Interakcje / Denosumab / Denosumab i winorelbina
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, z dbałością o profilaktykę stomatologiczną i kontrolę morfologii.
Dbaj codziennie o higienę jamy ustnej, przed każdą wizytą u dentysty powiedz o swoim leczeniu i przy gorączce lub bólu szczęki od razu skontaktuj się z lekarzem.
Interakcja o niejasnym znaczeniuDenosumab+ WinorelbinaPołączenie można stosować bez zmiany dawek, z dbałością o profilaktykę stomatologiczną i kontrolę morfologii.Dbaj codziennie o higienę jamy ustnej, przed każdą wizytą u dentysty powiedz o swoim leczeniu i przy gorączce lub bólu szczęki od razu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Dbaj codziennie o higienę jamy ustnej, przed każdą wizytą u dentysty powiedz o swoim leczeniu i przy gorączce lub bólu szczęki od razu skontaktuj się z lekarzem.
Te dwa leki często stosuje się razem i nie wpływają one wzajemnie na swoje działanie. Oba mogą jednak zwiększać ryzyko problemów w jamie ustnej, w tym rzadkiego, ale poważnego uszkodzenia kości szczęki, a chemioterapia osłabia odporność na zakażenia. Dlatego ważne jest dbanie o zęby i dziąsła oraz szybkie zgłaszanie objawów infekcji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, obrzęk lub drętwienie szczęki
- rozchwianie zębów albo niegojąca się rana w jamie ustnej
- gorączka lub dreszcze
- zaczerwieniona, bolesna i ciepła skóra
- skurcze mięśni lub mrowienie wokół ust i w palcach
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, z dbałością o profilaktykę stomatologiczną i kontrolę morfologii. Przed rozpoczęciem denosumabu warto zapewnić przegląd stomatologiczny, a w trakcie leczenia utrzymywać higienę jamy ustnej i unikać inwazyjnych zabiegów stomatologicznych w okresach neutropenii. Denosumabu w dawce onkologicznej nie podaje się przy niezagojonych ranach po zabiegach stomatologicznych lub chirurgicznych w jamie ustnej[1]. Winorelbiny nie podaje się przy liczbie neutrofilów poniżej 1500/mm³ ani w trakcie ciężkiego zakażenia lub w ciągu dwóch tygodni od niego[2]. Denosumabu nie stosuje się u chorych z hipokalcemią[3], dlatego wymioty i biegunka po chemioterapii powinny skłonić do kontroli stężenia wapnia.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększenie ryzyka martwicy kości szczęki oraz zakażeń, w tym zakażeń w obrębie jamy ustnej. Brak danych wskazujących na zmianę skuteczności któregokolwiek z leków.
Mechanizm
Połączenie można stosować, a jedyną realną wspólną płaszczyzną jest sumowanie się ryzyka powikłań w jamie ustnej i zakażeń. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ denosumab nie zmienia farmakokinetyki leków metabolizowanych przez CYP3A4[3], a winorelbina jest metabolizowana głównie z udziałem CYP3A4[2]. Chemioterapia jest uznanym czynnikiem ryzyka martwicy kości szczęki u chorych leczonych denosumabem, a winorelbina działa mielosupresyjnie i może sprzyjać zapaleniu błon śluzowych oraz zakażeniom, co teoretycznie nasila ryzyko powikłań stomatologicznych i infekcyjnych.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym podaniem winorelbiny
- stężenie wapnia w surowicy
- stan jamy ustnej i uzębienia
- objawy zakażenia
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 120 mgdenosumab | ryzyko rośnie | Denosumab w dawce onkologicznej wiąże się z większym ryzykiem martwicy kości szczęki niż dawka stosowana w osteoporozie, a jego podania nie rozpoczyna się przy niezagojonych ranach w jamie ustnej. Kontrola stomatologiczna i higiena jamy ustnej są w tej sytuacji szczególnie ważne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bomyntra 120 mg, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bomyntra-100522232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bildyos 60 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bildyos-100525670/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
Alkohol przy tych lekach
Denosumab a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuWinorelbinaa alkoholNależy ograniczyć alkohol do okazjonalnych, małych ilości i nie pić go w dniu przyjęcia dawki.Najlepiej nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już, to tylko okazjonalnie, w małej ilości i nigdy w dniu przyjęcia kapsułek ani wtedy, gdy masz nudności lub słabe wyniki krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Najlepiej nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już, to tylko okazjonalnie, w małej ilości i nigdy w dniu przyjęcia kapsułek ani wtedy, gdy masz nudności lub słabe wyniki krwi.
Alkohol nie wchodzi w bezpośrednią reakcję z winorelbiną, ale może nasilać jej działania niepożądane. Może pogarszać nudności, wymioty, zaparcia oraz mrowienie i drętwienie rąk lub stóp. Regularne picie osłabia też odporność i wątrobę, co w czasie chemioterapii zwiększa ryzyko zakażeń i krwawień. Niewielka ilość alkoholu zawarta w niektórych kapsułkach nie ma znaczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- nasilone mrowienie, drętwienie lub osłabienie rąk i stóp
- uporczywe zaparcie, ból lub wzdęcie brzucha
- wymioty po przyjęciu kapsułek
- nietypowe siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł, czarne stolce
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy ograniczyć alkohol do okazjonalnych, małych ilości i nie pić go w dniu przyjęcia dawki. Nie należy go też pić w okresie nudności, zapalenia błony śluzowej jamy ustnej ani spadku liczby krwinek. Pacjentowi nadużywającemu alkoholu, z neuropatią lub chorobą wątroby należy zalecić abstynencję i poinformować o tym onkologa. Jeśli po przyjęciu kapsułek wystąpią wymioty, pacjent nie powinien sam powtarzać dawki, tylko skontaktować się z lekarzem.
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobne skutki to nasilenie nudności, wymiotów, zaparć i objawów neuropatii obwodowej. Przy regularnym lub nadmiernym piciu dochodzi do tego większa podatność na zakażenia i krwawienia w okresie spadku liczby krwinek. Okazjonalna mała ilość alkoholu poza okresem nasilonych działań niepożądanych zwykle nie powoduje istotnych skutków.
Mechanizm
Bezpośrednia interakcja winorelbiny z alkoholem nie jest opisana, ale alkohol może nasilać część jej działań niepożądanych. ChPL winorelbiny nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Etanol działa neurotoksycznie, więc regularne picie może addytywnie nasilać neuropatię obwodową i zaparcia wywołane winorelbiną. Alkohol drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego i nasila nudności oraz wymioty. Przy postaci doustnej może to utrudnić przyjęcie i wchłonięcie dawki, a przy małopłytkowości zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Winorelbina jest metabolizowana głównie w wątrobie z udziałem CYP3A4[1]. Przewlekłe nadużywanie alkoholu pogarsza czynność wątroby i odporność, co może zwiększać toksyczność leczenia i ryzyko zakażeń w okresie neutropenii. Produkty różnią się tylko informacją o etanolu jako substancji pomocniczej. Część kapsułek zawiera jego niewielką ilość, na przykład 5 mg albo 2,89 mg w kapsułce 20 mg, która według ChPL nie powoduje zauważalnych skutków[1]. ChPL innego produktu w ogóle nie wspomina o etanolu[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy neuropatii obwodowej – mrowienie, drętwienie, osłabienie siły mięśni
- nudności, wymioty i zaparcia
- morfologia krwi z rozmazem
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny u osób pijących regularnie
- objawy zakażenia i krwawienia
Kiedy ocena się zmienia
| Picie regularne, nadmierne lub uzależnienie od alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko neuropatii, uszkodzenia wątroby, zakażeń i krwawień z przewodu pokarmowego w trakcie leczenia winorelbiną. Należy zalecić abstynencję, poinformować onkologa i rozważyć częstszą kontrolę morfologii oraz parametrów wątrobowych. |
| Dzień przyjęcia dawki lub okres nudności, zapalenia jamy ustnej albo niskich wyników krwiodstep · pacjent | inne zalecenie | W dniu przyjęcia dawki i w okresie nasilonych działań niepożądanych alkohol może wywołać wymioty, co utrudnia przyjęcie kapsułek, a przy małopłytkowości i neutropenii zwiększa ryzyko krwawień i zakażeń. W tym czasie należy zalecić całkowite unikanie alkoholu. |
| Kapsułki miękkie z etanolem jako substancją pomocnicząpostać · alkohol | inne zalecenie | Niektóre kapsułki winorelbiny zawierają niewielką ilość etanolu, na przykład 5 mg albo 2,89 mg w kapsułce 20 mg, która według ChPL nie powoduje zauważalnych skutków. Mogą je stosować także osoby utrzymujące abstynencję. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
Inne interakcje tych leków 271
Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ WinorelbinaNie stosuje się jeżówki purpurowej w trakcie leczenia winorelbiną ani w okresie immunosupresji po chemioterapii.Nie przyjmuj jeżówki w trakcie leczenia winorelbiną, a jeśli już ją stosujesz, odstaw ją i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj jeżówki w trakcie leczenia winorelbiną, a jeśli już ją stosujesz, odstaw ją i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie.
Jeżówka purpurowa pobudza układ odpornościowy i nie wolno jej stosować w czasie leczenia winorelbiną ani innymi lekami przeciwnowotworowymi. Winorelbina osłabia odporność, a jeżówka nie chroni wtedy przed zakażeniami i może zaszkodzić. Może też zmieniać działanie leku przeciwnowotworowego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub inne objawy zakażenia
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- drętwienie lub mrowienie dłoni i stóp
- nasilone zaparcia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuje się jeżówki purpurowej w trakcie leczenia winorelbiną ani w okresie immunosupresji po chemioterapii[1][2]. Pacjentowi, który już przyjmuje preparat z jeżówką, należy zalecić jego odstawienie i poinformowanie lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne. Profilaktykę zakażeń w trakcie chemioterapii ustala onkolog.
Skutek kliniczny
Stymulacja układu odpornościowego w stanie immunosupresji polekowej ma nieprzewidywalne skutki, a jeżówka nie chroni przed zakażeniami w neutropenii po cytostatyku. Możliwa jest też zmiana ekspozycji na winorelbinę, która mogłaby osłabić jej skuteczność albo nasilić toksyczność, w tym neutropenię i neurotoksyczność.
Mechanizm
Jeżówka purpurowa działa immunostimulująco, a winorelbina jako lek cytostatyczny wywołuje mielosupresję i immunosupresję. Jeżówki nie stosuje się u osób z immunosupresją po leczeniu onkologicznym[1], u chorych z niedoborami immunologicznymi, w immunosupresji i w chorobach układu białokrwinkowego[3] ani w trakcie terapii cytostatykami[2]. Winorelbina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P, dlatego należy zachować ostrożność przy łączeniu z silnymi modulatorami tych szlaków[4]. Wpływ jeżówki na te szlaki nie jest jednoznacznie ustalony, co dodatkowo przemawia przeciw samodzielnemu dołączaniu preparatów roślinnych do chemioterapii.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofilów
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- objawy neurotoksyczności winorelbiny
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ WinorelbinaNie należy rozpoczynać klozapiny u pacjenta leczonego winorelbiną ani łączyć obu leków.Nie odstawiaj samodzielnie klozapiny, ale zanim zaczniesz chemioterapię, powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie klozapiny, ale zanim zaczniesz chemioterapię, powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki.
Klozapiny nie łączy się z winorelbiną, bo oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki chroniące przed zakażeniami. Razem mogą doprowadzić do bardzo niskiej liczby białych krwinek i groźnych infekcji. Oba leki mogą też powodować silne zaparcia, które mogą przejść w niedrożność jelit. O dalszym leczeniu musi zdecydować wspólnie twój psychiatra i onkolog.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- częste infekcje lub nagłe osłabienie
- brak wypróżnienia przez kilka dni, wzdęty i bolesny brzuch, wymioty
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy rozpoczynać klozapiny u pacjenta leczonego winorelbiną ani łączyć obu leków[1]. Jeśli pacjent przyjmujący klozapinę ma rozpocząć chemioterapię winorelbiną, decyzję o odstawieniu lub zamianie klozapiny powinien podjąć psychiatra wspólnie z onkologiem, z uwzględnieniem ryzyka nawrotu psychozy przy odstawieniu. Przebyta granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniejszą chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do późniejszego włączenia klozapiny[1]. Jeśli zespół leczący wyjątkowo zdecyduje o kontynuacji obu leków, konieczna jest ścisła kontrola morfologii z rozmazem oraz profilaktyka i obserwacja zaparć.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest addycyjna neutropenia z ryzykiem agranulocytozy i ciężkich, potencjalnie śmiertelnych zakażeń. W razie neutropenii nie da się ustalić, który lek ją wywołał, co utrudnia decyzję o odstawieniu klozapiny. Winorelbina jest przeciwwskazana przy liczbie neutrofilów poniżej 1500/mm³ lub płytek poniżej 100 000/mm³[2][3], więc neutropenia wywołana klozapiną może uniemożliwić kontynuację chemioterapii. Sumowanie działania zapierającego zwiększa ryzyko niedrożności porażennej, która sama jest przeciwwskazaniem do klozapiny[1].
Mechanizm
Klozapiny nie wolno łączyć z winorelbiną, ponieważ oba leki hamują czynność szpiku kostnego i ich działania sumują się. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne[1]. Przeciwwskazania klozapiny obejmują rozpoczynanie leczenia u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy oraz zaburzenia czynności szpiku kostnego[4][5]. ChPL winorelbiny ostrzega, że łączenie jej z innymi lekami toksycznymi dla szpiku może nasilać działania niepożądane, zwłaszcza mielosupresję[6]. Dodatkowo oba leki zwalniają perystaltykę jelit – klozapina działaniem przeciwcholinergicznym, winorelbina neurotoksycznością autonomiczną – co sumuje ryzyko ciężkich zaparć i niedrożności porażennej. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana, bo klozapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, a żaden z leków nie jest silnym inhibitorem ani induktorem enzymów metabolizujących drugi.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem – bezwzględna liczba neutrofilów
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia – gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
- częstość wypróżnień, wzdęcia i ból brzucha
- stan psychiczny przy odstawianiu lub zmianie klozapiny
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazolkwetiapinaolanzapinarisperidon
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina włączana po zakończeniu chemioterapii winorelbiną i odbudowie szpikukolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniejszą chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do włączenia klozapiny. Po zakończeniu leczenia winorelbiną i normalizacji morfologii klozapinę można rozważyć na zwykłych zasadach monitorowania hematologicznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine medac 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-medac-100442692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Accord 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-accord-100451060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Alkaloidy barwinka (np. winorelbina, winkrystyna, winflunina) klasaJednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i alkaloidu barwinka należy unikać, a jeśli jest ono konieczne, decyzję powinien podjąć onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne przy ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność i masz rozpocząć chemioterapię alkaloidem barwinka, powiedz o obu lekach onkologowi i lekarzowi, który przepisał lek na odporność, i nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność i masz rozpocząć chemioterapię alkaloidem barwinka, powiedz o obu lekach onkologowi i lekarzowi, który przepisał lek na odporność, i nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z nich na własną rękę.
Leki obniżające odporność, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, natalizumab czy tofacytynib, oraz chemioterapia winorelbiną, winkrystyną lub winfluniną osłabiają obronę organizmu przed zakażeniami. Gdy działają razem, łatwiej o ciężkie infekcje, a w badaniach krwi może spaść liczba białych krwinek. Dlatego lekarze zwykle wstrzymują albo zmieniają lek na odporność na czas chemioterapii. Wyjątkiem są apremilast i nerandomilast, które nie osłabiają odporności w ten sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność albo ból przy oddychaniu
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi albo osłabienie jednej strony ciała
- silne zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i alkaloidu barwinka należy unikać, a jeśli jest ono konieczne, decyzję powinien podjąć onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne przy ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia. W przypadku fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu i natalizumabu rozpoznanie czynnego nowotworu i konieczność chemioterapii zwykle oznaczają przerwanie leczenia modyfikującego przebieg stwardnienia rozsianego zgodnie z przeciwwskazaniami w charakterystyce produktu. Tofacytynib zwykle się odstawia na czas chemioterapii. Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie długo, dlatego przed chemioterapią warto rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji cholestyraminą lub węglem aktywowanym. W transplantologii, gdzie mykofenolanów, belataceptu czy immunoglobuliny przeciw limfocytom T nie można po prostu odstawić, zwykle redukuje się intensywność immunosupresji, na przykład zmniejszając dawkę mykofenolanu lub czasowo go odstawiając. Należy rozważyć profilaktykę przeciwinfekcyjną, w tym przeciwwirusową i przeciw pneumocystozie, ocenę nosicielstwa wirusa zapalenia wątroby typu B i półpaśca oraz unikać szczepionek żywych. Przy rawulizumabie trzeba pamiętać o aktualnym szczepieniu przeciw meningokokom albo profilaktyce antybiotykowej.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to ciężkie zakażenia bakteryjne, wirusowe i grzybicze, w tym zakażenia oportunistyczne, reaktywacja wirusów opryszczki, półpaśca, cytomegalii i zapalenia wątroby typu B, a przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P także postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia. Możliwa jest pogłębiona i dłużej trwająca neutropenia, limfopenia albo pancytopenia, zwłaszcza przy leflunomidzie, teriflunomidzie, mykofenolanach i immunoglobulinie przeciw limfocytom T. Może to wymusić opóźnienie lub redukcję dawek chemioterapii. W charakterystykach fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu i natalizumabu stan obniżonej odporności, w tym wywołany leczeniem przeciwnowotworowym, oraz czynna choroba nowotworowa należą do przeciwwskazań, a tofacytynibu nie zaleca się łączyć z silnymi lekami immunosupresyjnymi.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania hamującego układ odpornościowy. Alkaloidy barwinka (winorelbina, winkrystyna, winflunina) wiążą tubulinę i hamują podziały komórek, co uszkadza szpik kostny i powoduje neutropenię, a także zaburza odpowiedź immunologiczną. Selektywne leki immunosupresyjne obniżają liczbę albo aktywność limfocytów różnymi drogami: modulatory receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, natalizumab blokuje ich migrację do tkanek, leflunomid i teriflunomid hamują syntezę pirymidyn w dzielących się limfocytach i mogą działać mielotoksycznie, tofacytynib hamuje kinazy JAK, a mykofenolany, abatacept, belatacept, immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab i tolebrutynib hamują limfocyty T lub B. Rawulizumab, efgartigimod alfa i imlifidaza osłabiają odporność humoralną albo układ dopełniacza, co zwiększa podatność na określone zakażenia. Połączenie neutropenii po chemioterapii z niedoborem limfocytów lub przeciwciał zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ leki grupy A nie hamują w znaczącym stopniu CYP3A4 ani glikoproteiny P, które odpowiadają za eliminację alkaloidów barwinka. Interakcja dotyczy w podobnym stopniu wszystkich alkaloidów barwinka, a w grupie A wszystkich leków poza apremilastem i nerandomilastem, choć jej nasilenie zależy od siły działania immunosupresyjnego danego leku.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów, przed każdym cyklem chemioterapii i w okresie spodziewanego nadiru
- objawy zakażenia, w tym gorączka, dreszcze, kaszel, duszność i zmiany skórne
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię u chorych leczonych natalizumabem lub modulatorem receptora S1P
- aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie, teriflunomidzie i tofacytynibie
- markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B i reaktywacja cytomegalii u chorych z grupy ryzyka
- objawy neuropatii obwodowej przy winkrystynie i winorelbinie, które mogą maskować lub nakładać się na objawy choroby podstawowej
Kiedy ocena się zmienia
| Okres eliminacji leku i powrotu liczby limfocytów określony w ChPLodstep · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko maleje | Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie przez wiele miesięcy, natalizumab działa jeszcze przez kilka tygodni po ostatnim wlewie, a po modulatorach receptora S1P liczba limfocytów wraca do normy stopniowo. Rozpoczęcie chemioterapii po zakończeniu okresu eliminacji, w razie potrzeby przyspieszonego cholestyraminą lub węglem aktywowanym przy leflunomidzie i teriflunomidzie, i po potwierdzeniu normalizacji morfologii zmniejsza ryzyko interakcji. |
| Włączenie leku immunosupresyjnego po zakończeniu chemioterapiikolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Włączenie lub wznowienie selektywnego leku immunosupresyjnego po chemioterapii alkaloidem barwinka wymaga potwierdzenia powrotu liczby neutrofili i limfocytów oraz decyzji onkologa co do stanu choroby nowotworowej, zwłaszcza przy lekach przeciwwskazanych w czynnym nowotworze. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i powikłań neutropenii jest większe, dlatego połączenie wymaga szczególnie ostrożnej oceny i częstszej kontroli morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Teriflunomide Accord 14 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/teriflunomide-accord-100476696/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego AUBAGIO 7 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/aubagio-100304493/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine medac 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-medac-100442692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Accord 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-accord-100451060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vincristine Teva 1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vincristine-teva-100200960/
Połączenie przeciwwskazaneWinorelbina+ Szczepionka BCGSzczepionki BCG nie podaje się dopęcherzowo pacjentom leczonym cytostatykami, w tym winorelbiną.Nie przyjmuj szczepionki BCG w trakcie leczenia winorelbiną i przed kolejnym podaniem BCG porozmawiaj z lekarzem prowadzącym.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj szczepionki BCG w trakcie leczenia winorelbiną i przed kolejnym podaniem BCG porozmawiaj z lekarzem prowadzącym.
Winorelbina to lek przeciwnowotworowy, który osłabia odporność. Szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione bakterie i u osoby z osłabioną odpornością może wywołać groźne zakażenie całego organizmu. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dwa dni po podaniu BCG
- duże osłabienie i złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Szczepionki BCG nie podaje się dopęcherzowo pacjentom leczonym cytostatykami, w tym winorelbiną[1][2][3]. Żywych szczepionek nie łączy się z winorelbiną, a jeśli to możliwe, stosuje się szczepionkę inaktywowaną[4]. O kolejności i odstępie między chemioterapią a leczeniem BCG decyduje lekarz prowadzący leczenie onkologiczne lub urologiczne po ocenie stanu odporności pacjenta.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest ogólnoustrojowe zakażenie prątkami BCG (BCG-oza), które może być śmiertelne[4]. Ryzyko jest większe, gdy immunosupresję nasila sama choroba nowotworowa[4]. Dodatkowo można oczekiwać osłabienia skuteczności leczenia dopęcherzowego BCG.
Mechanizm
Winorelbina jest lekiem cytostatycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność komórkową. Szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione prątki, których namnażanie u osoby z prawidłową odpornością pozostaje ograniczone. Przy immunosupresji wywołanej winorelbiną prątki BCG mogą się rozsiać poza miejsce podania, a jednocześnie słabnie odpowiedź immunologiczna, od której zależy działanie przeciwnowotworowe BCG.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed planowanym podaniem BCG
- objawy zakażenia ogólnoustrojowego – gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, objawy ze strony płuc lub wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórnie (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Śródskórna szczepionka BCG również zawiera żywe prątki. W trakcie leczenia winorelbiną żywe szczepionki nie są zalecane z powodu ryzyka ogólnoustrojowej choroby poszczepiennej. Szczepienie należy odroczyć i zaplanować w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
Połączenie przeciwwskazaneWinorelbina+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia winorelbiną.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w czasie leczenia winorelbiną i zapytaj onkologa o bezpieczną szczepionkę w zastrzyku oraz jej termin.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w czasie leczenia winorelbiną i zapytaj onkologa o bezpieczną szczepionkę w zastrzyku oraz jej termin.
Winorelbina, lek stosowany w leczeniu nowotworów, osłabia odporność. Szczepionka doustna przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabej odporności mogą wywołać groźne zakażenie. Dlatego w czasie leczenia winorelbiną nie wolno przyjmować tej szczepionki. Jeśli wyjeżdżasz w rejon, gdzie występuje dur brzuszny, lekarz może dobrać szczepionkę w zastrzyku, która nie zawiera żywych bakterii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- biegunka lub wymioty
- bóle brzucha
- silne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia winorelbiną.[1] Jeśli szczepienie jest potrzebne, zastosuj szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań.[2] Szczepienie żywą szczepionką można rozważyć dopiero po zakończeniu chemioterapii i odbudowie odporności, a termin ustala onkolog. Gdy żywą szczepionkę przyjęto omyłkowo, obserwuj pacjenta pod kątem objawów zakażenia i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
U chorego leczonego winorelbiną żywa szczepionka może wywołać uogólnioną chorobę poszczepienną, która może być śmiertelna. Ryzyko jest większe, gdy immunosupresję nasila sama choroba nowotworowa.[2] Ponadto ochrona po szczepieniu może być niepełna.
Mechanizm
Winorelbina jest lekiem antymitotycznym i cytotoksycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność komórkową. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione pałeczki duru brzusznego, które u osoby z obniżoną odpornością mogą się namnażać w sposób niekontrolowany. Szczepionki żywej doustnej nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne lub antymitotyczne.[1] Szczepionek zawierających żywe, osłabione drobnoustroje nie łączy się z winorelbiną ze względu na ryzyko uogólnionej choroby poszczepiennej.[2] Immunosupresja zmniejsza też odpowiedź odpornościową na szczepienie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zakażenia po omyłkowym podaniu żywej szczepionki (gorączka, biegunka, bóle brzucha)
- liczba neutrofilów przed kolejnym cyklem winorelbiny
- termin szczepienia względem cykli chemioterapii
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana do wstrzykiwań
Kiedy ocena się zmienia
| Zawiesina do wstrzykiwań (szczepionka inaktywowana)postać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Inaktywowana szczepionka do wstrzykiwań nie zawiera żywych drobnoustrojów i jest zalecaną opcją u pacjentów leczonych winorelbiną. W trakcie chemioterapii odpowiedź poszczepienna może być słabsza, dlatego termin szczepienia względem cykli leczenia ustala się z onkologiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
Połączenie przeciwwskazaneWinorelbina+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podawaj żywej szczepionki przeciw cholerze choremu leczonemu winorelbiną.Przed szczepieniem przeciw cholerze, np. przed wyjazdem, powiedz lekarzowi i farmaceucie, że przyjmujesz winorelbinę, i nie przyjmuj żywej szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze, np. przed wyjazdem, powiedz lekarzowi i farmaceucie, że przyjmujesz winorelbinę, i nie przyjmuj żywej szczepionki.
Winorelbina to lek przeciwnowotworowy, który osłabia odporność. Jedna ze szczepionek przeciw cholerze zawiera żywe, osłabione bakterie, które u osoby z osłabioną odpornością mogą wywołać groźne zakażenie. Dlatego tej szczepionki nie wolno ci przyjmować w trakcie leczenia. Istnieje szczepionka z zabitymi bakteriami, która jest bezpieczniejsza, ale może działać słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka
- uporczywa biegunka
- dreszcze lub wyraźne osłabienie po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw cholerze choremu leczonemu winorelbiną[1]. Jeśli szczepienie jest konieczne, zastosuj szczepionkę inaktywowaną[2]. Doustną szczepionkę inaktywowaną podaje się co najmniej 1 godzinę przed lub 1 godzinę po przyjęciu kapsułki winorelbiny, a przez godzinę przed i po szczepieniu chory nie je i nie pije[3]. Szczepienia nie podaje się w czasie ostrych zaburzeń żołądkowo-jelitowych ani choroby z gorączką[3]. Termin ewentualnego szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu chemioterapii ustala onkolog po ocenie powrotu odporności.
Skutek kliniczny
Szczepionka przeciw cholerze zawierająca żywe, atenuowane drobnoustroje jest przeciwwskazana u osób stosujących terapię immunosupresyjną, w tym chemioterapię winorelbiną[1]. Grozi ogólnoustrojowe zakażenie szczepem szczepionkowym, a ryzyko jest większe, gdy immunosupresję nasila sama choroba nowotworowa[2]. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia, ale jej skuteczność u chorego w trakcie chemioterapii może być mniejsza.
Mechanizm
Winorelbina jest lekiem cytotoksycznym, który hamuje czynność szpiku i powoduje neutropenię, a przez to osłabia odporność. U chorego w immunosupresji żywy, atenuowany szczep przecinkowca cholery może się niekontrolowanie namnażać i wywołać ogólnoustrojową chorobę poszczepienną, która może być śmiertelna[2]. Jednocześnie osłabiona odporność może zmniejszać odpowiedź immunologiczną na szczepienie, także szczepionką inaktywowaną.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- liczba neutrofilów przed szczepieniem
- gorączka i biegunka po szczepieniu
- objawy zakażenia ogólnoustrojowego
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw cholerze inaktywowana (doustna)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym i jest preferowana u chorych w immunosupresji. Wymaga odstępu co najmniej 1 godziny przed i po podaniu od innych leków doustnych, a odpowiedź immunologiczna może być osłabiona. |
| Dożylnadroga podania · winorelbina | inne zalecenie | Przy dożylnym podaniu winorelbiny odstęp od doustnej szczepionki inaktywowanej nie dotyczy leku przeciwnowotworowego, ale przeciwwskazanie do żywej szczepionki pozostaje bez zmian. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
Połączenie przeciwwskazaneWinorelbina+ SomapacitanNie stosuj somapacitanu u pacjenta leczonego winorelbiną.Nie stosuj tych leków razem i niezwłocznie powiedz lekarzowi prowadzącemu oraz onkologowi, że masz przepisane oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj tych leków razem i niezwłocznie powiedz lekarzowi prowadzącemu oraz onkologowi, że masz przepisane oba leki.
Winorelbina to lek stosowany w leczeniu nowotworu. Somapacitan to hormon wzrostu, którego nie stosuje się, gdy nowotwór jest aktywny lub trwa jego leczenie. Hormon wzrostu mógłby sprzyjać rozwojowi guza i osłabiać działanie leczenia przeciwnowotworowym.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe guzki lub zgrubienia
- nasilone lub nowe bóle głowy
- zaburzenia widzenia
- niezamierzona utrata masy ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj somapacitanu u pacjenta leczonego winorelbiną. Leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed rozpoczęciem terapii somapacitanem, a guzy wewnątrzczaszkowe powinny być nieaktywne[1]. Jeśli w trakcie stosowania somapacitanu rozpoznano nowotwór wymagający chemioterapii, somapacitan należy odstawić, a dalszą decyzję o jego ewentualnym ponownym włączeniu podejmuje onkolog razem z endokrynologiem po zakończeniu leczenia. Inne preparaty hormonu wzrostu nie są alternatywą, ponieważ dotyczy ich to samo ograniczenie.
Skutek kliniczny
Hormon wzrostu podany w trakcie aktywnego leczenia przeciwnowotworowego może sprzyjać progresji nowotworu i osłabiać efekt chemioterapii. Teoretycznie możliwe jest też obniżenie stężenia winorelbiny w wyniku przyspieszonego metabolizmu, ale skala tego efektu nie jest znana.
Mechanizm
Somapacitanu nie stosuje się w czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego włączeniem, ponieważ hormon wzrostu może sprzyjać wzrostowi guza[1]. Winorelbina jest lekiem przeciwnowotworowym, więc jej stosowanie oznacza trwające leczenie nowotworu. Dodatkowo hormon wzrostu może zwiększać klirens substancji metabolizowanych przez cytochrom P450, a znaczenie kliniczne tego zjawiska nie jest znane[1]. Winorelbina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a induktory tego izoenzymu mogą zmniejszać jej stężenie we krwi[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy progresji lub wzrostu guza
- status onkologiczny przed ewentualnym włączeniem hormonu wzrostu po zakończeniu chemioterapii
Kiedy ocena się zmienia
| Somapacitan włączany po zakończeniu leczenia winorelbiną i przy nieaktywnej chorobie nowotworowejkolejność włączenia · somapacitan | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i potwierdzeniu nieaktywnej choroby nowotworowej (w tym nieaktywnych guzów wewnątrzczaszkowych) somapacitan może być rozważony przez lekarza specjalistę, z obserwacją w kierunku objawów wzrostu guza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
Połączenie przeciwwskazaneChelatory żelaza (np. deferypron)+ Alkaloidy barwinka (np. winorelbina, winkrystyna, winflunina) klasaNie należy łączyć chelatora żelaza wywołującego agranulocytozę z alkaloidem barwinka, ponieważ sumuje się ryzyko ciężkiego spadku granulocytów.Jeśli przyjmujesz lek usuwający żelazo i masz zacząć chemioterapię, powiedz o tym onkologowi i hematologowi przed pierwszym podaniem leku i nie odstawiaj ani nie zmieniaj leku na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek usuwający żelazo i masz zacząć chemioterapię, powiedz o tym onkologowi i hematologowi przed pierwszym podaniem leku i nie odstawiaj ani nie zmieniaj leku na własną rękę.
Niektóre leki usuwające nadmiar żelaza, zwłaszcza deferypron, mogą bardzo obniżyć liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Leki na raka z grupy alkaloidów barwinka, takie jak winorelbina, winkrystyna i winflunina, działają podobnie, więc razem mogą doprowadzić do groźnego braku odporności. Deferypronu nie łączy się z tymi lekami, a lekarz może na czas chemioterapii zamienić go na deferoksaminę lub deferazyroks.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę
- częste lub nietypowe zakażenia
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć chelatora żelaza wywołującego agranulocytozę z alkaloidem barwinka, ponieważ sumuje się ryzyko ciężkiego spadku granulocytów. Deferypronu nie stosuje się jednocześnie z winorelbiną, winkrystyną ani winfluniną, więc na czas chemioterapii należy go odstawić i w razie potrzeby kontynuować chelatację deferoksaminą albo deferazyroksem. Decyzję o zmianie chelatora podejmuje hematolog wspólnie z onkologiem. Deferypron można rozważyć ponownie dopiero po zakończeniu chemioterapii i powrocie prawidłowej liczby neutrofilów. Przy połączeniu deferazyroksu z alkaloidem barwinka kontroluje się morfologię przed każdym podaniem cytostatyku, a przy deferoksaminie wystarcza kontrola wynikająca z samej chemioterapii. Brak danych dla winfluniny nie oznacza braku interakcji, bo jest ona silnie mielotoksyczna.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężką neutropenią lub agranulocytozą z gorączką neutropeniczną, posocznicą i zgonem. Gdy granulocyty spadną, trudno ustalić, który lek odpowiada za spadek, co utrudnia decyzję o wznowieniu chelatacji i dalszej chemioterapii.
Mechanizm
Deferypron wywołuje neutropenię i agranulocytozę o nieznanym, prawdopodobnie idiosynkratycznym mechanizmie. Alkaloidy barwinka hamują podziały komórek, wiążąc tubulinę, i uszkadzają szpik, przy czym neutropenia jest dla winorelbiny i winfluniny głównym działaniem ograniczającym dawkę, a dla winkrystyny działaniem słabszym, lecz nadal możliwym. Oba mechanizmy sumują się w odniesieniu do linii granulocytarnej. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego.
Monitorować
- morfologia z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów przed każdym podaniem alkaloidu barwinka
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- płytki krwi przy stosowaniu deferazyroksu
- ferrytyna przy zmianie chelatora na czas chemioterapii
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.