Interakcje / Dimetyl / Dimetyl i syrolimus
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenia najlepiej unikać, a jeśli lekarz uzna je za konieczne, wymaga ono ścisłego monitorowania morfologii z liczbą limfocytów oraz objawów zakażeń.
Powiedz każdemu z lekarzy, że przyjmujesz oba leki, rób zlecone badania krwi i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Niekorzystna interakcjaDimetyl+ SyrolimusPołączenia najlepiej unikać, a jeśli lekarz uzna je za konieczne, wymaga ono ścisłego monitorowania morfologii z liczbą limfocytów oraz objawów zakażeń.Powiedz każdemu z lekarzy, że przyjmujesz oba leki, rób zlecone badania krwi i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz każdemu z lekarzy, że przyjmujesz oba leki, rób zlecone badania krwi i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Oba leki osłabiają odporność, a razem robią to mocniej. Przez to łatwiej o poważne zakażenia, także takie, które rzadko zdarzają się u zdrowych osób. Lekarz może zdecydować o takim leczeniu, ale wtedy potrzebne są regularne badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub uporczywy kaszel
- częste lub długo niegojące się infekcje
- bolesna wysypka z pęcherzykami (półpasiec)
- nowe osłabienie jednej strony ciała, niezgrabność ruchów, zaburzenia widzenia, mowy lub pamięci
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia najlepiej unikać, a jeśli lekarz uzna je za konieczne, wymaga ono ścisłego monitorowania morfologii z liczbą limfocytów oraz objawów zakażeń. Przed włączeniem drugiego leku należy ocenić wyjściową liczbę limfocytów i omówić z neurologiem prowadzącym leczenie stwardnienia rozsianego wybór terapii o mniejszym działaniu immunosupresyjnym. Przy nowych lub narastających objawach neurologicznych fumaran dimetylu należy wstrzymać do czasu wykluczenia PML.
Skutek kliniczny
Łączne stosowanie może nasilać immunosupresję i limfopenię, co zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML). Fumaranu dimetylu nie stosuje się przy podejrzeniu lub rozpoznaniu PML.[1]
Mechanizm
Oba leki osłabiają układ odpornościowy i ich działania się sumują. Syrolimus hamuje szlak mTOR i proliferację limfocytów T i B, a fumaran dimetylu zmniejsza liczbę limfocytów we krwi i działa immunomodulująco. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ fumaran dimetylu jest szybko hydrolizowany przez esterazy do fumaranu monometylu i nie wpływa na izoenzymy cytochromu P450 metabolizujące syrolimus.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych i półpaśca
- nowe lub nasilające się objawy neurologiczne (podejrzenie PML)
Bezpieczniejsze alternatywy
glatiramerinterferon beta
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dimethyl fumarate Polpharma 120 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dimethyl-fumarate-polpharma-100468960/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaDimetyla alkoholPacjent powinien unikać spożywania ponad 50 ml napojów zawierających ponad 30% alkoholu objętościowo w ciągu godziny od przyjęcia fumaranu dimetylu.Nie pij więcej niż kieliszek mocnego alkoholu, na przykład wódki, w ciągu godziny od przyjęcia leku.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij więcej niż kieliszek mocnego alkoholu, na przykład wódki, w ciągu godziny od przyjęcia leku.
Mocny alkohol wypity w większej ilości wkrótce po przyjęciu tego leku może nasilić dolegliwości żołądkowe, takie jak ból brzucha, nudności czy biegunka. Może też dojść do podrażnienia i zapalenia błony śluzowej żołądka, szczególnie u osób, które mają skłonność do takich problemów. Niewielkie ilości alkoholu nie zmieniają działania leku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny lub utrzymujący się ból brzucha
- nudności lub wymioty
- biegunka
- pieczenie lub ból w nadbrzuszu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Pacjent powinien unikać spożywania ponad 50 ml napojów zawierających ponad 30% alkoholu objętościowo w ciągu godziny od przyjęcia fumaranu dimetylu[1]. Umiarkowane ilości alkoholu nie wymagają zmiany schematu leczenia, ale u osób z chorobami żołądka lub nasilonymi objawami żołądkowo-jelitowymi warto doradzić większą ostrożność. Przyjmowanie leku z posiłkiem pomaga ograniczyć dolegliwości żołądkowo-jelitowe.
Skutek kliniczny
Najczęstszym skutkiem są nasilone dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak ból brzucha, nudności, wymioty i biegunka. ChPL wymienia możliwość wystąpienia nieżytu żołądka, zwłaszcza u osób podatnych na tę chorobę[1]. Nasilenie dolegliwości może pogarszać tolerancję leczenia i sprzyjać jego przerywaniu przez pacjenta.
Mechanizm
Duża ilość wysokoprocentowego alkoholu przyjęta krótko po fumaranie dimetylu może nasilać jego działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego. ChPL fumaranu dimetylu podaje, że umiarkowane ilości alkoholu nie zmieniały ekspozycji na lek i nie nasilały działań niepożądanych[1]. Według tej samej charakterystyki spożycie dużych ilości napojów zawierających ponad 30% alkoholu objętościowo w ciągu godziny od przyjęcia leku może zwiększać częstość działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego[1]. Najbardziej prawdopodobne jest sumowanie się miejscowego drażniącego działania stężonego etanolu na błonę śluzową żołądka z dobrze znaną nietolerancją żołądkowo-jelitową fumaranu dimetylu. Zapisy charakterystyk różnią się między produktami – jedna zaleca unikanie wysokoprocentowego alkoholu w ciągu godziny od przyjęcia leku, a pozostałe ChPL fumaranu dimetylu nie wspominają o alkoholu.
Monitorować
- ból brzucha i dolegliwości ze strony żołądka
- nudności i wymioty
- biegunka
- objawy nieżytu żołądka u osób podatnych
Kiedy ocena się zmienia
| Umiarkowana ilość alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | ChPL podaje, że umiarkowane ilości alkoholu nie zmieniały ekspozycji na fumaran dimetylu i nie nasilały działań niepożądanych. |
| odstep ≥ 1 hpacjent | ryzyko maleje | Ostrzeżenie w ChPL dotyczy wysokoprocentowego alkoholu spożytego w ciągu godziny od przyjęcia fumaranu dimetylu. Przy dłuższym odstępie ryzyko nasilenia dolegliwości żołądkowo-jelitowych jest mniejsze, choć nie zostało dokładnie określone. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dimethyl fumarate Mylan 120 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dimethyl-fumarate-mylan-100468847/
Interakcja o niejasnym znaczeniuSyrolimusa alkoholU większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania syrolimusu, ale regularne picie może podnosić poziom tłuszczów we krwi, który ten lek i tak często zwiększa. Alkohol obciąża też wątrobę, a chora wątroba może sprawić, że lek będzie działał silniej niż powinien. Lek w postaci płynu zawiera niewielką ilość alkoholu, co ma znaczenie, jeśli chorujesz na chorobę alkoholową, masz chorą wątrobę lub padaczkę, jesteś w ciąży albo karmisz piersią.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- rany, które źle się goją
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci trzeba uwzględnić zawartość etanolu w roztworze doustnym[1]. U pacjentów nadużywających alkoholu warto kontrolować lipidogram, próby wątrobowe i stężenie syrolimusa we krwi.
Skutek kliniczny
Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu nie ma udokumentowanego wpływu na stężenie ani skuteczność syrolimusa. Regularne lub nadmierne picie może nasilać zaburzenia lipidowe wywołane lekiem, sprzyjać uszkodzeniu wątroby i pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa, a także pogarszać odporność, gojenie ran i stan owrzodzeń jamy ustnej. U osób z chorobą alkoholową sama ilość etanolu w roztworze doustnym może mieć znaczenie[1].
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między syrolimusem a etanolem. ChPL syrolimusa w punkcie 4.5 nie wymienia alkoholu wśród substancji wpływających na jego metabolizm z udziałem CYP3A4 i glikoproteiny P[1]. Zapis o alkoholu dotyczy wyłącznie etanolu jako substancji pomocniczej roztworu doustnego, który zawiera do 3,17% obj. etanolu, czyli do 25 mg w 1 ml[1]. Charakterystyka produktu wskazuje, że dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu, co odpowiada 3,80 ml piwa lub 1,58 ml wina, i że ilość ta może być szkodliwa dla osób z chorobą alkoholową oraz należy ją uwzględnić u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, dzieci i pacjentów z chorobami wątroby lub padaczką[1]. Możliwe znaczenie kliniczne ma przede wszystkim addycja działań niepożądanych – syrolimus często powoduje hipertriglicerydemię i hipercholesterolemię, a regularne picie alkoholu dodatkowo podnosi triglicerydy i obciąża wątrobę. Alkoholowe uszkodzenie wątroby może zmniejszać metabolizm syrolimusa i zwiększać jego stężenie we krwi, co uzasadnia ostrożność u osób pijących dużo.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- lipidogram (triglicerydy, cholesterol)
- próby wątrobowe (ALT, AST, GGTP, bilirubina)
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej u osób z chorobą wątroby lub nadużywających alkoholu
- objawy zakażeń, gojenie ran i owrzodzenia jamy ustnej
Kiedy ocena się zmienia
| Roztwór doustnypostać · alkohol | inne zalecenie | Roztwór doustny zawiera do 3,17% obj. etanolu, a dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci należy uwzględnić tę ilość etanolu. |
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu nasila hiperlipidemię polekową, sprzyja uszkodzeniu wątroby i może pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa. Wskazana kontrola lipidogramu, prób wątrobowych i stężenia syrolimusa oraz rozmowa o ograniczeniu picia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Inne interakcje tych leków 351
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ SyrolimusNie łącz dziurawca z syrolimusem.Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.
Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej usuwa syrolimus. Lek przestaje wtedy dobrze chronić przeszczepiony narząd i może dojść do jego odrzucenia. Dotyczy to także herbatek, kropli i suplementów z dziurawcem. Nagłe odstawienie dziurawca też może zmienić poziom leku we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka bez wyraźnej przyczyny
- ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
- mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
- nagłe osłabienie i złe samopoczucie
- nieprawidłowe wyniki badań kontrolnych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz dziurawca z syrolimusem. Stosowanie dziurawca po przeszczepieniu narządu jest przeciwwskazane[1]. Jednoczesnego stosowania syrolimusa z induktorami CYP3A4 się nie zaleca[2]. Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, należy go odstawić w porozumieniu z ośrodkiem transplantacyjnym i kontrolować stężenie syrolimusa we krwi w kolejnych tygodniach, bo w miarę wygasania indukcji może ono wzrosnąć.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia syrolimusa poniżej zakresu terapeutycznego grozi ostrym odrzuceniem przeszczepu i utratą narządu. Po odstawieniu dziurawca indukcja stopniowo wygasa, a stężenie syrolimusa rośnie, co przy dawce zwiększonej w czasie łączenia grozi toksycznością.
Mechanizm
Dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450 i osłabia działanie innych leków, w tym cyklosporyny[3]. Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz jest substratem glikoproteiny P, dlatego induktory CYP3A4 zwiększają jego metabolizm i zmniejszają jego stężenie[2]. Dla porównania silny induktor ryfampicyna zwiększyła klirens syrolimusa około 5,5 razy i zmniejszyła jego AUC o około 82%[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej po odstawieniu dziurawca
- parametry czynności przeszczepionego narządu (np. kreatynina)
- objawy odrzucania przeszczepu
- działania niepożądane syrolimusa przy wzroście stężenia
Bezpieczniejsze alternatywy
escytalopramcitalopram
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · dziurawiec | ryzyko maleje | Dziurawiec stosowany wyłącznie zewnętrznie (np. olej na skórę) nie powoduje istotnej indukcji enzymów wątrobowych i jelitowych. |
| Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia syrolimusemkolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo, a stężenie syrolimusa może rosnąć przez kolejne tygodnie – konieczna kontrola stężenia i ewentualna korekta dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Połączenie przeciwwskazaneFingolimod+ DimetylFingolimodu nie łączy się z fumaranem dimetylu – oba leki stosuje się wyłącznie w monoterapii.Nie przyjmuj tych dwóch leków razem, a jeśli lekarz zmienia ci jeden na drugi, zrób zlecone badanie krwi przed rozpoczęciem nowego leku.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych dwóch leków razem, a jeśli lekarz zmienia ci jeden na drugi, zrób zlecone badanie krwi przed rozpoczęciem nowego leku.
Oba leki służą do leczenia stwardnienia rozsianego i oba osłabiają działanie układu odpornościowego. Przyjmowane razem mogą zbyt mocno obniżyć odporność, przez co łatwiej o groźne zakażenia. Te leki nie są stosowane jednocześnie – jeden zastępuje drugi. Przy zmianie leku lekarz zleca badanie krwi i czeka, aż wyniki wrócą do normy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- nowe lub nasilające się osłabienie, zaburzenia widzenia, mowy, myślenia lub równowagi
- przedłużające się zmęczenie i złe samopoczucie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fingolimodu nie łączy się z fumaranem dimetylu – oba leki stosuje się wyłącznie w monoterapii.[1] Przy zmianie z fumaranu dimetylu na fingolimod należy zachować okres wypłukiwania, w czasie którego morfologia krwi wraca do stanu sprzed leczenia.[2] Przed pierwszą dawką fingolimodu wykonuje się pełne badanie krwi potwierdzające ustąpienie cytopenii.[3]
Skutek kliniczny
Sumowanie działania immunosupresyjnego zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, oraz pogłębionej limfopenii. Fingolimodu nie stosuje się u osób obecnie przyjmujących leki immunosupresyjne ani u pacjentów z odpornością zmniejszoną przez wcześniejsze leczenie.[1]
Mechanizm
Oba leki modyfikują przebieg stwardnienia rozsianego przez działanie na układ odpornościowy. Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych, a fumaran dimetylu może powodować limfopenię, dlatego ich działania na układ immunologiczny się sumują. Leków przeciwnowotworowych, immunomodulujących i immunosupresyjnych nie stosuje się jednocześnie z fingolimodem ze względu na addycyjny wpływ na układ immunologiczny.[1]
Metabolizm i transportery
- Fingolimod: substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba limfocytów, przed włączeniem fingolimodu po fumaranie dimetylu
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
Kiedy ocena się zmienia
| Zmiana leczenia z fumaranu dimetylu na fingolimod po okresie wypłukiwaniakolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Kolejne, a nie jednoczesne stosowanie jest dopuszczalne. Fingolimod włącza się po okresie wypłukiwania fumaranu dimetylu, gdy morfologia wróci do stanu sprzed leczenia, a przed pierwszą dawką wykonuje się pełne badanie krwi. Przy braku nieprawidłowości po wcześniejszym leczeniu lekarz może przestawić pacjenta bezpośrednio. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Połączenie przeciwwskazaneSyrolimus+ Szczepionka przeciw półpaścowiŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i zaszczep się tylko szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i zaszczep się tylko szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa.
Syrolimus osłabia działanie układu odpornościowego, żeby organizm nie odrzucał przeszczepu lub żeby leczyć niektóre choroby. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może wtedy wywołać groźne zakażenie. Szczepionka bez żywego wirusa jest dla ciebie bezpieczna, ale może chronić nieco słabiej niż u osób zdrowych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż kilka dni po szczepieniu
- silne osłabienie i złe samopoczucie po szczepieniu
- bolesna wysypka w jednym miejscu ciała, która może oznaczać półpasiec mimo szczepienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.[1] U pacjenta przyjmującego syrolimus do ochrony przed półpaścem stosuje się szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, która nie zawiera żywego wirusa. Jeśli to możliwe, szczepienie warto zaplanować przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego, aby uzyskać lepszą odpowiedź immunologiczną.
Skutek kliniczny
Podanie żywej szczepionki przeciw półpaścowi osobie leczonej syrolimusem grozi rozsianym zakażeniem wirusem szczepionkowym, które może być ciężkie. Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i nie niesie tego ryzyka, ale wytworzona odporność może być słabsza niż u osób bez immunosupresji.
Mechanizm
Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje proliferację i aktywację limfocytów T i B. U osoby leczonej immunosupresyjnie żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki żywej może namnażać się w sposób niekontrolowany. Jednocześnie osłabiona odpowiedź immunologiczna zmniejsza skuteczność każdej szczepionki przeciw półpaścowi, także rekombinowanej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- rodzaj podawanej szczepionki przeciw półpaścowi (żywa czy rekombinowana) przed jej wydaniem lub podaniem
- objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca, w tym wysypka pęcherzykowa i gorączka po szczepieniu
- objawy półpaśca mimo szczepienia ze względu na możliwą słabszą odpowiedź immunologiczną
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem wirusem szczepionkowym i może być podana pacjentowi leczonemu syrolimusem. Należy jednak liczyć się z osłabioną odpowiedzią immunologiczną i w miarę możliwości planować szczepienie przed rozpoczęciem immunosupresji. |
| Szczepionka żywa atenuowanapostać · szczepionka przeciw półpaścowi | inne zalecenie | Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnego, w tym syrolimusem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Połączenie przeciwwskazaneSyrolimus+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podaje się żywej szczepionki przeciw cholerze osobie przyjmującej syrolimus.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i nie przyjmuj żywej szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i nie przyjmuj żywej szczepionki.
Syrolimus osłabia odporność, dlatego nie możesz przyjąć żywej szczepionki przeciw cholerze – mogłaby wywołać chorobę zamiast przed nią chronić. Szczepionka zawierająca zabite bakterie jest bezpieczniejsza, ale może działać słabiej niż u osoby zdrowej. Przez godzinę przed i po jej przyjęciu nie bierz innych leków doustnych, nie jedz i nie pij.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka lub wodniste stolce po szczepieniu
- wymioty lub objawy odwodnienia
- gorączka
- silny ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podaje się żywej szczepionki przeciw cholerze osobie przyjmującej syrolimus[1]. Jeśli szczepienie jest wskazane, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i podaje syrolimus w odstępie co najmniej 1 godziny przed lub po szczepieniu[2]. Pacjenta informuje się, że ochrona po szczepieniu może być niepełna, i zaleca ścisłe przestrzeganie zasad higieny żywności i wody w podróży. Dawki syrolimusa nie zmienia się z powodu szczepienia.
Skutek kliniczny
Po szczepionce żywej możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i odwodnieniem u pacjenta z osłabioną odpornością oraz brak skutecznej ochrony przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest słabsza lub niepełna odpowiedź ochronna.
Mechanizm
Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje aktywację i proliferację limfocytów T i B, a przez to osłabia odpowiedź immunologiczną na szczepienie. W przypadku szczepionki żywej, atenuowanej, zahamowanie odporności stwarza dodatkowo ryzyko niekontrolowanego namnażania szczepu szczepionkowego. Szczepionka żywa przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób stosujących terapię immunosupresyjną[1]. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale jej skuteczność u osoby przyjmującej syrolimus może być mniejsza. Szczepionka inaktywowana jest wrażliwa na kwas żołądkowy, dlatego przez 1 godzinę przed i po jej podaniu nie podaje się innych leków doustnych[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- rodzaj szczepionki przeciw cholerze (żywa czy inaktywowana) przed wydaniem
- zachowanie odstępu 1 godziny między szczepionką inaktywowaną a dawką syrolimusa
- objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po szczepieniu
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite pałeczki Vibrio cholerae z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholery)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite pałeczki cholery)postać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie jest przeciwwskazana u pacjenta leczonego syrolimusem, ale immunosupresja może osłabić odpowiedź ochronną. Wymagany jest odstęp 1 godziny przed i po szczepieniu od innych leków doustnych. |
| Szczepionka żywa, atenuowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | interakcja nie dotyczy | Żywa szczepionka przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób stosujących terapię immunosupresyjną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Połączenie przeciwwskazaneSyrolimus+ LonafarnibNie łącz syrolimusa podawanego ogólnie z lonafarnibem.Nie przyjmuj tych leków razem i jeszcze przed kolejną dawką skontaktuj się z lekarzem, który przepisał syrolimus, ale żadnego leku nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jeszcze przed kolejną dawką skontaktuj się z lekarzem, który przepisał syrolimus, ale żadnego leku nie odstawiaj samodzielnie.
Lonafarnib bardzo silnie spowalnia rozkładanie syrolimusa w organizmie. Syrolimus może się wtedy gromadzić we krwi do niebezpiecznych stężeń. To grozi ciężkimi zakażeniami, spadkiem liczby krwinek i uszkodzeniem nerek. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- silne zmęczenie i bladość
- owrzodzenia w jamie ustnej
- obrzęki lub wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz syrolimusa podawanego ogólnie z lonafarnibem. Lonafarnibu nie stosuje się z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4[1], a syrolimusa nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4[2]. Jeśli lonafarnib jest niezbędny, lekarz prowadzący powinien zastąpić syrolimus lekiem immunosupresyjnym niezależnym od CYP3A4. Hamowanie CYP3A4 przez lonafarnib ma charakter mechanizmowy, więc po jego odstawieniu aktywność enzymu wraca stopniowo i ponowne włączenie syrolimusa wymaga kontroli jego stężenia.
Skutek kliniczny
Wielokrotny wzrost stężenia syrolimusa grozi jego toksycznością – nadmierną immunosupresją z ciężkimi zakażeniami, mielosupresją, hiperlipidemią, zaburzeniami gojenia ran i uszkodzeniem nerek. Syrolimus ma wąski indeks terapeutyczny, więc nawet umiarkowany wzrost narażenia może być klinicznie istotny.
Mechanizm
Lonafarnib silnie hamuje CYP3A4 w mechanizmie zależnym od metabolizmu, a syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie. Lonafarnib w dawkach wielokrotnych zwiększał AUC midazolamu, wzorcowego substratu CYP3A4, około 7,4-krotnie[1]. Syrolimus jest też substratem glikoproteiny P, a silne inhibitory CYP3A4 zwiększały jego AUC nawet około 11-krotnie[2]. Należy więc oczekiwać wielokrotnego wzrostu stężenia syrolimusa we krwi.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej (przy nieuniknionej ekspozycji lub po odstawieniu lonafarnibu)
- morfologia krwi
- kreatynina i eGFR
- lipidogram
- objawy zakażenia
Bezpieczniejsze alternatywy
mykofenolan mofetylukwas mykofenolowyazatiopryna
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórę (żel)droga podania · syrolimus | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu syrolimusa ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, więc przeciwwskazanie dotyczy przede wszystkim postaci doustnych. Mimo to przy długim stosowaniu na dużą powierzchnię skóry nie można wykluczyć wzrostu stężenia we krwi, dlatego połączenie wymaga ostrożności. |
| Syrolimus włączany po odstawieniu lonafarnibukolejność włączenia · lonafarnib | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez lonafarnib jest mechanizmowe, więc ustępuje stopniowo po jego odstawieniu. Syrolimus włączany wkrótce potem wymaga ostrożnego dawkowania i kontroli stężenia we krwi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ DimetylNie rozpoczynaj dopęcherzowego leczenia BCG u pacjenta przyjmującego fumaran dimetylu.Powiedz urologowi i neurologowi, że stosujesz oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę, dopóki lekarze nie ustalą wspólnego planu leczenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz urologowi i neurologowi, że stosujesz oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę, dopóki lekarze nie ustalą wspólnego planu leczenia.
Wlewy BCG do pęcherza zawierają żywe, osłabione bakterie, które pobudzają odporność do walki z nowotworem. Dimetyl osłabia układ odpornościowy, więc przy jednoczesnym stosowaniu bakterie mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać groźne zakażenie. Leczenie BCG może też działać słabiej. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka trwająca dłużej niż dobę po wlewie
- dreszcze i silne osłabienie
- uporczywy kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- bóle stawów lub nasilające się pieczenie i ból przy oddawaniu moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj dopęcherzowego leczenia BCG u pacjenta przyjmującego fumaran dimetylu.[1][2] Decyzję o dalszym postępowaniu podejmują wspólnie urolog i neurolog – rozważa się odstawienie fumaranu dimetylu i odczekanie do normalizacji liczby limfocytów albo inną metodę leczenia raka pęcherza. Jeżeli leczenie BCG jest w toku, a planuje się włączenie fumaranu dimetylu, w razie potrzeby leczenia stwardnienia rozsianego wybiera się lek bez działania immunosupresyjnego.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiego, ogólnoustrojowego zakażenia prątkami BCG, łącznie z posocznicą, i może zmniejszać skuteczność leczenia raka pęcherza. Perforacja pęcherza dodatkowo zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń ogólnoustrojowych.[3]
Mechanizm
Dopęcherzowej immunoterapii żywymi prątkami BCG nie stosuje się u pacjentów leczonych immunosupresyjnie ani z zaburzeniem odpowiedzi immunologicznej wywołanym lekami.[1][3][2] Fumaran dimetylu działa immunomodulująco i immunosupresyjnie, a typowym skutkiem jego stosowania jest zmniejszenie liczby limfocytów. Osłabienie odporności komórkowej sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu i rozsiewowi żywych prątków, a jednocześnie może osłabiać odpowiedź immunologiczną, na której opiera się przeciwnowotworowe działanie BCG.
Monitorować
- liczba limfocytów przed rozpoczęciem BCG i po odstawieniu fumaranu dimetylu
- gorączka powyżej doby, dreszcze, złe samopoczucie po wlewie
- objawy zakażenia ogólnoustrojowego BCG (kaszel, duszność, żółtaczka, bóle stawów)
Bezpieczniejsze alternatywy
interferon betaglatiramer
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie fumaranu dimetylu i normalizacja liczby limfocytówodstep · dimetyl | inne zalecenie | Po odstawieniu fumaranu dimetylu i powrocie liczby limfocytów do normy przeciwwskazanie przestaje wynikać z bieżącego leczenia immunosupresyjnego, a decyzję o rozpoczęciu BCG podejmuje urolog po ocenie odporności pacjenta. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ SyrolimusNie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.Powiedz urologowi, że przyjmujesz syrolimus, zanim dostaniesz wlew BCG, i nie odstawiaj syrolimusa na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz urologowi, że przyjmujesz syrolimus, zanim dostaniesz wlew BCG, i nie odstawiaj syrolimusa na własną rękę.
Syrolimus osłabia układ odpornościowy, a lek BCG podawany do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie. Gdy odporność jest obniżona, te bakterie mogą rozprzestrzenić się po całym organizmie i wywołać ciężkie zakażenie. Leczenie BCG może też wtedy gorzej działać na nowotwór. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka powyżej 38,5°C lub dreszcze po wlewie
- gorączka utrzymująca się dłużej niż dwa dni
- silne osłabienie, kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- ból i obrzęk stawów, zaczerwienienie oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.[1] Produktu nie stosuje się u osób z obniżoną odpornością, także wtedy, gdy jest ona wywołana leczeniem immunosupresyjnym.[2] Zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami wyklucza leczenie BCG.[3] Decyzję o sposobie leczenia raka pęcherza należy podjąć wspólnie przez urologa i lekarza prowadzącego leczenie immunosupresyjne, z rozważeniem leczenia dopęcherzowego nieopartego na żywych prątkach. Odstawienia syrolimusa nie wolno planować bez zgody lekarza prowadzącego, zwłaszcza u biorców przeszczepów.
Skutek kliniczny
U pacjenta leczonego syrolimusem rośnie ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG, w tym posocznicy. Jednocześnie można oczekiwać słabszej skuteczności leczenia raka pęcherza, ponieważ działanie BCG zależy od sprawnego układu odpornościowego.
Mechanizm
Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje aktywację i namnażanie limfocytów T. Działanie dopęcherzowego BCG polega na wywołaniu miejscowej odpowiedzi immunologicznej przeciw komórkom nowotworowym przez żywe, atenuowane prątki. Zahamowanie odpowiedzi komórkowej przez syrolimus osłabia kontrolę nad prątkami i odpowiedź przeciwnowotworową.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- gorączka i dreszcze utrzymujące się po wlewie
- objawy ogólnoustrojowego zakażenia BCG (osłabienie, duszność, kaszel, żółtaczka)
- objawy zapalenia stawów, oczu lub skóry po wlewach BCG
- stężenie syrolimusa we krwi, jeśli zmieniano leczenie immunosupresyjne
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórna (szczepienie przeciwgruźlicze)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Szczepionka BCG podawana śródskórnie również zawiera żywe prątki i u pacjenta leczonego syrolimusem należy z niej zrezygnować, ponieważ grozi uogólnionym zakażeniem. |
| Syrolimus włączony w trakcie cyklu wlewów BCGkolejność włączenia · syrolimus | inne zalecenie | Włączenie syrolimusa w trakcie cyklu BCG wymaga przerwania wlewów i ponownej oceny dalszego leczenia przez urologa. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ DimetylNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu fumaranem dimetylu.Nie przyjmuj kapsułek przeciw durowi brzusznemu i poproś lekarza o szczepionkę podawaną w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj kapsułek przeciw durowi brzusznemu i poproś lekarza o szczepionkę podawaną w zastrzyku.
Lek na stwardnienie rozsiane z fumaranem dimetylu osłabia część układu odpornościowego. Szczepionka w kapsułkach przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie. Gdy odporność jest obniżona, te bakterie mogą wywołać chorobę, a szczepienie może nie chronić tak dobrze jak powinno. Dlatego tych dwóch leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka
- biegunka
- ból brzucha
- nudności lub wymioty
- wyraźne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu fumaranem dimetylu.[1] Gdy przed podróżą potrzebna jest ochrona, zastosuj szczepionkę inaktywowaną podawaną we wstrzyknięciu. Jeśli leczenie fumaranem dimetylu dopiero jest planowane, pełny cykl szczepienia żywą szczepionką warto zakończyć przed jego rozpoczęciem, a decyzję o odstępie podejmuje lekarz prowadzący. Po odstawieniu fumaranu dimetylu o terminie szczepienia żywą szczepionką decyduje lekarz po ocenie liczby limfocytów.
Skutek kliniczny
Teoretycznie możliwe jest zakażenie wywołane szczepem szczepionkowym z objawami żołądkowo-jelitowymi i gorączką oraz niewystarczająca ochrona przed durem brzusznym. Ryzyko jest tym większe, im głębsza limfopenia.
Mechanizm
Fumaran dimetylu działa immunomodulująco i immunosupresyjnie oraz często obniża liczbę limfocytów we krwi. Żywa, atenuowana szczepionka doustna zawiera namnażające się bakterie szczepu Ty 21a. U osoby z osłabioną odpornością komórkową organizm może gorzej kontrolować szczep szczepionkowy, a odpowiedź ochronna po szczepieniu może być słabsza. Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom z nabytym niedoborem odporności, w tym otrzymującym leki immunosupresyjne.[1]
Monitorować
- liczba limfocytów przed planowanym szczepieniem
- objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po przypadkowym podaniu szczepionki
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana, podawana we wstrzyknięciuszczepionka polisacharydowa Vi przeciw durowi brzusznemu
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana we wstrzyknięciupostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | inne zalecenie | Inaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemu nie zawiera żywych bakterii, więc nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym. Można ją podać w trakcie leczenia fumaranem dimetylu, choć przy głębokiej limfopenii odpowiedź może być słabsza. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia fumaranem dimetylukolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Jeśli leczenie fumaranem dimetylu jest dopiero planowane, pełny cykl żywej szczepionki można zakończyć przed jego rozpoczęciem. Odstęp ustala lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.