u pacjenta przewlekle leczonego klozapinąkolejność włączenia · paklitaksel | inne zalecenie | U pacjenta ustabilizowanego na klozapinie decyzję o jej kontynuacji w trakcie chemioterapii podejmuje wspólnie psychiatra i onkolog, przy częstszej kontroli morfologii z rozmazem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Taksany (np. docetaksel, paklitaksel, kabazytaksel) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i taksanu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne, z uwzględnieniem ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz rozpocząć chemioterapię paklitakselem, docetakselem lub kabazytakselem, powiedz o tym onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, ale nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz rozpocząć chemioterapię paklitakselem, docetakselem lub kabazytakselem, powiedz o tym onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, ale nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie.
Leki osłabiające układ odpornościowy, takie jak fingolimod, teriflunomid, tofacytynib, natalizumab czy mykofenolan mofetyl, oraz leki stosowane w chemioterapii, takie jak paklitaksel, docetaksel i kabazytaksel, osłabiają odporność w różny sposób. Stosowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę białych krwinek i zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń. Dlatego lekarze często wstrzymują lek osłabiający odporność na czas chemioterapii albo bardzo dokładnie kontrolują wyniki krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub duszność
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- owrzodzenia w jamie ustnej
- wysypka z pęcherzykami, na przykład półpasiec
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- nasilone mrowienie lub drętwienie dłoni i stóp
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i taksanu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne, z uwzględnieniem ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia. W praktyce przed rozpoczęciem chemioterapii zwykle wstrzymuje się lek immunosupresyjny, uwzględniając jego czas działania, zwłaszcza w przypadku natalizumabu, fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu, inebilizumabu i immunoglobuliny przeciw limfocytom T. Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo, dlatego przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym. Po zakończeniu leczenia taksanem lek immunosupresyjny wznawia się dopiero po odbudowie liczby neutrofilów i limfocytów. Przed leczeniem warto wykluczyć gruźlicę utajoną i zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B oraz rozważyć profilaktykę przeciwdrobnoustrojową zgodnie z zaleceniami onkologicznymi. Szczepionki żywe są przeciwwskazane w czasie leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, w tym zakażeń oportunistycznych, gorączki neutropenicznej i posocznicy. Przy natalizumabie, modulatorach receptora S1P i innych silnie limfotoksycznych lekach rośnie ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii i reaktywacji zakażeń utajonych, takich jak gruźlica, wirusowe zapalenie wątroby typu B czy półpasiec[1]. Możliwe jest pogłębienie i wydłużenie neutropenii oraz limfopenii, co może wymusić opóźnienie lub redukcję dawki chemioterapii. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie z paklitakselem możliwe jest też nasilenie typowych działań niepożądanych taksanu, takich jak neuropatia i mielosupresja.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania hamującego odporność. Taksany uszkadzają dzielące się komórki szpiku i wywołują neutropenię, a często także limfopenię, natomiast selektywne leki immunosupresyjne ograniczają liczbę lub czynność limfocytów, migrację komórek odpornościowych do tkanek, przekaźnictwo cytokin albo stężenie przeciwciał. Mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy, leflunomid i teriflunomid same mogą obniżać liczbę leukocytów, więc nasilają mielosupresję. Fingolimod, ozanimod i ponesimod zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, tofacytynib i tolebrutynib hamują przekaźnictwo wewnątrzkomórkowe, natalizumab blokuje przenikanie limfocytów do ośrodkowego układu nerwowego, a immunoglobulina przeciw limfocytom T, belatacept, abatacept i inebilizumab usuwają lub wyłączają limfocyty[2]. Rawulizumab zwiększa podatność na zakażenia bakteriami otoczkowymi, a efgartigimod alfa i imlifidaza obniżają stężenie przeciwciał klasy IgG. Dodatkowo leflunomid i teriflunomid hamują CYP2C8 i białka transportowe, co może zwiększać ekspozycję na paklitaksel, metabolizowany głównie przez CYP2C8. Długi okres półtrwania niektórych leków grupy A sprawia, że ich działanie utrzymuje się przez tygodnie lub miesiące po odstawieniu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba neutrofilów i limfocytów, przed każdym cyklem chemioterapii
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P
- aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie, teriflunomidzie i tofacytynibie
- objawy neuropatii obwodowej przy paklitakselu łączonym z leflunomidem lub teriflunomidem
Kiedy ocena się zmienia
| Zakończona procedura przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomiduodstep · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko maleje | Po przeprowadzeniu procedury przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym i potwierdzeniu niskiego stężenia teriflunomidu ryzyko sumowania działania i hamowania CYP2C8 przy paklitakselu istotnie maleje. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje ciężka neutropenia po taksanach i cięższy przebieg zakażeń, a tofacytynib wiąże się u nich z większym ryzykiem poważnych zakażeń. |
| Lek immunosupresyjny włączany w trakcie lub krótko po chemioterapiikolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko rośnie | Włączanie leku immunosupresyjnego przed odbudową liczby neutrofilów i limfocytów po taksanie pogłębia i wydłuża immunosupresję, dlatego należy odczekać na normalizację morfologii. |
| Schemat cotygodniowy paklitakselu w małej dawcedawka · taksany | ryzyko maleje | Schematy cotygodniowe paklitakselu w małej dawce zwykle wywołują płytszą neutropenię niż schematy podawane co trzy tygodnie, ale nie znoszą ryzyka sumowania immunosupresji. |
Źródła
- Calabresi PA, Radue EW, Goodin D, Jeffery D, Rammohan KW, Reder AT, et al. Safety and efficacy of fingolimod in patients with relapsing-remitting multiple sclerosis (FREEDOMS II): a double-blind, randomised, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet Neurol. 2014;13(6):545-56. doi: 10.1016/S1474-4422(14)70049-3. PMID: 24685276.
- Triplett J, Kermode AG, Corbett A, Reddel SW. Warts and all: Fingolimod and unusual HPV-associated lesions. Mult Scler. 2018;25(11):1547-1550. doi: 10.1177/1352458518807088. PMID: 30427266.
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ PaklitakselNie podaje się dopęcherzowo szczepionki BCG pacjentom leczonym cytostatykami, w tym paklitakselem.Jeśli masz zaplanowane wlewy BCG do pęcherza i jednocześnie dostajesz paklitaksel, powiedz o tym od razu swojemu lekarzowi, zanim przyjmiesz kolejną dawkę któregokolwiek z tych leków.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz zaplanowane wlewy BCG do pęcherza i jednocześnie dostajesz paklitaksel, powiedz o tym od razu swojemu lekarzowi, zanim przyjmiesz kolejną dawkę któregokolwiek z tych leków.
Paklitaksel to lek stosowany w chemioterapii, który osłabia odporność. Szczepionka BCG podawana do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie i działa dzięki sprawnej odporności. Gdy odporność jest osłabiona chemioterapią, bakterie mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać groźne zakażenie, a leczenie BCG może działać słabiej. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- duże osłabienie i złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- ból stawów albo wysypka
- nasilone pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu
- krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podaje się dopęcherzowo szczepionki BCG pacjentom leczonym cytostatykami, w tym paklitakselem.[1][2][3] Paklitakselu w tej postaci nie łączy się z innymi lekami przeciwnowotworowymi poza wskazanymi schematami.[4] Termin rozpoczęcia lub wznowienia wlewów BCG po zakończeniu chemioterapii ustala onkolog lub urolog po ocenie stanu odporności pacjenta.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG, które może zagrażać życiu. Skuteczność leczenia BCG może być mniejsza, ponieważ zależy od sprawnego układu odpornościowego.
Mechanizm
Paklitaksel jest cytostatykiem, który hamuje czynność szpiku i powoduje neutropenię, a przez to osłabia odporność. Dopęcherzowa szczepionka BCG zawiera żywe, atenuowane prątki i działa przeciwnowotworowo dzięki miejscowej odpowiedzi immunologicznej. Przy obniżonej odporności prątki mogą się szerzyć poza pęcherz, a odpowiedź przeciwnowotworowa jest słabsza.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z liczbą neutrofili
- temperatura ciała i objawy zakażenia uogólnionego (gorączka, dreszcze, osłabienie)
- objawy ze strony układu moczowego
Kiedy ocena się zmienia
| BCG dopęcherzowo planowane po zakończeniu chemioterapii paklitakselemkolejność włączenia · szczepionka BCG | inne zalecenie | Po zakończeniu chemioterapii możliwość podania BCG ocenia lekarz prowadzący na podstawie stanu odporności pacjenta, w tym liczby neutrofili. Przeciwwskazanie dotyczy okresu, w którym odporność jest obniżona. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw cholerze+ PaklitakselNie podawaj żywej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu paklitakselem.Zanim zaszczepisz się przeciw cholerze, powiedz lekarzowi o leczeniu paklitakselem i ustal z onkologiem, czy i kiedy możesz przyjąć szczepionkę z zabitymi bakteriami.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaszczepisz się przeciw cholerze, powiedz lekarzowi o leczeniu paklitakselem i ustal z onkologiem, czy i kiedy możesz przyjąć szczepionkę z zabitymi bakteriami.
Leczenie paklitakselem osłabia odporność. Żywej szczepionki przeciw cholerze nie wolno wtedy przyjmować, bo bakterie ze szczepionki mogą wywołać zakażenie. Istnieje inna szczepionka przeciw cholerze, z zabitymi bakteriami, ale w czasie chemioterapii może chronić słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- silna lub długotrwała biegunka
- bóle brzucha i wymioty
- objawy odwodnienia, np. suchość w ustach i mało oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu paklitakselem[1]. Jeśli szczepienie przed podróżą jest konieczne, rozważ szczepionkę inaktywowaną i ustal termin z onkologiem, najlepiej poza okresem największego spadku liczby neutrofili. Szczepienie odłóż, gdy pacjent ma ostrą biegunkę lub gorączkę[2]. Poinformuj pacjenta, że ochrona po szczepieniu może być niepełna i że nadal musi przestrzegać zasad higieny żywności i wody.
Skutek kliniczny
Po podaniu żywej szczepionki w czasie leczenia paklitakselem istnieje ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym i niepełnej ochrony przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest możliwe osłabienie odpowiedzi poszczepiennej.
Mechanizm
Paklitaksel jest lekiem cytotoksycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność. Żywa, atenuowana szczepionka przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób otrzymujących terapię immunosupresyjną[1]. Przy osłabionej odporności żywy szczep bakterii może się nadmiernie namnażać, a odpowiedź immunologiczna na szczepienie jest słabsza. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale jej skuteczność w czasie chemioterapii może być mniejsza.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- liczba neutrofili przed planowanym szczepieniem
- gorączka i objawy zakażenia po szczepieniu
- biegunka i odwodnienie
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii, więc nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź immunologiczna w trakcie chemioterapii może być słabsza. Szczepienie odłóż przy ostrej biegunce lub gorączce. Termin ustal z onkologiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ PaklitakselNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu paklitakselem.Nie przyjmuj szczepionki w kapsułkach przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia paklitakselem i zapytaj onkologa o szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj szczepionki w kapsułkach przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia paklitakselem i zapytaj onkologa o szczepionkę w zastrzyku.
Szczepionka w kapsułkach przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie. Paklitaksel osłabia odporność, dlatego te bakterie mogłyby wywołać u ciebie zakażenie, a szczepienie mogłoby nie chronić. W czasie leczenia paklitakselem nie przyjmuj tej szczepionki. Jeśli wyjeżdżasz w miejsce, gdzie występuje dur brzuszny, lekarz może zaproponować szczepionkę w zastrzyku, która nie zawiera żywych bakterii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka
- biegunka
- ból brzucha
- nudności lub wymioty
- dreszcze i złe samopoczucie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu paklitakselem.[1] Jeśli szczepienie jest konieczne, na przykład przed wyjazdem do kraju endemicznego, wybierz szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań i ustal jej termin z onkologiem – najlepiej przed rozpoczęciem chemioterapii albo w okresie, gdy liczba neutrofili jest prawidłowa. Żywą szczepionkę doustną można rozważyć dopiero po zakończeniu leczenia i odbudowie odporności, w terminie wskazanym przez lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Możliwe zakażenie wywołane szczepem szczepionkowym u pacjenta z obniżoną odpornością oraz brak lub osłabienie ochrony przed durem brzusznym. Inaktywowana szczepionka do wstrzykiwań nie niesie ryzyka zakażenia, ale w trakcie chemioterapii odpowiedź na nią może być słabsza.
Mechanizm
Paklitaksel jest lekiem antymitotycznym. Hamuje podziały komórek, także komórek szpiku i układu odpornościowego, co prowadzi do neutropenii i osłabienia odpowiedzi immunologicznej. Doustna szczepionka zawiera żywe, atenuowane bakterie szczepu Ty 21a, które namnażają się w jelicie. U osoby z upośledzoną odpornością organizm może nie kontrolować szczepu szczepionkowego, a odpowiedź ochronna jest słabsza. Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne lub antymitotyczne.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- liczba neutrofili przed szczepieniem
- objawy zakażenia przewodu pokarmowego – gorączka, biegunka, ból brzucha
- termin cykli chemioterapii względem planowanego szczepienia
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemu do wstrzykiwańpolisacharydowa szczepionka Vi przeciw durowi brzusznemu
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Inaktywowana szczepionka nie zawiera żywych bakterii i nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym. W trakcie chemioterapii odpowiedź immunologiczna może być słabsza, dlatego termin szczepienia ustala się z onkologiem, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia lub poza okresem neutropenii. |
| Zakończenie leczenia i odbudowa odpornościodstep · paklitaksel | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia paklitakselem i odbudowie odporności żywą szczepionkę doustną można rozważyć w terminie wskazanym przez lekarza prowadzącego. |
| Pełny cykl szczepienia zakończony przed rozpoczęciem leczenia paklitakselemkolejność włączenia · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Jeśli żywa szczepionka została podana przed planowaną chemioterapią, odstęp między ostatnią dawką a pierwszym podaniem paklitakselu ustala onkolog. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze)+ Taksany (np. docetaksel, paklitaksel, kabazytaksel) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się pacjentom w trakcie leczenia taksanem ani w okresie utrzymującej się immunosupresji po jego zakończeniu.Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia taksanem ani przez kilka miesięcy po jego zakończeniu i przed każdą podróżą w tropiki powiedz lekarzowi medycyny podróży oraz onkologowi o swojej chemioterapii.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia taksanem ani przez kilka miesięcy po jego zakończeniu i przed każdą podróżą w tropiki powiedz lekarzowi medycyny podróży oraz onkologowi o swojej chemioterapii.
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który zdrowy organizm łatwo opanowuje. Leki przeciwnowotworowe z grupy taksanów, takie jak docetaksel, paklitaksel i kabazytaksel, mocno osłabiają odporność. Gdy zaszczepisz się w trakcie takiego leczenia lub krótko po nim, wirus ze szczepionki może wywołać ciężką, nawet zagrażającą życiu chorobę, a samo szczepienie może cię nie chronić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po szczepieniu
- silny ból głowy lub sztywność karku
- splątanie, senność lub drgawki
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- krwawienia lub siniaki bez powodu
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- silne bóle mięśni i osłabienie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się pacjentom w trakcie leczenia taksanem ani w okresie utrzymującej się immunosupresji po jego zakończeniu. Jeśli szczepienie jest niezbędne przed planowaną chemioterapią docetakselem, paklitakselem lub kabazytakselem, należy je wykonać z odpowiednim wyprzedzeniem przed pierwszym podaniem cytostatyku. Po zakończeniu chemioterapii szczepienie można rozważyć dopiero po ustąpieniu immunosupresji, zwykle nie wcześniej niż po około 3 miesiącach, w porozumieniu z onkologiem i po ocenie morfologii krwi. Gdy podróży do strefy endemicznej nie da się odłożyć, lekarz może wystawić zaświadczenie o przeciwwskazaniu medycznym do szczepienia, a pacjenta należy poinformować o ryzyku zakażenia i ścisłej ochronie przed komarami. Jeśli szczepionkę podano przypadkowo w trakcie leczenia taksanem, pacjent wymaga obserwacji w kierunku powikłań poszczepiennych i pilnej konsultacji przy gorączce lub objawach neurologicznych.
Skutek kliniczny
U osoby z immunosupresją po chemioterapii szczepienie przeciw żółtej febrze grozi ciężkimi powikłaniami poszczepiennymi – uogólnionym zakażeniem wirusem szczepionkowym z niewydolnością wielonarządową (postać trzewna) oraz zapaleniem mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych (postać neurotropowa), które mogą zakończyć się zgonem. Dodatkowo szczepienie wykonane w trakcie leczenia może nie zapewnić skutecznej ochrony przed zachorowaniem.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który po podaniu namnaża się w organizmie i jest kontrolowany przez sprawny układ odpornościowy. Wszystkie taksany działają cytotoksycznie i hamują czynność szpiku, co obniża liczbę neutrofili i limfocytów oraz osłabia odpowiedź komórkową i humoralną. Działanie to nasila premedykacja glikokortykosteroidami, którą standardowo stosuje się przy docetakselu, paklitakselu i kabazytakselu. W stanie immunosupresji wirus szczepionkowy może namnażać się w sposób niekontrolowany, a odpowiedź ochronna na szczepienie jest słabsza. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup, bo wynika z żywego charakteru szczepionki i immunosupresyjnego działania całej klasy taksanów.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili i limfocytów przed decyzją o szczepieniu
- gorączka, bóle mięśni i złe samopoczucie w ciągu kilku dni do kilku tygodni po przypadkowym szczepieniu
- aktywność aminotransferaz i bilirubina przy podejrzeniu postaci trzewnej
- objawy neurologiczne – ból głowy, sztywność karku, splątanie, drgawki
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 4 tygodnie między szczepieniem a pierwszą dawką taksanupacjent | ryzyko maleje | Szczepienie wykonane z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem chemioterapii pozwala na wytworzenie odporności i opanowanie wirusa szczepionkowego, zanim dojdzie do immunosupresji. Termin uzgadnia się z onkologiem. |
| odstep ≥ 3 miesiące od ostatniej dawki taksanupacjent | ryzyko maleje | Po zakończeniu chemioterapii i ustąpieniu immunosupresji szczepienie można rozważyć po ocenie morfologii krwi i w porozumieniu z onkologiem. Odstęp wydłuża się przy dalszym leczeniu immunosupresyjnym, w tym glikokortykosteroidami. |
| wiek ≥ 60 latpacjent | ryzyko rośnie | Wiek podeszły sam w sobie zwiększa ryzyko ciężkich powikłań po szczepionce przeciw żółtej febrze, co sumuje się z immunosupresją po taksanie. U tych pacjentów decyzję o szczepieniu po chemioterapii podejmuje się szczególnie ostrożnie. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.