Interakcje / Denosumab / Denosumab i kwas pamidronowy
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Nie stosuj obu leków jednocześnie – wybierz jeden lek antyresorpcyjny.
Jeśli dostajesz oba leki w tym samym czasie, zapytaj lekarza, czy to zamierzone, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.
Niekorzystna interakcjaDenosumab+ Kwas pamidronowyNie stosuj obu leków jednocześnie – wybierz jeden lek antyresorpcyjny.Jeśli dostajesz oba leki w tym samym czasie, zapytaj lekarza, czy to zamierzone, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostajesz oba leki w tym samym czasie, zapytaj lekarza, czy to zamierzone, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.
Oba leki wzmacniają kości, hamując ich rozpad, i zwykle nie stosuje się ich razem. Przyjmowane jednocześnie mogą za bardzo obniżyć poziom wapnia we krwi. Zwiększa się też ryzyko rzadkiego, ale poważnego uszkodzenia kości szczęki. Zmiana jednego leku na drugi jest możliwa, ale wymaga kontroli wapnia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- mrowienie lub drętwienie palców albo okolicy ust
- skurcze lub drżenie mięśni
- kołatanie serca
- ból, obrzęk lub niegojąca się rana w jamie ustnej
- rozchwianie zęba
- nowy ból uda lub pachwiny
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj obu leków jednocześnie – wybierz jeden lek antyresorpcyjny. Przy zmianie z kwasu pamidronowego na denosumab nie nakładaj terapii, a przed pierwszą dawką denosumabu wyrównaj stężenie wapnia i witaminy D. Wcześniejsze leczenie bisfosfonianem doustnym nie zmieniało farmakokinetyki ani farmakodynamiki denosumabu[1]. Przy przechodzeniu z jednego leku na drugi zapewnij suplementację wapnia i witaminy D, kontroluj wapń w surowicy i oceń stan uzębienia przed rozpoczęciem leczenia.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest addycyjna hipokalcemia, która może być objawowa (parestezje, skurcze mięśni, tężyczka, zaburzenia rytmu serca). Sumuje się także ryzyko martwicy kości szczęki oraz atypowych złamań kości udowej. Hipokalcemia jest przeciwwskazaniem do podania denosumabu[1][2], a w dawce onkologicznej przeciwwskazaniem jest ciężka nieleczona hipokalcemia oraz niezagojone rany po zabiegach w jamie ustnej[3].
Mechanizm
Oba leki silnie hamują resorpcję kości, ale różnymi drogami. Kwas pamidronowy wbudowuje się w tkankę kostną i hamuje osteoklasty[4], a denosumab blokuje RANKL i hamuje powstawanie oraz aktywność osteoklastów. Jednoczesne podanie sumuje działanie antyresorpcyjne. Skutkiem jest większe ryzyko hipokalcemii i martwicy kości szczęki bez udowodnionej dodatkowej korzyści terapeutycznej. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, bo denosumab jest przeciwciałem monoklonalnym i nie zmienia metabolizmu innych leków[1].
Monitorować
- stężenie wapnia w surowicy (skorygowane o albuminy)
- stężenie magnezu i fosforanów
- stężenie 25(OH)D
- kreatynina i eGFR
- stan jamy ustnej i uzębienia
- objawy hipokalcemii
Kiedy ocena się zmienia
| 120 mgdawka · denosumab | ryzyko rośnie | Dawka onkologiczna denosumabu podawana z kwasem pamidronowym u pacjentów z przerzutami do kości lub szpiczakiem zwiększa ryzyko ciężkiej hipokalcemii i martwicy kości szczęki. Ciężka nieleczona hipokalcemia oraz niezagojone rany po zabiegach w jamie ustnej są przeciwwskazaniem do tej dawki. |
| Zmiana z kwasu pamidronowego na denosumab bez nakładania terapiikolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Sekwencyjna zmiana leczenia jest dopuszczalna. Przed pierwszą dawką denosumabu wyrównaj hipokalcemię i niedobór witaminy D, a po podaniu kontroluj stężenie wapnia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bildyos 60 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bildyos-100525670/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acvybra 60 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acvybra-100528629/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bomyntra 120 mg, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bomyntra-100522232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pamifos-30 30 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pamifos-30-100108059/
Alkohol przy tych lekach
Denosumab a alkohol: brak opisu w bazie.
Kwas pamidronowy a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 153
Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ Kwas pamidronowyNie stosuj neomycyny na skórę u pacjenta leczonego kwasem pamidronowym.Nie używaj neomycyny na skórę, jeśli dostajesz kwas pamidronowy, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj neomycyny na skórę, jeśli dostajesz kwas pamidronowy, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk na skórę.
Neomycyna w aerozolu na skórę i kwas pamidronowy podawany w kroplówce mogą razem obciążać nerki. Neomycyna przy słabszej pracy nerek może też szkodzić słuchowi. Tych leków nie stosuje się razem. Są inne antybiotyki na skórę, które nie mają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddawanie wyraźnie mniejszej ilości moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- szumy w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj neomycyny na skórę u pacjenta leczonego kwasem pamidronowym.[1][2] Do leczenia zakażeń skóry wybierz antybiotyk miejscowy, który nie działa nefrotoksycznie. Jeśli neomycyna była już stosowana, oceń czynność nerek przed kolejną infuzją pamidronianu.[3]
Skutek kliniczny
Połączenie może nasilać uszkodzenie nerek i zwiększać ryzyko toksycznego działania neomycyny, w tym ototoksyczności. Wchłanianie neomycyny z nieuszkodzonej skóry jest niewielkie, ale rośnie przy długotrwałym stosowaniu i na uszkodzonej skórze.[1]
Mechanizm
Neomycyny w postaci aerozolu na skórę nie łączy się z lekami nefrotoksycznymi, a kwas pamidronowy do nich należy.[1][2] Neomycyna jako aminoglikozyd uszkadza kanaliki nerkowe i narząd słuchu, a pamidronian podawany dożylnie może upośledzać czynność nerek, dlatego oba leki należy łączyć ostrożnie.[3] Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie wchłoniętej neomycyny, co może dodatkowo nasilać jej toksyczność.[1]
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy przed każdą infuzją pamidronianu
- objawy zaburzeń słuchu i szumów usznych
- ilość oddawanego moczu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek, zwłaszcza ze szpiczakiem mnogim, ryzyko dalszego pogorszenia czynności nerek przy pamidronianie jest większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pamifos-30 30 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pamifos-30-100108059/
Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ Kwas pamidronowyUnikaj jednoczesnego stosowania amikacyny z innymi lekami nefrotoksycznymi, do których należy pamidronian.Pij odpowiednią ilość płynów, wykonuj zlecone badania krwi i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce o mrowieniu, skurczach mięśni, szumach w uszach albo zmniejszeniu ilości moczu.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Pij odpowiednią ilość płynów, wykonuj zlecone badania krwi i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce o mrowieniu, skurczach mięśni, szumach w uszach albo zmniejszeniu ilości moczu.
Oba leki mogą obciążać nerki, a użyte razem bardziej je narażają. Mogą też wspólnie obniżać poziom wapnia we krwi, co objawia się mrowieniem i skurczami mięśni. Gdy nerki pracują gorzej, antybiotyk dłużej utrzymuje się w organizmie i może łatwiej uszkodzić słuch. Lekarz zwykle zleca wtedy częstsze badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- mrowienie wokół ust lub w palcach
- skurcze lub drżenie mięśni
- szumy w uszach, pogorszenie słuchu lub zawroty głowy
- wyraźnie mniej oddawanego moczu albo obrzęki
- kołatanie serca
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Unikaj jednoczesnego stosowania amikacyny z innymi lekami nefrotoksycznymi, do których należy pamidronian[1]. Jeżeli połączenie jest konieczne, pamidronian podaje się z ostrożnością i pod kontrolą czynności nerek[2]. Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia kontroluje się stężenie wapnia, magnezu i kreatyniny oraz słuch, a dawkowanie amikacyny dostosowuje się do czynności nerek i stężeń leku we krwi[1]. Warto rozważyć odroczenie wlewu pamidronianu do zakończenia antybiotykoterapii, jeśli stan pacjenta na to pozwala, albo wybór antybiotyku spoza aminoglikozydów zgodnie z antybiogramem. Przed wlewem pamidronianu należy wyrównać niedobory wapnia, magnezu i witaminy D.
Skutek kliniczny
Jednoczesne podawanie aminoglikozydów i bisfosfonianów wiąże się ze zwiększonym ryzykiem hipokalcemii[1]. Możliwe jest też ostre uszkodzenie nerek, a w jego następstwie kumulacja amikacyny i nasilenie jej ototoksyczności. Hipokalcemię może pogłębiać towarzysząca hipomagnezemia.
Mechanizm
Oba leki działają nefrotoksycznie, więc ich szkodliwy wpływ na nerki się sumuje. Uszkodzenie nerek zmniejsza wydalanie amikacyny i pamidronianu, co dodatkowo zwiększa ich stężenie i toksyczność. Aminoglikozydy nasilają utratę wapnia i magnezu przez nerki, a pamidronian hamuje uwalnianie wapnia z kości, dlatego jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko hipokalcemii[1].
Monitorować
- stężenie wapnia w surowicy (skorygowane o albuminy lub zjonizowane)
- stężenie magnezu w surowicy
- kreatynina i eGFR
- stężenie amikacyny w surowicy
- słuch (audiometria) i objawy przedsionkowe
- diureza i stan nawodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Obniżony eGFR lub niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek oba leki kumulują się, a ryzyko dalszego uszkodzenia nerek, hipokalcemii i ototoksyczności amikacyny rośnie. Konieczne jest dostosowanie dawki amikacyny do stężeń we krwi i rozważenie odroczenia pamidronianu. |
| Wziewna (postać liposomalna do nebulizacji)droga podania · amikacyna | ryzyko maleje | Przy podaniu wziewnym ekspozycja ogólnoustrojowa na amikacynę jest znacznie mniejsza niż przy podaniu dożylnym, więc ryzyko addycyjnej nefrotoksyczności i hipokalcemii jest niższe. Kontrola wapnia i kreatyniny przy wlewie pamidronianu pozostaje zasadna. |
| Leczenie przedłużoneczas leczenia · amikacyna | ryzyko rośnie | Nefro- i ototoksyczność amikacyny narasta z czasem trwania terapii, co zwiększa ryzyko przy kolejnych wlewach pamidronianu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pamifos-30 30 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pamifos-30-100108059/
Niekorzystna interakcjaKwas pamidronowy+ MetoksyfluranNależy unikać jednoczesnego stosowania metoksyfluranu z lekami nefrotoksycznymi, w tym z pamidronianem.Jeśli dostajesz kroplówki z kwasem pamidronowym, powiedz o tym ratownikowi lub lekarzowi przed podaniem wziewnego leku przeciwbólowego, a po jego podaniu poinformuj lekarza przed kolejną kroplówką.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostajesz kroplówki z kwasem pamidronowym, powiedz o tym ratownikowi lub lekarzowi przed podaniem wziewnego leku przeciwbólowego, a po jego podaniu poinformuj lekarza przed kolejną kroplówką.
Kwas pamidronowy i metoksyfluran, czyli wziewny lek przeciwbólowy podawany doraźnie przez ratowników lub na SOR, mogą obciążać nerki. Stosowane razem mogą bardziej zaszkodzić nerkom niż każdy z nich osobno. Ryzyko jest większe, jeśli twoje nerki już nie pracują w pełni sprawnie albo jesteś odwodniony.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- silne zmęczenie i osłabienie
- nudności i utrata apetytu
- silne pragnienie lub objawy odwodnienia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania metoksyfluranu z lekami nefrotoksycznymi, w tym z pamidronianem[1]. Jeśli pacjent otrzymuje pamidronian, do doraźnego leczenia bólu wybierz inny lek przeciwbólowy. Gdy podania metoksyfluranu nie da się uniknąć, przed kolejną infuzją pamidronianu oceń czynność nerek i zadbaj o dobre nawodnienie pacjenta. Metoksyfluran jest przeciwwskazany przy klinicznie znaczących zaburzeniach czynności nerek[1].
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie może skutkować addytywnym toksycznym uszkodzeniem nerek[1]. Ryzyko jest największe u pacjentów z już osłabioną czynnością nerek, odwodnionych lub ze szpiczakiem mnogim[2].
Mechanizm
Oba leki mogą uszkadzać nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne może się sumować. Nefrotoksyczność metoksyfluranu wiąże się ze wzrostem stężenia jonów fluorkowych w osoczu[1]. Pamidronian należy ostrożnie łączyć z innymi lekami potencjalnie nefrotoksycznymi[2]. Pogorszenie czynności nerek może dodatkowo zwiększać ekspozycję na pamidronian wydalany przez nerki.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR
- diureza
- stan nawodnienia
- stężenie wapnia i elektrolitów w surowicy
Bezpieczniejsze alternatywy
podtlenek azotu w mieszaninie z tlenem
Kiedy ocena się zmienia
| Klinicznie znaczące zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy klinicznie znaczących zaburzeniach czynności nerek metoksyfluran jest przeciwwskazany niezależnie od pamidronianu. |
| Szpiczak mnogi lub jednoczesne leczenie talidomidemwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów ze szpiczakiem mnogim, zwłaszcza leczonych talidomidem, ryzyko zaburzenia czynności nerek podczas terapii pamidronianem jest większe, co zwiększa znaczenie dodatkowego leku nefrotoksycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Penthrox 99,9 %, płyn do sporządzania inhalacji parowej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/penthrox-100380933/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pamifos-30 30 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pamifos-30-100108059/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Penthrox. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/penthrox-100380933/
Niekorzystna interakcjaKwas pamidronowy+ KlofarabinaW czasie 5-dniowego cyklu klofarabiny unikaj podawania kwasu pamidronowego i preferuj leki pozbawione działania nefrotoksycznego.Pij płyny zgodnie z zaleceniem lekarza, nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i od razu zgłoś lekarzowi niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Pij płyny zgodnie z zaleceniem lekarza, nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i od razu zgłoś lekarzowi niepokojące objawy.
Oba leki mogą obciążać nerki, a gdy nerki pracują słabiej, klofarabina dłużej zostaje w organizmie i może dawać silniejsze działania niepożądane. Dlatego lekarz zwykle nie podaje ich w tym samym czasie albo zleca częstsze badania krwi. Leki przeciwbólowe dostępne bez recepty, takie jak ibuprofen czy naproksen, mogą dodatkowo szkodzić nerkom.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- nagłe zmęczenie i osłabienie
- nudności lub wymioty
- skurcze mięśni lub mrowienie wokół ust
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
W czasie 5-dniowego cyklu klofarabiny unikaj podawania kwasu pamidronowego i preferuj leki pozbawione działania nefrotoksycznego[1]. Jeśli podanie pamidronianu jest konieczne, zaplanuj je w miarę możliwości poza cyklem klofarabiny, zadbaj o dobre nawodnienie pacjenta i ściśle monitoruj czynność nerek[2].
Skutek kliniczny
Możliwe jest addytywne uszkodzenie nerek z ostrym pogorszeniem ich czynności oraz kumulacja klofarabiny z nasileniem jej działań niepożądanych. Ciężka niewydolność nerek wyklucza dalsze stosowanie klofarabiny[1].
Mechanizm
Kwas pamidronowy może uszkadzać nerki, dlatego łączy się go ostrożnie z innymi lekami potencjalnie nefrotoksycznymi[2]. Klofarabina jest wydalana głównie przez nerki, a w czasie 5-dniowego cyklu leczenia unika się jednoczesnego stosowania leków mogących działać nefrotoksycznie[1]. Pogorszenie czynności nerek wywołane pamidronianem może zmniejszać wydalanie klofarabiny i zwiększać jej toksyczność, a sama klofarabina również może uszkadzać nerki.
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy
- eGFR
- diureza i bilans płynów
- stężenie wapnia i elektrolitów w surowicy
Kiedy ocena się zmienia
| 5-dniowy cykl leczeniaczas leczenia · klofarabina | ryzyko rośnie | Ryzyko jest największe w trakcie 5-dniowego cyklu klofarabiny, kiedy unika się leków nefrotoksycznych. |
| Podanie poza cyklem klofarabinyodstep · kwas pamidronowy | ryzyko maleje | Podanie pamidronianu poza cyklem klofarabiny, przy prawidłowej kreatyninie, zmniejsza ryzyko addytywnej nefrotoksyczności. |
| Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Klofarabina jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Evoltra 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/evoltra-100184652/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pamifos-30 30 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pamifos-30-100108059/
Niekorzystna interakcjaTobramycyna+ Kwas pamidronowyUnikaj jednoczesnego stosowania tobramycyny i pamidronianu oraz podawania jednego leku bezpośrednio po drugim.Powiedz lekarzowi, że stosujesz oba leki, rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że stosujesz oba leki, rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.
Tobramycyna i kwas pamidronowy mogą obciążać nerki, a przyjmowane razem zwiększają to ryzyko. Gdy nerki pracują gorzej, antybiotyk dłużej zostaje w organizmie i może też szkodzić słuchowi. Lekarz zwykle unika tego połączenia albo częściej zleca badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- mrowienie wokół ust lub skurcze mięśni
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj jednoczesnego stosowania tobramycyny i pamidronianu oraz podawania jednego leku bezpośrednio po drugim[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynność nerek przed każdą infuzją pamidronianu i dostosuj jego dawkę oraz szybkość infuzji do czynności nerek. W trakcie leczenia kontroluj kreatyninę, elektrolity i słuch. Przy podawaniu tobramycyny drogą pozajelitową oznaczaj jej stężenia we krwi[2].
Skutek kliniczny
Ostre uszkodzenie nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny. Wtórna kumulacja tobramycyny zwiększa ryzyko ototoksyczności i dalszej nefrotoksyczności. Możliwa nasilona hipokalcemia i hipomagnezemia.
Mechanizm
Oba leki mogą uszkadzać nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Tobramycyny nie stosuje się jednocześnie z innymi lekami nefrotoksycznymi ani bezpośrednio po nich[1]. Pamidronian łączy się z innymi lekami potencjalnie nefrotoksycznymi tylko z zachowaniem ostrożności[2]. Oba leki są wydalane przez nerki, więc pogorszenie ich czynności zwiększa stężenie tobramycyny we krwi i nasila jej toksyczność dla nerek i słuchu. Oba leki mogą też obniżać stężenie wapnia i magnezu we krwi, co teoretycznie sumuje ryzyko hipokalcemii.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed każdą infuzją pamidronianu
- stężenie wapnia, magnezu i fosforanów w surowicy
- stężenie tobramycyny we krwi przy podaniu pozajelitowym
- słuch i objawy przedsionkowe
- diureza i białkomocz
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna lub domięśniowadroga podania · tobramycyna | ryzyko rośnie | Tobramycyna podawana pozajelitowo osiąga znacznie wyższe stężenia w surowicy niż postać wziewna, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności i kumulacji jest większe. Wymagane jest oznaczanie stężeń leku. |
| Wziewnadroga podania · tobramycyna | ryzyko maleje | Po inhalacji ekspozycja ogólnoustrojowa na tobramycynę jest mniejsza, ale nadal nie zaleca się łączenia jej z lekami nefrotoksycznymi. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek zwiększa ryzyko dalszego uszkodzenia nerek i kumulacji obu leków. Dawkę i szybkość infuzji pamidronianu należy dostosować do czynności nerek. |
| Podanie bezpośrednio po drugim lekuodstep · kwas pamidronowy | ryzyko rośnie | Nie zaleca się podawania tobramycyny także bezpośrednio po lekach nefrotoksycznych, więc niedawna infuzja pamidronianu również zwiększa ryzyko. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tobi Podhaler 28 mg, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tobi-podhaler-100315203/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pamifos-30 30 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pamifos-30-100108059/
Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ Kwas pamidronowyPrzy jednoczesnym stosowaniu ściśle kontroluj czynność nerek przed każdym wlewem pamidronianu i regularnie w trakcie leczenia amfoterycyną.Regularnie wykonuj zlecone badania krwi, pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i nie przyjmuj bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Regularnie wykonuj zlecone badania krwi, pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i nie przyjmuj bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen.
Oba leki mogą obciążać nerki, a podawane razem zwiększają to ryzyko. Mogą też obniżać we krwi poziom potasu, magnezu i wapnia. Dlatego w trakcie leczenia lekarz będzie często zlecał badania krwi. Leczenie tymi lekami razem jest możliwe, ale wymaga uważnej kontroli.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- skurcze mięśni lub mrowienie wokół ust i w palcach
- osłabienie mięśni i duże zmęczenie
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nudności i brak apetytu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu ściśle kontroluj czynność nerek przed każdym wlewem pamidronianu i regularnie w trakcie leczenia amfoterycyną[1][2]. Oznaczaj stężenia potasu, magnezu, wapnia i fosforanów w surowicy i wyrównuj niedobory przed kolejnymi dawkami. Zadbaj o odpowiednie nawodnienie pacjenta i unikaj dokładania kolejnych leków nefrotoksycznych. W razie narastania kreatyniny rozważ odroczenie wlewu pamidronianu lub zmianę leku przeciwgrzybiczego na niewykazujący nefrotoksyczności.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ostrego uszkodzenia nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny. Możliwe nasilenie hipokalcemii, hipomagnezemii i hipokaliemii z ryzykiem tężyczki i zaburzeń rytmu serca. Pogorszenie czynności nerek może dodatkowo zmniejszać wydalanie pamidronianu.
Mechanizm
Oba leki są potencjalnie nefrotoksyczne, więc ich działanie uszkadzające nerki może się sumować. Amfoterycyna uszkadza kanaliki nerkowe i naczynia kłębuszków[1], a pamidronian może pogarszać czynność nerek, zwłaszcza przy szybkim wlewie lub u pacjentów z grup ryzyka[2]. Dodatkowo amfoterycyna powoduje utratę potasu i magnezu z moczem, a pamidronian obniża stężenie wapnia, fosforanów i magnezu, co może nasilać zaburzenia elektrolitowe.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed każdym wlewem pamidronianu
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- stężenie wapnia (skorygowanego) i fosforanów w surowicy
- diureza i bilans płynów
- EKG przy zaburzeniach elektrolitowych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy wyjściowo upośledzonej czynności nerek ryzyko dalszego uszkodzenia nerek jest większe, a pamidronian wolniej się wydala. Konieczna częstsza kontrola kreatyniny i rozważenie odroczenia wlewu pamidronianu lub zmiany leku przeciwgrzybiczego. |
| Amfoterycyna B niezwiązana (konwencjonalna)postać · amfoterycyna | ryzyko rośnie | Niezwiązana amfoterycyna B jest bardziej nefrotoksyczna niż postać lipidowa, więc ryzyko sumowania działania na nerki jest większe. |
| Szpiczak mnogi lub jednoczesne inne leki nefrotoksyczneczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów ze szpiczakiem mnogim ryzyko zaburzenia czynności nerek przy pamidronianie jest większe, szczególnie przy dodatkowych lekach nefrotoksycznych, np. talidomidzie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pamifos-30 30 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pamifos-30-100108059/
Niekorzystna interakcjaCelekoksyb+ Kwas pamidronowyPołączenie można stosować pod warunkiem kontroli czynności nerek i dobrego nawodnienia pacjenta.Pij odpowiednią ilość płynów, powiedz lekarzowi podającemu kroplówkę, że przyjmujesz celekoksyb, i nie dokładaj innych leków przeciwbólowych z tej samej grupy bez pytania farmaceuty.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Pij odpowiednią ilość płynów, powiedz lekarzowi podającemu kroplówkę, że przyjmujesz celekoksyb, i nie dokładaj innych leków przeciwbólowych z tej samej grupy bez pytania farmaceuty.
Oba leki mogą obciążać nerki, a przyjmowane razem zwiększają to ryzyko. Zwykle można je łączyć, ale lekarz powinien regularnie sprawdzać twoje wyniki krwi dotyczące nerek. Ryzyko rośnie, gdy pijesz mało płynów, masz biegunkę lub wymioty albo jesteś w starszym wieku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg, stóp lub twarzy
- nagły przyrost masy ciała
- nietypowe zmęczenie, osłabienie lub nudności
- silne pragnienie i suchość w ustach przy biegunce lub wymiotach
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem kontroli czynności nerek i dobrego nawodnienia pacjenta. Przed każdą infuzją pamidronianu należy oznaczyć kreatyninę i ocenić klirens kreatyniny[1]. Celekoksybu nie stosuje się przy klirensie kreatyniny poniżej 30 ml/min[2]. Celekoksyb warto podawać w najmniejszej skutecznej dawce i przez możliwie krótki czas, a przy narastaniu kreatyniny rozważyć zmianę leku przeciwbólowego.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko pogorszenia czynności nerek, aż do ostrej niewydolności nerek, zwykle odwracalnej po odstawieniu NLPZ. Ryzyko jest największe u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, odwodnionych, w podeszłym wieku i u osób z już obniżonym przesączaniem kłębuszkowym.
Mechanizm
Oba leki mogą uszkadzać nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Pamidronian podaje się ostrożnie z innymi lekami potencjalnie nefrotoksycznymi[1]. Celekoksyb hamuje syntezę prostaglandyn nerkowych, które podtrzymują przepływ krwi przez nerki, co zwiększa ryzyko ostrej niewydolności nerek, zwłaszcza u osób odwodnionych i w podeszłym wieku[2]. Pamidronian jest wydalany przez nerki, więc pogorszenie ich czynności może dodatkowo nasilać jego toksyczność.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy przed każdą infuzją pamidronianu
- eGFR lub klirens kreatyniny
- stan nawodnienia i diureza
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
- stężenie wapnia i elektrolitów w surowicy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 30 ml/minpacjent | interakcja nie dotyczy | Przy klirensie kreatyniny poniżej 30 ml/min celekoksyb jest przeciwwskazany, więc połączenia z pamidronianem nie stosuje się. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ostrej niewydolności nerek po NLPZ jest większe, dlatego kontrola kreatyniny i nawodnienia powinna być częstsza. |
| Kilka dniczas leczenia · celekoksyb | ryzyko maleje | Krótkotrwałe stosowanie celekoksybu w najmniejszej skutecznej dawce zmniejsza ryzyko sumowania działania nefrotoksycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pamifos-30 30 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pamifos-30-100108059/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Celebrex 200 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/celebrex-100092708/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Celebrex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/celebrex-100092708/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaCyklosporyna+ Kwas pamidronowyPołączenie jest dopuszczalne pod warunkiem ścisłej kontroli czynności nerek.Rób zlecone badania krwi przed każdą kroplówką z pamidronianem, pij odpowiednio dużo płynów i nie bierz bez konsultacji z lekarzem ani farmaceutą leków przeciwbólowych takich jak ibuprofen, ketoprofen czy diklofenak.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Rób zlecone badania krwi przed każdą kroplówką z pamidronianem, pij odpowiednio dużo płynów i nie bierz bez konsultacji z lekarzem ani farmaceutą leków przeciwbólowych takich jak ibuprofen, ketoprofen czy diklofenak.
Oba leki mogą obciążać nerki, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko pogorszenia ich pracy. Można je stosować jednocześnie, ale lekarz musi regularnie sprawdzać wyniki badań krwi. Ważne jest też, żeby nie brać na własną rękę leków przeciwbólowych, które dodatkowo szkodzą nerkom.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- nudności i utrata apetytu
- skurcze mięśni lub mrowienie wokół ust i w palcach
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest dopuszczalne pod warunkiem ścisłej kontroli czynności nerek. Oznacz kreatyninę i eGFR przed każdą infuzją pamidronianu i w kolejnych dniach po niej, a u biorców przeszczepu kontroluj także minimalne stężenie cyklosporyny we krwi. Jeśli dojdzie do istotnych zaburzeń czynności nerek, zmniejsz dawkę jednocześnie podawanego leku albo rozważ inne leczenie.[1] Unikaj dokładania kolejnych leków nefrotoksycznych, takich jak NLPZ czy aminoglikozydy, i dbaj o dobre nawodnienie pacjenta.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie czynności nerek, ze wzrostem stężenia kreatyniny, aż do ostrego uszkodzenia nerek. Pogorszenie czynności nerek może z kolei nasilać toksyczność obu leków i utrudniać dalsze podawanie pamidronianu.
Mechanizm
Oba leki mogą uszkadzać nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cyklosporynę łączy się ostrożnie z innymi lekami nefrotoksycznymi, a przy jednoczesnym podawaniu leku o synergicznym działaniu toksycznym na nerki prowadzi się ścisłą kontrolę ich czynności.[1] Pamidronian podaje się ostrożnie z innymi lekami potencjalnie nefrotoksycznymi.[2] Interakcja farmakokinetyczna nie jest spodziewana, ponieważ pamidronian nie podlega metabolizmowi wątrobowemu i nie wpływa na enzymy ani transportery odpowiedzialne za losy cyklosporyny.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed każdą infuzją pamidronianu i w kolejnych dniach po niej
- minimalne stężenie cyklosporyny we krwi u biorców przeszczepu
- stężenie wapnia, magnezu i potasu w surowicy
- diureza i objawy odwodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Obniżone eGFReGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy wyjściowo upośledzonej czynności nerek ryzyko ich dalszego uszkodzenia jest większe. Rozważ zasadność podania pamidronianu i częstszą kontrolę kreatyniny. |
| Do oczudroga podania · cyklosporyna | interakcja nie dotyczy | Cyklosporyna w kroplach do oczu daje pomijalne stężenie we krwi i nie sumuje się z nefrotoksycznością pamidronianu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pamifos-30 30 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pamifos-30-100108059/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.