Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Darolutamid / Darolutamid i lorlatynib

Darolutamid i lorlatynib

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenia należy unikać, chyba że nie ma innej możliwości leczenia, co zaleca ChPL darolutamidu dla umiarkowanych induktorów CYP3A4 i induktorów P-gp.

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, powiedz obu lekarzom prowadzącym, że przyjmujesz oba leki, i regularnie rób zlecone badania PSA.

Niekorzystna interakcjaDarolutamid+ LorlatynibPołączenia należy unikać, chyba że nie ma innej możliwości leczenia, co zaleca ChPL darolutamidu dla umiarkowanych induktorów CYP3A4 i induktorów P-gp.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, powiedz obu lekarzom prowadzącym, że przyjmujesz oba leki, i regularnie rób zlecone badania PSA.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, powiedz obu lekarzom prowadzącym, że przyjmujesz oba leki, i regularnie rób zlecone badania PSA.

Lek na raka płuca może przyspieszać rozkład leku na raka prostaty. Przez to lek na prostatę może działać słabiej. Nie poczujesz tego od razu, a zmiana może być widoczna dopiero w wynikach badań.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • rosnące PSA w kolejnych wynikach
  • nowe lub nasilone bóle kości
  • trudności z oddawaniem moczu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenia należy unikać, chyba że nie ma innej możliwości leczenia, co zaleca ChPL darolutamidu dla umiarkowanych induktorów CYP3A4 i induktorów P-gp[1]. Decyzję o kontynuacji obu leków podejmują onkolodzy prowadzący oba nowotwory. Inne antyandrogeny nie stanowią bezpiecznej zamiany. Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4/5 i jego połączenie z lorlatynibem jest przeciwwskazane[2]. Apalutamid również jest silnym induktorem, dlatego darolutamid pozostaje zwykle najmniej problematycznym inhibitorem receptora androgenowego przy leczeniu lorlatynibem. ChPL nie podaje modyfikacji dawki darolutamidu dla tego połączenia. Przy jednoczesnym stosowaniu należy częściej kontrolować PSA i obraz kliniczny choroby.

Skutek kliniczny

Zmniejszenie stężenia darolutamidu może osłabić blokadę receptora androgenowego i przyspieszyć progresję raka gruczołu krokowego. Skutek narasta stopniowo wraz z indukcją enzymów i nie daje ostrych objawów. Po odstawieniu lorlatynibu ekspozycja na darolutamid stopniowo wraca do wartości wyjściowych.

Mechanizm

Lorlatynib może zmniejszać ekspozycję na darolutamid, dlatego połączenia lepiej unikać, a jeśli jest konieczne, trzeba ściślej kontrolować skuteczność leczenia raka gruczołu krokowego. Lorlatynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A, ponieważ zmniejszał AUC midazolamu o 61%[2]. Jest też umiarkowanym induktorem P-gp, ponieważ zmniejszał AUC feksofenadyny o 67%[2]. Darolutamid jest substratem CYP3A4 i P-gp, a silny induktor obu tych dróg (ryfampicyna) zmniejszał jego AUC o 72% i Cmax o 52%[1]. Lorlatynib jako umiarkowany induktor CYP3A4 i P-gp spełnia kryteria grupy leków, których stosowania z darolutamidem nie zaleca się. Spadek ekspozycji powinien być mniejszy niż przy ryfampicynie, ale jego wielkości nie zbadano. Darolutamid jest łagodnym induktorem CYP3A4 i zmniejszał AUC midazolamu o 29%[1]. Nie jest silnym induktorem, więc nie dotyczy go przeciwwskazanie z ChPL lorlatynibu[2]. Ewentualny niewielki spadek stężenia lorlatynibu ma prawdopodobnie małe znaczenie kliniczne.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Darolutamid – słaby induktor CYP3A4[3], lorlatynib – substrat CYP3A4[4]
  • Lorlatynib – inhibitor BCRP[4], darolutamid – substrat BCRP[3]
  • Lorlatynib – inhibitor CYP3A4[4], darolutamid – substrat CYP3A4[3]
  • Lorlatynib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], darolutamid – substrat CYP3A4[3]
  • Lorlatynib – umiarkowany induktor P-gp[4], darolutamid – substrat P-gp[3]
  • Darolutamid: inhibitor BCRP[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], słaby induktor CYP3A4[3], substrat BCRP[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]
  • Lorlatynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OAT3[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], słaby induktor CYP1A2[4], słaby induktor CYP2B6[5], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], umiarkowany induktor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • PSA w krótszych odstępach po włączeniu lorlatynibu
  • objawy progresji raka gruczołu krokowego i badania obrazowe według zaleceń onkologa
  • działania niepożądane darolutamidu po odstawieniu lorlatynibu
  • lipidogram i dobór statyny

Kiedy ocena się zmienia

Lorlatynib włączany u pacjenta stabilnie leczonego darolutamidemkolejność włączenia · lorlatynibinne zalecenieIndukcja narasta stopniowo, dlatego po włączeniu lorlatynibu kontrolę PSA warto przeprowadzić wcześniej niż w rutynowym schemacie.
Odstawienie lorlatynibu przy kontynuacji darolutamidukolejność włączenia · lorlatynibinne zaleceniePo ustąpieniu indukcji ekspozycja na darolutamid wraca do wartości wyjściowych, więc należy obserwować pacjenta pod kątem działań niepożądanych darolutamidu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego NUBEQA 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nubeqa-100433629/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego NUBEQA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nubeqa-100433629/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieDarolutamida alkoholNie jest wymagana zmiana dawki ani schematu darolutamidu z powodu okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj upijania się i regularnego picia dużych ilości.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj upijania się i regularnego picia dużych ilości.

Darolutamid nie wchodzi w znaną interakcję z alkoholem i okazjonalny kieliszek nie zmienia jego działania. Leczenie hormonalne raka prostaty może jednak powodować zmęczenie i osłabiać kości. Picie dużych ilości alkoholu zwiększa ryzyko upadków, złamań oraz obciąża serce i wątrobę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy lub upadki
  • silne zmęczenie
  • kołatanie serca lub omdlenie
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie jest wymagana zmiana dawki ani schematu darolutamidu z powodu okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu. Pacjentom regularnie pijącym duże ilości alkoholu warto zalecić ograniczenie spożycia ze względu na ryzyko upadków, utraty masy kostnej i obciążenia wątroby oraz serca. Deprywacja androgenowa może wydłużać odstęp QT, dlatego u osób upijających się lub z zaburzeniami elektrolitowymi należy pamiętać o tym ryzyku przy ocenie innych leków[1]

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy się spodziewać zmiany skuteczności ani istotnego nasilenia działań niepożądanych darolutamidu. Przy dużych dawkach lub regularnym nadużywaniu alkoholu teoretycznie rośnie ryzyko upadków, złamań, zaburzeń rytmu serca i nieprawidłowych wyników prób wątrobowych, czyli powikłań, które i tak występują częściej podczas deprywacji androgenowej.

Mechanizm

Nie jest znana istotna klinicznie interakcja farmakokinetyczna darolutamidu z etanolem. Darolutamid jest substratem CYP3A4, P-gp, BCRP i UGT1A9, a ChPL uznaje za istotne jedynie silne i umiarkowane induktory CYP3A4 i P-gp oraz skojarzone silne inhibitory CYP3A4 i P-gp[1] Etanol nie należy do żadnej z tych grup, a jego metabolizm przebiega głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1. Możliwe jest jedynie teoretyczne nakładanie się działań. Alkohol może nasilać zmęczenie i zaburzenia równowagi, które u pacjentów leczonych antyandrogenowo zwiększają ryzyko upadków i złamań. Przewlekłe nadużywanie alkoholu dodatkowo sprzyja utracie masy kostnej, chorobom serca i uszkodzeniu wątroby. ChPL darolutamidu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]

Metabolizm i transportery

  • Darolutamid: inhibitor BCRP[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], słaby induktor CYP3A4[3], substrat BCRP[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]

Monitorować

  • upadki i zaburzenia równowagi u osób pijących regularnie
  • próby wątrobowe przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu
  • EKG i elektrolity przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT i nadużywaniu alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości jednorazowo (upijanie się)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieUpojenie alkoholowe nasila zaburzenia równowagi i ryzyko upadków u pacjentów z obniżoną gęstością kości w przebiegu deprywacji androgenowej oraz może sprzyjać zaburzeniom rytmu serca. Warto poinformować pacjenta o objawach.
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu przyspiesza utratę masy kostnej, zwiększa ryzyko sercowo-naczyniowe i uszkadza wątrobę, co sumuje się z ryzykiem wynikającym z leczenia antyandrogenowego. Rozważ kontrolę prób wątrobowych i zalecenie ograniczenia picia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego NUBEQA 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nubeqa-100433629/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego NUBEQA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nubeqa-100433629/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuLorlatyniba alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu jest dopuszczalne, jeśli pacjent nie ma objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego ani nasilonych zaburzeń lipidowych.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij większych ilości ani regularnie i powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz zmiany w myśleniu lub nastroju.szybki (godziny)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij większych ilości ani regularnie i powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz zmiany w myśleniu lub nastroju.

Lorlatynib nie wchodzi w groźną interakcję z alkoholem, ale sam lek może powodować kłopoty z pamięcią, koncentracją, mową i nastrojem. Alkohol może te objawy nasilić. Lek często podnosi też poziom tłuszczów we krwi, a regularne picie alkoholu może go jeszcze bardziej zwiększyć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kłopoty z pamięcią lub koncentracją
  • zmiany nastroju, drażliwość lub przygnębienie
  • niewyraźna mowa
  • widzenie lub słyszenie rzeczy, których nie ma
  • silna senność lub zawroty głowy
  • silny ból brzucha promieniujący do pleców
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu jest dopuszczalne, jeśli pacjent nie ma objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego ani nasilonych zaburzeń lipidowych. Należy odradzać picie większych ilości alkoholu i picie regularne. Pacjenta trzeba poinformować o możliwym nasileniu zaburzeń poznawczych i nastroju oraz o potrzebie ograniczenia alkoholu przy podwyższonych triglicerydach.

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym spożyciu niewielkich ilości alkoholu istotne skutki są mało prawdopodobne. Większe ilości alkoholu mogą nasilać zaburzenia koncentracji, pamięci, nastroju i mowy wywoływane przez lorlatynib oraz zwiększać ryzyko upadków. Regularne picie może pogarszać kontrolę zaburzeń lipidowych, zwłaszcza hipertriglicerydemii, i zwiększać obciążenie wątroby.

Mechanizm

Lorlatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i UGT1A4, z niewielkim udziałem CYP2C8, CYP2C19, CYP3A5 i UGT1A3[1]. Etanol nie jest silnym induktorem ani inhibitorem CYP3A4, dlatego nie należy oczekiwać istotnej interakcji farmakokinetycznej. Możliwa interakcja ma charakter farmakodynamiczny. Lorlatynib przenika do ośrodkowego układu nerwowego i często wywołuje działania niepożądane z jego strony, takie jak zaburzenia funkcji poznawczych, nastroju, mowy i objawy psychotyczne. Alkohol może nasilać te objawy w sposób addycyjny. Lorlatynib bardzo często powoduje hipercholesterolemię i hipertriglicerydemię, a regularne picie alkoholu dodatkowo podnosi stężenie triglicerydów. ChPL lorlatynibu nie wymienia alkoholu ani etanolu[1].

Metabolizm i transportery

  • Lorlatynib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor MATE1[2], inhibitor OAT3[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], słaby induktor CYP1A2[2], słaby induktor CYP2B6[3], słaby induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[3], umiarkowany induktor P-gp[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (zaburzenia poznawcze, nastroju, mowy, objawy psychotyczne)
  • stężenie triglicerydów i cholesterolu w surowicy
  • aktywność aminotransferaz u osób regularnie pijących alkohol

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości alkoholu jednorazowo (upijanie się)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieDuże jednorazowe ilości etanolu wyraźnie zwiększają ryzyko addycji działań ośrodkowych z lorlatynibem, w tym zaburzeń poznawczych, zachowania i upadków. Należy zalecić unikanie takiego spożycia.
Regularne picie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośnieRegularne spożywanie alkoholu może pogarszać kontrolę hipertriglicerydemii wywołanej przez lorlatynib i zwiększać obciążenie wątroby. Wskazane jest ograniczenie alkoholu oraz częstsza kontrola lipidogramu i aminotransferaz.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 162

Połączenie przeciwwskazaneFenytoina+ LorlatynibNie należy stosować lorlatynibu jednocześnie z fenytoiną, bo jednoczesne stosowanie silnych induktorów CYP3A4/5 jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL lorlatynibu.Nie odstawiaj fenytoiny samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który zamieni ją na inny lek przeciwpadaczkowy przed rozpoczęciem leczenia lorlatynibem.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj fenytoiny samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który zamieni ją na inny lek przeciwpadaczkowy przed rozpoczęciem leczenia lorlatynibem.

Fenytoina przyspiesza usuwanie lorlatynibu z organizmu, przez co lek przeciwnowotworowy może przestać działać. To połączenie może też obciążać wątrobę. Lorlatynib może z kolei osłabiać działanie fenytoiny, a wtedy napady padaczkowe mogą wrócić. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nawrót lub nasilenie napadów padaczkowych
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • ból pod prawym łukiem żebrowym
  • nasilenie objawów choroby nowotworowej, na przykład bóle głowy lub kaszel
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie należy stosować lorlatynibu jednocześnie z fenytoiną, bo jednoczesne stosowanie silnych induktorów CYP3A4/5 jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL lorlatynibu[1]. Przed rozpoczęciem leczenia lorlatynibem fenytoinę trzeba zamienić na lek przeciwpadaczkowy, który nie jest induktorem enzymów. Zamianę przeprowadza się w porozumieniu z neurologiem i onkologiem, stopniowo i z zachowaniem ciągłości ochrony przeciwnapadowej. Nie wolno nagle odstawiać fenytoiny. Trzeba pamiętać, że efekt indukcji wygasa stopniowo po odstawieniu fenytoiny. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, należy niezwłocznie powiadomić lekarza prowadzącego oraz ocenić czynność wątroby i stężenie fenytoiny.

Skutek kliniczny

Głównym skutkiem jest spadek stężenia lorlatynibu, który może zmniejszyć skuteczność leczenia niedrobnokomórkowego raka płuca z rearanżacją ALK, w tym kontroli przerzutów do ośrodkowego układu nerwowego. Przy połączeniu silnego induktora z lorlatynibem możliwe jest też uszkodzenie wątroby ze wzrostem aktywności aminotransferaz, co obserwowano przy ryfampicynie[1]. Lorlatynib może też obniżyć stężenie fenytoiny i w ten sposób pogorszyć kontrolę napadów.

Mechanizm

Fenytoina jest silnym induktorem CYP3A4/5, a lorlatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i UGT1A4. Indukcja przyspiesza jego eliminację i obniża stężenie w osoczu. ChPL lorlatynibu wymienia fenytoinę wśród silnych induktorów CYP3A4/5, które mogą zmniejszać stężenie lorlatynibu w osoczu[1]. Dla porównania ryfampicyna, inny silny induktor, zmniejszała AUCinf lorlatynibu o 85% i Cmax o 76% u zdrowych ochotników. Obserwowano przy tym także wzrost aktywności AspAT i AlAT[1]. W drugą stronę lorlatynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A i słabym induktorem CYP2C9. ChPL zaleca monitorowanie pacjentów, którzy przyjmują substraty CYP2C9 o wąskim indeksie terapeutycznym[1]. Fenytoina jest takim substratem, więc jej stężenie może się zmniejszać. ChPL fenytoiny podaje, że leki przeciwnowotworowe mogą zwiększać lub zmniejszać stężenie fenytoiny w surowicy, a fenytoina osłabia działanie leków przeciwnowotworowych[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenytoina – umiarkowany induktor CYP2C19[3], lorlatynib – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
  • Fenytoina – silny induktor CYP3A4[3], lorlatynib – substrat CYP3A4[4]
  • Lorlatynib – słaby induktor CYP2C9[3], fenytoina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[3]
  • Fenytoina: umiarkowany induktor CYP1A2[3], umiarkowany induktor CYP2C19[3], silny induktor CYP3A4[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[3]
  • Lorlatynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OAT3[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], słaby induktor CYP1A2[4], słaby induktor CYP2B6[3], słaby induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[3], umiarkowany induktor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • aktywność AspAT i AlAT
  • stężenie fenytoiny w surowicy w okresie zamiany leku
  • częstość napadów padaczkowych
  • odpowiedź guza na leczenie lorlatynibem

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetambrywaracetamlakozamidgabapentynapregabalina

Kiedy ocena się zmienia

Lorlatynib włączany wkrótce po odstawieniu fenytoinykolejność włączenia · fenytoinainne zalecenieEfekt indukcji enzymów wygasa stopniowo po odstawieniu fenytoiny, więc stężenie lorlatynibu może być obniżone także przez pewien czas po zakończeniu jej stosowania. Termin włączenia lorlatynibu po zamianie leku przeciwpadaczkowego trzeba ustalić z lekarzem prowadzącym.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Phenytoinum WZF 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/phenytoinum-wzf-100052904/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAntyandrogeny (np. enzalutamid, bikalutamid, flutamid)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaAntyandrogenu nie łączy się z cyzaprydem ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca.Jeśli przyjmujesz lek antyandrogenowy, nie stosuj cyzaprydu i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich swoich lekach, żeby dobrali inny lek na pracę żołądka.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek antyandrogenowy, nie stosuj cyzaprydu i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich swoich lekach, żeby dobrali inny lek na pracę żołądka.

Leki antyandrogenowe stosowane w raku prostaty, takie jak bikalutamid, enzalutamid czy apalutamid, mogą wpływać na rytm serca. Cyzapryd, lek pobudzający pracę żołądka i jelit, działa na serce podobnie, a razem mogą wywołać groźną arytmię. Inne leki na pracę żołądka, takie jak itopryd czy metoklopramid, nie niosą tego ryzyka w takim stopniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność z uczuciem osłabienia
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Antyandrogenu nie łączy się z cyzaprydem ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Połączenie cyzaprydu z bikalutamidem jest przeciwwskazane, a cyzaprydu nie stosuje się z żadnym lekiem wydłużającym odstęp QT, w tym z enzalutamidem, apalutamidem, darolutamidem i flutamidem. Gdy pacjent leczony antyandrogenem wymaga prokinetyku, należy wybrać itopryd albo krótkotrwale metoklopramid. Jeśli cyzapryd był już stosowany razem z antyandrogenem, należy go odstawić, wykonać EKG z oceną QTc i wyrównać niedobór potasu oraz magnezu. Po odstawieniu enzalutamidu lub apalutamidu nie należy włączać cyzaprydu w okresie wygasania indukcji enzymatycznej.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem typu torsade de pointes, migotaniem komór i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko jest największe przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca i w starszym wieku. Przy enzalutamidzie i apalutamidzie cyzapryd może też słabiej działać na motorykę przewodu pokarmowego.

Mechanizm

Interakcja dotyczy wszystkich antyandrogenów, ale po stronie prokinetyków dotyczy tylko cyzaprydu. Cyzapryd blokuje kanały potasowe hERG w sercu, wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes. Terapia antyandrogenowa w raku prostaty także wydłuża odstęp QT, więc oba leki sumują działanie proarytmiczne. Cyzapryd jest metabolizowany niemal wyłącznie przez CYP3A4. Bikalutamid hamuje CYP3A4 i może zwiększać stężenie cyzaprydu, co dodatkowo nasila ryzyko arytmii. Enzalutamid i apalutamid silnie indukują CYP3A4 i obniżają stężenie cyzaprydu, a darolutamid działa w tym kierunku słabo. Nie znosi to jednak ryzyka sumowania wpływu na QT. Po odstawieniu enzalutamidu lub apalutamidu indukcja ustępuje stopniowo, a stężenie cyzaprydu rośnie.

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość rytmu serca (bradykardia)
  • omdlenia, kołatania serca, zawroty głowy

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU starszych mężczyzn częściej występują choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, bradykardia i zaburzenia elektrolitowe, które dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes.
Odstawienie enzalutamidu lub apalutamidukolejność włączenia · antyandrogenyryzyko rośniePo odstawieniu enzalutamidu lub apalutamidu indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo przez kilka tygodni. Stężenie cyzaprydu dawkowanego jak w okresie indukcji może wtedy wzrosnąć i zwiększyć ryzyko arytmii.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCyklosporyna+ LorlatynibNależy unikać łączenia lorlatynibu z cyklosporyną, bo cyklosporyna jest substratem CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, a lorlatynib może zmniejszać jej stężenie.Nie łącz tych leków na własną rękę – upewnij się, że lekarz prowadzący przeszczep lub leczenie cyklosporyną wie o lorlatynibie, i rób zlecone badania stężenia cyklosporyny przy każdej zmianie leczenia.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie łącz tych leków na własną rękę – upewnij się, że lekarz prowadzący przeszczep lub leczenie cyklosporyną wie o lorlatynibie, i rób zlecone badania stężenia cyklosporyny przy każdej zmianie leczenia.

Lorlatynib może sprawić, że cyklosporyna będzie słabiej działać, bo organizm szybciej się jej pozbywa. Po przeszczepie może to grozić odrzuceniem narządu. Gdy lorlatynib zostanie odstawiony, stężenie cyklosporyny może z kolei wzrosnąć i zaszkodzić nerkom. Oba leki mogą też podnosić cholesterol i ciśnienie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
  • mniej oddawanego moczu albo obrzęki nóg
  • nawrót objawów choroby, na którą przyjmujesz cyklosporynę
  • silne bóle głowy lub wysokie ciśnienie
  • drżenie rąk
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia lorlatynibu z cyklosporyną, bo cyklosporyna jest substratem CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, a lorlatynib może zmniejszać jej stężenie[1]. Jeśli skojarzenia nie da się uniknąć, decyzję podejmują wspólnie onkolog i lekarz prowadzący leczenie immunosupresyjne. U pacjentów po przeszczepie trzeba często oznaczać stężenie cyklosporyny i dostosowywać jej dawkę, zwłaszcza przy włączaniu i odstawianiu lorlatynibu[2]. W razie odstawienia lorlatynibu dawkę cyklosporyny należy stopniowo zmniejszać pod kontrolą stężenia i czynności nerek. Warto rozważyć zmianę leku z grupy inhibitorów ALK na taki, który nie indukuje CYP3A.

Skutek kliniczny

Główne ryzyko to spadek stężenia cyklosporyny poniżej zakresu terapeutycznego. U biorcy przeszczepu grozi to ostrym odrzuceniem narządu, a w chorobach autoimmunologicznych zaostrzeniem choroby. Po odstawieniu lorlatynibu indukcja stopniowo wygasa, a stężenie cyklosporyny rośnie, co przy niezmienionej dawce grozi nefrotoksycznością i nadciśnieniem. Możliwe jest też nasilenie hipercholesterolemii i hipertriglicerydemii.

Mechanizm

Lorlatynib przyspiesza eliminację cyklosporyny, bo jest umiarkowanym induktorem CYP3A i P-gp. Po 15 dniach stosowania lorlatynibu w dawce 150 mg na dobę AUC midazolamu zmniejszyło się o 61%, a Cmax o 50%[1]. Lorlatynib zmniejszał też AUC feksofenadyny, wrażliwego substratu P-gp, o 67%[1]. Cyklosporyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i transportowana przez P-gp, a induktory tych białek zmniejszają jej stężenie[2]. W drugą stronę cyklosporyna hamuje CYP3A4 i P-gp[2], więc może umiarkowanie zwiększać ekspozycję na lorlatynib, który jest metabolizowany głównie przez CYP3A4[1]. Silny inhibitor CYP3A4 itrakonazol zwiększał AUC lorlatynibu o 42%[1], dlatego po słabszym inhibitorze należy oczekiwać mniejszego efektu. Oba leki mogą dodatkowo podnosić stężenie lipidów i ciśnienie tętnicze.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], lorlatynib – substrat CYP3A4[4]
  • Lorlatynib – inhibitor CYP3A4[4], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Lorlatynib – umiarkowany induktor CYP3A4[3], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Lorlatynib – umiarkowany induktor P-gp[4], cyklosporyna – substrat P-gp[5]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], silny inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
  • Lorlatynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OAT3[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], słaby induktor CYP1A2[4], słaby induktor CYP2B6[3], słaby induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[3], umiarkowany induktor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • minimalne stężenie cyklosporyny we krwi pełnej – często po włączeniu i po odstawieniu lorlatynibu
  • kreatynina w surowicy i eGFR
  • objawy odrzucenia przeszczepu albo zaostrzenia choroby podstawowej
  • cholesterol całkowity, LDL i triglicerydy
  • ciśnienie tętnicze

Bezpieczniejsze alternatywy

alektynib

Kiedy ocena się zmienia

Lorlatynib włączany u pacjenta na stałej dawce cyklosporynykolejność włączenia · lorlatynibryzyko rośnieNajwyższe ryzyko spadku stężenia cyklosporyny i odrzucenia przeszczepu występuje w pierwszych tygodniach po dołączeniu lorlatynibu. Wymaga to częstych oznaczeń stężenia i zwiększania dawki cyklosporyny według wyników.
Odstawienie lorlatynibu przy kontynuacji cyklosporynykolejność włączenia · lorlatynibinne zaleceniePo odstawieniu lorlatynibu indukcja stopniowo wygasa, a stężenie cyklosporyny rośnie. Dawkę cyklosporyny należy zmniejszać pod kontrolą stężenia, kreatyniny i ciśnienia tętniczego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaEstradiol+ LorlatynibEstradiolu w celu antykoncepcji nie stosuje się razem z lorlatynibem, a pacjentka potrzebuje skutecznej metody niehormonalnej.Nie traktuj tabletek antykoncepcyjnych jako pewnej ochrony podczas leczenia lorlatynibem, stosuj prezerwatywę i powiedz lekarzowi, że przyjmujesz estradiol.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie traktuj tabletek antykoncepcyjnych jako pewnej ochrony podczas leczenia lorlatynibem, stosuj prezerwatywę i powiedz lekarzowi, że przyjmujesz estradiol.

Lorlatynib przyspiesza rozkład estradiolu w organizmie, więc estradiol może działać słabiej. Jeśli przyjmujesz go z powodu menopauzy, mogą wrócić uderzenia gorąca lub zmienić się krwawienia. Jeśli estradiol jest częścią tabletki antykoncepcyjnej, może ona nie chronić przed ciążą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie uderzeń gorąca i potów nocnych
  • nieregularne krwawienia lub plamienia
  • podejrzenie ciąży
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Estradiolu w celu antykoncepcji nie stosuje się razem z lorlatynibem, a pacjentka potrzebuje skutecznej metody niehormonalnej[1]. W terapii zastępczej połączenie jest możliwe, ale trzeba obserwować, czy nie wracają objawy niedoboru estrogenów i czy nie zmienia się profil krwawień[2]. Przy osłabieniu działania lekarz może rozważyć zmianę dawki lub drogi podania estradiolu. Wskazanie do terapii estrogenowej u pacjentki onkologicznej warto potwierdzić z onkologiem.

Skutek kliniczny

Przyspieszony metabolizm estrogenów może osłabić ich działanie i zmienić profil krwawień[2]. W hormonalnej terapii zastępczej może to oznaczać nawrót objawów menopauzy. Antykoncepcja hormonalna zawierająca estradiol może stać się zawodna, dlatego lorlatynibu nie łączy się z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi[1].

Mechanizm

Lorlatynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A, ponieważ zmniejsza AUC midazolamu o 61%[1]. Jest też słabym induktorem enzymów UGT[1]. Induktory enzymów cytochromu P450 przyspieszają metabolizm estrogenów[2]. Spodziewany skutek to mniejsze stężenie estradiolu w osoczu. Bezpośredniego badania lorlatynibu z estradiolem nie przeprowadzono.

Metabolizm i transportery

  • Lorlatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], słaby induktor CYP1A2[3], słaby induktor CYP2B6[4], słaby induktor CYP2C9[4], umiarkowany induktor CYP3A4[4], umiarkowany induktor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • objawy niedoboru estrogenów (uderzenia gorąca, poty nocne)
  • profil krwawień z dróg rodnych
  • skuteczność antykoncepcji – stosowanie metody niehormonalnej
  • lipidogram przy doustnym estradiolu

Kiedy ocena się zmienia

Dopochwowadroga podania · estradiolryzyko malejeEstradiol w tabletkach dopochwowych w małej dawce działa miejscowo, więc przyspieszenie metabolizmu ogólnoustrojowego nie wpływa istotnie na jego skuteczność.
Przezskórnadroga podania · estradiolryzyko malejeEstradiol przezskórny omija pierwsze przejście przez wątrobę, więc wpływ indukcji enzymów jest prawdopodobnie mniejszy niż przy postaci doustnej, ale objawy niedoboru estrogenów nadal warto obserwować.
Antykoncepcja hormonalnapostać · estradiolinne zalecenieHormonalnych środków antykoncepcyjnych nie łączy się z lorlatynibem, potrzebna jest skuteczna metoda niehormonalna.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Estrofem 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/estrofem-100022820/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaFezoterodyna+ LorlatynibUnikaj łączenia fezoterodyny z lorlatynibem i rozważ lek na pęcherz nadreaktywny niezależny od CYP3A4, np. trospium.Nie zmieniaj sam dawek, a jeśli lek na pęcherz przestaje działać albo po odstawieniu leku onkologicznego pojawi się silna suchość w ustach lub kłopot z oddaniem moczu, powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie zmieniaj sam dawek, a jeśli lek na pęcherz przestaje działać albo po odstawieniu leku onkologicznego pojawi się silna suchość w ustach lub kłopot z oddaniem moczu, powiedz o tym lekarzowi.

Lek onkologiczny lorlatynib może przyspieszać rozkładanie leku na pęcherz w organizmie. Przez to lek na pęcherz może działać słabiej i objawy, takie jak częste parcie na mocz, mogą wrócić. Gdy lorlatynib zostanie odstawiony, lek na pęcherz może po kilku tygodniach zacząć działać mocniej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nawrót częstego lub nagłego parcia na mocz
  • popuszczanie moczu
  • silna suchość w ustach lub zaparcia
  • trudność z oddaniem moczu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj łączenia fezoterodyny z lorlatynibem i rozważ lek na pęcherz nadreaktywny niezależny od CYP3A4, np. trospium[1]. Jeśli fezoterodyna musi zostać, oceń jej skuteczność po kilku tygodniach wspólnego stosowania i w razie słabego efektu rozważ dawkę 8 mg. Po odstawieniu lorlatynibu wróć do najniższej skutecznej dawki fezoterodyny i obserwuj objawy antycholinergiczne.

Skutek kliniczny

Możliwe subterapeutyczne stężenie aktywnego metabolitu fezoterodyny i słabsza kontrola objawów pęcherza nadreaktywnego[1]. Po odstawieniu lorlatynibu indukcja ustępuje stopniowo, a ekspozycja na fezoterodynę rośnie, co może nasilić działania antycholinergiczne. Skuteczność i bezpieczeństwo lorlatynibu nie powinny się zmienić.

Mechanizm

Lorlatynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A i zmniejsza AUC wrażliwego substratu CYP3A, midazolamu, o 61%[2]. Aktywny metabolit fezoterodyny jest eliminowany z udziałem CYP3A4, a silna indukcja tego enzymu ryfampicyną zmniejsza jego AUC o około 75%[1]. Można więc oczekiwać spadku ekspozycji na aktywny metabolit fezoterodyny, prawdopodobnie mniejszego niż przy ryfampicynie. Fezoterodyna nie hamuje ani nie indukuje enzymów CYP w stężeniach klinicznych, więc nie zmienia stężenia lorlatynibu[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lorlatynib – inhibitor CYP3A4[3], fezoterodyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Lorlatynib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], fezoterodyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Fezoterodyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Lorlatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], słaby induktor CYP1A2[3], słaby induktor CYP2B6[5], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], umiarkowany induktor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • skuteczność fezoterodyny – częstość parć, mikcji i epizodów nietrzymania moczu
  • objawy antycholinergiczne po odstawieniu lorlatynibu – suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, senność

Bezpieczniejsze alternatywy

trospium

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie lorlatynibu przy kontynuacji fezoterodynykolejność włączenia · lorlatynibinne zaleceniePo odstawieniu lorlatynibu indukcja CYP3A wygasa stopniowo, a ekspozycja na aktywny metabolit fezoterodyny rośnie. Jeśli dawkę fezoterodyny zwiększono do 8 mg, rozważ powrót do 4 mg i monitoruj działania antycholinergiczne.
dawka ≥ 8 mgfezoterodynainne zaleceniePrzy dawce 8 mg zwiększenie dawki nie jest już możliwe, więc przy niewystarczającym efekcie zamień fezoterodynę na lek niezależny od CYP3A4, np. trospium.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaLewonorgestrel+ LorlatynibU kobiety przyjmującej lorlatynib albo odstawiającej go w ciągu ostatnich 4 tygodni preferowaną antykoncepcją awaryjną jest wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią.Jeśli bierzesz lorlatynib lub odstawiłaś go w ciągu ostatnich 4 tygodni, od razu porozmawiaj z farmaceutą lub lekarzem o wkładce z miedzią zamiast samej tabletki „dzień po”.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli bierzesz lorlatynib lub odstawiłaś go w ciągu ostatnich 4 tygodni, od razu porozmawiaj z farmaceutą lub lekarzem o wkładce z miedzią zamiast samej tabletki „dzień po”.

Lorlatynib przyspiesza rozkładanie lewonorgestrelu w organizmie, więc tabletka „dzień po” może działać słabiej. Ten efekt utrzymuje się jeszcze kilka tygodni po odstawieniu lorlatynibu. W trakcie leczenia lorlatynibem ciąża jest szczególnie niebezpieczna, dlatego potrzebujesz pewnej metody zapobiegania ciąży.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • opóźnienie miesiączki o kilka dni
  • nietypowe krwawienie lub plamienie
  • ból w dole brzucha
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U kobiety przyjmującej lorlatynib albo odstawiającej go w ciągu ostatnich 4 tygodni preferowaną antykoncepcją awaryjną jest wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią[1]. Jeśli pacjentka nie może lub nie chce jej założyć, można rozważyć podwójną dawkę lewonorgestrelu, czyli 3000 mikrogramów w ciągu 72 godzin po stosunku, chociaż skuteczności tego postępowania przy induktorze enzymów nie zbadano[1]. Hormonalnych środków antykoncepcyjnych nie należy stosować jako stałej metody zapobiegania ciąży w trakcie leczenia lorlatynibem[2]. Pacjentkę należy skierować do lekarza prowadzącego w celu ustalenia skutecznej niehormonalnej metody antykoncepcji.

Skutek kliniczny

Lorlatynib może obniżyć stężenie lewonorgestrelu i osłabić jego skuteczność antykoncepcyjną, co grozi nieplanowaną ciążą. Hormonalnych środków antykoncepcyjnych należy unikać w trakcie leczenia lorlatynibem, ponieważ może on zmniejszać ich stężenie[2]. Ciąża w trakcie leczenia przeciwnowotworowego jest szczególnie niepożądana.

Mechanizm

Lorlatynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A – w dawce 150 mg na dobę przez 15 dni zmniejszał AUC midazolamu o 61% i Cmax o 50%[2]. Lewonorgestrel jest metabolizowany przez CYP3A4, a leki indukujące ten enzym przyśpieszają jego metabolizm i obniżają jego stężenie w osoczu[1]. Dla porównania efawirenz zmniejszał AUC lewonorgestrelu o około 50%[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lorlatynib – inhibitor CYP3A4[3], lewonorgestrel – substrat CYP3A4[4]
  • Lorlatynib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], lewonorgestrel – substrat CYP3A4[4]
  • Lewonorgestrel: substrat CYP3A4[4]
  • Lorlatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], słaby induktor CYP1A2[3], słaby induktor CYP2B6[5], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], umiarkowany induktor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • test ciążowy przy opóźnieniu miesiączki lub nietypowym krwawieniu po antykoncepcji awaryjnej
  • ustalenie stałej niehormonalnej metody antykoncepcji z lekarzem prowadzącym

Bezpieczniejsze alternatywy

wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≤ 4 tygodnie od odstawienia lorlatynibulorlatynibinne zalecenieDziałanie indukujące utrzymuje się po odstawieniu, dlatego zalecenia dotyczą także kobiet, które przyjmowały induktor enzymów w ciągu ostatnich 4 tygodni.
3000 mikrogramówdawka · lewonorgestrelinne zaleceniePodwójna dawka lewonorgestrelu w ciągu 72 godzin po stosunku jest opcją tylko dla kobiet, które nie mogą lub nie chcą skorzystać z wkładki z miedzią, a jej skuteczności przy induktorze enzymów nie zbadano.
Doustna antykoncepcja stałapostać · lewonorgestrelinne zalecenieHormonalnych środków antykoncepcyjnych należy unikać w trakcie leczenia lorlatynibem, ponieważ może on zmniejszać ich stężenie. Konieczna jest niehormonalna metoda antykoncepcji ustalona z lekarzem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów 1500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaMedroksyprogesteron+ LorlatynibUnikaj łączenia lorlatynibu z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi, w tym z medroksyprogesteronem w iniekcji.Porozmawiaj z lekarzem o niehormonalnej metodzie antykoncepcji, na przykład wkładce z miedzią lub prezerwatywie, i stosuj ją przez cały czas leczenia lorlatynibem.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Porozmawiaj z lekarzem o niehormonalnej metodzie antykoncepcji, na przykład wkładce z miedzią lub prezerwatywie, i stosuj ją przez cały czas leczenia lorlatynibem.

Lek na raka płuca, który przyjmujesz, może przyspieszać rozkład medroksyprogesteronu w organizmie. Przez to zastrzyk lub tabletki z medroksyprogesteronem mogą działać słabiej. Jeśli stosujesz go jako antykoncepcję, może nie chronić cię skutecznie przed ciążą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nieregularne krwawienia lub plamienia
  • spóźniająca się miesiączka albo inne objawy ciąży
  • powrót dolegliwości, z powodu których bierzesz medroksyprogesteron
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj łączenia lorlatynibu z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi, w tym z medroksyprogesteronem w iniekcji.[1] U kobiet w wieku rozrodczym leczonych lorlatynibem zalecana jest skuteczna antykoncepcja niehormonalna. Gdy medroksyprogesteron jest stosowany z innego wskazania niż antykoncepcja, kontynuacja jest możliwa, ale należy monitorować skuteczność leczenia i wystąpienie krwawień.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia medroksyprogesteronu może osłabić jego działanie antykoncepcyjne i zwiększyć ryzyko nieplanowanej ciąży w trakcie leczenia przeciwnowotworowego. Przy innych wskazaniach, np. zaburzeniach miesiączkowania czy osłonie endometrium, możliwe są krwawienia śródcykliczne i słabszy efekt terapeutyczny.

Mechanizm

Lorlatynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A – po 15 dniach stosowania w dawce 150 mg na dobę zmniejszał AUC midazolamu o 61% i Cmax o 50%.[1] Medroksyprogesteronu octan jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 na drodze hydroksylacji, a kliniczny wpływ induktorów tego enzymu na jego stężenie nie został zbadany.[2] Należy więc oczekiwać przyspieszonego metabolizmu i obniżenia stężenia medroksyprogesteronu w osoczu.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lorlatynib – inhibitor CYP3A4[3], medroksyprogesteron – substrat CYP3A4[4]
  • Lorlatynib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], medroksyprogesteron – substrat CYP3A4[4]
  • Medroksyprogesteron: substrat CYP3A4[4]
  • Lorlatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], słaby induktor CYP1A2[3], słaby induktor CYP2B6[5], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], umiarkowany induktor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • krwawienia śródcykliczne i plamienia
  • skuteczność antykoncepcji – test ciążowy przy podejrzeniu ciąży
  • nawrót objawów leczonych medroksyprogesteronem

Bezpieczniejsze alternatywy

wkładka wewnątrzmaciczna z miedziąprezerwatywa

Kiedy ocena się zmienia

Zawiesina do wstrzykiwań 150 mg/ml (antykoncepcja)postać · medroksyprogesteronryzyko rośniePrzy stosowaniu medroksyprogesteronu w iniekcji jako jedynej metody antykoncepcji ryzyko nieplanowanej ciąży jest kluczowym skutkiem interakcji i wymaga zmiany na metodę niehormonalną.
Tabletki 5 mg (wskazania ginekologiczne poza antykoncepcją)postać · medroksyprogesteroninne zaleceniePrzy wskazaniach innych niż antykoncepcja połączenie można kontynuować, monitorując skuteczność leczenia i krwawienia z dróg rodnych.
Odstawienie lorlatynibukolejność włączenia · lorlatynibinne zalecenieEfekt indukcji enzymatycznej ustępuje stopniowo, dlatego po odstawieniu lorlatynibu skuteczność hormonalnej antykoncepcji nie wraca natychmiast i warto utrzymać metodę niehormonalną jeszcze przez pewien czas.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Depo-Provera 150 mg/ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/depo-provera-100017902/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Depo-Provera. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/depo-provera-100017902/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaMetadon+ LorlatynibPołączenia należy unikać, ponieważ metadon jest substratem CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, a lorlatynib obniża stężenie takich leków.Nie zmieniaj sam dawki metadonu – powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie metadonem, że przyjmujesz lorlatynib, i informuj go o każdym odstawieniu lub wznowieniu tego leku.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie zmieniaj sam dawki metadonu – powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie metadonem, że przyjmujesz lorlatynib, i informuj go o każdym odstawieniu lub wznowieniu tego leku.

Lorlatynib przyspiesza usuwanie metadonu z organizmu. Metadon może wtedy działać słabiej, a ty możesz odczuć objawy odstawienia albo silniejszy ból. Gdy lorlatynib zostanie odstawiony, metadon znów zaczyna działać mocniej, co grozi nadmierną sennością i spłyceniem oddechu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ziewanie, łzawienie, katar, poty, gęsia skórka
  • niepokój, drażliwość, bóle mięśni, biegunka
  • nasilenie bólu mimo przyjmowania metadonu
  • nadmierna senność, trudność z wybudzeniem
  • wolny lub płytki oddech
  • kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenia należy unikać, ponieważ metadon jest substratem CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, a lorlatynib obniża stężenie takich leków.[1] Jeśli obu leków nie da się zastąpić, po włączeniu lorlatynibu kontroluje się objawy odstawienia i skuteczność metadonu, a w razie potrzeby zwiększa jego dawkę.[2] Po odstawieniu lorlatynibu dawkę metadonu trzeba odpowiednio zmniejszyć.[2] W leczeniu bólu można rozważyć opioid niezależny od CYP3A4, na przykład morfinę lub hydromorfon.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia metadonu może wywołać opioidowy zespół odstawienia albo utratę działania przeciwbólowego.[2] Po odstawieniu lorlatynibu indukcja stopniowo ustępuje i stężenie metadonu rośnie, co przy wcześniej zwiększonej dawce grozi nadmierną sedacją i depresją oddechową.[2]

Mechanizm

Lorlatynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A4/5 i glikoproteiny P oraz słabym induktorem CYP2B6.[1] Metadon jest metabolizowany przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P, dlatego indukcja tych szlaków przyspiesza jego eliminację i obniża stężenie w osoczu.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lorlatynib – inhibitor CYP3A4[3], metadon – substrat CYP3A4[4]
  • Lorlatynib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], metadon – substrat CYP3A4[4]
  • Lorlatynib – umiarkowany induktor P-gp[3], metadon – substrat P-gp[4]
  • Metadon: substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
  • Lorlatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], słaby induktor CYP1A2[3], słaby induktor CYP2B6[5], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], umiarkowany induktor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • objawy opioidowego zespołu odstawienia w pierwszych tygodniach po włączeniu lorlatynibu
  • skuteczność przeciwbólowa metadonu
  • sedacja i częstość oddechów po odstawieniu lub przerwie w leczeniu lorlatynibem
  • EKG (odstęp QT przy metadonie, odstęp PR przy lorlatynibie)
  • stan psychiczny i funkcje poznawcze

Bezpieczniejsze alternatywy

morfinahydromorfon

Kiedy ocena się zmienia

Lorlatynib dołączony do ustabilizowanej terapii metadonemkolejność włączenia · lorlatynibryzyko rośnieInterakcja jest silniejsza klinicznie, gdy induktor dołącza się do ustabilizowanej dawki metadonu – ryzyko zespołu odstawienia narasta w ciągu kolejnych tygodni.
Odstawienie lub przerwa w leczeniu lorlatynibemkolejność włączenia · lorlatynibinne zaleceniePo odstawieniu induktora dawkę metadonu należy odpowiednio zmniejszyć i obserwować pacjenta pod kątem sedacji i depresji oddechowej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone Hydrochloride Molteni 1 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-molteni-100018988/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone Hydrochloride Molteni. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-molteni-100018988/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.