Interakcje / Diltiazem / Diltiazem i guanfacyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Guanfacynę u pacjenta przyjmującego diltiazem włącza się ostrożnie i w mniejszej dawce w przedziale zalecanego dawkowania.
Upewnij się, że lekarz wie o obu lekach, regularnie mierz tętno i ciśnienie, a guanfacyny nie odstawiaj nagle bez rozmowy z lekarzem.
Niekorzystna interakcjaDiltiazem+ GuanfacynaGuanfacynę u pacjenta przyjmującego diltiazem włącza się ostrożnie i w mniejszej dawce w przedziale zalecanego dawkowania.Upewnij się, że lekarz wie o obu lekach, regularnie mierz tętno i ciśnienie, a guanfacyny nie odstawiaj nagle bez rozmowy z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Upewnij się, że lekarz wie o obu lekach, regularnie mierz tętno i ciśnienie, a guanfacyny nie odstawiaj nagle bez rozmowy z lekarzem.
Diltiazem sprawia, że guanfacyna dłużej utrzymuje się w organizmie i działa silniej. Oba leki zwalniają pracę serca i obniżają ciśnienie, więc razem mogą powodować zbyt wolne tętno, zawroty głowy, omdlenia i silną senność. Lekarz zwykle przepisuje wtedy mniejszą dawkę guanfacyny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- silna senność lub ospałość
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Guanfacynę u pacjenta przyjmującego diltiazem włącza się ostrożnie i w mniejszej dawce w przedziale zalecanego dawkowania.[1] Dawkę zwiększa się powoli, kontrolując tętno i ciśnienie tętnicze, zwłaszcza na początku leczenia skojarzonego i po każdej zmianie dawki któregokolwiek z leków.[2] Po odstawieniu diltiazemu stężenie guanfacyny spada, dlatego trzeba ponownie ocenić jej dawkę.[3] Guanfacyny nie odstawia się nagle ze względu na ryzyko odbicia ciśnienia tętniczego.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko bradykardii, niedociśnienia tętniczego z omdleniami oraz nadmiernej sedacji i senności.[1] Guanfacyna spowalnia akcję serca, a diltiazem dodatkowo zwalnia przewodzenie przedsionkowo-komorowe, co sprzyja bradykardii i blokom przewodzenia.[2]
Mechanizm
Diltiazem jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a guanfacyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4/5, więc jej stężenie w osoczu rośnie.[1] Przy ketokonazolu Cmax guanfacyny wzrastało 2-krotnie, a AUC 3-krotnie, i inne inhibitory CYP3A4/5 mogą wywoływać porównywalny efekt.[3] Do tego dochodzi sumowanie działań farmakodynamicznych – oba leki zwalniają czynność serca i obniżają ciśnienie tętnicze.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- częstość akcji serca
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- EKG przy objawach bradykardii lub u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia
- senność i sedacja
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Diltiazem dołączony do ustalonej dawki guanfacynykolejność włączenia · diltiazem | inne zalecenie | Dołączenie diltiazemu do leczenia guanfacyną zwiększa jej stężenie, dlatego należy rozważyć zmniejszenie dawki guanfacyny i ściśle kontrolować tętno oraz ciśnienie w pierwszych tygodniach. |
| Odstawienie diltiazemu przy kontynuacji guanfacynykolejność włączenia · diltiazem | inne zalecenie | Po odstawieniu diltiazemu stężenie guanfacyny maleje, co może osłabić jej skuteczność, dlatego należy ponownie ocenić dawkę guanfacyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxneury 1 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxneury-100514987/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Intuniv 1 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intuniv-100090715/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxneury. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/paxneury-100514987/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuDiltiazema alkoholNie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale w trakcie leczenia diltiazemem, zwłaszcza w postaci o przedłużonym uwalnianiu, warto go unikać lub ograniczyć do minimum.Najlepiej unikać alkoholu w czasie leczenia, a jeśli ma być wypity, to w niewielkiej ilości i nie od razu po zażyciu tabletki.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Najlepiej unikać alkoholu w czasie leczenia, a jeśli ma być wypity, to w niewielkiej ilości i nie od razu po zażyciu tabletki.
W ulotce leku nie ma ostrzeżenia dotyczącego alkoholu, ale alkohol może zaburzać działanie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Może też wzmacniać działanie diltiazemu na ciśnienie i pracę serca. Po większej ilości alkoholu możliwe są zawroty głowy, osłabienie lub zbyt wolne bicie serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdleje
- osłabienie, zbyt wolne lub nieregularne bicie serca
- omdlenie lub duże obniżenie ciśnienia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale w trakcie leczenia diltiazemem, zwłaszcza w postaci o przedłużonym uwalnianiu, warto go unikać lub ograniczyć do minimum. Należy unikać picia większych ilości alkoholu jednorazowo, szczególnie w czasie kilku godzin po zażyciu tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Pacjent powinien wiedzieć, że w razie zawrotów głowy, osłabienia lub wolnego tętna po alkoholu należy przerwać picie i skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą.
Skutek kliniczny
Przy większej ilości alkoholu możliwe jest nasilenie działań diltiazemu, czyli zawrotów głowy, osłabienia, spadku ciśnienia tętniczego, zbyt wolnej akcji serca, a u wrażliwych osób także omdlenia. Dane o znaczeniu klinicznym są ograniczone i nie wiadomo, jak często taka sytuacja występuje w praktyce.
Mechanizm
ChPL diltiazemu nie wspomina o alkoholu[1]. Według piśmiennictwa alkohol może zwiększać szybkość uwalniania diltiazemu z preparatów o przedłużonym uwalnianiu, co teoretycznie może prowadzić do szybszego i wyższego wzrostu stężenia leku we krwi. Dodatkowo alkohol i diltiazem mogą niezależnie obniżać ciśnienie tętnicze i spowalniać pracę serca, więc ich działanie może się sumować.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze i tętno, zwłaszcza po spożyciu alkoholu
- zawroty głowy, osłabienie i omdlenia
- nasilenie działań niepożądanych diltiazemu po okazjonalnym piciu alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| O przedłużonym uwalnianiupostać · alkohol | ryzyko rośnie | Przy tabletkach o przedłużonym uwalnianiu alkohol może przyspieszać uwalnianie diltiazemu, więc ryzyko jest wyższe niż przy postaciach o natychmiastowym działaniu. |
| Większa ilość jednorazowoilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Większa jednorazowa ilość alkoholu zwiększa ryzyko sumowania działania hipotensyjnego i bradykardyzującego oraz zaburzenia uwalniania z preparatu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
Niekorzystna interakcjaGuanfacynaa alkoholPacjent przyjmujący guanfacynę nie powinien spożywać alkoholu.Nie pij alkoholu, dopóki przyjmujesz ten lek, a jeśli masz wątpliwości, zapytaj farmaceutę lub lekarza.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu, dopóki przyjmujesz ten lek, a jeśli masz wątpliwości, zapytaj farmaceutę lub lekarza.
Alkohol i ten lek razem mogą wywołać bardzo silną senność i zawroty głowy. Mogą też obniżyć ciśnienie krwi, przez co łatwiej o zasłabnięcie lub upadek. Najbardziej uważaj w pierwszych tygodniach leczenia i po zwiększeniu dawki, bo wtedy sam lek mocniej usypia. Nie pomijaj dawek leku z powodu picia, bo nagłe przerwanie leczenia też może zaszkodzić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- zasłabnięcie lub omdlenie
- wyraźnie wolne bicie serca
- splątanie lub trudności z koncentracją
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjent przyjmujący guanfacynę nie powinien spożywać alkoholu.[1] Przed jednoczesnym stosowaniem guanfacyny z jakąkolwiek substancją hamującą ośrodkowy układ nerwowy należy wziąć pod uwagę addytywne działanie sedacyjne.[1] Jeśli pacjent mimo zaleceń pije alkohol, należy go ostrzec przed prowadzeniem pojazdów i gwałtownym wstawaniem oraz przypomnieć, że nie wolno samodzielnie pomijać dawek ani nagle odstawiać guanfacyny z powodu planowanego picia, bo nagłe przerwanie leczenia grozi wzrostem ciśnienia tętniczego.
Skutek kliniczny
Połączenie może powodować nadmierną senność, sedację i zawroty głowy.[1] Możliwe są także spadki ciśnienia tętniczego, omdlenia i upadki, a senność pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów, jazdy na rowerze i koncentrację w szkole lub pracy. Ryzyko jest największe na początku leczenia i po zwiększeniu dawki, bo senność i sedacja wywołane samą guanfacyną mogą wtedy utrzymywać się przez 2–3 tygodnie, a czasem dłużej.[1]
Mechanizm
Guanfacyna i alkohol nasilają się wzajemnie w działaniu hamującym ośrodkowy układ nerwowy. Charakterystyka produktu guanfacyny wymienia alkohol wśród substancji, z którymi działanie farmakodynamiczne może się sumować, co wyraża się sedacją i sennością.[1] Guanfacyna jako agonista receptorów alfa-2A obniża ciśnienie tętnicze i zwalnia czynność serca, a alkohol rozszerza naczynia krwionośne, dlatego można się spodziewać także nasilenia niedociśnienia ortostatycznego i zawrotów głowy. Zapis o alkoholu jest taki sam we wszystkich produktach guanfacyny o przedłużonym uwalnianiu – każdy z nich mówi, że w trakcie leczenia pacjenci nie powinni spożywać alkoholu.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i sedacja
- zawroty głowy
- ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
- częstość akcji serca
- omdlenia i upadki
Kiedy ocena się zmienia
| Pierwsze 2–3 tygodnie leczenia lub okres po zwiększeniu dawkiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Senność i sedacja wywołane guanfacyną są najsilniejsze na początku leczenia i mogą utrzymywać się przez 2–3 tygodnie, a czasem dłużej, więc dołożenie alkoholu w tym okresie szczególnie zwiększa ryzyko nadmiernej sedacji. |
| Więcej niż jedna porcja standardowailość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Im większa ilość alkoholu, tym silniejsze sumowanie się sedacji oraz większe ryzyko niedociśnienia, omdleń i upadków. |
| Osoba niepełnoletniawiek · pacjent | inne zalecenie | Guanfacyna jest stosowana głównie u dzieci i młodzieży z ADHD, dlatego zalecenie unikania alkoholu warto przekazać także opiekunowi i omówić ryzyko okazjonalnego picia przez nastolatka. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxneury 1 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxneury-100514987/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxneury. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/paxneury-100514987/
Inne interakcje tych leków 98
Połączenie przeciwwskazaneDiltiazem+ IwabradynaNie łącz diltiazemu z iwabradyną.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni jeden z nich – nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni jeden z nich – nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.
Diltiazem i iwabradyna zwalniają bicie serca, a diltiazem dodatkowo zwiększa ilość iwabradyny we krwi. Razem mogą zbyt mocno zwolnić serce, co grozi zawrotami głowy, omdleniem albo groźnymi zaburzeniami rytmu. Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duże zmęczenie i osłabienie
- duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz diltiazemu z iwabradyną.[1][2][3][4][5][6] Jeśli pacjent leczony iwabradyną wymaga antagonisty wapnia, zamiast diltiazemu stosuje się pochodną dihydropirydyny, np. amlodypinę lub lacydypinę, które nie wchodzą z iwabradyną w istotne interakcje.[4] Jeżeli pacjent już przyjmuje oba leki, należy pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym, sprawdzić częstość akcji serca i EKG oraz ustalić, który lek zostanie zamieniony.
Skutek kliniczny
Skojarzenie powoduje dodatkowe zmniejszenie częstości pracy serca o 5 uderzeń na minutę.[4][6] Zwiększone stężenia iwabradyny wiążą się z ryzykiem nasilonej bradykardii.[5] Diltiazem dodatkowo zwalnia przewodzenie przedsionkowo-komorowe, co zwiększa ryzyko objawowej bradykardii i zaburzeń przewodzenia.
Mechanizm
Diltiazem jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a iwabradyna jest metabolizowana wyłącznie przez ten izoenzym, dlatego diltiazem zwiększa AUC iwabradyny 2–3-krotnie.[4][5] Oba leki niezależnie zmniejszają częstość akcji serca, więc ich działanie bradykardyzujące się sumuje.[1][3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- częstość akcji serca w spoczynku
- EKG – rytm i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- ciśnienie tętnicze
- objawy bradykardii – zawroty głowy, omdlenia, nasilone zmęczenie
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem retard 90 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-retard-100019261/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oxycardil 60 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oxycardil-60-100226400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disocor-100359229/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Corlentor 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/corlentor-100309310/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ivabradine Accord 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ivabradine-accord-100391871/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/disocor-100359229/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
Połączenie przeciwwskazaneNiedihydropirydynowe blokery kanału wapniowego – benzotiazepiny (np. diltiazem)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaBenzotiazepinowego blokera kanału wapniowego nie łączy się z prokinetykiem metabolizowanym przez CYP3A4 i wydłużającym odstęp QT – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj razem leku na serce z grupy diltiazemu i leku na pracę żołądka, który rozkłada się w wątrobie tym samym szlakiem i wpływa na rytm serca, a jeśli lekarz przepisał ci cyzapryd, a bierzesz diltiazem, zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny zamiennik.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj razem leku na serce z grupy diltiazemu i leku na pracę żołądka, który rozkłada się w wątrobie tym samym szlakiem i wpływa na rytm serca, a jeśli lekarz przepisał ci cyzapryd, a bierzesz diltiazem, zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny zamiennik.
Diltiazem to lek na nadciśnienie, dławicę piersiową lub zaburzenia rytmu serca. Spowalnia on usuwanie z organizmu cyzaprydu – leku przyspieszającego pracę żołądka, przez co cyzapryd gromadzi się we krwi. To może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, a nawet zatrzymanie krążenia. Inne leki na pracę żołądka, takie jak itopryd czy metoklopramid, nie działają w ten sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- bardzo wolne tętno
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Benzotiazepinowego blokera kanału wapniowego nie łączy się z prokinetykiem metabolizowanym przez CYP3A4 i wydłużającym odstęp QT – połączenie jest przeciwwskazane. U chorego leczonego diltiazemem nie należy włączać cyzaprydu, a gdy prokinetyk jest konieczny, wybiera się itopryd albo krótkotrwale metoklopramid. Jeżeli to cyzapryd jest niezbędny, diltiazem zastępuje się lekiem nieblokującym CYP3A4, na przykład amlodypiną, pamiętając, że hamowanie enzymu utrzymuje się jeszcze przez kilka dni po odstawieniu diltiazemu. Gdy do jednoczesnego podania już doszło, należy odstawić cyzapryd, wykonać EKG z oceną QTc oraz oznaczyć potas i magnez.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes, migotaniem komór i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko jest największe u osób z bradykardią, hipokaliemią, hipomagnezemią, chorobą serca, wrodzonym zespołem długiego QT oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy prokinetyków – dotyczy cyzaprydu, a nie metoklopramidu ani itoprydu.
Mechanizm
Diltiazem i jego metabolit N-demetylowy hamują CYP3A4, częściowo w sposób zależny od mechanizmu, czyli nieodwracalnie inaktywując enzym. Cyzapryd jest niemal całkowicie metabolizowany przez CYP3A4, dlatego jego stężenie w osoczu rośnie. Cyzapryd w dużym stężeniu blokuje kanały potasowe hERG, co wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT. Bradykardia wywołana przez diltiazem dodatkowo sprzyja wystąpieniu częstoskurczu typu torsade de pointes.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- częstość akcji serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie diltiazemu przed włączeniem cyzaprydukolejność włączenia · niedihydropirydynowe blokery kanału wapniowego – benzotiazepiny | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez diltiazem ma częściowo charakter nieodwracalny, więc aktywność enzymu wraca dopiero po kilku dniach od odstawienia. Cyzapryd można rozważyć dopiero po tym czasie, a nie bezpośrednio po zamianie diltiazemu na inny lek. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują bradykardia, zaburzenia elektrolitowe, choroba serca i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym połączeniu. |
Niekorzystna interakcjaCyprofloksacyna+ GuanfacynaJeśli to możliwe, wybierz antybiotyk spoza fluorochinolonów, który nie hamuje CYP3A4 i nie wydłuża odstępu QT.Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz lek na ADHD, nie odstawiaj go sam i zapytaj, czy ten antybiotyk jest dla ciebie odpowiedni.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz lek na ADHD, nie odstawiaj go sam i zapytaj, czy ten antybiotyk jest dla ciebie odpowiedni.
Ten antybiotyk może zwiększać ilość leku na ADHD we krwi i nasilać jego działanie. Może to powodować zbyt niskie ciśnienie, wolne bicie serca, zawroty głowy i dużą senność. Rzadziej oba leki razem mogą zaburzać rytm serca. Lekarz może dobrać inny antybiotyk albo na kilka dni zmniejszyć dawkę leku na ADHD.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie
- bardzo wolne lub nierówne bicie serca
- kołatanie serca
- nadmierna senność lub trudność z obudzeniem się
- silne zmęczenie i osłabienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeśli to możliwe, wybierz antybiotyk spoza fluorochinolonów, który nie hamuje CYP3A4 i nie wydłuża odstępu QT. Gdy cyprofloksacyna jest konieczna, rozważ zmniejszenie dawki guanfacyny w przedziale zalecanego dawkowania na czas leczenia skojarzonego i przywrócenie dotychczasowej dawki po zakończeniu antybiotykoterapii.[1] Przed leczeniem i w jego trakcie kontroluj ciśnienie tętnicze i tętno, a u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT wykonaj EKG. Nie odstawiaj guanfacyny nagle z powodu antybiotyku – nagłe przerwanie może powodować wzrost ciśnienia.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia guanfacyny zwiększa ryzyko niedociśnienia tętniczego, bradykardii i sedacji.[1] Sumowanie się bradykardii wywołanej guanfacyną z działaniem cyprofloksacyny na odstęp QT może zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka.
Mechanizm
Cyprofloksacyna hamuje CYP3A4/5, przez co może zwiększać stężenie guanfacyny w osoczu – ChPL guanfacyny zalicza cyprofloksacynę do umiarkowanych inhibitorów CYP3A4/5.[1] Dla ketokonazolu, silnego inhibitora tego szlaku, Cmax i AUC guanfacyny wzrastały odpowiednio 2- i 3-krotnie, a inne inhibitory CYP3A4/5 mogą wywoływać porównywalny efekt.[1] Dodatkowo guanfacyna spowalnia akcję serca i może sumować się z lekami wydłużającymi odstęp QT, a cyprofloksacyna, jak inne fluorochinolony, wymaga ostrożności przy łączeniu z lekami wydłużającymi QT.[1][2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno (bradykardia)
- senność i nadmierna sedacja
- EKG z oceną odstępu QT u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu u pacjentów z czynnikami ryzyka QT
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymfosfomycynanitrofurantoina
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (krople do oczu lub uszu)droga podania · cyprofloksacyna | interakcja nie dotyczy | Przy miejscowym stosowaniu cyprofloksacyny do oka lub ucha ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka i nie należy oczekiwać istotnego hamowania metabolizmu guanfacyny ani wpływu na odstęp QT. |
| Cyprofloksacyna dołączona do ustabilizowanej dawki guanfacynykolejność włączenia · cyprofloksacyna | inne zalecenie | Po dołączeniu cyprofloksacyny rozważ zmniejszenie dawki guanfacyny i monitoruj ciśnienie oraz tętno, a po zakończeniu antybiotykoterapii przywróć dotychczasową dawkę, bo stężenie guanfacyny wraca do wartości wyjściowych. |
| wiek ≤ 17 latpacjent | ryzyko rośnie | Badania interakcji guanfacyny przeprowadzono u dorosłych, ale ChPL zakłada podobne wyniki u dzieci i młodzieży, u których guanfacyna jest stosowana najczęściej, a sedacja i niedociśnienie są u nich częstymi działaniami niepożądanymi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxneury 1 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxneury-100514987/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Proxacin 250 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/proxacin-250-100120570/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxneury. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/paxneury-100514987/
Niekorzystna interakcjaKlarytromycyna+ GuanfacynaNa czas kuracji klarytromycyną należy zmniejszyć dawkę guanfacyny w przedziale zalecanego dawkowania i kontrolować ciśnienie oraz tętno.Nie zmieniaj sam dawek, tylko przed rozpoczęciem antybiotyku powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz guanfacynę, i zapytaj, czy trzeba zmniejszyć jej dawkę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj sam dawek, tylko przed rozpoczęciem antybiotyku powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz guanfacynę, i zapytaj, czy trzeba zmniejszyć jej dawkę.
Ten antybiotyk spowalnia rozkładanie guanfacyny w organizmie, przez co jej ilość we krwi może wyraźnie wzrosnąć. Może to powodować nadmierną senność, spadek ciśnienia, zawroty głowy i zbyt wolne bicie serca. Oba leki wpływają też na rytm serca, więc razem mogą zwiększać ryzyko jego zaburzeń. Lekarz zwykle zmniejsza dawkę guanfacyny na czas brania antybiotyku albo wybiera inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy, osłabienie lub omdlenie
- bardzo wolne bicie serca
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Na czas kuracji klarytromycyną należy zmniejszyć dawkę guanfacyny w przedziale zalecanego dawkowania i kontrolować ciśnienie oraz tętno.[1] Ze względu na sumowanie się wpływu na rytm serca rozważ antybiotyk niewydłużający odstępu QT i niehamujący CYP3A4, jeśli wskazanie na to pozwala.[2] Po zakończeniu klarytromycyny wróć do wcześniejszej dawki guanfacyny, bo stężenie guanfacyny spadnie w ciągu kilku dni.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia guanfacyny zwiększa ryzyko niedociśnienia tętniczego, bradykardii i sedacji.[1] Bradykardia w połączeniu z lekiem wydłużającym odstęp QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes.[3]
Mechanizm
Klarytromycyna jako silny inhibitor CYP3A4/5 hamuje metabolizm guanfacyny i zwiększa jej stężenie w osoczu.[1] Przy podobnym silnym inhibitorze, ketokonazolu, Cmax guanfacyny wzrastało 2-krotnie, a AUC 3-krotnie, a inne inhibitory CYP3A4/5 mogą wywoływać porównywalny efekt.[2] Dodatkowo guanfacyna spowalnia akcję serca, a klarytromycyna wydłuża odstęp QT, więc działania na układ bodźcoprzewodzący serca mogą się sumować.[2][3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno
- senność i nadmierne uspokojenie
- EKG z oceną odstępu QT u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Klarytromycyna dołączona do stałej dawki guanfacynykolejność włączenia · klarytromycyna | inne zalecenie | Przy dołączaniu klarytromycyny u pacjenta na ustalonej dawce guanfacyny zmniejsz dawkę guanfacyny na czas kuracji i przywróć wcześniejszą dawkę po zakończeniu antybiotyku. |
| Wydłużenie QT w wywiadzie, bradykardia lub hipokaliemia/hipomagnezemiapostać · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z wydłużeniem QT w wywiadzie, komorowymi zaburzeniami rytmu, hipokaliemią lub hipomagnezemią klarytromycyna jest przeciwwskazana niezależnie od guanfacyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Intuniv 1 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intuniv-100090715/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxneury 1 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxneury-100514987/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxneury. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/paxneury-100514987/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
Niekorzystna interakcjaLidokaina+ DiltiazemDożylną lidokainę u pacjenta przyjmującego diltiazem stosuje się tylko w warunkach ścisłej obserwacji klinicznej i pod kontrolą EKG.Przed znieczuleniem u dentysty lub lekarza powiedz, że przyjmujesz diltiazem, i nie przekraczaj dawek pastylek z ulotki.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przed znieczuleniem u dentysty lub lekarza powiedz, że przyjmujesz diltiazem, i nie przekraczaj dawek pastylek z ulotki.
Diltiazem może spowalniać usuwanie lidokainy z organizmu i razem z nią silniej zwalniać pracę serca. Dotyczy to głównie lidokainy podawanej w zastrzyku lub kroplówce. Pastylki na gardło i żele z lidokainą w zwykłych dawkach są przy diltiazemie bezpieczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drętwienie wokół ust lub języka
- metaliczny smak w ustach
- szum w uszach
- zawroty głowy lub splątanie
- bardzo wolne bicie serca
- omdlenie lub nagłe osłabienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Dożylną lidokainę u pacjenta przyjmującego diltiazem stosuje się tylko w warunkach ścisłej obserwacji klinicznej i pod kontrolą EKG[1]. Dawki lidokainy zwiększa się ostrożnie, obserwując objawy neurotoksyczności, częstość rytmu i ciśnienie tętnicze[1]. Przy znieczuleniu miejscowym lub nasiękowym należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę, a przy pastylkach i żelach postępowanie nie wymaga zmian.
Skutek kliniczny
Przy ogólnoustrojowej ekspozycji na lidokainę rośnie ryzyko jej działań toksycznych – drętwienia wokół ust, szumu w uszach, zawrotów głowy, splątania, a przy wyższych stężeniach drgawek. Możliwe jest też nasilenie bradykardii, zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego i niedociśnienia. Przy postaciach miejscowych w zwykłych dawkach znaczenie kliniczne jest małe[2].
Mechanizm
Diltiazem hamuje CYP3A4, który obok CYP1A2 uczestniczy w wątrobowym metabolizmie lidokainy, co może zwiększać jej stężenie w osoczu[1]. Lidokaina podawana dożylnie jest lekiem przeciwarytmicznym klasy Ib, a diltiazem sam działa przeciwarytmicznie, więc ich wpływ na przewodzenie i kurczliwość serca może się sumować[1]. Leki zmniejszające przepływ krwi przez wątrobę mogą dodatkowo spowalniać metabolizm lidokainy[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG (częstość rytmu, odstęp PQ, szerokość QRS)
- ciśnienie tętnicze
- objawy neurotoksyczności lidokainy
- stężenie lidokainy w osoczu przy długotrwałym wlewie
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Pastylki, żel, aerozol do stosowania miejscowegopostać · lidokaina | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu lidokainy w zalecanych dawkach ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała i interakcja nie ma znaczenia klinicznego. |
| Dożylna (lek przeciwarytmiczny)droga podania · lidokaina | inne zalecenie | Wlew lidokainy u pacjenta leczonego diltiazemem prowadzi się wyłącznie pod kontrolą EKG i przy ścisłej obserwacji klinicznej. |
| Duża dawka w znieczuleniu nasiękowym lub blokadzie nerwudawka · lidokaina | ryzyko rośnie | Przy dużych dawkach lidokainy w znieczuleniu regionalnym należy użyć najmniejszej skutecznej dawki i obserwować objawy toksyczności oraz rytm serca. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trachisan 8 mg 8 mg, pastylki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trachisan-8-mg-100177110/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
Niekorzystna interakcjaDigoksyna+ DiltiazemPołączenie można stosować, gdy jest celowe, ale wymaga kontroli tętna, EKG i stężenia digoksyny.Mierz tętno codziennie o stałej porze i jeśli jest wyraźnie wolniejsze niż zwykle albo źle się czujesz, skontaktuj się z lekarzem, a dawek leków nie zmieniaj samodzielnie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Mierz tętno codziennie o stałej porze i jeśli jest wyraźnie wolniejsze niż zwykle albo źle się czujesz, skontaktuj się z lekarzem, a dawek leków nie zmieniaj samodzielnie.
Diltiazem może zwiększyć ilość digoksyny we krwi, a oba leki zwalniają pracę serca. Razem mogą za bardzo spowolnić tętno albo wywołać objawy przedawkowania digoksyny. Lekarz czasem łączy te leki celowo, ale wtedy trzeba regularnie sprawdzać tętno i czasem badać krew.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy lub omdlenie
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- nudności, wymioty lub brak apetytu
- zaburzenia widzenia, np. żółtawe lub zamazane widzenie
- splątanie
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, gdy jest celowe, ale wymaga kontroli tętna, EKG i stężenia digoksyny. Jeśli monoterapia lekiem zwalniającym rytm nie opanowuje tachykardii, dołączenie drugiego leku nie jest przeciwwskazane. Jeśli spoczynkowe tętno pacjenta jest już w okolicach wartości docelowej 55–65 uderzeń na minutę, nie należy dodawać kolejnego leku zwalniającego rytm serca. Przy włączaniu diltiazemu u pacjenta leczonego digoksyną warto oznaczyć stężenie digoksyny w surowicy i w razie potrzeby zmniejszyć jej dawkę.[1] Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych i przy dużych dawkach diltiazemu.[2]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko bradykardii, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku i przy stosowaniu dużych dawek.[2] Możliwe są też zaburzenia przewodzenia przedsionkowo–komorowego oraz objawy toksyczności digoksyny, która ma wąski indeks terapeutyczny. W przeglądzie badań farmakokinetycznych z 1985 roku interakcję oceniono jako mało istotną klinicznie, jednak w przeglądzie systematycznym z 2023 roku opisano pojedyncze przypadki toksyczności digoksyny u pacjentów przyjmujących oba leki.
Mechanizm
Diltiazem zwiększa stężenie digoksyny w surowicy, a oba leki dodatkowo hamują przewodzenie przedsionkowo–komorowe.[1] Mechanizm wzrostu stężenia digoksyny nie został w pełni wyjaśniony i najprawdopodobniej wynika z hamowania przez diltiazem glikoproteiny P, która odpowiada za eliminację digoksyny. Oba leki zwalniają czynność serca, więc ich działanie na węzeł zatokowy i przewodzenie przedsionkowo–komorowe sumuje się.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- tętno spoczynkowe (codziennie, w domu)
- EKG – odstęp PQ i przewodzenie przedsionkowo–komorowe
- stężenie digoksyny w surowicy po włączeniu lub zmianie dawki diltiazemu
- objawy toksyczności digoksyny (nudności, zaburzenia widzenia, splątanie)
- czynność nerek i stężenie potasu
Bezpieczniejsze alternatywy
amlodypina (tylko gdy diltiazem stosowany jest z powodu nadciśnienia lub dławicy piersiowej, a nie do kontroli rytmu serca)
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | ChPL diltiazemu wskazuje, że ryzyko bradykardii przy łączeniu z digoksyną jest większe u osób w podeszłym wieku. |
| Duże dawkidawka · diltiazem | ryzyko rośnie | ChPL diltiazemu zaleca szczególną ostrożność przy stosowaniu dużych dawek diltiazemu z digoksyną. |
| Diltiazem dołączany do stałej dawki digoksynykolejność włączenia · diltiazem | inne zalecenie | Po dołączeniu diltiazemu do digoksyny stężenie digoksyny może wzrosnąć, dlatego w razie wątpliwości należy je oznaczyć w surowicy i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę digoksyny. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Digoksyna jest wydalana głównie przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek łatwiej o jej kumulację, a wzrost stężenia wywołany przez diltiazem może szybciej prowadzić do toksyczności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digoxin Teva 250 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digoxin-teva-100019048/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDiltiazem+ Lukrecja (lek)Należy unikać regularnego stosowania korzenia lukrecji u pacjentów leczonych diltiazemem z powodu nadciśnienia tętniczego.Nie pij lukrecji codziennie przez dłuższy czas, a jeśli jej potrzebujesz, mierz ciśnienie i zapytaj farmaceutę o inny lek na kaszel.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij lukrecji codziennie przez dłuższy czas, a jeśli jej potrzebujesz, mierz ciśnienie i zapytaj farmaceutę o inny lek na kaszel.
Korzeń lukrecji, pity regularnie, może podnosić ciśnienie krwi i zatrzymywać wodę w organizmie. Przez to diltiazem może gorzej obniżać ciśnienie. Lukrecja może też obniżać poziom potasu, co jest niekorzystne dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle ciśnienie krwi
- obrzęki nóg lub kostek
- szybki przyrost masy ciała
- osłabienie lub skurcze mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać regularnego stosowania korzenia lukrecji u pacjentów leczonych diltiazemem z powodu nadciśnienia tętniczego. Jeśli lukrecja jest stosowana, to tylko krótko i z kontrolą ciśnienia tętniczego oraz obserwacją obrzęków. Przy dłuższym stosowaniu lub współistniejącym leczeniu moczopędnym trzeba skontrolować stężenie potasu. Lukrecji nie stosuje się łącznie z lekami moczopędnymi, glikozydami nasercowymi, kortykosteroidami ani lekami przeczyszczającymi[1].
Skutek kliniczny
Przy regularnym stosowaniu lukrecji możliwe jest osłabienie kontroli ciśnienia tętniczego, obrzęki oraz hipokaliemia. Obrzęki okolicy kostek mogą się nakładać na obrzęki wywołane przez sam diltiazem. U pacjentów z chorobą wieńcową lub zaburzeniami rytmu hipokaliemia dodatkowo zwiększa ryzyko arytmii.
Mechanizm
Glicyryzyna z korzenia lukrecji hamuje inaktywację kortyzolu w nerce, co daje obraz nadmiaru mineralokortykoidów z zatrzymaniem sodu i wody oraz utratą potasu. Prowadzi to do wzrostu ciśnienia tętniczego, które przeciwdziała hipotensyjnemu działaniu diltiazemu. Korzeń lukrecji może znosić działanie przeciwnadciśnieniowe leków[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu w surowicy
- obrzęki i masa ciała
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne stosowanie przez kilka dni lub dłużejczas leczenia · lukrecja (lek) | ryzyko rośnie | Wzrost ciśnienia i hipokaliemia po lukrecji rozwijają się stopniowo, więc ryzyko interakcji rośnie wraz z czasem stosowania. Pojedyncze lub krótkie użycie ma małe znaczenie kliniczne. |
| Duże ilości naparu lub kilka porcji dzienniedawka · lukrecja (lek) | ryzyko rośnie | Działanie mineralokortykoidowe zależy od dawki glicyryzyny, dlatego większe ilości lukrecji silniej osłabiają działanie hipotensyjne diltiazemu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Korzeń Lukrecji -, zioła do zaparzania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/korzen-lukrecji-100117590/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
Niekorzystna interakcjaFenobarbital+ GuanfacynaPrzy jednoczesnym stosowaniu z fenobarbitalem dawkę guanfacyny zwiększa się w przedziale zalecanego dawkowania i ocenia skuteczność leczenia ADHD.Nie zmieniaj dawek ani nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę i powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj dawek ani nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę i powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba.
Fenobarbital przyspiesza usuwanie guanfacyny z organizmu, przez co guanfacyna może działać słabiej. Oba leki mogą też wywoływać senność, a guanfacyna dodatkowo obniża ciśnienie i zwalnia tętno, więc razem mogą mocniej usypiać i powodować zawroty głowy. Lekarz może zmienić dawkę guanfacyny, gdy zaczynasz albo kończysz brać fenobarbital.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy albo omdlenie przy wstawaniu
- bardzo wolne tętno
- powrót objawów ADHD, takich jak nadpobudliwość czy kłopoty z koncentracją
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu z fenobarbitalem dawkę guanfacyny zwiększa się w przedziale zalecanego dawkowania i ocenia skuteczność leczenia ADHD.[1] Ze względu na sumowanie się działania hamującego ośrodkowy układ nerwowy należy zachować ostrożność i obserwować pacjenta pod kątem sedacji i senności.[2] Po odstawieniu fenobarbitalu dawkę guanfacyny trzeba stopniowo dostosować w dół, kontrolując ciśnienie tętnicze i tętno.
Skutek kliniczny
Główny skutek to osłabienie działania guanfacyny i gorsza kontrola objawów ADHD po włączeniu fenobarbitalu.[1] Jednocześnie może wystąpić nasilona senność i sedacja, a także niedociśnienie z zawrotami głowy lub omdleniem.[2] Po odstawieniu fenobarbitalu indukcja stopniowo wygasa, a stężenie guanfacyny rośnie, co przy wcześniej zwiększonej dawce grozi niedociśnieniem, bradykardią i sedacją.
Mechanizm
Fenobarbital jest induktorem CYP3A4, czyli głównego enzymu metabolizującego guanfacynę, przez co zmniejsza jej stężenie w osoczu.[1] Po podaniu ryfampicyny, innego induktora CYP3A4, Cmax guanfacyny zmniejszało się o 54%, a AUC o 70%, i porównywalnego efektu należy oczekiwać po innych induktorach tego enzymu.[1] Oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy, a guanfacyna dodatkowo obniża ciśnienie tętnicze i zwalnia akcję serca, więc działania sedacyjne i hipotensyjne mogą się sumować.[2] Fenobarbital nasila działanie leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy i może nasilać działanie hipotensyjne niektórych leków obniżających ciśnienie.[3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, w tym ortostatyczne
- tętno (bradykardia)
- nasilenie senności i sedacji
- skuteczność leczenia ADHD po włączeniu fenobarbitalu
- objawy przedawkowania guanfacyny po odstawieniu fenobarbitalu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie fenobarbitalu u pacjenta leczonego guanfacynąkolejność włączenia · fenobarbital | inne zalecenie | Po dołączeniu fenobarbitalu do stałej dawki guanfacyny stężenie guanfacyny stopniowo spada wraz z narastaniem indukcji, co może pogorszyć kontrolę ADHD. Należy ocenić skuteczność i w razie potrzeby zwiększyć dawkę guanfacyny w przedziale zalecanego dawkowania. |
| Odstawienie fenobarbitalu w trakcie leczenia guanfacynąkolejność włączenia · fenobarbital | inne zalecenie | Po odstawieniu fenobarbitalu indukcja CYP3A4 stopniowo wygasa i stężenie guanfacyny rośnie. Jeśli dawka guanfacyny była wcześniej zwiększona, trzeba ją zmniejszyć i kontrolować ciśnienie tętnicze, tętno oraz nasilenie sedacji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Intuniv 1 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intuniv-100090715/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxneury 1 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxneury-100514987/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxneury. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/paxneury-100514987/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.