Interakcje / Difenhydramina / Difenhydramina i nilotynib
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz difenhydraminy z nilotynibem.
Nie bierz difenhydraminy, a jeśli masz kłopoty ze snem lub alergię, zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek.
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ NilotynibNie łącz difenhydraminy z nilotynibem.Nie bierz difenhydraminy, a jeśli masz kłopoty ze snem lub alergię, zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz difenhydraminy, a jeśli masz kłopoty ze snem lub alergię, zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek.
Tego leku nasennego lub przeciwalergicznego nie wolno łączyć z lekiem na białaczkę, który przyjmujesz. Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie i może prowadzić do groźnej arytmii. Lek na białaczkę może też spowolnić usuwanie leku nasennego z organizmu, przez co możesz być bardziej senny lub splątany.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, zasłabnięcie albo omdlenie
- silna senność lub splątanie
- trudności z oddaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz difenhydraminy z nilotynibem.[1][2][3] Przy objawach alergicznych wybierz lek przeciwhistaminowy bez istotnego wpływu na odstęp QT, a przy bezsenności skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne zamiast doraźnego sięgania po leki nasenne bez recepty. Jeśli pacjent przyjął już difenhydraminę podczas leczenia nilotynibem, oceń objawy kardiologiczne i w razie kołatania serca, zasłabnięcia lub omdlenia pilnie skieruj go na EKG.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi nadmiernym wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes i nagłym zgonem sercowym. Wolniejszy metabolizm difenhydraminy może dodatkowo nasilić senność, suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu i splątanie, zwłaszcza u osób starszych.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Difenhydraminy nie łączy się z lekami, które wydłużają odstęp QT lub wywołują częstoskurcz typu torsade de pointes.[1] Nilotynib wymaga ostrożności u pacjentów, u których występuje lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT.[4] Dodatkowo nilotynib in vitro jest stosunkowo silnym inhibitorem CYP2D6,[4] a difenhydramina jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie i nie należy jej łączyć z inhibitorami tego enzymu.[1] Może to zwiększać stężenie difenhydraminy i dalej nasilać ryzyko arytmii oraz działanie antycholinergiczne i sedację.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy arytmii (kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia)
- nadmierna senność i objawy antycholinergiczne
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · difenhydramina | ryzyko maleje | Difenhydramina stosowana miejscowo na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko sumowania wpływu na QT jest znacznie mniejsze. Należy unikać stosowania na dużą lub uszkodzoną powierzchnię skóry i u dzieci. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaDifenhydraminaa alkoholNależy unikać spożywania alkoholu w trakcie stosowania difenhydraminy.Nie pij alkoholu w dniu, w którym przyjmujesz ten lek, a jeśli już wypiłeś alkohol, nie bierz tabletki i zapytaj farmaceutę o inne rozwiązanie.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w dniu, w którym przyjmujesz ten lek, a jeśli już wypiłeś alkohol, nie bierz tabletki i zapytaj farmaceutę o inne rozwiązanie.
Nie pij alkoholu, gdy przyjmujesz ten lek. Lek i alkohol razem bardzo mocno usypiają, spowalniają reakcje i mogą powodować chwiejność, zawroty głowy oraz upadki. U starszych osób to połączenie może też wywołać splątanie. Senność może utrzymywać się jeszcze następnego dnia rano.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem
- zawroty głowy i chwiejny chód
- splątanie lub dezorientacja
- wolny lub płytki oddech
- silna suchość w ustach i trudność z oddaniem moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Należy unikać spożywania alkoholu w trakcie stosowania difenhydraminy.[1] Pacjenta trzeba poinformować, że nie powinien przyjmować difenhydraminy jako środka nasennego po wypiciu alkoholu ani łączyć jej z alkoholem w celu „lepszego zaśnięcia”. Po przyjęciu leku nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, zwłaszcza jeśli wcześniej spożyto alkohol. U osób nadużywających alkoholu warto rozważyć inną, niefarmakologiczną strategię leczenia bezsenności i skierować pacjenta do lekarza.
Skutek kliniczny
Połączenie powoduje nasiloną senność, spowolnienie reakcji, zaburzenia koordynacji i koncentracji oraz większe ryzyko upadków i wypadków komunikacyjnych. U osób starszych może wystąpić splątanie, a przy większych ilościach alkoholu także głębokie przymulenie z trudnością wybudzenia i osłabieniem oddychania. Ponieważ difenhydramina jest najczęściej przyjmowana wieczorem jako lek nasenny, po połączeniu z alkoholem nasilone jest też ryzyko utrzymującej się senności następnego dnia.
Mechanizm
Difenhydramina i alkohol sumują swoje działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy, co nasila senność i upośledza sprawność psychoruchową. Difenhydramina jest przeciwhistaminową pochodną etanoloaminy o działaniu przeciwcholinergicznym oraz znaczącym działaniu nasennym i uspokajającym, wynikającym z blokowania receptorów H1.[1] Charakterystyka produktu podaje, że difenhydramina może nasilać uspokajające działanie alkoholu oraz innych środków działających hamująco na OUN.[1] Alkohol wzmacnia działanie GABA-ergiczne i hamuje przekaźnictwo glutaminianergiczne, a blokada ośrodkowych receptorów H1 i muskarynowych przez difenhydraminę dokłada kolejny mechanizm sedacji i zaburzeń funkcji poznawczych. Zapisy o alkoholu są zgodne we wszystkich charakterystykach produktów difenhydraminy w dawce 50 mg – żadna nie umieszcza alkoholu w przeciwwskazaniach, a każda zaleca unikanie jego spożywania.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nadmierna senność i trudność z wybudzeniem
- zaburzenia koordynacji i ryzyko upadków
- splątanie u osób starszych
- częstość i głębokość oddechu przy spożyciu większej ilości alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych działanie przeciwcholinergiczne i sedacyjne difenhydraminy jest silniejsze, a połączenie z alkoholem znacząco zwiększa ryzyko splątania, upadków i złamań. U tych pacjentów należy rozważyć rezygnację z difenhydraminy jako leku nasennego. |
| Duża ilość alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy spożyciu większej ilości alkoholu sumowanie działania depresyjnego na OUN może prowadzić do głębokiej sedacji, zaburzeń oddychania i ryzyka zachłyśnięcia. Pacjentom w stanie upojenia alkoholowego nie należy wydawać difenhydraminy. |
| Preparat złożony z paracetamolempostać · alkohol | inne zalecenie | W preparatach złożonych zawierających difenhydraminę i paracetamol, stosowanych na noc w przeziębieniu, poza nasileniem sedacji należy uwzględnić ryzyko uszkodzenia wątroby przez paracetamol u osób regularnie pijących alkohol. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
Interakcja o niejasnym znaczeniuNilotyniba alkoholNie ma potrzeby zakazywania alkoholu, ale należy zalecić pacjentowi ograniczenie go do niewielkich, okazjonalnych ilości i unikanie upijania się.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy masz chorą wątrobę, trzustkę lub serce, zapytaj lekarza, czy nie zrezygnować z niego całkowicie.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy masz chorą wątrobę, trzustkę lub serce, zapytaj lekarza, czy nie zrezygnować z niego całkowicie.
Nilotynib i alkohol nie wpływają bezpośrednio na siebie, ale oba mogą obciążać wątrobę i trzustkę. Duże ilości alkoholu mogą też zaburzać poziom potasu i magnezu, co w połączeniu z lekiem może wpływać na pracę serca. Niewielka ilość alkoholu od czasu do czasu zwykle nie jest problemem, ale lepiej unikać picia większych ilości.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból brzucha promieniujący do pleców
- nudności i wymioty
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- nasilona senność
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zakazywania alkoholu, ale należy zalecić pacjentowi ograniczenie go do niewielkich, okazjonalnych ilości i unikanie upijania się. U pacjentów z chorobą wątroby, przebytym zapaleniem trzustki, nadużywaniem alkoholu lub wydłużonym QTc należy zalecić abstynencję i częstszą kontrolę parametrów wątrobowych, lipazy oraz elektrolitów. Alkohol nie powinien zastępować ani zaburzać zasady przyjmowania nilotynibu na czczo, bo pokarm zwiększa jego wchłanianie[1].
Skutek kliniczny
Umiarkowane, okazjonalne spożycie alkoholu najprawdopodobniej nie zmienia skuteczności ani bezpieczeństwa nilotynibu. Intensywne lub przewlekłe picie może teoretycznie nasilać hepatotoksyczność, zwiększać ryzyko zapalenia trzustki oraz zaburzeń elektrolitowych sprzyjających wydłużeniu odstępu QT. Opisano pojedyncze przypadki zamierzonego przedawkowania nilotynibu łącznie z alkoholem i innymi lekami, w których wystąpiły neutropenia, wymioty i senność, bez zmian w EKG i bez toksyczności wątrobowej, a wszyscy pacjenci wrócili do zdrowia[1].
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między nilotynibem a etanolem. Nilotynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P, a ChPL nilotynibu wśród substancji zmieniających jego stężenie nie wymienia alkoholu[1]. Etanol nie jest klinicznie istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4, dlatego istotna zmiana ekspozycji na nilotynib jest mało prawdopodobna. Potencjalne znaczenie ma natomiast addycja działań niepożądanych. Nilotynib może zwiększać aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny, podnosić aktywność lipazy i amylazy oraz wywoływać zapalenie trzustki, a alkohol jest niezależnym czynnikiem uszkodzenia wątroby i trzustki. ChPL nakazuje ostrożność u pacjentów, u których występuje lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT[1]. Intensywne picie sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii, zwłaszcza przy wymiotach, co może zwiększać ryzyko arytmii. Wszystkie trzy charakterystyki nilotynibu milczą o spożywaniu alkoholu w czasie leczenia, a jedyna wzmianka dotyczy przypadków zamierzonego przedawkowania[1]. Obecność etanolu i innych alkoholi wśród składników tuszu drukarskiego na otoczce kapsułek ma znaczenie wyłącznie technologiczne i nie wpływa na tę interakcję[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aminotransferazy i bilirubina
- lipaza i amylaza w surowicy
- potas i magnez
- EKG z oceną QTc
- morfologia krwi
- glikemia
Kiedy ocena się zmienia
| Intensywne picie jednorazowe (upijanie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu sprzyja wymiotom, hipokaliemii i hipomagnezemii oraz ostremu zapaleniu trzustki, co przy nilotynibie zwiększa ryzyko arytmii i powikłań trzustkowych. Należy zalecić unikanie takiego wzorca picia. |
| Przewlekłe, regularne picie lub uzależnienie od alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko hepatotoksyczności i zapalenia trzustki w trakcie leczenia nilotynibem. Należy zalecić abstynencję oraz częstsze oznaczanie aminotransferaz, bilirubiny, lipazy i elektrolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
Inne interakcje tych leków 461
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, bosutynib, nilotynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i inhibitora kinazy BCR-ABL należy ocenić ryzyko wydłużenia odstępu QT, a skojarzenie stosować tylko po wykonaniu EKG i wyrównaniu elektrolitów oraz pod kontrolą EKG w trakcie leczenia.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą i że masz wykonywane EKG, a przy kołataniu serca, zawrotach głowy lub omdleniu natychmiast skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą i że masz wykonywane EKG, a przy kołataniu serca, zawrotach głowy lub omdleniu natychmiast skontaktuj się z lekarzem.
Leki takie jak amisulpryd, sulpiryd i tiapryd oraz niektóre leki na białaczkę, na przykład nilotynib, dazatynib czy bosutynib, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem mogą to działanie nasilać i rzadko wywołać groźną arytmię. Ryzyko rośnie przy biegunce, wymiotach, niskim poziomie potasu lub chorobach serca i nerek. Imatynib i ponatynib działają na rytm serca znacznie słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- uporczywa biegunka lub wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i inhibitora kinazy BCR-ABL należy ocenić ryzyko wydłużenia odstępu QT, a skojarzenie stosować tylko po wykonaniu EKG i wyrównaniu elektrolitów oraz pod kontrolą EKG w trakcie leczenia. Skojarzenia amisulprydu z nilotynibem najlepiej unikać i rozważyć lek przeciwpsychotyczny o małym wpływie na QT. Przy dazatynibie, bosutynibie i asciminibie należy wykonać EKG przed włączeniem leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz regularnie kontrolować potas i magnez[1]. U chorych z niewydolnością nerek dawkę benzamidu trzeba dostosować do klirensu kreatyniny, bo kumulacja leku nasila ryzyko arytmii. Należy unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT. Imatynib i ponatynib nie wymagają tak ścisłego nadzoru, ale nadal warto kontrolować elektrolity.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy skojarzeniu amisulprydu z nilotynibem oraz u chorych z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia elektrolitowe, bradykardia, choroba serca czy niewydolność nerek.
Mechanizm
Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór zależnie od stężenia. Najsilniej działa amisulpryd. Część inhibitorów kinazy BCR-ABL, przede wszystkim nilotynib, a w mniejszym stopniu dazatynib, bosutynib i asciminib, również wydłuża odstęp QT[1]. Efekty te sumują się i zwiększają ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes. Inhibitory kinazy BCR-ABL mogą dodatkowo wywoływać biegunkę, wymioty i hipokaliemię lub hipomagnezemię, które nasilają ryzyko arytmii. Benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej i nie są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego nie występuje istotna interakcja farmakokinetyczna z tą grupą. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy. Dotyczy wszystkich benzamidów, ale wśród inhibitorów kinazy BCR-ABL imatynib i ponatynib mają znikomy wpływ na QT.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem skojarzenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdej zmianie dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce lub wymiotach
- częstość rytmu serca – bradykardia zwiększa ryzyko torsade de pointes
- czynność nerek (eGFR) ze względu na nerkowe wydalanie benzamidów
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60benzamidy | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane przez nerki w postaci niezmienionej, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie i nasila się wpływ na QT. Wymagana jest redukcja dawki benzamidu według ChPL i częstsza kontrola EKG. |
| Duża dawka przeciwpsychotyczna amisulprydudawka · benzamidy | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez amisulpryd zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach stosowanych w psychozach skojarzenie z nilotynibem, dazatynibem lub bosutynibem jest szczególnie ryzykowne i należy go unikać. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są choroby serca, bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym skojarzeniu. |
Źródła
- Binzaid AA, Baqal OJ, Soheib M, Al Nahedh M, Samarkandi HH, Aljurf M. Cardiovascular Toxicity Associated With Tyrosine Kinase Inhibitor Therapy In Chronic Myeloid Leukemia. Gulf J Oncolog. 2021;1(37):79-84. PMID: 35152199.
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ NilotynibNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego nilotynibem, także w postaci maści.Nie stosuj chloramfenikolu, gdy przyjmujesz nilotynib, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu, gdy przyjmujesz nilotynib, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Chloramfenikol to antybiotyk, który rzadko, ale groźnie uszkadza szpik kostny. Nilotynib także obniża liczbę krwinek, a do tego stosuje się go w chorobie szpiku. Razem mogą doprowadzić do niebezpiecznego spadku krwinek białych, czerwonych i płytek, nawet przy stosowaniu maści.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
- bladość, duże zmęczenie, duszność
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego nilotynibem, także w postaci maści.[1] Wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4. Należy unikać silnych inhibitorów CYP3A4, w tym klarytromycyny i telitromycyny, a przy umiarkowanych inhibitorach rozważyć lek, który nie hamuje lub słabo hamuje CYP3A4.[2] Jeżeli chloramfenikol został już podany, oznacz morfologię z rozmazem i liczbą płytek, a przy podaniu ogólnym wykonaj także EKG z oceną QTc oraz próby wątrobowe.
Skutek kliniczny
Grozi ciężka mielosupresja z neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością, a rzadko nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna. Wzrost stężenia nilotynibu przy ogólnym podaniu chloramfenikolu zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, zaburzeń rytmu i hepatotoksyczności.
Mechanizm
Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie, a nilotynib stosuje się w przewlekłej białaczce szpikowej i sam często wywołuje neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość.[1] Oba leki uszkadzają więc układ krwiotwórczy, a chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na szpik.[1] Chloramfenikol hamuje też wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie.[1] Nilotynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P, a inhibitory CYP3A4 zwiększają narażenie na nilotynib.[2] Przy podaniu ogólnym chloramfenikolu można więc oczekiwać wzrostu stężenia nilotynibu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
- EKG z oceną QTc przy ogólnym podaniu chloramfenikolu
- stężenie potasu i magnezu
- aminotransferazy i bilirubina
Bezpieczniejsze alternatywy
kwas fusydowy (miejscowo)mupirocyna (miejscowo)gentamycyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu miejscowym wchłanianie jest małe i interakcja przez CYP3A4 traci znaczenie, ale przeciwwskazanie z powodu choroby szpiku pozostaje. |
| Ogólnoustrojowa (doustnie, dożylnie)droga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy podaniu ogólnym do addycji mielotoksyczności dochodzi zahamowanie metabolizmu nilotynibu z ryzykiem wydłużenia QT i hepatotoksyczności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ DifenhydraminaPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy wydawać difenhydraminy pacjentowi leczonemu cytalopramem.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się cytalopramem, a w sprawie problemów ze snem lub alergii zapytaj lekarza albo farmaceutę o bezpieczny lek.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się cytalopramem, a w sprawie problemów ze snem lub alergii zapytaj lekarza albo farmaceutę o bezpieczny lek.
Cytalopram i difenhydramina mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Tych leków nie wolno łączyć. Difenhydramina może też nasilić senność i zawroty głowy, co zwiększa ryzyko upadku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie
- silna senność lub splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy wydawać difenhydraminy pacjentowi leczonemu cytalopramem[1][2]. Przy problemach ze snem pacjenta należy skierować do lekarza prowadzącego leczenie przeciwdepresyjne, a przy objawach alergii wybrać lek przeciwhistaminowy bez istotnego wpływu na odstęp QT. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, powinien odstawić difenhydraminę i zgłosić się pilnie do lekarza w razie kołatania serca, zawrotów głowy lub omdlenia.
Skutek kliniczny
Ryzyko wydłużenia odstępu QT i złośliwych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii[1]. Możliwe też nasilone uspokojenie, zaburzenia koncentracji i upadki, zwłaszcza u osób starszych.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, a efektu addytywnego nie można wykluczyć[1]. Difenhydraminy nie łączy się z lekami, które wydłużają odstęp QT lub wywołują torsade de pointes[2]. Dodatkowo difenhydramina nasila działanie innych leków hamujących OUN, co może sumować się z sennością i zawrotami głowy wywoływanymi przez cytalopram[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli pacjent przyjmował oba leki jednocześnie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca – kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
- nadmierna senność i ryzyko upadków u osób starszych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują zaburzenia elektrolitowe, choroby serca i wielolekowość, które dodatkowo zwiększają ryzyko wydłużenia QT. Sumowane działanie uspokajające i przeciwcholinergiczne difenhydraminy zwiększa ryzyko splątania i upadków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ NilotynibNie należy stosować cytalopramu razem z nilotynibem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby zmienił leczenie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby zmienił leczenie.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lek na raka krwi może też zwiększać ilość leku przeciwdepresyjnego w organizmie. Tego połączenia nie powinno się stosować. Lekarz może zamienić lek przeciwdepresyjny na bezpieczniejszy dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy stosować cytalopramu razem z nilotynibem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. U pacjenta leczonego nilotynibem, który wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, należy wybrać lek o niewielkim wpływie na odstęp QT i uzgodnić zmianę z lekarzem prowadzącym oraz hematologiem. Jeśli połączenia nie da się uniknąć do czasu zmiany leczenia, konieczna jest kontrola EKG z oceną QTc oraz wyrównanie stężenia potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, ponieważ ChPL cytalopramu wskazuje, że zaburzenia te zwiększają ryzyko złośliwych arytmii[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację komór może się sumować. ChPL cytalopramu wskazuje, że nie przeprowadzono badań jednoczesnego stosowania z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT i nie można wykluczyć efektu addytywnego[1]. ChPL nilotynibu zaleca ostrożność u pacjentów, u których występuje lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT, w tym przy stosowaniu leków przeciwarytmicznych i innych substancji wydłużających QT[4]. Dodatkowo nilotynib jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i in vitro hamuje także CYP2D6[4], a cytalopram jest częściowo metabolizowany przez te enzymy, więc możliwe jest zwiększenie jego stężenia i dalszy wzrost ryzyka wydłużenia QT.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Nilotynib – inhibitor CYP2D6[5], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
- Nilotynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], cytalopram – substrat CYP3A4[6]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
- Nilotynib: inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor UGT1A1[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, zasłabnięcia, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ AmantadynaNie łącz difenhydraminy z amantadyną.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli bierzesz amantadynę, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na sen albo alergię.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli bierzesz amantadynę, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na sen albo alergię.
Difenhydraminy, czyli leku na sen i alergię, nie łącz z amantadyną. Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a przyjmowane razem zwiększają to ryzyko. Mogą też wspólnie wywołać splątanie, omamy, suchość w ustach i trudności z oddawaniem moczu, zwłaszcza u starszych osób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- splątanie lub omamy
- trudności z oddawaniem moczu
- silna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz difenhydraminy z amantadyną. U pacjenta leczonego amantadyną nie wydawaj difenhydraminy jako leku nasennego ani przeciwalergicznego i skieruj go do lekarza. W leczeniu objawów alergii lekarz może rozważyć lek przeciwhistaminowy o słabym działaniu przeciwcholinergicznym i uspokajającym, po ocenie ryzyka wydłużenia odstępu QT. Jeśli oba leki zostały już przyjęte razem, odstaw difenhydraminę i oceń pacjenta pod kątem zaburzeń rytmu serca i objawów antycholinergicznych.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT i groźnymi komorowymi zaburzeniami rytmu, w tym torsade de pointes. Może też nasilić objawy antycholinergiczne, takie jak splątanie, omamy, nadmierna senność, zaparcia i zatrzymanie moczu, szczególnie u osób starszych.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego się sumuje i rośnie ryzyko częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Difenhydraminy nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Amantadyny również nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[2]. Dodatkowo difenhydramina działa przeciwmuskarynowo i nasila działanie innych leków przeciwcholinergicznych[1]. Amantadyna nasila ośrodkowe działania niepożądane leków przeciwcholinergicznych, takie jak splątanie i omamy[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość i miarowość rytmu serca
- objawy antycholinergiczne – splątanie, omamy, zatrzymanie moczu, zaparcia
- nadmierna senność i zaburzenia równowagi
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko majaczenia, splątania i omamów przy sumowaniu działania przeciwcholinergicznego jest większe, a choroby serca zwiększają ryzyko arytmii. |
| ObniżonyeGFR · amantadyna | ryzyko rośnie | Amantadyna jest wydalana przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek jej stężenie rośnie, co nasila ryzyko działań niepożądanych ze strony serca i ośrodkowego układu nerwowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ AmiodaronDifenhydraminy nie należy podawać pacjentowi leczonemu amiodaronem.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczenie amiodaronem trwa lub zakończyło się w ostatnich miesiącach, i zapytaj farmaceutę albo lekarza o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczenie amiodaronem trwa lub zakończyło się w ostatnich miesiącach, i zapytaj farmaceutę albo lekarza o bezpieczny zamiennik.
Nie łącz difenhydraminy z amiodaronem. Oba leki wpływają na pracę serca i razem mogą wywołać groźne, zagrażające życiu zaburzenia rytmu. Amiodaron dodatkowo zwiększa ilość difenhydraminy w organizmie, co nasila senność i suchość w ustach. Amiodaron bardzo długo utrzymuje się w organizmie, dlatego to ryzyko trwa jeszcze kilka miesięcy po zakończeniu leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, zasłabnięcie lub omdlenie
- silna senność lub splątanie
- suchość w ustach lub trudność z oddawaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Difenhydraminy nie należy podawać pacjentowi leczonemu amiodaronem. Połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Interakcje amiodaronu mogą występować jeszcze kilka miesięcy po zakończeniu jego stosowania[4]. Przy objawach alergii można rozważyć lek przeciwhistaminowy o minimalnym wpływie na odstęp QT, np. cetyryzynę, a przy bezsenności należy w pierwszej kolejności zalecić metody niefarmakologiczne i konsultację z lekarzem prowadzącym. Jeśli pacjent już przyjął difenhydraminę, należy ocenić EKG z odstępem QTc oraz stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT i zagrażającym życiu częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes. Możliwe są też nasilona senność i objawy przeciwcholinergiczne. Pacjent leczony amiodaronem ma zwykle rozpoznaną chorobę serca, która sama w sobie wyklucza stosowanie difenhydraminy[2].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie się sumuje. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwarytmicznymi klasy III, do których należy amiodaron[1]. Amiodaron i jego metabolit deetyloamiodaron hamują CYP2D6[4], a difenhydramina jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie i nie należy jej łączyć z inhibitorami tego enzymu[1]. Wzrost stężenia difenhydraminy może dodatkowo nasilać wydłużenie QT, sedację i działanie przeciwcholinergiczne.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP2D6[6]
- Amiodaron: inhibitor CYP1A2[7], inhibitor CYP2B6[7], inhibitor CYP2C19[7], inhibitor CYP2C8[7], umiarkowany inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OCT2[7], inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[7], wrażliwy substrat CYP3A4[7]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przy przypadkowym połączeniu
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zasłabnięcia, omdlenia
- nadmierna sedacja i objawy przeciwcholinergiczne
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · amiodaron | inne zalecenie | Interakcje amiodaronu mogą występować jeszcze kilka miesięcy po zakończeniu leczenia, dlatego przeciwwskazanie do difenhydraminy obowiązuje również w tym okresie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ KlozapinaDifenhydraminy nie należy stosować u pacjenta leczonego klozapiną.Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy leczysz się klozapiną, a jeśli potrzebujesz leku na sen lub alergię, zapytaj farmaceutę albo lekarza prowadzącego o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy leczysz się klozapiną, a jeśli potrzebujesz leku na sen lub alergię, zapytaj farmaceutę albo lekarza prowadzącego o bezpieczny zamiennik.
Difenhydramina, popularny lek nasenny i przeciwalergiczny, nie powinna być łączona z klozapiną. Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem silnie zwalniają pracę jelit i pęcherza, co przy klozapinie może skończyć się groźnym zatrzymaniem pracy jelit. Razem mogą też wywołać silną senność, splątanie, spadki ciśnienia i upadki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca lub omdlenie
- brak wypróżnienia przez kilka dni, wzdęty i bolesny brzuch, wymioty
- trudności z oddaniem moczu
- silna senność, trudność z obudzeniem się, płytki lub wolny oddech
- splątanie, dezorientacja, widzenie rzeczy, których nie ma
- zawroty głowy przy wstawaniu, upadki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Difenhydraminy nie należy stosować u pacjenta leczonego klozapiną[1]. Przy objawach alergii wybierz lek przeciwhistaminowy II generacji, a problem z bezsennością skieruj do psychiatry prowadzącego leczenie klozapiną. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, oceń wypróżnienia, oddawanie moczu, stopień senności i stan świadomości, a w razie kołatania serca, omdlenia lub splątania skieruj go pilnie do lekarza.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes oraz nasilone działanie przeciwcholinergiczne – ciężkie zaparcia aż do niedrożności porażennej jelit, zatrzymanie moczu i majaczenie. Możliwe są też nadmierna senność, zahamowanie oddychania, niedociśnienie ortostatyczne z upadkami, a w rzadkich przypadkach zapaść krążeniowa z zatrzymaniem czynności serca lub oddychania[2].
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, działają silnie przeciwcholinergicznie, uspokajająco i obniżają ciśnienie tętnicze, a ich działania się sumują. Difenhydraminy nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz typu torsade de pointes[1]. Difenhydramina nasila działanie przeciwcholinergiczne innych leków oraz uspokajające działanie leków hamujących OUN[1]. Klozapina nasila ośrodkowe działanie leków przeciwhistaminowych, a przy lekach o działaniu przeciwcholinergicznym, hipotensyjnym i hamującym oddychanie wymaga ostrożności z powodu działania addytywnego[2]. Istotna interakcja farmakokinetyczna przez hamowanie CYP2D6 jest mało prawdopodobna, ponieważ inhibitory tego izoenzymu w niewielkim stopniu wpływają na stężenie klozapiny[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przy przypadkowym łączeniu
- stężenie potasu i magnezu
- wypróżnienia i objawy niedrożności jelit
- oddawanie moczu
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- stopień sedacji i częstość oddechów
- objawy majaczenia i splątania
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania przeciwcholinergicznego i uspokajającego szczególnie często prowadzi do majaczenia, zatrzymania moczu, zaparć i upadków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ DonepezylNie łącz difenhydraminy z donepezylem.Nie bierz difenhydraminy razem z donepezylem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na sen lub alergię.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz difenhydraminy razem z donepezylem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na sen lub alergię.
Difenhydramina, popularna w tabletkach na sen i na alergię, osłabia działanie donepezylu, czyli leku na pamięć. U osoby z otępieniem może nasilić splątanie, zaburzenia pamięci i spowodować dezorientację. Oba leki mogą też zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko rośnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcie lub omdlenie
- bardzo wolne tętno, zawroty głowy
- nagłe splątanie, dezorientacja lub widzenie rzeczy, których nie ma
- trudność w oddaniu moczu
- silna senność lub upadki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz difenhydraminy z donepezylem[1][2][3]. Przy objawach alergii wybierz lek przeciwhistaminowy bez istotnego działania antycholinergicznego, a przy bezsenności omów z lekarzem przyczynę zaburzeń snu zamiast sięgać po lek nasenny bez recepty. Jeśli pacjent już przyjął oba leki, obserwuj go pod kątem kołatania serca, omdleń, splątania i zatrzymania moczu, a przy objawach sercowych wykonaj EKG[4].
Skutek kliniczny
Najważniejsze skutki to ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca oraz osłabienie leczenia otępienia. Antycholinergiczne działanie difenhydraminy u osoby z chorobą Alzheimera może nasilać splątanie, pogarszać pamięć i wywołać majaczenie, a także powodować zatrzymanie moczu, zaparcia i upadki. Sumowanie wpływu na odstęp QT i skłonność donepezylu do zwalniania rytmu serca zwiększają ryzyko torsade de pointes.
Mechanizm
Leki działają przeciwstawnie na przekaźnictwo cholinergiczne – difenhydramina blokuje receptory muskarynowe, a donepezyl hamuje acetylocholinoesterazę i zwiększa dostępność acetylocholiny. Donepezyl może zaburzać działanie leków antycholinergicznych, a lek antycholinergiczny osłabia działanie donepezylu[4]. Oba leki wiążą się z ryzykiem zaburzeń rytmu serca – u pacjentów przyjmujących donepezyl zgłaszano wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[4], a difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes[1][2][3]. Dodatkowo difenhydramina hamuje CYP2D6[1], który w mniejszym stopniu uczestniczy w metabolizmie donepezylu[4], co może nieznacznie zwiększać jego stężenie.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- częstość akcji serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu
- stan poznawczy i objawy majaczenia
- oddawanie moczu i wypróżnienia
- ryzyko upadków
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Żel lub krem na skórępostać · difenhydramina | ryzyko maleje | Difenhydramina stosowana miejscowo na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry wchłania się w małym stopniu i nie stwarza istotnego ryzyka interakcji. Unikaj stosowania na duże lub uszkodzone powierzchnie skóry, bo wtedy wchłanianie ogólnoustrojowe może być znaczące. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych z otępieniem działanie antycholinergiczne difenhydraminy szczególnie łatwo wywołuje majaczenie, zatrzymanie moczu i upadki, a choroby serca i zaburzenia elektrolitowe dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.