Interakcje / Dihydroergotamina / Dihydroergotamina i tikagrelor
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj dihydroergotaminy u pacjenta leczonego tikagrelorem.
Nie zaczynaj dihydroergotaminy, a jeśli już ją przyjmujesz razem z tikagrelorem, skontaktuj się szybko z lekarzem w sprawie innego leku i nie odstawiaj tikagreloru na własną rękę.
Połączenie przeciwwskazaneDihydroergotamina+ TikagrelorNie stosuj dihydroergotaminy u pacjenta leczonego tikagrelorem.Nie zaczynaj dihydroergotaminy, a jeśli już ją przyjmujesz razem z tikagrelorem, skontaktuj się szybko z lekarzem w sprawie innego leku i nie odstawiaj tikagreloru na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj dihydroergotaminy, a jeśli już ją przyjmujesz razem z tikagrelorem, skontaktuj się szybko z lekarzem w sprawie innego leku i nie odstawiaj tikagreloru na własną rękę.
Tikagrelor przyjmujesz zwykle po zawale lub przy chorobie serca, a dihydroergotamina obkurcza naczynia krwionośne i u osób z chorobą serca może wywołać niedokrwienie serca. Tikagrelor dodatkowo spowalnia usuwanie dihydroergotaminy z organizmu, więc jej działanie może być silniejsze. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, ucisk lub pieczenie w klatce piersiowej – wezwij pogotowie
- duszność lub kołatanie serca
- blade, zimne, drętwiejące albo bolące palce rąk lub stóp
- silny ból głowy z bardzo wysokim ciśnieniem
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj dihydroergotaminy u pacjenta leczonego tikagrelorem. Tikagreloru nie łączy się z alkaloidami sporyszu[1], a dihydroergotamina jest przeciwwskazana w chorobie niedokrwiennej serca[2]. Zamiana tikagreloru na inny inhibitor P2Y12 nie rozwiązuje problemu, bo przeciwwskazanie wynika z choroby wieńcowej. Wskazanie do dihydroergotaminy, czyli profilaktykę migreny albo niedociśnienie, należy leczyć lekiem bez działania naczynioskurczowego po konsultacji z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia dihydroergotaminy może nasilić skurcz naczyń wieńcowych i obwodowych z ryzykiem niedokrwienia mięśnia sercowego, zawału oraz niedokrwienia kończyn. Tikagrelor stosuje się u chorych z ostrym zespołem wieńcowym lub po zawale, a w chorobie niedokrwiennej serca, w tym po przebytym zawale, dihydroergotamina jest przeciwwskazana[2]. Dlatego w populacji leczonej tikagrelorem połączenie stwarza zagrożenie życia.
Mechanizm
Tikagrelor jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i może zwiększać narażenie na substraty tego enzymu o wąskim indeksie terapeutycznym, w tym na alkaloidy sporyszu[1]. Dihydroergotamina jest metabolizowana przez cytochrom P-450, a zahamowanie jej metabolizmu nasila toksyczność alkaloidu[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ból w klatce piersiowej i objawy niedokrwienia mięśnia sercowego
- ciśnienie tętnicze
- bladość, oziębienie, drętwienie lub ból palców rąk i stóp
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dihydroergotaminum Filofarm 2 mg/g, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dihydroergotaminum-filofarm-100019108/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuDihydroergotaminaa alkoholNie trzeba zmieniać leczenia u pacjenta pijącego okazjonalnie małe ilości alkoholu, ale warto zalecić ograniczenie alkoholu jako czynnika wyzwalającego migrenę.Ogranicz alkohol w czasie leczenia migreny i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli pijesz regularnie albo masz chorą wątrobę.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol w czasie leczenia migreny i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli pijesz regularnie albo masz chorą wątrobę.
Alkohol nie wchodzi w groźne reakcje z tym lekiem, ale może wywołać lub nasilić ból głowy i osłabić efekt leczenia. Razem z lekiem może też nasilać nudności i zawroty głowy. Jeśli dużo pijesz lub masz chorą wątrobę, tego leku nie wolno stosować bez rozmowy z lekarzem. Krople zawierają odrobinę alkoholu – mniej więcej tyle, ile jest w kilku łykach piwa.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silniejszy lub częstszy ból głowy po alkoholu
- nudności lub wymioty
- zawroty głowy
- zimne, blade lub drętwiejące palce dłoni lub stóp
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać leczenia u pacjenta pijącego okazjonalnie małe ilości alkoholu, ale warto zalecić ograniczenie alkoholu jako czynnika wyzwalającego migrenę. U pacjenta przewlekle nadużywającego alkoholu należy przed wydaniem leku ustalić, czy nie ma choroby wątroby, która jest przeciwwskazaniem[1]. Osobom, które muszą całkowicie unikać etanolu, należy powiedzieć, że roztwór doustny zawiera alkohol[1].
Skutek kliniczny
Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu najpewniej nie wywołuje istotnych klinicznie skutków. Alkohol może jednak osłabiać skuteczność leczenia migreny, bo prowokuje napady bólu głowy, a także nasilać nudności i zawroty głowy. U osób przewlekle nadużywających alkoholu z uszkodzeniem wątroby dihydroergotamina jest przeciwwskazana ze względu na chorobę wątroby[1].
Mechanizm
Interakcja dihydroergotaminy z alkoholem pitym przez pacjenta nie jest dobrze udokumentowana, a ryzyko wynika głównie z przeciwstawnego wpływu obu substancji na naczynia i z wpływu alkoholu na wątrobę. Dihydroergotamina jest alkaloidem sporyszu, który obkurcza naczynia i działa na receptory serotoninowe i adrenergiczne. Alkohol rozszerza naczynia i u wielu chorych jest czynnikiem wyzwalającym napad migreny, co może osłabiać efekt leczenia. Oba czynniki mogą też nasilać nudności i zawroty głowy. ChPL dihydroergotaminy w roztworze doustnym nie zawiera zalecenia unikania alkoholu, ale wymienia choroby wątroby wśród przeciwwskazań[1]. Dotyczy to także alkoholowego uszkodzenia wątroby. Roztwór doustny sam zawiera 42,5% v/v etanolu, czyli od 212,5 mg do 637,5 mg w jednorazowej dawce 0,5–1,5 ml[1]. Według ChPL ilość etanolu w 1,5 ml odpowiada 13 ml piwa i nie powoduje zauważalnych skutków[1].
Monitorować
- częstość i nasilenie napadów migreny w zależności od picia alkoholu
- nudności i zawroty głowy
- objawy niedokrwienia obwodowego – zimne, blade lub drętwiejące palce
- u pijących przewlekle – parametry czynności wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu wiąże się z ryzykiem uszkodzenia wątroby, a choroby wątroby są przeciwwskazaniem do stosowania dihydroergotaminy. Przed wydaniem leku należy ocenić czynność wątroby. |
| Roztwór doustnypostać · alkohol | inne zalecenie | Roztwór doustny zawiera 42,5% v/v etanolu, czyli od 212,5 mg do 637,5 mg w dawce jednorazowej. Należy o tym poinformować osoby utrzymujące abstynencję oraz przyjmujące leki źle tolerowane z alkoholem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dihydroergotaminum Filofarm 2 mg/g, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dihydroergotaminum-filofarm-100019108/
Interakcja o niejasnym znaczeniuTikagrelora alkoholZalecaj choremu unikanie alkoholu albo spożywanie wyłącznie małych ilości okazjonalnie.Unikaj alkoholu lub pij go tylko okazjonalnie i w bardzo małej ilości, a przy niepokojących objawach skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Unikaj alkoholu lub pij go tylko okazjonalnie i w bardzo małej ilości, a przy niepokojących objawach skontaktuj się z lekarzem.
Alkohol nie jest wprost zakazany przy tym leku, ale najlepiej go unikać. Tikagrelor sam zwiększa ryzyko krwawień, a alkohol może drażnić żołądek i nasilać skłonność do krwawienia. Szczególnie ważne jest to przy większych ilościach alkoholu i przy jednoczesnym przyjmowaniu aspiryny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne lub krwawe stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny ból w nadbrzuszu
- niewyjaśnione siniaki lub długie krwawienie z nosa albo dziąseł
- żółtaczka (zażółcenie skóry lub białek oczu)
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj choremu unikanie alkoholu albo spożywanie wyłącznie małych ilości okazjonalnie. Nie zalecaj picia większych ilości ani picia w formie epizodów upojenia. Chorego, który pije regularnie lub dużo, poinformuj o zwiększonym ryzyku krwawienia i poproś o zgłaszanie objawów krwawienia lekarzowi. Przy podejrzeniu uszkodzenia wątroby skieruj chorego do lekarza prowadzącego, bo ciężkie zaburzenie jej czynności jest przeciwwskazaniem do tikagreloru[1].
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym piciu małych ilości nie opisano klinicznie istotnego nasilenia działania tikagreloru. Większe ilości alkoholu mogą zwiększać ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, siniaków i dłuższego krwawienia po drobnych urazach. Przewlekłe nadużywanie alkoholu może dodatkowo pogarszać czynność wątroby, co ogranicza możliwość bezpiecznego stosowania tikagreloru.
Mechanizm
Charakterystyka produktu leczniczego nie wspomina o alkoholu[1], więc ocena opiera się na wiedzy farmakologicznej, a nie na badaniach z tikagrelorem. Tikagrelor hamuje czynność płytek krwi i sam zwiększa ryzyko krwawień. Alkohol, zwłaszcza w większych ilościach, drażni błonę śluzową żołądka, może nasilać skłonność do krwawień i przy przewlekłym nadużywaniu uszkadza wątrobę. Zależności tych nie potwierdzono badaniem z tikagrelorem, to wniosek z mechanizmów działania obu substancji. Ciężkie zaburzenie czynności wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania tikagreloru[1], więc uszkodzenie wątroby przez alkohol ma tu znaczenie dodatkowe.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (czarne stolce, krwawe wymioty, ból w nadbrzuszu)
- siniaki, krwawienia z nosa i dziąseł
- czynność wątroby u osób regularnie pijących alkohol
- wzorzec spożycia alkoholu (ilość i częstość)
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub epizody upojeniailość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy dużych ilościach alkoholu lub epizodach upojenia rośnie ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu kwasu acetylosalicylowego. Zalecaj unikanie alkoholu i omów ryzyko z lekarzem. |
| Przewlekłe nadużywanieczas leczenia · pacjent | interakcja nie dotyczy | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby, a ciężkie zaburzenie jej czynności jest przeciwwskazaniem do tikagreloru. Skieruj chorego do lekarza prowadzącego w celu oceny czynności wątroby i zasadności leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/
Inne interakcje tych leków 338
Połączenie przeciwwskazaneAtazanawir+ TikagrelorNie stosować tikagreloru u pacjenta przyjmującego atazanawir – połączenie jest przeciwwskazane w ChPL tikagreloru.Nie zaczynaj przyjmować tikagreloru razem z atazanawirem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tikagreloru razem z atazanawirem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek.
Atazanawir, lek stosowany w leczeniu zakażenia HIV, mocno zwiększa ilość tikagreloru we krwi. Tikagrelor rozrzedza krew, więc przy takim połączeniu ryzyko groźnych krwawień bardzo rośnie. Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- siniaki pojawiające się bez powodu
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- krew w moczu lub różowy mocz
- wymioty z krwią lub fusowatą treścią
- nagły silny ból głowy, zaburzenia widzenia lub mowy
- nasilona duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosować tikagreloru u pacjenta przyjmującego atazanawir – połączenie jest przeciwwskazane w ChPL tikagreloru.[1] Gdy pacjent leczony atazanawirem wymaga podwójnej terapii przeciwpłytkowej, należy wybrać inny inhibitor P2Y12 po konsultacji z kardiologiem i lekarzem prowadzącym leczenie HIV albo rozważyć zmianę schematu przeciwretrowirusowego na niehamujący CYP3A4. Klopidogrel nie jest prostym zamiennikiem, ponieważ ChPL atazanawiru opisuje także jego interakcję przez CYP3A4.[2] Jeśli połączenie zostało już zastosowane, należy pilnie skontaktować się z lekarzem i obserwować pacjenta w kierunku krwawień.
Skutek kliniczny
Istotne zwiększenie narażenia na tikagrelor i nasilenie hamowania agregacji płytek prowadzi do zwiększonego ryzyka krwawień, w tym ciężkich. Mogą się też nasilać inne zależne od stężenia działania niepożądane tikagreloru, takie jak duszność.
Mechanizm
Atazanawir, zwłaszcza wzmocniony rytonawirem, jest silnym inhibitorem CYP3A4, a tikagrelor jest metabolizowany głównie przez ten izoenzym.[1] Mechanizm interakcji polega na hamowaniu CYP3A4 przez atazanawir i rytonawir, co zwiększa aktywność przeciwpłytkową tikagreloru.[2] W badaniu z ketokonazolem, innym silnym inhibitorem CYP3A4, AUC tikagreloru zwiększyło się 7,3 razy, a Cmax 2,4 razy, przy zmniejszeniu Cmax i AUC czynnego metabolitu odpowiednio o 89% i 56%, a ChPL tikagreloru przewiduje podobne działanie atazanawiru.[1] Spadek stężenia metabolitu nie równoważy wzrostu narażenia na tikagrelor, ponieważ związek macierzysty sam jest aktywny przeciwpłytkowo.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy krwawienia (skóra, dziąsła, przewód pokarmowy, drogi moczowe)
- morfologia krwi z hemoglobiną
- duszność
- ciśnienie tętnicze i tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/
Połączenie przeciwwskazaneDarunawir+ TikagrelorNie łącz tikagreloru ze wzmocnionym darunawirem.Nie zaczynaj przyjmować tikagreloru razem z darunawirem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwpłytkowy.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tikagreloru razem z darunawirem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwpłytkowy.
Darunawir stosowany w leczeniu HIV podaje się razem z lekiem wzmacniającym, który spowalnia rozkład tikagreloru w organizmie. Tikagrelor gromadzi się wtedy we krwi w dużo większej ilości niż zwykle. To znacznie zwiększa ryzyko groźnych krwawień, dlatego tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- nowe siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krew w moczu, czerwony lub czarny smolisty stolec
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy kawy
- silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz tikagreloru ze wzmocnionym darunawirem[1][2][3]. Jako lek przeciwpłytkowy wybierz preparat, na który nie wpływa hamowanie ani indukcja CYP, np. prasugrel[1]. Klopidogrelu również nie zaleca się ze wzmocnionym darunawirem, ponieważ jego czynny metabolit może powstawać w mniejszej ilości i działanie przeciwpłytkowe słabnie[1]. Gdy tikagrelor jest niezbędny, decyzję o zmianie schematu przeciwwirusowego podejmuje lekarz prowadzący leczenie zakażenia HIV wspólnie z kardiologiem.
Skutek kliniczny
Wielokrotny wzrost ekspozycji na tikagrelor nasila hamowanie płytek i zwiększa ryzyko krwawień, w tym ciężkich[1][4]. Połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3].
Mechanizm
Darunawir wzmocniony rytonawirem lub kobicystatem silnie hamuje CYP3A i glikoproteinę P, a tikagrelor jest przede wszystkim substratem CYP3A4 i glikoproteiny P[1][4]. Zahamowanie tych dróg zmniejsza klirens tikagreloru i zwiększa jego stężenie w osoczu[1]. Silny inhibitor CYP3A4 ketokonazol zwiększył Cmax tikagreloru 2,4-krotnie, a AUC 7,3-krotnie, i podobnego działania oczekuje się po innych silnych inhibitorach, w tym rytonawirze[4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy krwawienia (krwawienie z dziąseł i nosa, siniaki, krew w moczu lub stolcu, smoliste stolce)
- morfologia krwi przy podejrzeniu krwawienia
- objawy neurologiczne sugerujące krwawienie śródczaszkowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Krka 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-krka-100401954/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/
Połączenie przeciwwskazaneDihydroergotamina+ LinezolidNie łącz linezolidu z dihydroergotaminą – linezolidu nie podaje się pacjentom przyjmującym agonistów receptorów 5-HT1, chyba że zapewniona jest ścisła obserwacja i monitorowanie ciśnienia tętniczego.Nie bierz dihydroergotaminy w czasie leczenia linezolidem, dopóki lekarz nie zdecyduje, jak bezpiecznie połączyć albo zmienić leczenie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz dihydroergotaminy w czasie leczenia linezolidem, dopóki lekarz nie zdecyduje, jak bezpiecznie połączyć albo zmienić leczenie.
Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Antybiotyk linezolid nasila działanie leków wpływających na serotoninę i podnoszących ciśnienie, a dihydroergotamina działa właśnie w ten sposób. Razem mogą wywołać groźny wzrost ciśnienia albo zespół serotoninowy z gorączką, drżeniem i splątaniem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból głowy lub kołatanie serca
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- wysoka gorączka, nadmierne pocenie się
- drżenie, sztywność mięśni, zaburzenia koordynacji
- niepokój, splątanie, dezorientacja
- zimne, blade lub bolesne palce dłoni i stóp
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz linezolidu z dihydroergotaminą – linezolidu nie podaje się pacjentom przyjmującym agonistów receptorów 5-HT1, chyba że zapewniona jest ścisła obserwacja i monitorowanie ciśnienia tętniczego[1][2][3]. Najbezpieczniej wstrzymać dihydroergotaminę na czas leczenia linezolidem albo wybrać inny antybiotyk zgodnie z antybiogramem. Jeśli połączenie jest niezbędne, stosuje się je wyłącznie w warunkach ścisłej obserwacji z kontrolą ciśnienia i objawów zespołu serotoninowego.
Skutek kliniczny
Możliwy zespół serotoninowy z dezorientacją, niepokojem, drżeniem, potliwością i wysoką gorączką[1]. Możliwy też gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego i nasilenie niedokrwienia, w tym wieńcowego i obwodowego.
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy[1] – nasila działanie leków serotoninergicznych i reakcje presyjne. Dihydroergotamina jest alkaloidem sporyszu pobudzającym receptory serotoninowe 5-HT1 i obkurczającym naczynia, a w połączeniu z lekami serotoninergicznymi może wywołać zespół serotoninowy[4]. Jednoczesne stosowanie sumuje działanie serotoninergiczne i naczynioskurczowe obu leków. Interakcja nie dotyczy metabolizmu, bo linezolid nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów cytochromu P450[1].
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- objawy zespołu serotoninowego (dezorientacja, niepokój, drżenie, potliwość, gorączka, sztywność mięśni)
- objawy niedokrwienia (ból w klatce piersiowej, zimne, blade lub bolesne palce dłoni i stóp)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Linezolid Krka 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/linezolid-krka-100339735/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Linezolid Polpharma 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/linezolid-polpharma-100345345/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dihydroergotaminum Filofarm 2 mg/g, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dihydroergotaminum-filofarm-100019108/
Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ DihydroergotaminaNie stosuj ergotaminy w trakcie leczenia dihydroergotaminą.Nie przyjmuj ergotaminy, jeśli bierzesz dihydroergotaminę, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na ból głowy.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj ergotaminy, jeśli bierzesz dihydroergotaminę, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na ból głowy.
Ergotamina i dihydroergotamina to leki z tej samej grupy i oba silnie zwężają naczynia krwionośne. Przyjęte razem mogą gwałtownie podnieść ciśnienie, wywołać zawał serca albo niedokrwienie palców rąk i stóp. Tych leków nie wolno łączyć, a przy zmianie jednego na drugi trzeba odczekać co najmniej dobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- silny ból głowy z bardzo wysokim ciśnieniem
- zimne, blade lub sine palce rąk albo stóp
- drętwienie lub ból kończyn
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj ergotaminy w trakcie leczenia dihydroergotaminą[1]. Między przyjęciem dihydroergotaminy a ergotaminy zachowaj odstęp co najmniej 24 godzin[2]. Pacjenta przyjmującego dihydroergotaminę przewlekle, który potrzebuje leku na napad migreny, kieruj do lekarza w celu doboru leczenia bez alkaloidów sporyszu.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie grozi wzrostem ciśnienia tętniczego i zawałem mięśnia sercowego[1]. Sumowanie działania naczynioskurczowego zwiększa też ryzyko niedokrwienia kończyn typowego dla zatrucia alkaloidami sporyszu.
Mechanizm
Ergotamina i dihydroergotamina to alkaloidy sporyszu o tym samym kierunku działania na receptory serotoninowe, alfa-adrenergiczne i dopaminowe. Oba leki zwężają naczynia krwionośne, więc ich łączne podanie sumuje skurcz naczyń obwodowych i wieńcowych. Ergotaminy nie łączy się z lekami zwężającymi naczynia[1].
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- ból w klatce piersiowej i objawy niedokrwienia mięśnia sercowego
- objawy niedokrwienia kończyn – ziębnięcie, sinienie, ból, drętwienie palców
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 hpacjent | ryzyko maleje | Przy odstępie co najmniej 24 godzin między dihydroergotaminą a ergotaminą leki można stosować kolejno, nie jednocześnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dihydroergotaminum Filofarm 2 mg/g, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dihydroergotaminum-filofarm-100019108/
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy, tikagrelor, seleksypag)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaJednoczesne stosowanie leku przeciwpłytkowego i inhibitora czynnika Xa jest dopuszczalne tylko przy jasnym wskazaniu do obu leków, przez możliwie najkrótszy czas i po ocenie ryzyka krwawienia.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek przeciwpłytkowy i lek przeciwkrzepliwy z tej grupy, nie odstawiaj ani nie dokładaj żadnego z nich bez decyzji lekarza i niezwłocznie zgłaszaj każde nietypowe krwawienie.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek przeciwpłytkowy i lek przeciwkrzepliwy z tej grupy, nie odstawiaj ani nie dokładaj żadnego z nich bez decyzji lekarza i niezwłocznie zgłaszaj każde nietypowe krwawienie.
Leki przeciwpłytkowe, takie jak kwas acetylosalicylowy, klopidogrel czy tikagrelor, oraz leki przeciwkrzepliwe, takie jak rywaroksaban, apiksaban czy edoksaban, zmniejszają krzepliwość krwi w różny sposób. Przyjmowane razem wzmacniają swoje działanie, przez co łatwiej o krwawienie, także poważne. Lekarze czasem celowo zalecają takie połączenie, na przykład po wszczepieniu stentu, ale zwykle tylko na określony czas.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- krew w moczu lub różowy albo brunatny mocz
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- długo niezatrzymujące się krwawienie z nosa lub dziąseł
- duże, niewyjaśnione siniaki
- nagły silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia, osłabienie jednej strony ciała
- silne osłabienie, zawroty głowy, bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Jednoczesne stosowanie leku przeciwpłytkowego i inhibitora czynnika Xa jest dopuszczalne tylko przy jasnym wskazaniu do obu leków, przez możliwie najkrótszy czas i po ocenie ryzyka krwawienia. U pacjentów z migotaniem przedsionków po przezskórnej interwencji wieńcowej preferuje się połączenie antykoagulantu z klopidogrelem, a terapię potrójną z kwasem acetylosalicylowym ogranicza się do okresu okołozabiegowego lub krótkiego czasu po zabiegu. Prasugrelu i tikagrelu nie zaleca się rutynowo w terapii potrójnej. Należy unikać długotrwałego stosowania kwasu acetylosalicylowego w dawkach większych niż kardioprotekcyjne. Eptyfibatyd i kangrelor stosuje się wyłącznie w szpitalu, z uwzględnieniem czasu ostatniej dawki inhibitora czynnika Xa. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego warto rozważyć ochronę inhibitorem pompy protonowej. Należy unikać dokładania niesteroidowych leków przeciwzapalnych.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, w tym krwawień z przewodu pokarmowego, krwawień wewnątrzczaszkowych i krwawień wymagających hospitalizacji lub przetoczenia krwi. Ryzyko rośnie wraz z liczbą leków wpływających na hemostazę, dlatego terapia potrójna (antykoagulant i dwa leki przeciwpłytkowe) jest obarczona największym ryzykiem. Połączenie ma jednak uznane wskazania, na przykład u pacjentów z migotaniem przedsionków po ostrym zespole wieńcowym lub po wszczepieniu stentu oraz w przewlekłej chorobie wieńcowej lub tętnic obwodowych, gdzie stosuje się dawkę naczyniową rywaroksabanu z kwasem acetylosalicylowym.
Mechanizm
Leki przeciwpłytkowe hamują agregację płytek krwi różnymi drogami. Kwas acetylosalicylowy blokuje cyklooksygenazę płytkową. Klopidogrel, prasugrel, tikagrelor, tyklopidyna i kangrelor blokują receptor P2Y12. Eptyfibatyd blokuje glikoproteinę IIb/IIIa. Cylostazol hamuje fosfodiesterazę 3. Seleksypag, iloprost, treprostynil i epoprostenol pobudzają receptor prostacykliny. Inhibitory czynnika Xa hamują osoczowy układ krzepnięcia i zmniejszają powstawanie trombiny. Jednoczesne zahamowanie hemostazy płytkowej i osoczowej sumuje się i zwiększa skłonność do krwawień. Jest to interakcja farmakodynamiczna wspólna dla wszystkich leków obu grup. Różni się jedynie jej nasilenie, które jest największe dla leków blokujących receptor P2Y12, eptyfibatydu i kangreloru, a mniejsze dla analogów prostacykliny, seleksypagu i cylostazolu. Tikagrelor słabo hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, ale ten wpływ na stężenie rywaroksabanu, apiksabanu i edoksabanu ma małe znaczenie wobec efektu farmakodynamicznego.
Monitorować
- objawy krwawienia jawnego i utajonego (smoliste stolce, krwiomocz, krwawienia z nosa i dziąseł)
- morfologia krwi z oceną hemoglobiny i płytek krwi
- czynność nerek (eGFR lub klirens kreatyniny) w celu doboru dawki inhibitora czynnika Xa
- czynność wątroby
- planowany czas trwania terapii skojarzonej i termin odstawienia leku przeciwpłytkowego
Kiedy ocena się zmienia
| Kwas acetylosalicylowy w dawce większej niż kardioprotekcyjnadawka · leki przeciwpłytkowe | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie kwasu acetylosalicylowego w dawkach przeciwbólowych lub przeciwzapalnych z inhibitorem czynnika Xa wyraźnie zwiększa ryzyko krwawień i powinno być unikane. |
| Terapia potrójna dłużej niż okres okołozabiegowyczas leczenia · leki przeciwpłytkowe | ryzyko rośnie | Połączenie inhibitora czynnika Xa z dwoma lekami przeciwpłytkowymi niesie największe ryzyko krwawień i powinno trwać możliwie krótko, z jasno określonym terminem odstawienia kwasu acetylosalicylowego. |
| Dawka naczyniowa rywaroksabanu z kwasem acetylosalicylowymdawka · inhibitory czynnika Xa | inne zalecenie | Mała dawka rywaroksabanu podawana dwa razy na dobę razem z kwasem acetylosalicylowym jest celowym schematem w przewlekłej chorobie wieńcowej lub tętnic obwodowych i zmniejsza ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych kosztem umiarkowanego wzrostu ryzyka krwawień. |
| Dożylnadroga podania · leki przeciwpłytkowe | inne zalecenie | Eptyfibatyd, kangrelor, epoprostenol oraz dożylne postacie iloprostu i treprostynilu stosuje się w warunkach szpitalnych, a decyzję o podaniu podejmuje się z uwzględnieniem czasu przyjęcia ostatniej dawki inhibitora czynnika Xa i czynności nerek. |
| wiek ≥ 75 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawień przy terapii skojarzonej jest większe, dlatego szczególnie ważne są skrócenie czasu leczenia skojarzonego, kontrola czynności nerek i prawidłowy dobór dawki inhibitora czynnika Xa. |
| Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek zwiększa ekspozycję na inhibitory czynnika Xa, zwłaszcza edoksaban i rywaroksaban, co dodatkowo nasila ryzyko krwawień w połączeniu z lekiem przeciwpłytkowym i wymaga dostosowania dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rivaroxaban Polpharma 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rivaroxaban-polpharma-100401316/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanirva 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xanirva-100410195/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mibrex 15 mg/20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mibrex-100376759/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acard 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/acard-100002148/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abrea 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abrea-100364986/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cardiopirin 100 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cardiopirin-100033226/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atixarso 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atixarso-100401517/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tigrix 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tigrix-100415324/
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwpłytkowe (np. tikagrelor, klopidogrel, cylostazol)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPołączenie triazolowego leku przeciwgrzybiczego z lekiem przeciwpłytkowym wymaga przed rozpoczęciem leczenia sprawdzenia, czy triazol nie zmienia stężenia lub aktywacji tego leku przeciwpłytkowego, a w trakcie leczenia obserwacji pacjenta w kierunku krwawień albo osłabienia działania przeciwpłytkowego.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy i masz zacząć brać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia i nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwpłytkowego.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy i masz zacząć brać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia i nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwpłytkowego.
Leki przeciwgrzybicze z grupy triazoli, takie jak flukonazol, itrakonazol czy worykonazol, mogą zmieniać działanie niektórych leków przeciwpłytkowych. Przy tikagrelorze i cylostazolu lek przeciwpłytkowy działa wtedy silniej i rośnie ryzyko krwawień. Przy klopidogrelu flukonazol i worykonazol mogą osłabić jego działanie, co zwiększa ryzyko zakrzepu. Kwas acetylosalicylowy i prasugrel nie wchodzą w tę interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- czerwony lub ciemny mocz, czarne stolce
- silny ból głowy, kołatanie serca lub zawroty głowy
- nasilona duszność lub bardzo wolne bicie serca
- ból w klatce piersiowej, nagłe osłabienie ręki lub nogi, zaburzenia mowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie triazolowego leku przeciwgrzybiczego z lekiem przeciwpłytkowym wymaga przed rozpoczęciem leczenia sprawdzenia, czy triazol nie zmienia stężenia lub aktywacji tego leku przeciwpłytkowego, a w trakcie leczenia obserwacji pacjenta w kierunku krwawień albo osłabienia działania przeciwpłytkowego. Tikagreloru nie należy łączyć z itrakonazolem, pozakonazolem ani worykonazolem – trzeba wybrać inny lek przeciwgrzybiczy albo, po decyzji kardiologa, inny lek przeciwpłytkowy, a przy flukonazolu i izawukonazolu wystarczy ścisła obserwacja w kierunku krwawień. Przy cylostazolu i każdym triazolu należy zmniejszyć dawkę cylostazolu zgodnie z ChPL albo wstrzymać go na czas krótkiej terapii przeciwgrzybiczej. Przy klopidogrelu należy unikać flukonazolu i worykonazolu, zwłaszcza w okresie po wszczepieniu stentu, a gdy triazol jest niezbędny, rozważyć prasugrel lub lek przeciwgrzybiczy niehamujący CYP2C19. Po odstawieniu triazolu dawki leków przeciwpłytkowych przywraca się dopiero po ustąpieniu hamowania enzymów.
Skutek kliniczny
Przy cylostazolu i tikagrelorze wzrost stężenia zwiększa ryzyko krwawień, a przy cylostazolu także działań naczyniowych i sercowych, takich jak bóle głowy, tachykardia, kołatanie serca i niedociśnienie. Przy tikagrelorze mogą nasilić się duszność i bradyarytmie. Przy klopidogrelu skojarzonym z flukonazolem lub worykonazolem skutek jest odwrotny – osłabienie hamowania płytek może prowadzić do zakrzepicy w stencie, zawału serca lub udaru niedokrwiennego[1]. Połączenie tikagreloru z silnymi inhibitorami CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem i worykonazolem, jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL tikagreloru.
Mechanizm
Wszystkie triazole stosowane ogólnoustrojowo hamują CYP3A4 – silnie itrakonazol, pozakonazol i worykonazol, umiarkowanie flukonazol i izawukonazol. Flukonazol i worykonazol dodatkowo silnie hamują CYP2C19, a itrakonazol i pozakonazol również glikoproteinę P. Ofiarą są leki przeciwpłytkowe zależne od tych szlaków. Cylostazol jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP2C19, więc każdy triazol zwiększa jego stężenie oraz stężenie jego aktywnych metabolitów. Tikagrelor jest substratem CYP3A4 i glikoproteiny P, więc jego stężenie rośnie najbardziej przy itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. Klopidogrel i tyklopidyna są prolekami aktywowanymi m.in. przez CYP2C19, więc flukonazol i worykonazol zmniejszają powstawanie aktywnego metabolitu i osłabiają działanie przeciwpłytkowe[1]. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy leków przeciwpłytkowych – nie dotyczy leków niemetabolizowanych przez CYP3A4 ani CYP2C19, natomiast w grupie triazoli dotyczy wszystkich substancji, z różnym nasileniem.
Monitorować
- objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z dziąseł i nosa, krwiomocz, smoliste stolce)
- morfologia krwi z hemoglobiną przy dłuższym leczeniu
- częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze przy cylostazolu
- duszność i bradykardia przy tikagrelorze
- objawy niedokrwienia serca lub mózgu przy klopidogrelu z flukonazolem lub worykonazolem
- ewentualnie test agregacji płytek przy klopidogrelu u pacjentów wysokiego ryzyka zakrzepowego
Kiedy ocena się zmienia
| Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazole | ryzyko maleje | Jednorazowa dawka flukonazolu, np. w kandydozie pochwy, daje krótkotrwałe i słabsze hamowanie enzymów, więc zwykle wystarczy poinformowanie pacjenta o objawach krwawienia bez zmiany dawki leku przeciwpłytkowego. |
| Duże dawki flukonazoludawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach jego wpływ na cylostazol i tikagrelor zbliża się do silnych inhibitorów. |
| Do kilku tygodni od odstawienia pozakonazolu, itrakonazolu lub izawukonazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Pozakonazol, itrakonazol i izawukonazol mają długi okres półtrwania, więc hamowanie enzymów utrzymuje się długo po odstawieniu, a powrót do pełnej dawki cylostazolu lub włączenie tikagreloru należy odroczyć. |
| Triazol dołączany do stałego leczenia przeciwpłytkowegokolejność włączenia · leki przeciwpłytkowe | inne zalecenie | Gdy triazol dołącza się do ustalonego leczenia tikagrelorem, klopidogrelem lub cylostazolem, zmiana działania przeciwpłytkowego pojawia się w ciągu kilku dni, dlatego decyzję o zmianie leku przeciwgrzybiczego lub dawki trzeba podjąć przed pierwszą dawką triazolu. |
Źródła
- El Khoury A, Butchakdjian ZM, Lagha E, Semaan P, Soueidy M. Acute Multiple In-Stent Thromboses in a Patient With Clopidogrel-Fluconazole Interaction. Cureus. 2022;14(3):e23718. doi: 10.7759/cureus.23718. PMID: 35510000.
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwpłytkowe (np. tikagrelor, klopidogrel, cylostazol)+ Makrolidy (np. klarytromycyna) klasaUnikaj łączenia makrolidu z lekiem przeciwpłytkowym i w miarę możliwości wybierz antybiotyk, który nie hamuje metabolizmu wątrobowego.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy, przed rozpoczęciem antybiotyku z grupy makrolidów powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo może być potrzebny inny antybiotyk albo zmiana dawki twojego leku.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy, przed rozpoczęciem antybiotyku z grupy makrolidów powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo może być potrzebny inny antybiotyk albo zmiana dawki twojego leku.
Niektóre antybiotyki z grupy makrolidów, przede wszystkim klarytromycyna, spowalniają usuwanie z organizmu części leków przeciwpłytkowych, takich jak tikagrelor i cylostazol. Lek przeciwpłytkowy może się wtedy kumulować i zwiększać ryzyko krwawień, a w przypadku klopidogrelu może działać słabiej. Azytromycyna oraz kwas acetylosalicylowy zwykle nie stwarzają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowe siniaki lub krwawienie, które trudno zatrzymać
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- czarne, smoliste stolce albo krew w moczu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy z kawy
- nasilona duszność
- kołatanie serca lub silny ból głowy
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia makrolidu z lekiem przeciwpłytkowym i w miarę możliwości wybierz antybiotyk, który nie hamuje metabolizmu wątrobowego. Połączenie tikagreloru z klarytromycyną jest przeciwwskazane w ChPL tikagreloru, dlatego należy zastosować inny antybiotyk, a gdy klarytromycyna jest niezbędna, o czasowej zmianie inhibitora P2Y12 decyduje kardiolog[1]. Przy cylostazolu ChPL zaleca zmniejszenie dawki w trakcie stosowania silnych inhibitorów CYP3A4, a w krótkiej antybiotykoterapii rozsądną opcją jest czasowe wstrzymanie cylostazolu, który stosuje się objawowo w chromaniu przestankowym. Przy klopidogrelu, zwłaszcza we wczesnym okresie po zawale lub wszczepieniu stentu, lepiej wybrać inny antybiotyk niż klarytromycynę. Po odstawieniu klarytromycyny należy odczekać kilka dni przed powrotem do pełnej dawki cylostazolu lub włączeniem tikagreloru.
Skutek kliniczny
Przy tikagrelorze wzrost stężenia zwiększa ryzyko krwawień, w tym poważnych, oraz nasila działania niepożądane, takie jak duszność i bradyarytmie. Przy cylostazolu wzrost stężenia nasila bóle głowy, kołatanie serca, tachykardię, biegunkę i ryzyko krwawień. Przy klopidogrelu możliwe jest osłabienie działania przeciwpłytkowego i zwiększenie ryzyka zakrzepicy w stencie lub ponownego incydentu sercowo-naczyniowego, ale dane kliniczne są ograniczone.
Mechanizm
Interakcja nie dotyczy całej klasy, tylko połączenia klarytromycyny z lekami przeciwpłytkowymi metabolizowanymi przez CYP3A4, czyli z tikagrelorem, cylostazolem i klopidogrelem. Klarytromycyna jest silnym, mechanistycznym inhibitorem CYP3A4 i hamuje glikoproteinę P. Hamuje w ten sposób metabolizm tikagreloru i cylostazolu, co zwiększa ich stężenie we krwi. W przypadku klopidogrelu, który jest prolekiem, hamowanie CYP3A4 może osłabiać powstawanie metabolitu czynnego, choć główną rolę w jego aktywacji odgrywa CYP2C19[2]. Hamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę jest nieodwracalne, dlatego utrzymuje się jeszcze kilka dni po jej odstawieniu, do czasu odtworzenia enzymu.
Monitorować
- objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z dziąseł lub nosa, krew w moczu lub stolcu, smoliste stolce)
- stężenie hemoglobiny i morfologia krwi przy dłuższym leczeniu
- duszność i wolna akcja serca przy tikagrelorze
- tętno, kołatanie serca i bóle głowy przy cylostazolu
- objawy niedokrwienia serca (ból w klatce piersiowej) przy klopidogrelu
Kiedy ocena się zmienia
| Wczesny okres po ostrym zespole wieńcowym lub wszczepieniu stentuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | We wczesnym okresie po ostrym zespole wieńcowym lub wszczepieniu stentu zarówno nadmierne działanie tikagreloru, jak i osłabienie działania klopidogrelu niosą największe ryzyko, dlatego zmiana antybiotyku jest szczególnie ważna, a ewentualną modyfikację leczenia przeciwpłytkowego powinien zatwierdzić kardiolog. |
| Kilka dni od odstawienia klarytromycynyodstep · makrolidy | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę utrzymuje się kilka dni po jej odstawieniu, dlatego w tym czasie nie należy od razu wracać do pełnej dawki cylostazolu ani włączać tikagreloru. |
Źródła
- Ferri N, Corsini A, Bellosta S. Pharmacology of the new P2Y12 receptor inhibitors: insights on pharmacokinetic and pharmacodynamic properties. Drugs. 2013;73(15):1681-709. doi: 10.1007/s40265-013-0126-z. PMID: 24114622.
- Zahno A, Brecht K, Bodmer M, Bur D, Tsakiris DA, Krähenbühl S. Effects of drug interactions on biotransformation and antiplatelet effect of clopidogrel in vitro. Br J Pharmacol. 2010;161(2):393-404. doi: 10.1111/j.1476-5381.2010.00881.x. PMID: 20735423.
Połączenie przeciwwskazaneRytonawir+ TikagrelorNie stosować tikagreloru razem z rytonawirem w żadnej dawce, także w dawce wzmacniającej inne leki przeciwwirusowe.Nie zaczynaj brania rytonawiru, jeśli przyjmujesz tikagrelor, i nie odstawiaj tikagreloru samodzielnie – od razu skontaktuj się z lekarzem albo zapytaj farmaceutę o bezpieczne rozwiązanie.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brania rytonawiru, jeśli przyjmujesz tikagrelor, i nie odstawiaj tikagreloru samodzielnie – od razu skontaktuj się z lekarzem albo zapytaj farmaceutę o bezpieczne rozwiązanie.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Rytonawir sprawia, że lek przeciwpłytkowy tikagrelor gromadzi się w organizmie w dużo większej ilości niż powinien. To mocno zwiększa ryzyko groźnych krwawień, a także duszności i zbyt wolnej pracy serca. Dotyczy to również krótkiej kuracji na COVID-19 zawierającej rytonawir.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krew w moczu lub czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub fusowate
- długie krwawienie z nosa lub dziąseł
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
- nasilona duszność
- zawroty głowy, omdlenie lub bardzo wolne bicie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie stosować tikagreloru razem z rytonawirem w żadnej dawce, także w dawce wzmacniającej inne leki przeciwwirusowe. Przeciwwskazanie dotyczy jednoczesnego stosowania tikagreloru i silnych inhibitorów CYP3A4, wśród których wymieniono rytonawir[1][2][3]. U pacjenta wymagającego podwójnej terapii przeciwpłytkowej i leczenia rytonawirem należy wspólnie z lekarzem prowadzącym wybrać inny inhibitor P2Y12 albo schemat przeciwwirusowy bez rytonawiru i bez innych silnych inhibitorów CYP3A4. Odstawienia tikagreloru nie należy przeprowadzać samodzielnie, bo przerwanie leczenia przeciwpłytkowego po ostrym zespole wieńcowym lub implantacji stentu zwiększa ryzyko zakrzepicy.
Skutek kliniczny
Wielokrotny wzrost narażenia na tikagrelor zwiększa ryzyko powikłań krwotocznych, w tym ciężkich, oraz nasila inne działania niepożądane tikagreloru, takie jak duszność i zaburzenia rytmu wolnego. Charakterystyka produktu tikagreloru wymienia rytonawir wprost w przeciwwskazaniach z powodu istotnego zwiększenia narażenia na tikagrelor[1].
Mechanizm
Rytonawiru nie wolno łączyć z tikagrelorem, ponieważ silnie hamuje on główną drogę eliminacji tikagreloru. Tikagrelor jest przede wszystkim substratem CYP3A4, a także substratem glikoproteiny P[1]. Rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A i CYP2D6 oraz wykazuje duże powinowactwo do glikoproteiny P i może hamować to białko transportowe[4]. Dla ketokonazolu jako modelowego silnego inhibitora CYP3A4 wykazano 2,4-krotne zwiększenie Cmax i 7,3-krotne zwiększenie AUC tikagreloru przy zmniejszeniu Cmax i AUC czynnego metabolitu odpowiednio o 89% i 56%, a charakterystyka produktu przewiduje podobne działanie rytonawiru[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Rytonawir – inhibitor CYP3A4[5], tikagrelor – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
- Rytonawir – silny inhibitor P-gp[5], tikagrelor – substrat P-gp[7]
- Tikagrelor – słaby inhibitor CYP3A4[6], rytonawir – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Rytonawir: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP3A4[5], silny inhibitor P-gp[5], induktor CYP1A2[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Tikagrelor: umiarkowany inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], słaby inhibitor P-gp[7], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[7]
Monitorować
- objawy krwawienia (krwiomocz, smoliste stolce, krwawienia z nosa i dziąseł, rozległe siniaki)
- duszność
- czynność serca – bradykardia, omdlenia
- morfologia krwi przy podejrzeniu krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atixarso 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atixarso-100401517/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tigrix 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tigrix-100415324/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.