Interakcje / Dekstrometorfan / Dekstrometorfan i lorazepam
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Jeśli to możliwe, unika się jednoczesnego stosowania, a gdy leczenie skojarzone jest konieczne, stosuje się mniejsze dawki lorazepamu.
Zanim kupisz lek na kaszel z dekstrometorfanem, powiedz farmaceucie, że bierzesz lorazepam, a jeśli przyjmujesz oba leki, nie prowadź samochodu i nie pij alkoholu.
Niekorzystna interakcjaDekstrometorfan+ LorazepamJeśli to możliwe, unika się jednoczesnego stosowania, a gdy leczenie skojarzone jest konieczne, stosuje się mniejsze dawki lorazepamu.Zanim kupisz lek na kaszel z dekstrometorfanem, powiedz farmaceucie, że bierzesz lorazepam, a jeśli przyjmujesz oba leki, nie prowadź samochodu i nie pij alkoholu.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zanim kupisz lek na kaszel z dekstrometorfanem, powiedz farmaceucie, że bierzesz lorazepam, a jeśli przyjmujesz oba leki, nie prowadź samochodu i nie pij alkoholu.
Lek na kaszel z dekstrometorfanem i lorazepam działają uspokajająco na mózg, a razem to działanie się nasila. Możesz być bardziej senny, mieć kłopot ze skupieniem i wolniej reagować. U osób starszych i chorych na płuca może to też osłabić oddychanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- splątanie lub zawroty głowy
- chwiejny chód
- płytki lub wolny oddech
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeśli to możliwe, unika się jednoczesnego stosowania, a gdy leczenie skojarzone jest konieczne, stosuje się mniejsze dawki lorazepamu.[1] Pacjenta należy uprzedzić o nasileniu senności i zakazie prowadzenia pojazdów oraz spożywania alkoholu.[2] Przy przewlekłym leczeniu lorazepamem warto rozważyć lek przeciwkaszlowy działający obwodowo.
Skutek kliniczny
Nasilona senność, osłabienie koncentracji i spowolnienie reakcji, co stwarza zagrożenie podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.[2] U osób z chorobami układu oddechowego, w podeszłym wieku lub przy dawkach dekstrometorfanu większych niż zalecane możliwe jest nasilenie depresji oddechowej.
Mechanizm
Dekstrometorfan działa ośrodkowo uspokajająco, a lorazepam jako benzodiazepina hamuje czynność ośrodkowego układu nerwowego. Skojarzenie leków hamujących OUN nasila ich depresyjny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy.[2] Jednoczesne stosowanie lorazepamu z innymi środkami tłumiącymi czynność OUN może powodować interaktywne nasilenie działania depresyjnego.[1] Interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana, ponieważ dekstrometorfan jest metabolizowany przez CYP2D6, a lorazepam nie hamuje tego enzymu.
Metabolizm i transportery
- Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[3]
Monitorować
- nasilenie senności i sedacji
- zaburzenia koncentracji i koordynacji ruchowej
- częstość i głębokość oddechów u pacjentów z grupy ryzyka
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku większa wrażliwość na leki hamujące OUN zwiększa ryzyko nadmiernej sedacji, upadków i depresji oddechowej. |
| Dawka większa niż zalecanadawka · dekstrometorfan | ryzyko rośnie | Przekraczanie zalecanych dawek dekstrometorfanu nasila jego działanie ośrodkowe i zwiększa ryzyko ciężkiej sedacji oraz depresji oddechowej w skojarzeniu z lorazepamem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorazepam Orion 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorazepam-orion-100313405/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaDekstrometorfana alkoholNa czas leczenia dekstrometorfanem zaleć rezygnację z alkoholu i z innych leków zawierających alkohol.W trakcie kuracji nie pij alkoholu i nie przyjmuj innych leków, które go zawierają.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W trakcie kuracji nie pij alkoholu i nie przyjmuj innych leków, które go zawierają.
Podczas przyjmowania leku na kaszel z dekstrometorfanem lepiej nie pić alkoholu. Oba te środki działają uspokajająco, więc razem mogą mocno nasilić senność i zawroty głowy. Trudniej się wtedy skupić, a to bywa niebezpieczne przy prowadzeniu samochodu lub obsłudze maszyn.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność
- zawroty głowy
- trudności z koncentracją
- uczucie osłabienia czujności
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Na czas leczenia dekstrometorfanem zaleć rezygnację z alkoholu i z innych leków zawierających alkohol.[1] Jeśli pacjent mimo to wypił alkohol, powinien nie prowadzić pojazdów i nie obsługiwać maszyn, aż senność i osłabienie koncentracji ustąpią.[1]
Skutek kliniczny
Podczas leczenia dekstrometorfanem należy unikać alkoholu. Po jego wypiciu nasilają się zawroty głowy, senność i osłabienie koncentracji.[1] Zaburzona koncentracja może być niebezpieczna podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.[1]
Mechanizm
Alkohol i dekstrometorfan działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działania uspokajające się sumują. Według ChPL uspokajające działanie leku przeciwkaszlowego nasila się pod wpływem alkoholu.[1]
Metabolizm i transportery
- Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[2]
Monitorować
- senność i zawroty głowy po wypiciu alkoholu w trakcie leczenia
- zdolność koncentracji u osób prowadzących pojazdy lub obsługujących maszyny
- łączne stosowanie z innymi lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy
Kiedy ocena się zmienia
| ilość alkoholu ≤ 18 mg etanolu w 5 ml syropu (ilość zawarta w preparacie)alkohol | inne zalecenie | Etanol obecny jako substancja pomocnicza w syropie nie wymaga osobnego postępowania. Według ChPL jego mała ilość nie będzie powodowała zauważalnych skutków. Zalecenie unikania alkoholu dotyczy picia napojów alkoholowych i stosowania innych leków zawierających alkohol. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneLorazepama alkoholPacjent przyjmujący lorazepam nie powinien spożywać alkoholu w żadnej ilości przez cały okres leczenia.Nie pij żadnego alkoholu przez cały okres przyjmowania lorazepamu, a jeśli trudno Ci z niego zrezygnować, porozmawiaj o tym z lekarzem przed dalszym stosowaniem leku.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie pij żadnego alkoholu przez cały okres przyjmowania lorazepamu, a jeśli trudno Ci z niego zrezygnować, porozmawiaj o tym z lekarzem przed dalszym stosowaniem leku.
Lorazepam i alkohol działają uspokajająco na mózg, a przyjęte razem wzajemnie się wzmacniają. Może to wywołać bardzo silną senność, zaburzenia równowagi, spowolnienie oddechu, a nawet utratę przytomności zagrażającą życiu. Takie połączenie zwiększa też ryzyko upadków, wypadków i uzależnienia. Prowadzenie samochodu po połączeniu leku z alkoholem jest szczególnie niebezpieczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- spowolniony, płytki lub nieregularny oddech
- splątanie lub niewyraźna mowa
- chwiejny chód i utrata równowagi
- zasłabnięcie lub utrata przytomności
- sinienie ust lub palców
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Pacjent przyjmujący lorazepam nie powinien spożywać alkoholu w żadnej ilości przez cały okres leczenia. Lorazepamu nie należy stosować w ostrym zatruciu alkoholem, a u osób uzależnionych od alkoholu ChPL zaleca nie stosować tego leku.[1] Jeśli pacjent nie jest w stanie zrezygnować z alkoholu, należy skontaktować się z lekarzem w celu ponownej oceny leczenia, rozważenia innej terapii lub, gdy lorazepam jest konieczny, zastosowania najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas.[1] Pacjenta należy poinformować, że podczas leczenia i po spożyciu alkoholu nie może prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.[1] Należy sprawdzić, czy pacjent nie przyjmuje innych leków działających depresyjnie na OUN, zwłaszcza opioidów, które dodatkowo zwiększają ryzyko depresji oddechowej.
Skutek kliniczny
Połączenie lorazepamu z alkoholem może prowadzić do zagrożenia życia, zwłaszcza po większej ilości alkoholu lub przy innych lekach działających depresyjnie na OUN. ChPL opisuje nasilenie działania uspokajającego, zaburzenie zdolności prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn oraz przypadki zgonów po przedawkowaniu benzodiazepin nadużywanych razem z alkoholem.[1] Według ChPL przedawkowanie lorazepamu po wprowadzeniu do obrotu występowało głównie w połączeniu z alkoholem i (lub) innymi lekami, a jego objawy obejmują dyzartrię, ataksję, reakcje paradoksalne, niedociśnienie, depresję oddechową i sercowo-naczyniową, śpiączkę i, bardzo rzadko, zgon.[1] Nawet mała ilość alkoholu nasila senność, spowolnienie reakcji i zaburzenia koordynacji, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków drogowych, szczególnie u osób starszych. Połączenie zwiększa też ryzyko nadużywania i uzależnienia, które według ChPL jest większe u osób z chorobą alkoholową w wywiadzie.[1]
Mechanizm
Lorazepam i etanol wzajemnie nasilają hamujące działanie na ośrodkowy układ nerwowy, a skutkiem jest nasilona sedacja, zaburzenia psychomotoryczne i depresja oddechowa. Oba związki wzmacniają przekaźnictwo GABA-ergiczne przez receptor GABA-A, przez co ich działanie się sumuje, a w zakresie depresji oddechowej może być silniejsze niż suma działań. ChPL lorazepamu opisuje to jako „interaktywne nasilenie działania depresyjnego na OUN” i podaje, że lorazepam zmniejsza tolerancję na alkohol.[1] Lorazepam jest unieczynniany głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, dlatego istotna interakcja farmakokinetyczna z alkoholem nie odgrywa głównej roli i zagrożenie wynika przede wszystkim z działania farmakodynamicznego. Charakterystyki produktów lorazepamu różnią się zapisem. W jednej ChPL ostre zatrucie alkoholem i uzależnienie w wywiadzie są wymienione w przeciwwskazaniach (punkt 4.3), a w pozostałych ChPL alkohol nie jest wymieniony w punkcie 4.3, ale charakterystyka zaleca, aby nie stosować lorazepamu z alkoholem albo unikać jednoczesnego przyjmowania i nie stosować leku u osób uzależnionych od alkoholu.[1]
Monitorować
- stan świadomości i nasilenie senności
- częstość i głębokość oddechów
- koordynacja ruchowa i ryzyko upadków
- ciśnienie tętnicze
- objawy nadużywania lub uzależnienia od lorazepamu i alkoholu
- jednoczesne stosowanie innych leków działających depresyjnie na OUN, zwłaszcza opioidów
Kiedy ocena się zmienia
| Ostre zatrucie alkoholemilość alkoholu · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ostre zatrucie alkoholem jest wymienione w przeciwwskazaniach ChPL lorazepamu, dlatego leku nie należy podawać osobie pod wpływem alkoholu. |
| Regularne picie lub uzależnienie od alkoholuilość alkoholu · pacjent | interakcja nie dotyczy | ChPL zaleca nie stosować lorazepamu u osób uzależnionych od alkoholu, a jedna z charakterystyk wymienia uzależnienie w wywiadzie w przeciwwskazaniach, ponieważ ryzyko uzależnienia od lorazepamu jest u nich większe. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych połączenie lorazepamu z alkoholem silniej nasila sedację i zaburzenia koordynacji, co zwiększa ryzyko upadków, złamań i depresji oddechowej. |
| Większa dawka lub dłuższe stosowaniedawka · alkohol | ryzyko rośnie | Ryzyko uzależnienia wzrasta z dawką i czasem trwania leczenia lorazepamem, a przy większych dawkach nasilenie depresji OUN po alkoholu jest większe. |
| Alkohol w innej porze dnia niż dawka lekuodstep · pacjent | inne zalecenie | Rozdzielenie w czasie przyjęcia lorazepamu i spożycia alkoholu nie usuwa ryzyka, ponieważ działanie leku utrzymuje się przez wiele godzin, dlatego zalecenie całkowitej abstynencji obowiązuje przez cały okres leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorazepam Orion 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorazepam-orion-100313405/
Inne interakcje tych leków 141
Połączenie przeciwwskazaneDekstrometorfan+ MetylotioniniowaDekstrometorfanu nie łączy się z chlorkiem metylotioniniowym, ponieważ jest on inhibitorem MAO.Nie przyjmuj dekstrometorfanu, jeśli dostałeś lub masz dostać błękit metylenowy, i powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że brałeś lek na kaszel.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj dekstrometorfanu, jeśli dostałeś lub masz dostać błękit metylenowy, i powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że brałeś lek na kaszel.
Dekstrometorfan to lek na suchy kaszel. Błękit metylenowy podaje się zwykle w szpitalu, na przykład przy niektórych zatruciach lub zabiegach. Te dwa leki razem mogą wywołać groźną reakcję organizmu z drżeniem, splątaniem, poceniem i kołataniem serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie lub skurcze mięśni
- splątanie lub silne pobudzenie
- nadmierne pocenie się
- szybkie bicie serca
- biegunka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Dekstrometorfanu nie łączy się z chlorkiem metylotioniniowym, ponieważ jest on inhibitorem MAO[1]. Jeśli chlorek metylotioniniowy trzeba podać w stanie nagłym pacjentowi przyjmującemu dekstrometorfan, odstawia się dekstrometorfan, stosuje najniższą możliwą dawkę chlorku metylotioniniowego i ściśle obserwuje pacjenta pod kątem objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego przez 4 godziny od podania[2]. Przy planowym podaniu chlorku metylotioniniowego kaszel leczy się lekiem przeciwkaszlowym bez działania serotoninergicznego.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi zespołem serotoninowym, który może zagrażać życiu[2]. Objawia się biegunką, tachykardią, nadmiernym poceniem, drżeniem, splątaniem, a w ciężkich przypadkach śpiączką[3].
Mechanizm
Chlorek metylotioniniowy jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy i hamuje rozkład serotoniny[2]. Dekstrometorfan nasila przekaźnictwo serotoninergiczne, a jego łączenie z inhibitorami MAO grozi zespołem serotoninowym[3]. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny – pojedyncza dawka dożylna 2 mg/kg mc. chlorku metylotioniniowego nie zmieniała istotnie farmakokinetyki dekstrometorfanu[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego: drżenie, splątanie, pobudzenie, nadmierne pocenie, biegunka
- częstość akcji serca (tachykardia)
- stan świadomości przez 4 godziny od podania chlorku metylotioniniowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnie w stanie nagłym, gdy podania nie można uniknąćdroga podania · metylotioniniowa | inne zalecenie | Gdy chlorek metylotioniniowy jest niezbędny w stanie nagłym, podaje się najniższą możliwą dawkę i obserwuje pacjenta pod kątem objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego przez 4 godziny od podania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussidex 30 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussidex-100109610/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
Połączenie przeciwwskazaneDekstrometorfan+ CynakalcetNie stosuj dekstrometorfanu u pacjenta przyjmującego cynakalcet.Nie przyjmuj leku na kaszel z dekstrometorfanem, gdy bierzesz cynakalcet – zapytaj farmaceutę o inny lek na kaszel.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku na kaszel z dekstrometorfanem, gdy bierzesz cynakalcet – zapytaj farmaceutę o inny lek na kaszel.
Lek na kaszel z dekstrometorfanem i cynakalcet, stosowany przy chorobach przytarczyc, nie powinny być przyjmowane razem. Cynakalcet sprawia, że organizm dużo wolniej usuwa dekstrometorfan, więc jego ilość we krwi rośnie wielokrotnie. Może to dać objawy przedawkowania, takie jak pobudzenie, splątanie, drżenie, bezsenność, biegunka, a nawet osłabienie oddechu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pobudzenie lub niepokój
- splątanie, dezorientacja
- drżenie mięśni
- bezsenność
- biegunka
- przyspieszone bicie serca i nadmierne pocenie się
- spłycony lub zwolniony oddech, nadmierna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie stosuj dekstrometorfanu u pacjenta przyjmującego cynakalcet.[1] W razie potrzeby leczenia suchego kaszlu wybierz lek przeciwkaszlowy, który nie jest metabolizowany głównie przez CYP2D6. Gdy jednoczesnego podania nie da się uniknąć, pacjenta trzeba monitorować, a dawkę dekstrometorfanu może być konieczne zmniejszyć.[2]
Skutek kliniczny
Połączenie jest przeciwwskazane, bo prowadzi do znacznego zwiększenia stężenia dekstrometorfanu w osoczu z objawami przedawkowania.[1] Rośnie ryzyko toksycznego działania dekstrometorfanu – pobudzenia, dezorientacji, drżenia, bezsenności, biegunki i depresji oddechowej – oraz zespołu serotoninowego.[1]
Mechanizm
Cynakalcet jest silnym inhibitorem CYP2D6, czyli głównego enzymu metabolizującego dekstrometorfan, który ulega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia.[3] Wielokrotne dawki 50 mg cynakalcetu zwiększają AUC dekstrometorfanu podanego w dawce 30 mg 11-krotnie u osób szybko metabolizujących z udziałem CYP2D6.[3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy toksyczności ze strony OUN (pobudzenie, dezorientacja, drżenie, bezsenność)
- objawy zespołu serotoninowego (tachykardia, nadmierne pocenie się, biegunka, splątanie)
- czynność oddechowa – ryzyko depresji oddechowej
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussidex 30 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussidex-100109610/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mimpara 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mimpara-100102921/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mimpara. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mimpara-100102921/
Połączenie przeciwwskazaneDekstrometorfan+ LinezolidDekstrometorfanu nie podaje się w trakcie leczenia inhibitorami MAO ani w ciągu 14 dni od ich odstawienia, a linezolid należy do tej grupy.Nie bierz leków z dekstrometorfanem w trakcie leczenia linezolidem i przez 14 dni po jego zakończeniu, a lek na kaszel wybierz razem z farmaceutą.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz leków z dekstrometorfanem w trakcie leczenia linezolidem i przez 14 dni po jego zakończeniu, a lek na kaszel wybierz razem z farmaceutą.
Linezolid to antybiotyk, który działa też na układ nerwowy podobnie jak niektóre leki przeciwdepresyjne. Dekstrometorfan, obecny w wielu syropach i tabletkach na suchy kaszel, może razem z nim wywołać groźny stan nazywany zespołem serotoninowym. Objawia się on drżeniem, potami, szybkim biciem serca, biegunką i splątaniem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie lub drgawki mięśni
- silne pocenie się
- szybkie bicie serca
- biegunka
- niepokój i pobudzenie
- splątanie lub dezorientacja
- wysoka gorączka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Dekstrometorfanu nie podaje się w trakcie leczenia inhibitorami MAO ani w ciągu 14 dni od ich odstawienia, a linezolid należy do tej grupy.[1] U chorego leczonego linezolidem suchy kaszel łagodzi się lekiem przeciwkaszlowym bez działania serotoninergicznego. Jeśli oba leki zostały już przyjęte razem, dekstrometorfan należy odstawić i obserwować pacjenta w kierunku objawów zespołu serotoninowego.
Skutek kliniczny
Połączenie dekstrometorfanu z nieselektywnym inhibitorem MAO grozi zespołem serotoninowym z biegunką, tachykardią, nadmierną potliwością, drżeniem, splątaniem, a nawet śpiączką.[2] U zdrowych ochotników, którzy otrzymali dwie dawki po 20 mg dekstrometorfanu w odstępie 4 godzin razem z linezolidem, nie obserwowano objawów zespołu serotoninowego.[3] Po wprowadzeniu linezolidu do obrotu opisano jeden przypadek objawów podobnych do zespołu serotoninowego po jednoczesnym podaniu obu leków, które ustąpiły po ich odstawieniu.[3]
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy.[3] Dekstrometorfan hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, więc w połączeniu z inhibitorem MAO sumuje się działanie serotoninergiczne i rośnie ryzyko zespołu serotoninowego.[2] Linezolid nie hamuje CYP2D6 ani innych izoenzymów CYP o znaczeniu klinicznym, dlatego interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego.[3]
Metabolizm i transportery
- Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[4]
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (drżenie, pobudzenie, splątanie, potliwość)
- temperatura ciała
- tętno
- ciśnienie tętnicze
- stan świadomości
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od zakończenia leczenia linezolidemlinezolid | interakcja nie dotyczy | Dekstrometorfan można stosować po upływie co najmniej 14 dni od odstawienia inhibitora MAO. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussidex 30 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussidex-100109610/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneOpioidowe leki przeciwkaszlowe (np. dekstrometorfan)+ Inhibitory monoaminooksydazy typu B (np. rasagilina, selegilina, safinamid) klasaJednoczesne stosowanie opioidowego leku przeciwkaszlowego i inhibitora MAO-B jest przeciwwskazane i należy go unikać także przez okres zalecany w ChPL po odstawieniu inhibitora MAO-B.Jeśli przyjmujesz lek na chorobę Parkinsona z grupy inhibitorów MAO-B, nie stosuj opioidowych leków na suchy kaszel i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek zastępczy.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na chorobę Parkinsona z grupy inhibitorów MAO-B, nie stosuj opioidowych leków na suchy kaszel i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek zastępczy.
Leki na suchy kaszel z dekstrometorfanem nie mogą być łączone z lekami na chorobę Parkinsona takimi jak rasagilina, selegilina czy safinamid. Razem mogą wywołać groźną reakcję, w której organizm jest przeciążony serotoniną. Objawia się ona między innymi silnym pobudzeniem, drżeniem, gorączką i kołataniem serca. Dekstrometorfan jest w wielu lekach bez recepty na kaszel i przeziębienie, dlatego przed zakupem zawsze powiedz farmaceucie o swoich lekach na chorobę Parkinsona.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pobudzenie, niepokój lub splątanie
- drżenie, mimowolne skurcze lub sztywność mięśni
- gorączka i silne pocenie się
- kołatanie serca
- nagły ból głowy lub bardzo wysokie ciśnienie
- omamy lub dziwne zachowanie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Jednoczesne stosowanie opioidowego leku przeciwkaszlowego i inhibitora MAO-B jest przeciwwskazane i należy go unikać także przez okres zalecany w ChPL po odstawieniu inhibitora MAO-B. W ChPL preparatów z dekstrometorfanem przyjmowanie inhibitorów MAO jest przeciwwskazaniem. W ChPL rasagiliny, selegiliny i safinamidu łączenie z dekstrometorfanem jest przeciwwskazane albo niezalecane. Dekstrometorfan jest dostępny bez recepty, także w preparatach złożonych na przeziębienie, dlatego przy każdej sprzedaży leku na kaszel trzeba zapytać o leczenie choroby Parkinsona. U pacjenta przyjmującego rasagilinę, selegilinę lub safinamid suchy kaszel należy leczyć lekiem nieopioidowym. Jeśli doszło już do przyjęcia obu leków, należy odstawić dekstrometorfan i obserwować pacjenta pod kątem zespołu serotoninowego. Przy objawach umiarkowanych lub ciężkich pacjent wymaga pilnej pomocy lekarskiej.
Skutek kliniczny
Połączenie może wywołać zespół serotoninowy. Jego objawy to pobudzenie, splątanie, drżenie, sztywność i drgawki kloniczne mięśni, wzmożone odruchy, potliwość, gorączka, tachykardia i wahania ciśnienia tętniczego. Ciężka postać zagraża życiu. Możliwe są też epizody psychotyczne i nietypowe zachowania. Ryzyko jest największe przy wysokich dawkach któregokolwiek leku oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych.
Mechanizm
Dekstrometorfan hamuje wychwyt zwrotny serotoniny i działa na receptory sigma-1 oraz NMDA. Inhibitory monoaminooksydazy typu B zmniejszają rozkład amin biogennych w ośrodkowym układzie nerwowym. W dawkach terapeutycznych hamowanie jest wybiórcze wobec MAO-B, ale ta wybiórczość nie jest bezwzględna. Przy wyższych dawkach, u osób wrażliwych lub przy przedawkowaniu dekstrometorfanu wybiórczość częściowo zanika i rośnie stężenie serotoniny w synapsach. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich leków obu grup. Selegilina i rasagilina hamują enzym nieodwracalnie, a safinamid odwracalnie. Mechanizm i zalecenia są jednak wspólne dla całej klasy. Nie jest to interakcja farmakokinetyczna i żaden z inhibitorów MAO-B nie zmienia w istotny sposób metabolizmu dekstrometorfanu.
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, splątanie, drżenie, drgawki kloniczne mięśni, wzmożone odruchy)
- temperatura ciała
- ciśnienie tętnicze i tętno
- stan psychiczny i zachowanie
- inne leki serotoninergiczne przyjmowane jednocześnie (przeciwdepresyjne, tramadol, tryptany)
Kiedy ocena się zmienia
| Okres wymagany w ChPL po odstawieniu inhibitora MAO-B (dla rasagiliny i selegiliny co najmniej dwa tygodnie)odstep · inhibitory monoaminooksydazy typu B | inne zalecenie | Działanie nieodwracalnych inhibitorów MAO-B utrzymuje się do czasu odtworzenia enzymu, dlatego przeciwwskazanie obowiązuje także po odstawieniu rasagiliny lub selegiliny. W przypadku safinamidu należy kierować się okresem odstawienia podanym w jego ChPL. |
| Dawka większa niż zalecana w chorobie Parkinsonadawka · inhibitory monoaminooksydazy typu B | ryzyko rośnie | Przy dawkach wyższych od zalecanych inhibitory MAO-B tracą wybiórczość i hamują także MAO-A, co zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego i przełomu nadciśnieniowego. |
| Dawka większa niż zalecana w ulotcedawka · opioidowe leki przeciwkaszlowe | ryzyko rośnie | Przekraczanie dawek dekstrometorfanu, także przy jego niewłaściwym stosowaniu, nasila działanie serotoninergiczne i ośrodkowe oraz zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu interakcji. |
Niekorzystna interakcjaCetyryzyna+ LorazepamPołączenie można stosować, jeśli pacjent jest poinformowany o ryzyku nasilonej senności i unika prowadzenia pojazdów do czasu oceny własnej reakcji.Nie prowadź samochodu i nie pij alkoholu, dopóki nie sprawdzisz, jak działają na ciebie oba leki razem, a jeśli czujesz silną senność, zapytaj farmaceutę o mniej usypiający lek na alergię.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie prowadź samochodu i nie pij alkoholu, dopóki nie sprawdzisz, jak działają na ciebie oba leki razem, a jeśli czujesz silną senność, zapytaj farmaceutę o mniej usypiający lek na alergię.
Oba leki mogą powodować senność, a przyjmowane razem mogą ją nasilać. Możesz wolniej reagować i gorzej się skupiać, co jest ważne przy prowadzeniu samochodu. U większości osób to połączenie jest bezpieczne, jeśli zachowasz ostrożność.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność w ciągu dnia
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- trudności z koncentracją
- spowolnione reakcje
- bardzo płytki lub wolny oddech – pilnie zgłoś się po pomoc
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, jeśli pacjent jest poinformowany o ryzyku nasilonej senności i unika prowadzenia pojazdów do czasu oceny własnej reakcji. Jeśli to możliwe, unika się łączenia lorazepamu z lekami przeciwhistaminowymi o działaniu uspokajającym, a gdy jest to konieczne, stosuje się mniejsze dawki lorazepamu[1]. U pacjentów odczuwających senność po cetyryzynie warto rozważyć lek przeciwhistaminowy o mniejszym potencjale sedacyjnym.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie senności, spowolnienie reakcji i pogorszenie koncentracji, co utrudnia prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. U wrażliwych pacjentów jednoczesne stosowanie cetyryzyny z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy może dodatkowo zmniejszać zdolność reagowania i koncentrację[2]. Lorazepam z innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN, w tym z uspokajającymi lekami przeciwhistaminowymi, może interaktywnie nasilać działanie depresyjne[1].
Mechanizm
Oba leki sumują działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy. Lorazepam nasila przekaźnictwo GABA-ergiczne, a cetyryzyna, choć słabiej przenika do mózgu niż starsze leki przeciwhistaminowe, u części osób wywołuje senność przez blokowanie ośrodkowych receptorów H1. Nie oczekuje się istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ cetyryzyna nie wchodzi w znaczące interakcje farmakokinetyczne z innymi lekami[2].
Monitorować
- senność i stopień sedacji
- zdolność koncentracji i czas reakcji
- zaburzenia równowagi i ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 15pacjent | interakcja nie dotyczy | Cetyryzyny nie stosuje się u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek z eGFR poniżej 15 ml/min. W łagodniejszych zaburzeniach czynności nerek cetyryzyna kumuluje się, co może nasilać sedację w połączeniu z lorazepamem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorazepam Orion 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorazepam-orion-100313405/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyrtec 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyrtec-100001901/
Niekorzystna interakcjaDekstrometorfan+ MemantynaNależy unikać jednoczesnego stosowania dekstrometorfanu u pacjenta leczonego memantyną.Jeśli przyjmujesz memantynę, nie kupuj leku na kaszel z dekstrometorfanem i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwkaszlowy.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz memantynę, nie kupuj leku na kaszel z dekstrometorfanem i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwkaszlowy.
Memantyna i dekstrometorfan, czyli popularny lek na suchy kaszel, działają w mózgu w podobny sposób. Przyjmowane razem mogą nasilać zawroty głowy, senność, splątanie lub niepokój, a rzadko wywołać omamy. U osób starszych z problemami z pamięcią takie objawy łatwo przeoczyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagłe splątanie lub dezorientacja
- widzenie lub słyszenie rzeczy, których nie ma
- silny niepokój lub pobudzenie
- silne zawroty głowy lub upadki
- nadmierna senność
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania dekstrometorfanu u pacjenta leczonego memantyną.[1] Kaszel suchy lepiej leczyć lekiem przeciwkaszlowym, który nie działa na receptor NMDA. Jeśli dekstrometorfan zostanie mimo to użyty, trzeba stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas i obserwować pacjenta pod kątem splątania i pobudzenia.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie ośrodkowych działań niepożądanych, takich jak zawroty głowy, splątanie, pobudzenie, senność i omamy, a w skrajnym przypadku objawy psychotyczne.[1] Ryzyko jest szczególnie istotne u starszych pacjentów z otępieniem, u których splątanie łatwo przeoczyć lub przypisać chorobie podstawowej.
Mechanizm
Memantyna i dekstrometorfan są antagonistami receptora NMDA i działają na ten sam układ receptorowy w ośrodkowym układzie nerwowym.[1] Ich działania na ten receptor sumują się, co zwiększa częstość i nasilenie ośrodkowych działań niepożądanych.[2] Analogiczne połączenie memantyny z amantadyną wiąże się z ryzykiem psychozy farmakotoksycznej i to samo może dotyczyć dekstrometorfanu.[3]
Metabolizm i transportery
- Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[4]
Monitorować
- stan świadomości i orientacja
- pobudzenie, niepokój, omamy
- zawroty głowy i ryzyko upadków
- senność
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Axura 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/axura-100116604/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ebixa 5 mg/dawkę, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ebixa-100114730/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nemdatine 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nemdatine-100296894/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDekstrometorfan+ TopiramatNależy unikać łączenia dekstrometorfanu z topiramatem i w miarę możliwości wybrać lek przeciwkaszlowy o działaniu obwodowym.Zanim kupisz lek na kaszel z dekstrometorfanem, zapytaj farmaceutę o inny preparat, a jeśli już go przyjmujesz, nie prowadź samochodu i nie pij alkoholu.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zanim kupisz lek na kaszel z dekstrometorfanem, zapytaj farmaceutę o inny preparat, a jeśli już go przyjmujesz, nie prowadź samochodu i nie pij alkoholu.
Dekstrometorfan na kaszel i topiramat mogą razem nasilać senność, zawroty głowy i kłopoty z koncentracją. Może to utrudniać prowadzenie samochodu i zwiększać ryzyko upadku. Lepiej wybrać inny lek na kaszel, który mniej działa na mózg.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- splątanie lub dezorientacja
- kłopoty z koncentracją lub mówieniem
- spowolniony lub płytki oddech
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia dekstrometorfanu z topiramatem i w miarę możliwości wybrać lek przeciwkaszlowy o działaniu obwodowym. Topiramatu nie zaleca się stosować jednocześnie z alkoholem ani z innymi lekami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Jeśli dekstrometorfan jest konieczny, należy stosować najniższą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas i ostrzec pacjenta przed prowadzeniem pojazdów i obsługiwaniem maszyn[2]. W trakcie leczenia pacjent nie powinien pić alkoholu ani przyjmować leków zawierających alkohol[2].
Skutek kliniczny
Połączenie może nasilać senność, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji i splątanie. Osłabiona koncentracja stwarza zagrożenie podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn[2]. Jednoczesnego stosowania topiramatu z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy nie badano klinicznie[1].
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny – oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy i ich działania się sumują. Łączenie dekstrometorfanu z innymi lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy nasila depresyjny wpływ na ten układ[2]. Topiramatu nie zaleca się stosować jednocześnie z innymi lekami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Dekstrometorfan jest metabolizowany głównie przez CYP2D6[2]. Topiramat jest inhibitorem CYP2C19[1]. Ten szlak nie ma większego znaczenia dla dekstrometorfanu, dlatego istotnej interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności i sedacji
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- splątanie i zaburzenia koncentracji
- zdolność do prowadzenia pojazdów
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania hamującego na ośrodkowy układ nerwowy częściej prowadzi do nadmiernej sedacji, splątania i upadków, dlatego połączenia należy szczególnie unikać. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Topamax 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/topamax-100100187/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Topamax. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/topamax-100100187/
Niekorzystna interakcjaDekstrometorfan+ KlemastynaNajlepiej unikać łączenia klemastyny z dekstrometorfanem, a gdy alergia wymaga leczenia w trakcie kaszlu, wybrać niesedujący lek przeciwhistaminowy.Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj farmaceutę o lek przeciwalergiczny, który nie powoduje senności, a jeśli musisz przyjmować oba, nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj farmaceutę o lek przeciwalergiczny, który nie powoduje senności, a jeśli musisz przyjmować oba, nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu.
Lek na kaszel z dekstrometorfanem i lek przeciwalergiczny z klemastyną mogą razem wywoływać silną senność i spowalniać reakcje. Prowadzenie samochodu lub praca przy maszynach może wtedy być niebezpieczna. Takie połączenie może też powodować uporczywe zaparcia, zwłaszcza u osób starszych. Alkohol jeszcze bardziej nasila te objawy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z koncentracją
- zawroty głowy albo chwiejny chód
- brak wypróżnienia przez kilka dni, ból lub wzdęcie brzucha
- splątanie
- płytki lub spowolniony oddech
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Najlepiej unikać łączenia klemastyny z dekstrometorfanem, a gdy alergia wymaga leczenia w trakcie kaszlu, wybrać niesedujący lek przeciwhistaminowy.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, należy stosować najmniejsze skuteczne dawki przez możliwie krótki czas, wykluczyć alkohol oraz ostrzec pacjenta przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn.[2] Szczególną ostrożność należy zachować u osób w podeszłym wieku oraz u pacjentów przyjmujących inne leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy lub działające antycholinergicznie.[2]
Skutek kliniczny
Połączenie nasila senność, zaburza koncentrację i spowalnia reakcje, co stwarza zagrożenie podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.[2] Istnieje znaczące ryzyko akinezji okrężnicy z ciężkimi zaparciami.[2] Alkohol dodatkowo nasila działanie obu leków na ośrodkowy układ nerwowy.[2][1]
Mechanizm
Dekstrometorfan i klemastyna działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, a ich działanie uspokajające się sumuje.[2] Klemastyna nasila hamujący wpływ innych leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy.[1] Dekstrometorfan łączony z lekami o działaniu atropinowym, w tym z niektórymi lekami przeciwhistaminowymi H1, zwiększa ryzyko akinezji okrężnicy z ciężkimi zaparciami.[2]
Metabolizm i transportery
- Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[3]
Monitorować
- nadmierna senność i zaburzenia koncentracji
- zawroty głowy i ryzyko upadków u osób starszych
- zaparcia i wzdęcia brzucha
- splątanie
- spłycenie oddechu przy jednoczesnym stosowaniu innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku sumowanie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy zwiększa ryzyko splątania, upadków i depresji oddechowej, a działanie atropinowe sprzyja ciężkim zaparciom. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clemastinum Hasco 1 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clemastinum-hasco-100130923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.