Interakcje / Darunawir / Darunawir i uliprystal
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
U kobiety przyjmującej darunawir z rytonawirem albo kończącej takie leczenie w ciągu ostatnich 4 tygodni nie stosuje się uliprystalu jako antykoncepcji awaryjnej.
Zanim weźmiesz tabletkę „dzień po”, powiedz farmaceucie, że leczysz się darunawirem, a jeśli przyjmujesz go z rytonawirem, jak najszybciej idź do lekarza po wkładkę z miedzią.
Niekorzystna interakcjaDarunawir+ UliprystalU kobiety przyjmującej darunawir z rytonawirem albo kończącej takie leczenie w ciągu ostatnich 4 tygodni nie stosuje się uliprystalu jako antykoncepcji awaryjnej.Zanim weźmiesz tabletkę „dzień po”, powiedz farmaceucie, że leczysz się darunawirem, a jeśli przyjmujesz go z rytonawirem, jak najszybciej idź do lekarza po wkładkę z miedzią.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zanim weźmiesz tabletkę „dzień po”, powiedz farmaceucie, że leczysz się darunawirem, a jeśli przyjmujesz go z rytonawirem, jak najszybciej idź do lekarza po wkładkę z miedzią.
Darunawir, lek na HIV, przyjmuje się zawsze razem z lekiem wzmacniającym jego działanie. Jeśli tym wzmacniaczem jest rytonawir, tabletka „dzień po” z uliprystalem może działać słabiej i nie zapobiec ciąży. Ten wpływ może utrzymywać się do 4 tygodni po odstawieniu rytonawiru. Przy wzmacniaczu o nazwie kobicystat tabletka działa normalnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- opóźnienie miesiączki
- objawy ciąży, np. nudności lub tkliwość piersi
- nietypowe krwawienie albo ból w dole brzucha
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U kobiety przyjmującej darunawir z rytonawirem albo kończącej takie leczenie w ciągu ostatnich 4 tygodni nie stosuje się uliprystalu jako antykoncepcji awaryjnej.[1] Metodą z wyboru jest wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią.[1] Przy darunawirze wzmacnianym kobicystatem uliprystal można podać, bo wzrost jego stężenia nie ma znaczenia klinicznego.[1] Przy braku wiedzy o rodzaju wzmacniacza należy przyjąć wariant z rytonawirem i pilnie skierować pacjentkę do lekarza.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest osłabienie skuteczności antykoncepcji awaryjnej i nieplanowana ciąża u kobiety leczonej darunawirem z rytonawirem.[1] Efekt indukcji ustępuje powoli i może utrzymywać się nawet przez 4 tygodnie po odstawieniu leku indukującego.[1] Nie oczekuje się pogorszenia skuteczności leczenia przeciwwirusowego.
Mechanizm
Darunawir wzmacniany rytonawirem może zmniejszać stężenie uliprystalu, ponieważ rytonawir przy długotrwałym stosowaniu pobudza CYP3A4. Uliprystal jest metabolizowany przez CYP3A4.[1] Rytonawir hamuje CYP3A4, ale podczas długotrwałego stosowania może także pobudzać ten enzym i obniżać stężenie uliprystalu w osoczu.[1] Darunawir, rytonawir i kobicystat są inhibitorami CYP3A.[2] Silny i umiarkowany inhibitor CYP3A4 zwiększał Cmax i AUC uliprystalu odpowiednio 2- i 5,9-krotnie, co najpewniej nie ma znaczenia klinicznego.[1] Kobicystat nie pobudza CYP3A4, dlatego przy darunawirze wzmacnianym kobicystatem przeważa niegroźne hamowanie metabolizmu uliprystalu. Pojedyncza dawka uliprystalu prawdopodobnie nie wpływa na klirens leków metabolizowanych przez CYP, w tym darunawiru.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Darunawir – inhibitor CYP3A4[3], uliprystal – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Uliprystal – inhibitor CYP3A4[4], darunawir – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Darunawir: inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Uliprystal: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP1A2[4], inhibitor CYP2C19[4], inhibitor CYP2C9[4], inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP2E1[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- test ciążowy przy opóźnieniu miesiączki
Bezpieczniejsze alternatywy
wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią
Kiedy ocena się zmienia
| Darunawir wzmacniany kobicystatempostać · darunawir | ryzyko maleje | Kobicystat nie pobudza CYP3A4, a wzrost ekspozycji na uliprystal pod wpływem inhibitorów CYP3A4 jest mało prawdopodobny klinicznie, więc uliprystal można zastosować. |
| odstep ≤ 4 tygodnie od odstawienia rytonawirudarunawir | inne zalecenie | Indukcja enzymów ustępuje powoli i obniżenie stężenia uliprystalu jest możliwe także do 4 tygodni po odstawieniu leku indukującego. |
| 5 mg w leczeniu mięśniaków macicydawka · uliprystal | inne zalecenie | W wielotygodniowym leczeniu mięśniaków stałe hamowanie CYP3A przez wzmocniony darunawir zwiększa ekspozycję na uliprystal, a przy rytonawirze możliwy jest także spadek jego stężenia. Połączenia należy unikać, a decyzję podejmuje ginekolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg, tabletka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuDarunawira alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki darunawiru ani zakazu okazjonalnego picia umiarkowanych ilości alkoholu.Jeśli pijesz alkohol, rób to z umiarem i nigdy nie pomijaj dawki leku ani posiłku, z którym go przyjmujesz.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to z umiarem i nigdy nie pomijaj dawki leku ani posiłku, z którym go przyjmujesz.
Niewielkie ilości alkoholu wypite okazjonalnie nie powinny osłabiać działania tego leku. Częste picie dużych ilości alkoholu może jednak obciążać wątrobę, którą ten lek również może w rzadkich przypadkach uszkadzać. Picie alkoholu sprzyja też zapominaniu o dawkach albo przyjmowaniu leku bez jedzenia, przez co lek może słabiej działać na wirusa.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub odbarwiony stolec
- ból lub uczucie ciężaru pod prawym łukiem żebrowym
- utrata apetytu, nudności, nietypowe zmęczenie
- ból, sztywność stawów lub trudności w poruszaniu się
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, przestrzeganie_zalecen
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki darunawiru ani zakazu okazjonalnego picia umiarkowanych ilości alkoholu. U pacjentów pijących regularnie lub w dużych ilościach należy zalecić ograniczenie alkoholu, kontrolować aktywność aminotransferaz i oceniać przestrzeganie schematu leczenia. Pacjenta trzeba poinformować, że dawki nie wolno pomijać po spożyciu alkoholu i że darunawir należy przyjmować z posiłkiem.[1]
Skutek kliniczny
Okazjonalne picie umiarkowanych ilości alkoholu nie powinno zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa darunawiru. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby, zwłaszcza u osób ze współistniejącym zakażeniem HBV lub HCV, a pomijanie dawek albo przyjmowanie leku bez posiłku grozi obniżeniem stężeń darunawiru, utratą kontroli nad wiremią i rozwojem oporności wirusa. Alkohol jest też jednym z czynników ryzyka martwicy kości u pacjentów leczonych przeciwretrowirusowo.[1]
Mechanizm
Nie należy oczekiwać istotnej interakcji farmakokinetycznej, bo etanol nie zmienia w znaczący sposób metabolizmu darunawiru wzmocnionego rytonawirem lub kobicystatem, a darunawir nie wpływa na przemiany alkoholu. Darunawir i rytonawir są metabolizowane przez CYP3A, a etanol nie należy do induktorów ani inhibitorów CYP3A wymienionych w charakterystyce darunawiru.[1] Potencjalne znaczenie ma sumowanie się działania na wątrobę, ponieważ ChPL darunawiru opisuje przypadki polekowego zapalenia wątroby i wskazuje na większe ryzyko u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami czynności wątroby, w tym z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B lub C.[1] Ciężkie zaburzenia czynności wątroby (klasa C wg skali Child-Pugh) są przeciwwskazaniem do stosowania darunawiru, co ma znaczenie u osób z alkoholową marskością wątroby.[1] Zapisy ChPL różnią się między produktami. ChPL jednego z produktów generycznych zawiera w punkcie 4.4 ostrzeżenie, że jednoczesne podawanie z dowolnym substratem dehydrogenazy alkoholowej, takim jak etanol, „może wywoływać poważne działania niepożądane u noworodków”.[1] Darunawir nie jest stosowany u dzieci poniżej 3 lat, więc ten zapis nie ma praktycznego znaczenia dla leczonych pacjentów. ChPL pozostałych produktów nie wymienia alkoholu jako czynnika interakcji i wspomina o nim jedynie jako o jednym z czynników ryzyka martwicy kości u osób leczonych przeciwretrowirusowo.[1] Dodatkowym, pośrednim mechanizmem jest gorsze przestrzeganie schematu leczenia przy regularnym piciu dużych ilości alkoholu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność AlAT i AspAT u osób regularnie pijących alkohol
- przestrzeganie schematu dawkowania i przyjmowanie leku z posiłkiem
- wiremia HIV (HIV RNA) przy podejrzeniu nieregularnego przyjmowania leku
- objawy uszkodzenia wątroby, zwłaszcza przy zakażeniu HBV lub HCV
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholu (picie ryzykowne lub szkodliwe)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby w trakcie leczenia darunawirem i wiąże się z gorszym przestrzeganiem schematu leczenia, co wymaga monitorowania aminotransferaz, oceny przestrzegania zaleceń i interwencji dotyczącej picia alkoholu. |
| wiek ≤ 28 dnialkohol | inne zalecenie | ChPL jednego z produktów ostrzega, że jednoczesne podawanie z substratami dehydrogenazy alkoholowej, takimi jak etanol, może wywoływać poważne działania niepożądane u noworodków. Darunawir nie jest stosowany u dzieci poniżej 3 lat, więc zapis ma znaczenie wyłącznie formalne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja nieistotna klinicznieUliprystala alkoholNie trzeba zmieniać dawki ani odkładać przyjęcia tabletki 30 mg z powodu spożytego alkoholu, bo opóźnienie antykoncepcji awaryjnej zmniejsza jej skuteczność.Przyjmij tabletkę jak najszybciej, także po alkoholu, a jeśli zwymiotujesz wkrótce po jej połknięciu, zapytaj farmaceutę lub lekarza, czy potrzebujesz kolejnej dawki.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmij tabletkę jak najszybciej, także po alkoholu, a jeśli zwymiotujesz wkrótce po jej połknięciu, zapytaj farmaceutę lub lekarza, czy potrzebujesz kolejnej dawki.
Alkohol nie osłabia działania tabletki „dzień po” z uliprystalem i nie nasila jej działań niepożądanych. Spożyty alkohol nie jest powodem, by odkładać przyjęcie tabletki, bo im szybciej ją weźmiesz, tym lepiej działa. Duża ilość alkoholu może wywołać wymioty, a zwymiotowanie wkrótce po połknięciu tabletki może sprawić, że lek się nie wchłonie. Jeśli przyjmujesz uliprystal dłużej z powodu mięśniaków macicy i pijesz dużo alkoholu, powiedz o tym lekarzowi, bo leku nie wolno stosować przy chorej wątrobie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wymioty wkrótce po połknięciu tabletki
- zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz albo ból pod prawym łukiem żebrowym podczas dłuższego leczenia mięśniaków
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawki ani odkładać przyjęcia tabletki 30 mg z powodu spożytego alkoholu, bo opóźnienie antykoncepcji awaryjnej zmniejsza jej skuteczność. Jeśli wkrótce po przyjęciu tabletki wystąpią wymioty, pacjentka powinna skontaktować się z farmaceutą lub lekarzem w sprawie przyjęcia kolejnej tabletki. U pacjentek leczonych uliprystalem 5 mg, które przewlekle nadużywają alkoholu, należy ocenić czynność wątroby, bo istniejące zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do stosowania tej dawki[1].
Skutek kliniczny
Nie należy oczekiwać zmniejszenia skuteczności antykoncepcji awaryjnej ani nasilenia działań niepożądanych uliprystalu po spożyciu alkoholu. Pośrednio znaczenie mogą mieć wymioty po dużej ilości alkoholu, bo zwymiotowanie wkrótce po przyjęciu tabletki może uniemożliwić wchłonięcie leku. Nudności, bóle i zawroty głowy po uliprystalu mogą nakładać się na objawy po alkoholu, ale brak danych o wzajemnym nasilaniu tych objawów.
Mechanizm
Nie opisano klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej uliprystalu z etanolem. Uliprystal jest metabolizowany przez CYP3A4, a wyraźne zmniejszenie jego ekspozycji wywołują silne induktory tego enzymu, takie jak ryfampicyna, która zmniejsza Cmax i AUC uliprystalu o 90% i więcej[1]. Etanol nie znajduje się wśród induktorów CYP3A4 wymienionych w ChPL uliprystalu[1]. Przewlekłe picie indukuje głównie CYP2E1, dlatego istotne zmniejszenie stężenia uliprystalu po alkoholu jest mało prawdopodobne. Charakterystyki uliprystalu 30 mg i 5 mg nie wymieniają alkoholu w przeciwwskazaniach, ostrzeżeniach ani interakcjach[1]. Jedyne wystąpienie słowa „alkohol” w ChPL tabletki 30 mg dotyczy substancji pomocniczej otoczki „poli(alkohol winylowy) (E1203)”, która nie ma związku z etanolem[1]. Produkty nie różnią się zapisem o alkoholu, natomiast ChPL uliprystalu 5 mg stosowanego w leczeniu mięśniaków macicy wymienia w przeciwwskazaniach „istniejące zaburzenia czynności wątroby”, co ma znaczenie u osób z alkoholową chorobą wątroby[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- wymioty wkrótce po przyjęciu tabletki 30 mg
- parametry czynności wątroby u pacjentek leczonych uliprystalem 5 mg, które przewlekle nadużywają alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa ilość alkoholu z nudnościami lub wymiotamiilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Wymioty po dużej ilości alkoholu mogą usunąć tabletkę z przewodu pokarmowego przed jej wchłonięciem. Przy wymiotach wkrótce po przyjęciu tabletki 30 mg należy rozważyć ponowne podanie dawki zgodnie z zaleceniami dla antykoncepcji awaryjnej. |
| 5 mgdawka · alkohol | inne zalecenie | Uliprystal 5 mg jest przeciwwskazany przy istniejących zaburzeniach czynności wątroby. U pacjentek przewlekle nadużywających alkoholu przed leczeniem i w jego trakcie należy ocenić czynność wątroby, a przy alkoholowym uszkodzeniu wątroby leku nie stosować. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg, tabletka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
Inne interakcje tych leków 355
Połączenie przeciwwskazaneAliskiren+ DarunawirNie łącz aliskirenu z darunawirem wzmocnionym rytonawirem lub kobicystatem, ponieważ jednoczesne stosowanie aliskirenu z silnymi inhibitorami glikoproteiny P jest przeciwwskazane.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zamieni aliskiren na inny lek na ciśnienie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zamieni aliskiren na inny lek na ciśnienie.
Lek na HIV zawierający darunawir zawsze przyjmuje się razem z lekiem wzmacniającym, który mocno zwiększa ilość aliskirenu we krwi. Ciśnienie może wtedy spaść za bardzo, może wzrosnąć poziom potasu i mogą ucierpieć nerki. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub omdlenie, zwłaszcza przy wstawaniu
- silne osłabienie lub osłabienie mięśni
- kołatanie albo nierówne bicie serca
- wyraźnie mniej oddawanego moczu lub obrzęki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz aliskirenu z darunawirem wzmocnionym rytonawirem lub kobicystatem, ponieważ jednoczesne stosowanie aliskirenu z silnymi inhibitorami glikoproteiny P jest przeciwwskazane.[1] U pacjenta rozpoczynającego leczenie darunawirem aliskiren należy odstawić i zastąpić lekiem przeciwnadciśnieniowym z innej grupy, dobranym z uwzględnieniem interakcji ze wzmacniaczem farmakokinetycznym. Leczenia przeciwretrowirusowego nie zmienia się bez decyzji lekarza prowadzącego terapię HIV. Jeśli pacjent przyjmował oba leki, do czasu zmiany leczenia kontroluje się ciśnienie tętnicze, stężenie potasu i czynność nerek.
Skutek kliniczny
Należy się spodziewać kilkukrotnego wzrostu ekspozycji na aliskiren i nasilenia blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron z ryzykiem niedociśnienia, hiperkaliemii i pogorszenia czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek.[1] Darunawir nie traci przy tym skuteczności.
Mechanizm
Darunawir stosuje się zawsze z rytonawirem albo kobicystatem, a oba wzmacniacze silnie hamują glikoproteinę P.[2] Glikoproteina P jest głównym transporterem ograniczającym wchłanianie aliskirenu w jelicie i odpowiadającym za jego wydalanie z żółcią.[1] Jej zahamowanie zwiększa wchłanianie i zmniejsza eliminację aliskirenu, co podnosi jego stężenie w osoczu i w tkankach.[1] Silne inhibitory glikoproteiny P zwiększały AUC aliskirenu około 5–6,5-krotnie (cyklosporyna, itrakonazol), a wzrost może być większy przy wyższych dawkach aliskirenu.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, w tym pomiar w pozycji stojącej
- stężenie potasu w surowicy
- kreatynina i eGFR
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 300 mg/dobęaliskiren | ryzyko rośnie | Wzrost ekspozycji na aliskiren pod wpływem silnych inhibitorów glikoproteiny P może być większy przy wyższych dawkach aliskirenu. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m2pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, odwodnionych i w podeszłym wieku nasilona blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron łatwiej prowadzi do hiperkaliemii i ostrej niewydolności nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rasilez 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rasilez-100147757/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rasilez. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rasilez-100147757/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneAmiodaron+ DarunawirAmiodaronu nie łączy się z darunawirem wzmacnianym rytonawirem ani kobicystatem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze bezpieczne leczenie, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze bezpieczne leczenie, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.
Lek na HIV darunawir sprawia, że amiodaron – lek na zaburzenia rytmu serca – długo zalega w organizmie w większej ilości. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca albo zbyt wolną pracę serca. Tych leków nie wolno przyjmować razem, a amiodaron działa jeszcze przez kilka miesięcy po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Amiodaronu nie łączy się z darunawirem wzmacnianym rytonawirem ani kobicystatem[1]. U pacjenta wymagającego leczenia przeciwarytmicznego kardiolog i lekarz prowadzący terapię HIV powinni wspólnie dobrać inny lek przeciwarytmiczny albo schemat przeciwwirusowy bez silnego inhibitora CYP3A4. Po odstawieniu amiodaronu ryzyko interakcji utrzymuje się przez wiele tygodni, dlatego włączenie darunawiru w tym okresie wymaga kontroli EKG[2].
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia amiodaronu zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, ciężkiej bradykardii i zaburzeń przewodzenia, czyli powikłań zagrażających życiu.
Mechanizm
Darunawir stosuje się zawsze z małą dawką rytonawiru albo z kobicystatem, które silnie hamują CYP3A4, główny szlak metabolizmu amiodaronu. Prowadzi to do zwiększenia stężenia amiodaronu i nasilenia jego działania na przewodzenie i repolaryzację serca. Amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania, dlatego jego działanie i interakcje mogą utrzymywać się nawet kilka miesięcy po odstawieniu leku[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Amiodaron – słaby inhibitor CYP3A4[3], darunawir – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Darunawir – inhibitor CYP3A4[4], amiodaron – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Amiodaron: inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Darunawir: inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QT
- częstość akcji serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- stężenie potasu i magnezu we krwi
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · amiodaron | inne zalecenie | Interakcja może wystąpić nawet kilka miesięcy po odstawieniu amiodaronu. Włączając w tym okresie darunawir z rytonawirem lub kobicystatem, kontroluj EKG i stężenie elektrolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
Połączenie przeciwwskazaneBromokryptyna+ DarunawirNie łącz bromokryptyny ze wzmocnionym darunawirem.Nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV – jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał bromokryptynę, aby zamienił ją na inny lek.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV – jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał bromokryptynę, aby zamienił ją na inny lek.
Lek na HIV darunawir, przyjmowany zawsze z lekiem wzmacniającym, mocno spowalnia usuwanie bromokryptyny z organizmu. Bromokryptyna może się wtedy gromadzić i wywołać groźne objawy, takie jak bardzo wysokie ciśnienie, ból w klatce piersiowej, udar albo omamy. Tych leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- silny ból głowy, zwłaszcza z zaburzeniami widzenia
- drętwienie lub osłabienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy
- drgawki
- omamy, splątanie, nietypowe zachowanie
- zimne, bledsze lub bolesne palce
- silne nudności i wymioty
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz bromokryptyny ze wzmocnionym darunawirem[1]. Zamień bromokryptynę na agonistę dopaminy niebędącego pochodną sporyszu i niezależnego od CYP3A4, dobranego do wskazania. Jeśli zamiana jest niemożliwa, decyzję o leczeniu skojarzonym podejmuje lekarz prowadzący terapię HIV razem z endokrynologiem lub neurologiem, przy najmniejszej skutecznej dawce bromokryptyny i ścisłej kontroli ciśnienia tętniczego oraz stanu psychicznego[2].
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie bromokryptyny może nasilić jej działania niepożądane typowe dla pochodnych sporyszu. Należą do nich nadciśnienie tętnicze, zawał serca, udar mózgu, napady drgawkowe i zaburzenia psychiczne[2]. Możliwe są też nasilone nudności, spadki ciśnienia przy wstawaniu i omamy.
Mechanizm
Bromokryptyna jest substratem CYP3A4, a jej stężenie w osoczu rośnie po dołączeniu inhibitorów tego enzymu, takich jak erytromycyna czy josamycyna[2]. Darunawir wzmocniony rytonawirem lub kobicystatem silnie hamuje CYP3A, co zmniejsza klirens leków zależnych od tego enzymu i zwiększa ich ekspozycję układową[3]. Pochodnych alkaloidów sporyszu nie łączy się z darunawirem wzmocnionym małą dawką rytonawiru, a bromokryptyna należy do tej grupy[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, zwłaszcza na początku leczenia
- ból w klatce piersiowej
- silny lub narastający ból głowy i zaburzenia widzenia
- objawy psychotyczne i splątanie
- nudności i wymioty
- niedokrwienie palców
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
Połączenie przeciwwskazaneDarunawir+ TikagrelorNie łącz tikagreloru ze wzmocnionym darunawirem.Nie zaczynaj przyjmować tikagreloru razem z darunawirem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwpłytkowy.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tikagreloru razem z darunawirem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwpłytkowy.
Darunawir stosowany w leczeniu HIV podaje się razem z lekiem wzmacniającym, który spowalnia rozkład tikagreloru w organizmie. Tikagrelor gromadzi się wtedy we krwi w dużo większej ilości niż zwykle. To znacznie zwiększa ryzyko groźnych krwawień, dlatego tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- nowe siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krew w moczu, czerwony lub czarny smolisty stolec
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy kawy
- silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz tikagreloru ze wzmocnionym darunawirem[1][2][3]. Jako lek przeciwpłytkowy wybierz preparat, na który nie wpływa hamowanie ani indukcja CYP, np. prasugrel[1]. Klopidogrelu również nie zaleca się ze wzmocnionym darunawirem, ponieważ jego czynny metabolit może powstawać w mniejszej ilości i działanie przeciwpłytkowe słabnie[1]. Gdy tikagrelor jest niezbędny, decyzję o zmianie schematu przeciwwirusowego podejmuje lekarz prowadzący leczenie zakażenia HIV wspólnie z kardiologiem.
Skutek kliniczny
Wielokrotny wzrost ekspozycji na tikagrelor nasila hamowanie płytek i zwiększa ryzyko krwawień, w tym ciężkich[1][4]. Połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3].
Mechanizm
Darunawir wzmocniony rytonawirem lub kobicystatem silnie hamuje CYP3A i glikoproteinę P, a tikagrelor jest przede wszystkim substratem CYP3A4 i glikoproteiny P[1][4]. Zahamowanie tych dróg zmniejsza klirens tikagreloru i zwiększa jego stężenie w osoczu[1]. Silny inhibitor CYP3A4 ketokonazol zwiększył Cmax tikagreloru 2,4-krotnie, a AUC 7,3-krotnie, i podobnego działania oczekuje się po innych silnych inhibitorach, w tym rytonawirze[4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy krwawienia (krwawienie z dziąseł i nosa, siniaki, krew w moczu lub stolcu, smoliste stolce)
- morfologia krwi przy podejrzeniu krwawienia
- objawy neurologiczne sugerujące krwawienie śródczaszkowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Krka 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-krka-100401954/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/
Połączenie przeciwwskazaneDarunawir+ EnzalutamidNie łącz wzmocnionego darunawiru z enzalutamidem, bo silne induktory CYP3A są przeciwwskazane zarówno przy wzmocnieniu rytonawirem, jak i kobicystatem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV oraz z onkologiem, nie odstawiając samodzielnie żadnego z nich.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV oraz z onkologiem, nie odstawiając samodzielnie żadnego z nich.
Lek na raka prostaty (enzalutamid) przyspiesza rozkład leku na HIV (darunawiru) w organizmie. Przez to darunawir może przestać skutecznie hamować wirusa, a wirus może się na niego uodpornić. Ten wpływ narasta przez kilka tygodni i utrzymuje się jeszcze długo po odstawieniu enzalutamidu. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wynik badania pokazujący wzrost ilości wirusa we krwi
- nawracające infekcje
- długo utrzymująca się gorączka lub nocne poty
- niezamierzona utrata masy ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz wzmocnionego darunawiru z enzalutamidem, bo silne induktory CYP3A są przeciwwskazane zarówno przy wzmocnieniu rytonawirem, jak i kobicystatem.[1][2][3] Decyzję o zmianie leczenia przeciwandrogenowego albo schematu przeciwretrowirusowego podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Pełna indukcja pojawia się po około miesiącu stosowania enzalutamidu, a ze względu na okres półtrwania około 5,8 dnia jego wpływ na enzymy może się utrzymywać miesiąc lub dłużej po odstawieniu.[4] Po odstawieniu enzalutamidu nie zakładaj, że darunawir od razu osiąga właściwe stężenia, i kontroluj wiremię.
Skutek kliniczny
Spadek stężeń darunawiru i wzmacniacza grozi utratą kontroli zakażenia HIV i rozwojem oporności wirusa.[1] Darunawir wzmocniony kobicystatem jest na indukcję CYP3A jeszcze bardziej wrażliwy niż darunawir wzmocniony rytonawirem.[1]
Mechanizm
Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 oraz umiarkowanym induktorem CYP2C9 i CYP2C19, a w badaniu u pacjentów zmniejszał AUC midazolamu o 86%.[4] Darunawir, rytonawir i kobicystat są metabolizowane przez CYP3A, więc indukcja tego enzymu zwiększa ich klirens i obniża stężenia w osoczu.[1] Wpływ wzmocnionego darunawiru na enzalutamid jest mało istotny, bo CYP3A4 odgrywa niewielką rolę w jego metabolizmie, a silny inhibitor CYP3A4 zwiększał AUC enzalutamidu o 41% bez potrzeby zmiany dawki.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Darunawir – inhibitor CYP3A4[5], enzalutamid – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
- Enzalutamid – silny induktor CYP3A4[7], darunawir – wrażliwy substrat CYP3A4[7]
- Darunawir: inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7]
- Enzalutamid: inhibitor OAT3[6], słaby inhibitor P-gp[6], induktor CYP2B6[6], umiarkowany induktor CYP2C19[7], umiarkowany induktor CYP2C9[7], silny induktor CYP3A4[7], induktor UGT1A1[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- wiremia HIV (HIV RNA)
- liczba limfocytów CD4
- skuteczność leczenia raka gruczołu krokowego (PSA) po ewentualnej zmianie leku przeciwandrogenowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie enzalutamidu przed włączeniem darunawirukolejność włączenia · enzalutamid | inne zalecenie | Wpływ indukujący enzalutamidu może się utrzymywać miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu, dlatego darunawir włączany w tym okresie może osiągać zbyt niskie stężenia i wymaga kontroli wiremii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Krka 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-krka-100401954/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDarunawir+ KariprazynaKariprazyny nie łączy się z darunawirem wzmocnionym rytonawirem ani kobicystatem.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę – skontaktuj się z lekarzem, który zmieni leczenie na bezpieczniejsze.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę – skontaktuj się z lekarzem, który zmieni leczenie na bezpieczniejsze.
Darunawir mocno spowalnia rozkładanie kariprazyny w organizmie, przez co jej ilość we krwi może wzrosnąć kilkakrotnie. Może to wywołać silny niepokój ruchowy, drżenie, sztywność mięśni, senność albo zawroty głowy przy wstawaniu. Kariprazyna długo pozostaje w organizmie, więc objawy mogą pojawić się dopiero po kilku tygodniach. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój, potrzeba ciągłego chodzenia lub ruszania nogami
- drżenie, sztywność mięśni, mimowolne ruchy
- nadmierna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Kariprazyny nie łączy się z darunawirem wzmocnionym rytonawirem ani kobicystatem.[1] U pacjenta leczonego darunawirem należy wybrać lek przeciwpsychotyczny niezależny od CYP3A4, a decyzję o zmianie leczenia przeciwpsychotycznego lub przeciwretrowirusowego podejmuje lekarz prowadzący we współpracy z psychiatrą i lekarzem chorób zakaźnych. Jeśli kariprazynę odstawiono przed włączeniem darunawiru, trzeba pamiętać, że jej czynny metabolit utrzymuje się w organizmie przez wiele tygodni, więc przez ten czas należy obserwować pacjenta pod kątem objawów pozapiramidowych.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia kariprazyny i jej czynnych metabolitów nasila działania niepożądane zależne od dawki, przede wszystkim akatyzję i inne objawy pozapiramidowe, niepokój, bezsenność, sedację, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne i tachykardię. Z uwagi na długi okres półtrwania czynnego metabolitu działania te mogą narastać przez wiele tygodni i utrzymywać się długo po odstawieniu jednego z leków.
Mechanizm
Darunawir zawsze podaje się z rytonawirem lub kobicystatem, a takie połączenie silnie hamuje CYP3A i zwiększa ekspozycję na leki metabolizowane głównie przez ten enzym.[2] Kariprazyna jest metabolizowana przez CYP3A4 do dwóch czynnych metabolitów – desmetylokariprazyny i didesmetylokariprazyny, z których drugi ma bardzo długi okres półtrwania. Zahamowanie CYP3A4 zwiększa stężenia kariprazyny i jej czynnych metabolitów w sposób trudny do przewidzenia. Kariprazyny nie łączy się z silnymi ani umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4, w tym z rytonawirem i kobicystatem.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- akatyzja i inne objawy pozapiramidowe
- sedacja i zawroty głowy
- ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej i tętno
- stan psychiczny przy zmianie leczenia przeciwpsychotycznego
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDarunawir+ EszopiklonU pacjentów w podeszłym wieku nie łączy się eszopiklonu z darunawirem wzmocnionym rytonawirem lub kobicystatem.Nie zaczynaj eszopiklonu bez rozmowy z lekarzem, który zna twoje leczenie HIV, przyjmuj najmniejszą zaleconą dawkę tuż przed snem i nie pij alkoholu.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj eszopiklonu bez rozmowy z lekarzem, który zna twoje leczenie HIV, przyjmuj najmniejszą zaleconą dawkę tuż przed snem i nie pij alkoholu.
Lek na HIV, który przyjmujesz, spowalnia usuwanie z organizmu leku nasennego eszopiklonu. Przez to lek nasenny może działać mocniej i dłużej niż zwykle. Możesz być senny lub senna rano, gorzej utrzymywać równowagę i łatwiej się przewrócić. U osób starszych tych leków nie łączy się wcale.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub otępienie rano i w ciągu dnia
- chwiejny chód, zawroty głowy, upadki
- splątanie lub luki w pamięci
- spowolniony, płytki oddech
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjentów w podeszłym wieku nie łączy się eszopiklonu z darunawirem wzmocnionym rytonawirem lub kobicystatem[1]. U młodszych dorosłych może być konieczne zmniejszenie dawki eszopiklonu[1]. Najlepiej rozpocząć od najmniejszej dawki, przyjmować ją bezpośrednio przed snem i ocenić sedację następnego dnia. Pacjent powinien unikać alkoholu i innych leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Gdy potrzebny jest lek nasenny u osoby starszej leczonej darunawirem, rozważa się lek eliminowany bez udziału CYP3A4.
Skutek kliniczny
Działanie nasenne eszopiklonu może zostać nasilone[1]. W praktyce oznacza to większe ryzyko senności i spowolnienia następnego dnia, zaburzeń równowagi i upadków, zwłaszcza u osób starszych.
Mechanizm
Darunawir stosuje się zawsze z rytonawirem lub kobicystatem, a tak wzmocniony darunawir hamuje CYP3A i zwiększa ekspozycję na leki metabolizowane głównie przez ten enzym[2]. CYP3A4 jest głównym szlakiem eliminacji eszopiklonu, z dodatkowym udziałem CYP2E1[1]. Ketokonazol, silny inhibitor CYP3A4, zwiększał ekspozycję na eszopiklon około dwukrotnie i podobnego działania oczekuje się po innych silnych inhibitorach CYP3A4[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- senność i spowolnienie w ciągu dnia po przyjęciu eszopiklonu
- zaburzenia równowagi i upadki
- splątanie i zaburzenia pamięci
- zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów rano
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | interakcja nie dotyczy | U pacjentów w podeszłym wieku eszopiklon jest przeciwwskazany razem z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z wzmocnionym darunawirem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esogno 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esogno-100409909/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esogno. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/esogno-100409909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDarunawir+ LefamulinaLefamuliny nie podaje się pacjentom przyjmującym darunawir wzmocniony rytonawirem lub kobicystatem.Nie zaczynaj lefamuliny i od razu powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz darunawir, żeby dobrali inny antybiotyk.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj lefamuliny i od razu powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz darunawir, żeby dobrali inny antybiotyk.
Leki, które przyjmujesz z darunawirem, mocno zwiększają ilość lefamuliny we krwi. Zbyt duża ilość tego antybiotyku może zaburzać pracę serca i wywoływać groźne nierówne bicie serca. Tych leków nie wolno przyjmować razem. Leczenia HIV nie przerywaj – to antybiotyk trzeba zmienić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- silne nudności, wymioty lub biegunka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lefamuliny nie podaje się pacjentom przyjmującym darunawir wzmocniony rytonawirem lub kobicystatem[1]. Należy wybrać inny antybiotyk o odpowiednim spektrum, który nie zależy od CYP3A i nie wydłuża istotnie odstępu QT, a leczenia przeciwretrowirusowego nie przerywa się z powodu infekcji.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia lefamuliny zwiększa ryzyko jej działań niepożądanych zależnych od stężenia, przede wszystkim wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu serca, a także dolegliwości żołądkowo-jelitowych.
Mechanizm
Darunawir zawsze podaje się ze wzmacniaczem – rytonawirem albo kobicystatem – a cały schemat silnie hamuje CYP3A i glikoproteinę P[2]. Lefamulina jest substratem CYP3A i P-gp, więc silne inhibitory tych szlaków zwiększają jej wchłanianie i stężenie w osoczu[1]. Ketokonazol jako modelowy silny inhibitor CYP3A zwiększał AUC doustnej lefamuliny około 2,65-krotnie, a Cmax około 1,58-krotnie[1]. Lefamulina sama jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A, co może dodatkowo nieznacznie zwiększać ekspozycję na darunawir.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Darunawir – inhibitor CYP3A4[3], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Darunawir – inhibitor P-gp[3], lefamulina – substrat P-gp[4]
- Lefamulina – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], darunawir – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Darunawir: inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Lefamulina: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli lefamulina została już podana
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.