Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Daryfenacyna / Daryfenacyna i panobinostat

Daryfenacyna i panobinostat

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Stosuj daryfenacynę w dawce 7,5 mg na dobę i zwiększaj do 15 mg na dobę tylko przy dobrej tolerancji.

Nie zwiększaj samodzielnie dawki leku na pęcherz i powiedz lekarzowi, jeśli pojawią się niepokojące objawy.

Niekorzystna interakcjaDaryfenacyna+ PanobinostatStosuj daryfenacynę w dawce 7,5 mg na dobę i zwiększaj do 15 mg na dobę tylko przy dobrej tolerancji.Nie zwiększaj samodzielnie dawki leku na pęcherz i powiedz lekarzowi, jeśli pojawią się niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie zwiększaj samodzielnie dawki leku na pęcherz i powiedz lekarzowi, jeśli pojawią się niepokojące objawy.

Lek przeciwnowotworowy panobinostat może spowalniać usuwanie z organizmu leku na pęcherz – daryfenacyny. Wtedy daryfenacyna działa silniej i częściej wywołuje działania niepożądane. Zwykle oba leki można przyjmować razem, ale lekarz powinien dobrać najniższą skuteczną dawkę leku na pęcherz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna suchość w ustach
  • uporczywe zaparcia
  • trudność z oddaniem moczu
  • niewyraźne widzenie
  • kołatanie serca
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Stosuj daryfenacynę w dawce 7,5 mg na dobę i zwiększaj do 15 mg na dobę tylko przy dobrej tolerancji.[1] Dawkę substratu CYP2D6 ustalaj w zależności od tolerancji i często kontroluj pacjenta pod kątem działań niepożądanych.[2] Przy nasilonych objawach przeciwmuskarynowych rozważ zmniejszenie dawki albo lek przeciwmuskarynowy niezależny od CYP2D6.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie działań przeciwmuskarynowych daryfenacyny – suchości w ustach, zaparć, zaburzeń widzenia, zatrzymania moczu i przyspieszenia czynności serca. Wzrost ekspozycji nie powinien być duży, bo daryfenacyna ma też drogę metabolizmu przez CYP3A4.

Mechanizm

Panobinostat hamuje CYP2D6 i zwiększał Cmax i AUC dekstrometorfanu odpowiednio 1,8 i 1,6 razy.[2] Daryfenacyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, więc inhibitory tych enzymów zwiększają jej AUC.[1] Można więc oczekiwać umiarkowanego wzrostu stężenia daryfenacyny. Daryfenacyna jako umiarkowany inhibitor CYP2D6 nie powinna istotnie zmieniać ekspozycji na panobinostat, ponieważ CYP2D6 ma niewielki udział w jego metabolizmie.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Daryfenacyna – umiarkowany inhibitor CYP2D6[3], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
  • Daryfenacyna – inhibitor CYP3A4[3], panobinostat – substrat CYP3A4[4]
  • Daryfenacyna – inhibitor P-gp[3], panobinostat – substrat P-gp[4]
  • Panobinostat – słaby inhibitor CYP2D6[4], daryfenacyna – substrat CYP2D6[3]
  • Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[4], daryfenacyna – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Daryfenacyna: umiarkowany inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3], substrat CYP2D6[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[3]
  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • suchość w ustach
  • zaparcia
  • zaleganie moczu
  • zaburzenia widzenia
  • częstość akcji serca

Bezpieczniejsze alternatywy

chlorek trospiowysolifenacyna

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 15 mg/dobędaryfenacynaryzyko rośniePrzy dawce 15 mg na dobę wzrost ekspozycji na daryfenacynę daje większe ryzyko działań przeciwmuskarynowych, więc zwiększenie dawki wymaga dobrej tolerancji dawki 7,5 mg i ścisłej obserwacji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex 7,5 mg, tabletki o przedłużonym działaniu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emselex-100129630/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emselex-100129630/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuDaryfenacynaa alkoholNie trzeba zmieniać dawki daryfenacyny, ale należy poinformować pacjenta, że alkohol może osłabiać efekt leczenia i nasilać niektóre działania niepożądane, oraz zalecić ograniczenie jego ilości, zwłaszcza wieczorem.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale ogranicz go, zwłaszcza wieczorem, i nie prowadź auta, jeśli czujesz zawroty głowy lub widzisz niewyraźnie.szybki (godziny)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale ogranicz go, zwłaszcza wieczorem, i nie prowadź auta, jeśli czujesz zawroty głowy lub widzisz niewyraźnie.

Ten lek nie wchodzi w groźną interakcję z alkoholem. Alkohol pobudza jednak wydzielanie moczu i drażni pęcherz, więc może osłabić efekt leczenia i nasilić nagłe parcie na mocz. Razem z lekiem może też czasem nasilić suchość w ustach, zawroty głowy lub niewyraźne widzenie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy lub senność
  • niewyraźne widzenie
  • nasilenie parcia na mocz albo częstsze wstawanie w nocy do toalety
  • problem z oddaniem moczu
  • bardzo silna suchość w ustach lub zaparcia
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać dawki daryfenacyny, ale należy poinformować pacjenta, że alkohol może osłabiać efekt leczenia i nasilać niektóre działania niepożądane, oraz zalecić ograniczenie jego ilości, zwłaszcza wieczorem. U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy ocenić czynność wątroby przed rozpoczęciem leczenia, ponieważ ciężka niewydolność wątroby (Child Pugh C) wyklucza stosowanie daryfenacyny[1].

Skutek kliniczny

U większości pacjentów umiarkowane spożycie alkoholu nie powinno powodować groźnych skutków. Możliwe jest nasilenie suchości w ustach, zawrotów głowy, senności lub niewyraźnego widzenia, a u osób starszych większe ryzyko upadku. Alkohol może też nasilać parcia naglące, częstomocz i nykturię, co pacjent może odebrać jako nieskuteczność leku.

Mechanizm

Klinicznie istotna interakcja farmakokinetyczna daryfenacyny z alkoholem nie jest znana, a możliwe skutki wynikają z działania farmakodynamicznego. ChPL daryfenacyny nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a zapisy obu ocenianych produktów są w tym zakresie zgodne[1]. Daryfenacyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, a istotne zmiany jej stężenia opisano dla inhibitorów i induktorów tych enzymów, wśród których etanol nie jest wymieniony[1]. Daryfenacyna jest wybiórczym antagonistą receptora M3 o ograniczonym przenikaniu do ośrodkowego układu nerwowego, dlatego nasilenie depresyjnego działania alkoholu jest mało prawdopodobne, choć teoretycznie możliwe jest sumowanie się zawrotów głowy, senności i zaburzeń widzenia. Alkohol działa ponadto moczopędnie przez hamowanie wydzielania wazopresyny i drażni pęcherz moczowy, przez co może osłabiać efekt leczenia pęcherza nadreaktywnego. Przewlekłe nadużywanie alkoholu prowadzi do uszkodzenia wątroby, a ciężkie zaburzenia czynności wątroby (Child Pugh C) są przeciwwskazaniem do stosowania daryfenacyny[1].

Metabolizm i transportery

  • Daryfenacyna: umiarkowany inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2], substrat CYP2D6[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • nasilenie objawów pęcherza nadreaktywnego (parcia naglące, częstomocz, nykturia)
  • zawroty głowy, senność i niewyraźne widzenie
  • suchość w ustach i zaparcia
  • czynność wątroby u osób przewlekle nadużywających alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby, a ciężkie zaburzenia jej czynności (Child Pugh C) są przeciwwskazaniem do stosowania daryfenacyny. Przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić czynność wątroby i zalecić abstynencję.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie się zawrotów głowy, senności i zaburzeń widzenia po alkoholu oraz nocne wstawanie do toalety zwiększają ryzyko upadków. Należy zalecić unikanie alkoholu wieczorem.
Duża jednorazowa ilość alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePo większej ilości alkoholu efekt moczopędny i drażniący pęcherz jest wyraźniejszy, a sumowanie się działań na sprawność psychoruchową bardziej prawdopodobne.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex 7,5 mg, tabletki o przedłużonym działaniu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emselex-100129630/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emselex-100129630/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuPanobinostata alkoholZaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i całkowitą rezygnację z picia w okresach biegunki, wymiotów, małopłytkowości lub zaburzeń elektrolitowych.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, a przy biegunce, wymiotach lub krwawieniach nie pij go wcale i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jeśli masz wątpliwości.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, a przy biegunce, wymiotach lub krwawieniach nie pij go wcale i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jeśli masz wątpliwości.

W czasie leczenia panobinostatem najlepiej ograniczyć alkohol do rzadkich i małych ilości. Lek często wywołuje biegunkę, nudności i wymioty, a alkohol może je nasilić i doprowadzić do odwodnienia. Odwodnienie może zaburzać pracę serca, a gdy masz mało płytek krwi, alkohol zwiększa też ryzyko krwawienia z żołądka. Sok grejpfrutowy i sok z granatów zwiększają ilość leku w organizmie, więc nie pij drinków, które je zawierają.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilona biegunka lub wymioty
  • kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • czarne, smoliste stolce albo krew w wymiocinach
  • łatwe siniaczenie, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • silne osłabienie lub skurcze mięśni
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i całkowitą rezygnację z picia w okresach biegunki, wymiotów, małopłytkowości lub zaburzeń elektrolitowych. Pacjent nie powinien pić drinków z sokiem grejpfrutowym ani z sokiem z granatów, ponieważ ChPL zaleca powstrzymanie się od grejpfruta, granatów, karamboli i soków z tych owoców[1]. Należy też unikać nalewek i preparatów z zielem dziurawca, którego jednoczesnego stosowania ChPL każe unikać jako silnego induktora CYP3A4[1]. U osób nadużywających alkoholu warto ocenić czynność wątroby, stężenie elektrolitów i odstęp QT oraz poinformować lekarza prowadzącego.

Skutek kliniczny

Możliwe jest nasilenie biegunki, nudności i wymiotów z odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi, zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca oraz krwawienia z przewodu pokarmowego przy małopłytkowości. Brak opisów klinicznych potwierdzających taką interakcję.

Mechanizm

Interakcja jest teoretyczna i farmakodynamiczna – alkohol może nasilać działania niepożądane panobinostatu dotyczące przewodu pokarmowego, krwi, wątroby i serca. ChPL panobinostatu nie wspomina o alkoholu ani o etanolu[1]. Panobinostat wydłuża odstęp QT[1], a duża jednorazowa ilość alkoholu oraz wywołane nią wymioty, biegunka i zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia i hipomagnezemia, mogą dodatkowo zwiększać ryzyko arytmii. Alkohol drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego, co może nasilać typowe dla panobinostatu nudności, wymioty i biegunkę, a przy małopłytkowości zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Panobinostat jest metabolizowany w wątrobie, w około 40% za pośrednictwem CYP3A4[1], dlatego przewlekłe uszkodzenie wątroby przez alkohol może teoretycznie zmieniać jego ekspozycję. Nie opisano istotnego klinicznie wpływu etanolu na farmakokinetykę panobinostatu.

Metabolizm i transportery

  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[2], słaby induktor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • EKG z oceną odstępu QT przy zaburzeniach elektrolitowych lub nadużywaniu alkoholu
  • morfologia krwi z liczbą płytek
  • próby wątrobowe przy przewlekłym piciu alkoholu
  • nasilenie biegunki i stan nawodnienia

Kiedy ocena się zmienia

Duża jednorazowa ilość alkoholu (upicie się)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieDuża jednorazowa dawka etanolu nasila wymioty, biegunkę i zaburzenia elektrolitowe, co przy wydłużającym odstęp QT panobinostacie zwiększa ryzyko arytmii. Należy zdecydowanie zalecić unikanie takiego picia.
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu sprzyja uszkodzeniu wątroby, niedoborom elektrolitów i małopłytkowości, co nasila ryzyko działań niepożądanych panobinostatu. Wskazana ocena prób wątrobowych, elektrolitów i EKG oraz informacja dla lekarza prowadzącego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 351

Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ PanobinostatAmisulprydu nie należy łączyć z panobinostatem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwpsychotyczny.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwpsychotyczny.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem ten efekt się nasila. Może to prowadzić do groźnych, nawet zagrażających życiu zaburzeń rytmu. Ryzyko rośnie, gdy masz biegunkę lub wymioty, bo tracisz wtedy potas i magnez.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • nasilona biegunka lub wymioty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Amisulprydu nie należy łączyć z panobinostatem[1]. Przed rozpoczęciem terapii panobinostatem amisulpryd trzeba zamienić na lek przeciwpsychotyczny o minimalnym wpływie na odstęp QT, w porozumieniu z psychiatrą i hematologiem. Jeśli w wyjątkowej sytuacji oba leki są już stosowane, konieczne jest pilne skontaktowanie się z lekarzem prowadzącym, kontrola EKG z oceną QTc oraz wyrównanie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii, a biegunka i wymioty, częste w trakcie leczenia panobinostatem, sprzyjają zaburzeniom elektrolitowym. Leki zaburzające równowagę elektrolitową, w tym glikokortykosteroidy stosowane razem z panobinostatem, dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes przy amisulprydzie[1].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT[1]. Panobinostat ma udokumentowaną zdolność wydłużania odstępu QT, a łączenie go z innymi substancjami wydłużającymi QT nie jest zalecane[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo amisulpryd jest w niewielkim stopniu metabolizowany w wątrobie i wydala się głównie przez nerki, a hamowanie CYP2D6 przez panobinostat nie powinno istotnie zmieniać jego stężenia.

Metabolizm i transportery

  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
  • nasilenie biegunki i wymiotów
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Bezpieczniejsze alternatywy

lurazydonarypiprazol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ PanobinostatNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego panobinostatem – wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4, dobrany do wskazania.Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci, gdy przyjmujesz panobinostat, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci, gdy przyjmujesz panobinostat, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.

Chloramfenikol, nawet w maści lub kroplach do oczu, może uszkadzać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Panobinostat również obniża liczbę płytek krwi i białych krwinek, więc razem te leki mogą bardzo osłabić krew i odporność. Chloramfenikol może też zwiększyć ilość panobinostatu w organizmie i nasilić jego działania niepożądane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • siniaki, wybroczyny lub krwawienie z nosa albo dziąseł
  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • duże osłabienie i bladość
  • kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego panobinostatem – wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4, dobrany do wskazania. Chloramfenikol jest przeciwwskazany w chorobach szpiku i przy nieprawidłowym składzie krwi w wywiadzie[1]. Przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A dawkę panobinostatu należy zmniejszyć[2]. Jeśli chloramfenikol został już podany, skontaktuj się z hematologiem prowadzącym i zleć kontrolę morfologii krwi.

Skutek kliniczny

Grozi nasilona supresja szpiku – ciężka małopłytkowość z krwawieniami, neutropenia z ciężkimi zakażeniami, a po chloramfenikolu także niedokrwistość aplastyczna. Wzrost stężenia panobinostatu może dodatkowo nasilić jego działania niepożądane, w tym wydłużenie odstępu QT[2].

Mechanizm

Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a panobinostat podaje się chorym na szpiczaka plazmocytowego (mnogiego)[2]. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1], a panobinostat sam często powoduje małopłytkowość i neutropenię, więc działania mielotoksyczne obu leków się sumują. Dodatkowo chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Około 40% panobinostatu jest metabolizowane przez CYP3A4, a silny inhibitor CYP3A (ketokonazol) zwiększał Cmax i AUC panobinostatu odpowiednio 1,6-krotnie i 1,8-krotnie[2].

Metabolizm i transportery

  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
  • objawy krwawienia i zakażenia
  • EKG (odstęp QT) oraz stężenie potasu i magnezu

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowymupirocynatobramycynaofloksacyna

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikolinne zaleceniePrzy stosowaniu miejscowym wpływ chloramfenikolu na metabolizm panobinostatu jest mało prawdopodobny, ale przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku i zaburzeniami hemopoezy dotyczy także maści. Zamiast chloramfenikolu wybierz inny antybiotyk miejscowy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ PanobinostatNie należy łączyć cyklosporyny z panobinostatem.Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków bez rozmowy z hematologiem i powiedz mu, że stosujesz oba.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków bez rozmowy z hematologiem i powiedz mu, że stosujesz oba.

Cyklosporyna może bardzo zwiększyć ilość panobinostatu w organizmie. Przez to rośnie ryzyko groźnych działań niepożądanych – zaburzeń rytmu serca, silnej biegunki i spadku liczby krwinek. Tych leków zwykle się nie łączy, a decyzję o leczeniu musi podjąć lekarz prowadzący leczenie szpiczaka.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca, nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • silna lub częsta biegunka
  • osłabienie i duże pragnienie
  • siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł
  • gorączka lub dreszcze
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć cyklosporyny z panobinostatem.[1] Gdy pacjent wymaga immunosupresji w trakcie leczenia szpiczaka, hematolog powinien rozważyć lek immunosupresyjny niehamujący glikoproteiny P ani CYP3A4 albo przerwę w leczeniu panobinostatem. Jeżeli specjalista uzna połączenie za nieuniknione, dawkę panobinostatu należy zmniejszyć jak przy silnych inhibitorach CYP3A i glikoproteiny P.[2] W takiej sytuacji konieczne są częste kontrole EKG, elektrolitów i morfologii oraz wyrównanie potasu i magnezu przed każdym cyklem.

Skutek kliniczny

Wzrost ekspozycji na panobinostat zwiększa ryzyko jego ciężkich działań toksycznych – wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu, ciężkiej biegunki z odwodnieniem oraz małopłytkowości i neutropenii. Cyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie wiąże się z ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami.[1]

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje glikoproteinę P i CYP3A4, a panobinostat jest substratem glikoproteiny P i w około 40% jest metabolizowany przez CYP3A4.[1][2] Zahamowanie obu szlaków zwiększa wchłanianie i zmniejsza eliminację panobinostatu, co podnosi jego stężenie w osoczu. Silny inhibitor CYP3A zwiększał AUC panobinostatu 1,8-krotnie, a Cmax 1,6-krotnie.[2] Dodatkowo cyklosporyna sprzyja hipomagnezemii, a panobinostat wywołuje biegunkę i wydłuża odstęp QT, więc zaburzenia elektrolitowe mogą nasilać ryzyko arytmii.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], panobinostat – substrat CYP3A4[4]
  • Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[3], panobinostat – substrat P-gp[4]
  • Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[4], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], silny inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • morfologia krwi z płytkami i neutrofilami
  • liczba i nasilenie wypróżnień, nawodnienie
  • kreatynina i czynność nerek
  • stężenie cyklosporyny we krwi

Bezpieczniejsze alternatywy

mykofenolan mofetylu

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo do okadroga podania · cyklosporynainterakcja nie dotyczyCyklosporyna w kroplach do oczu daje znikome stężenie we krwi, więc nie należy oczekiwać istotnego hamowania glikoproteiny P i CYP3A4.
Odstawienie cyklosporyny w trakcie leczenia panobinostatemkolejność włączenia · cyklosporynainne zaleceniePo odstawieniu cyklosporyny stężenie panobinostatu może się zmniejszyć, dlatego hematolog powinien ponownie ocenić zmniejszoną wcześniej dawkę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ PanobinostatPołączenie jest przeciwwskazane i cytalopramu nie należy stosować razem z panobinostatem.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz cytalopram, i nie odstawiaj go samodzielnie, tylko poczekaj na decyzję o zamianie leku.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz cytalopram, i nie odstawiaj go samodzielnie, tylko poczekaj na decyzję o zamianie leku.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca i zaburzać jego rytm. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza gdy masz biegunkę lub wymioty i tracisz potas oraz magnez. Tych leków nie łączy się ze sobą, dlatego lekarz zwykle zamienia lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy dla serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy
  • uporczywa biegunka lub wymioty
  • skurcze mięśni lub duże osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i cytalopramu nie należy stosować razem z panobinostatem[1]. Przed rozpoczęciem leczenia panobinostatem należy zamienić cytalopram na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, z zachowaniem stopniowego odstawiania cytalopramu. Jeśli zamiana nie jest możliwa i lekarz prowadzący świadomie zdecyduje o kontynuacji, konieczne jest wyjściowe i regularne EKG oraz kontrola i wyrównywanie stężenia potasu i magnezu[2]. Należy też unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT, a przeciwwymiotne leki z tej grupy stosować ostrożnie[3].

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, które sprzyjają złośliwym arytmiom[2]. U chorych na szpiczaka leczonych panobinostatem zaburzenia elektrolitowe są częste z powodu biegunki, a w schemacie leczenia często pojawiają się też przeciwwymiotne leki wydłużające QT, takie jak ondansetron czy granisetron[3].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć efektu addytywnego[2]. Panobinostat ma zdolność wydłużania odstępu QT, a jednoczesne stosowanie innych substancji wydłużających QT nie jest zalecane[3]. Panobinostat hamuje także CYP2D6, który w niewielkim stopniu uczestniczy w metabolizmie cytalopramu, co może dodatkowo nieznacznie zwiększać jego ekspozycję.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[4], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[4], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Panobinostat – słaby inhibitor CYP2D6[5], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
  • Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[5], cytalopram – substrat CYP3A4[4]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby induktor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • biegunka i wymioty jako przyczyna zaburzeń elektrolitowych
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDaryfenacyna+ DarunawirNie łącz daryfenacyny z darunawirem wzmocnionym rytonawirem lub kobicystatem, ponieważ daryfenacyny nie stosuje się z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z inhibitorami proteazy.Nie przyjmuj daryfenacyny razem z darunawirem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na pęcherz, ale nie przerywaj leczenia HIV na własną rękę.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj daryfenacyny razem z darunawirem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na pęcherz, ale nie przerywaj leczenia HIV na własną rękę.

Lek na zakażenie HIV z darunawirem bardzo mocno spowalnia usuwanie daryfenacyny z organizmu. Jej stężenie może wtedy wzrosnąć kilkukrotnie, a to grozi m.in. zatrzymaniem moczu i silnymi zaparciami. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • trudności z oddaniem moczu lub brak możliwości oddania moczu
  • silne zaparcia lub ból brzucha
  • bardzo suche usta
  • niewyraźne widzenie
  • kołatanie serca
  • splątanie lub dezorientacja
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz daryfenacyny z darunawirem wzmocnionym rytonawirem lub kobicystatem, ponieważ daryfenacyny nie stosuje się z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z inhibitorami proteazy.[1] Leczenie darunawirem ma pierwszeństwo, dlatego zamiast daryfenacyny dobierz lek na pęcherz nadreaktywny niezależny od CYP3A4, np. trospium.

Skutek kliniczny

Wielokrotny wzrost stężenia daryfenacyny nasila działanie przeciwmuskarynowe. Może wystąpić zatrzymanie moczu, nasilone zaparcia aż do niedrożności, suchość w ustach, zaburzenia widzenia, przyspieszenie czynności serca, a u osób starszych splątanie.

Mechanizm

Darunawir podaje się zawsze z rytonawirem albo kobicystatem, a takie wzmocnione leczenie silnie hamuje CYP3A4. Daryfenacyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, więc silne inhibitory CYP3A4 zwiększają jej AUC.[1] Przy jednoczesnym podaniu daryfenacyny 7,5 mg z ketokonazolem 400 mg AUC daryfenacyny w stanie równowagi zwiększyło się pięciokrotnie, a u osób słabo metabolizujących przez CYP2D6 w przybliżeniu dziesięciokrotnie.[1] Rytonawir hamuje także glikoproteinę P, a silnych inhibitorów tego transportera również należy unikać przy daryfenacynie.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Daryfenacyna – inhibitor CYP3A4[2], darunawir – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Darunawir – inhibitor CYP2D6[4], daryfenacyna – substrat CYP2D6[2]
  • Darunawir – inhibitor CYP3A4[4], daryfenacyna – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Darunawir – inhibitor P-gp[4], daryfenacyna – substrat P-gp[2]
  • Daryfenacyna: umiarkowany inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2], substrat CYP2D6[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[2]
  • Darunawir: inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • zatrzymanie moczu i trudności z oddawaniem moczu
  • zaparcia
  • suchość w ustach
  • zaburzenia widzenia
  • częstość akcji serca
  • splątanie u osób starszych

Bezpieczniejsze alternatywy

trospium

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex 7,5 mg, tabletki o przedłużonym działaniu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emselex-100129630/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emselex-100129630/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDaryfenacyna+ DuwelisybNie łącz daryfenacyny z duwelisybem.Nie przyjmuj daryfenacyny razem z duwelisybem i przed rozpoczęciem leczenia duwelisybem zapytaj lekarza, czym zastąpić lek na pęcherz.nieznanybadania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj daryfenacyny razem z duwelisybem i przed rozpoczęciem leczenia duwelisybem zapytaj lekarza, czym zastąpić lek na pęcherz.

Lek przeciwnowotworowy duwelisyb silnie hamuje rozkładanie daryfenacyny w organizmie. Przez to daryfenacyna może gromadzić się we krwi w stężeniu kilka razy większym niż zwykle. Grozi to nasileniem jej działań niepożądanych, takich jak suchość w ustach, zaparcia, trudności z oddawaniem moczu czy zaburzenia widzenia. Tych dwóch leków nie powinno się przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna suchość w ustach
  • uporczywe zaparcia
  • trudność w oddaniu moczu lub brak możliwości jego oddania
  • niewyraźne widzenie
  • kołatanie lub przyspieszone bicie serca
  • splątanie lub nadmierna senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz daryfenacyny z duwelisybem.[1][2] Jeśli pacjent rozpoczyna leczenie duwelisybem, odstaw daryfenacynę i w razie potrzeby leczenia pęcherza nadreaktywnego zastosuj lek przeciwmuskarynowy niezależny od CYP3A4, np. chlorek trospiowy. Do daryfenacyny wracaj dopiero po zakończeniu leczenia duwelisybem, w porozumieniu z hematoonkologiem.

Skutek kliniczny

Wielokrotny wzrost stężenia daryfenacyny prowadzi do nasilenia działań przeciwmuskarynowych – suchości w ustach, zaparć, zatrzymania moczu, zaburzeń widzenia, tachykardii i objawów ośrodkowych, zwłaszcza u osób starszych i słabo metabolizujących przez CYP2D6.

Mechanizm

Duwelisyb i jego główny metabolit (IPI-656) są silnymi inhibitorami CYP3A4.[3] Daryfenacyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, a udział CYP3A4 rośnie przy większych dawkach.[1] Zahamowanie CYP3A4 zmniejsza klirens daryfenacyny i zwiększa jej ekspozycję. Ketokonazol w dawce 400 mg zwiększył AUC daryfenacyny w stanie równowagi pięciokrotnie, a u osób słabo metabolizujących przez CYP2D6 w przybliżeniu dziesięciokrotnie.[1] Duwelisyb stosowany w dawce 25 mg dwa razy na dobę zwiększył AUC midazolamu 4,3-krotnie, co potwierdza siłę hamowania CYP3A4.[3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Daryfenacyna – inhibitor CYP3A4[4], duwelisyb – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Daryfenacyna – inhibitor P-gp[4], duwelisyb – substrat P-gp[5]
  • Duwelisyb – silny inhibitor CYP3A4[5], daryfenacyna – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Daryfenacyna: umiarkowany inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], substrat CYP2D6[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[4]
  • Duwelisyb: inhibitor CYP2C8[5], silny inhibitor CYP3A4[5], substrat BCRP[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy przeciwmuskarynowe (suchość w ustach, zaparcia, zaburzenia widzenia)
  • oddawanie moczu i objawy zatrzymania moczu
  • częstość akcji serca
  • stan świadomości u osób starszych

Bezpieczniejsze alternatywy

chlorek trospiowy

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 15 mg/ddaryfenacynaryzyko rośniePrzy dawce 15 mg udział CYP3A4 w metabolizmie daryfenacyny jest większy, więc wzrost ekspozycji przy silnym inhibitorze CYP3A4 może być większy niż przy 7,5 mg.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex 7,5 mg, tabletki o przedłużonym działaniu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emselex-100129630/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darifenacin Aristo 15 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darifenacin-aristo-100456605/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Copiktra 15 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/copiktra-100455394/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emselex-100129630/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Copiktra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/copiktra-100455394/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDaryfenacyna+ LonafarnibNie łącz daryfenacyny z lonafarnibem.Nie przyjmuj daryfenacyny razem z lonafarnibem i jak najszybciej zapytaj lekarza o inny lek na pęcherz.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj daryfenacyny razem z lonafarnibem i jak najszybciej zapytaj lekarza o inny lek na pęcherz.

Lonafarnib mocno spowalnia rozkładanie daryfenacyny w organizmie. Przez to daryfenacyna może gromadzić się we krwi w kilkukrotnie większej ilości niż zwykle. Może to wywołać silną suchość w ustach, zaparcia, trudności z oddawaniem moczu, niewyraźne widzenie i kołatanie serca. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • trudności z oddaniem moczu lub brak moczu mimo parcia
  • silne zaparcia lub ból brzucha
  • niewyraźne widzenie lub ból oka
  • kołatanie serca
  • bardzo silna suchość w ustach
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz daryfenacyny z lonafarnibem. Daryfenacyny nie stosuje się jednocześnie z silnymi inhibitorami CYP3A4[1][2]. U pacjenta leczonego lonafarnibem, który wymaga leku na pęcherz nadreaktywny, wybierz lek przeciwmuskarynowy niezależny od CYP3A4. Jeśli połączenie zostało już zastosowane, odstaw daryfenacynę i obserwuj pacjenta pod kątem objawów przeciwcholinergicznych.

Skutek kliniczny

Należy spodziewać się kilkukrotnego wzrostu stężenia daryfenacyny i nasilenia działań przeciwmuskarynowych – zatrzymania moczu, ciężkich zaparć, suchości w ustach, zaburzeń widzenia i przyspieszenia czynności serca. Przy dawce 15 mg daryfenacyny wzrost ekspozycji jest prawdopodobnie większy niż przy 7,5 mg ze względu na większy udział CYP3A4[1].

Mechanizm

Lonafarnib silnie hamuje CYP3A4 i blokuje go w sposób zależny od mechanizmu działania, co hamuje metabolizm daryfenacyny. W badaniu z midazolamem wielokrotne dawki lonafarnibu zwiększyły AUC midazolamu 7,4-krotnie, a Cmax 2,8-krotnie, co odpowiada sile silnego inhibitora[3]. Daryfenacyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, a silny inhibitor CYP3A4 ketokonazol zwiększył jej AUC w stanie równowagi pięciokrotnie, u osób słabo metabolizujących przez CYP2D6 około dziesięciokrotnie[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Daryfenacyna – inhibitor CYP3A4[4], lonafarnib – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Daryfenacyna – inhibitor P-gp[4], lonafarnib – substrat P-gp[5]
  • Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[5], daryfenacyna – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Lonafarnib – inhibitor P-gp[5], daryfenacyna – substrat P-gp[4]
  • Daryfenacyna: umiarkowany inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], substrat CYP2D6[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[4]
  • Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[5], silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[5], inhibitor MATE2-K[5], inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • zatrzymanie moczu i objętość moczu zalegającego
  • zaparcia
  • suchość w ustach
  • zaburzenia widzenia
  • czynność serca

Bezpieczniejsze alternatywy

chlorek trospiowy

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 15 mg/dobędaryfenacynaryzyko rośniePrzy dawce 15 mg daryfenacyny udział CYP3A4 w jej metabolizmie jest większy, więc wzrost ekspozycji przy silnym inhibitorze CYP3A4 jest prawdopodobnie silniejszy niż przy 7,5 mg.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex 7,5 mg, tabletki o przedłużonym działaniu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emselex-100129630/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darifenacin Aristo 15 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darifenacin-aristo-100456605/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emselex-100129630/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ PanobinostatNie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego panobinostatem.Nie bierz leków z difenhydraminą w czasie leczenia panobinostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek na sen lub alergię.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz leków z difenhydraminą w czasie leczenia panobinostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek na sen lub alergię.

Lek na szpiczaka z panobinostatem i difenhydramina, która jest w niektórych tabletkach nasennych i przeciwalergicznych, mogą razem zaburzać rytm serca. To połączenie może prowadzić do groźnej arytmii. Lek na szpiczaka może też zwiększać ilość difenhydraminy w organizmie, przez co silniej działa ona nasennie i może powodować suchość w ustach, zaparcia czy kłopoty z oddawaniem moczu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy
  • bardzo duża senność lub splątanie
  • trudności z oddaniem moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego panobinostatem. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli potrzebny jest lek przeciwhistaminowy, wybierz preparat o małym ryzyku wydłużenia QT, a problem bezsenności omów z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. W razie przypadkowego jednoczesnego przyjęcia odstaw difenhydraminę i oceń EKG oraz stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i nagłej śmierci sercowej. Możliwe także nasilenie senności, zawrotów głowy i objawów przeciwcholinergicznych (suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu, splątanie) wskutek większej ekspozycji na difenhydraminę. Ryzyko rośnie przy zaburzeniach elektrolitowych, które często towarzyszą biegunce wywołanej panobinostatem.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz typu torsade de pointes[1][2][3]. Panobinostat wydłuża odstęp QT i nie zaleca się łączenia go z innymi substancjami o takim działaniu[4]. Dodatkowo panobinostat hamuje CYP2D6 i zwiększał Cmax i AUC dekstrometorfanu odpowiednio 1,8 i 1,6 raza[4]. Difenhydramina jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie i należy unikać podawania jej z inhibitorami tego enzymu[1]. Można więc oczekiwać większego stężenia difenhydraminy, co dodatkowo nasila ryzyko wydłużenia QT i działania przeciwcholinergicznego.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Difenhydramina – inhibitor CYP2D6[5], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Panobinostat – słaby inhibitor CYP2D6[6], difenhydramina – substrat CYP2D6[5]
  • Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2D6[5]
  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
  • nadmierna senność i objawy przeciwcholinergiczne

Bezpieczniejsze alternatywy

cetyryzynafeksofenadynadesloratadyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.