Interakcje / Doksorubicyna / Doksorubicyna i klozapina
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego doksorubicynę, ponieważ ChPL klozapiny przeciwwskazuje jej włączanie razem z substancjami o znacznym ryzyku agranulocytozy oraz zabrania jednoczesnego stosowania leków o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku.
Nie odstawiaj klozapiny na własną rękę, tylko powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka lub inne objawy zakażenia.
Połączenie przeciwwskazaneDoksorubicyna+ KlozapinaNie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego doksorubicynę, ponieważ ChPL klozapiny przeciwwskazuje jej włączanie razem z substancjami o znacznym ryzyku agranulocytozy oraz zabrania jednoczesnego stosowania leków o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku.Nie odstawiaj klozapiny na własną rękę, tylko powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka lub inne objawy zakażenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj klozapiny na własną rękę, tylko powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka lub inne objawy zakażenia.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Przyjmowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę tych krwinek, a wtedy nawet zwykła infekcja może stać się groźna dla życia. Oba leki mogą też obciążać serce. Dlatego zwykle się ich nie łączy, a jeśli lekarze uznają to za konieczne, potrzebne są częste badania krwi i kontrola serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę, ogólne osłabienie
- kołatanie serca, ból w klatce piersiowej
- duszność lub obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego doksorubicynę, ponieważ ChPL klozapiny przeciwwskazuje jej włączanie razem z substancjami o znacznym ryzyku agranulocytozy oraz zabrania jednoczesnego stosowania leków o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku. Jeśli pacjent stabilnie leczony klozapiną wymaga chemioterapii z doksorubicyną, decyzję o dalszym postępowaniu powinien podjąć wspólnie onkolog i psychiatra z oceną ryzyka nawrotu psychozy po odstawieniu klozapiny. Kontynuacja klozapiny w takiej sytuacji jest stosowaniem wbrew ChPL i wymaga świadomej decyzji lekarza, zgody pacjenta oraz częstej kontroli morfologii z rozmazem i oceny czynności serca. Gorączka lub objawy zakażenia u takiego pacjenta wymagają pilnej kontroli liczby neutrofilów.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zakażeń, w tym posocznicy zagrażającej życiu. Spadek neutrofili w trakcie chemioterapii utrudnia ustalenie, który lek go wywołał, co może prowadzić do niepotrzebnego trwałego odstawienia klozapiny albo do opóźnienia chemioterapii. Możliwe jest też nasilenie uszkodzenia mięśnia sercowego z niewydolnością serca.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny, więc ich działanie mielosupresyjne się sumuje. Doksorubicyna jako lek cytotoksyczny hamuje czynność szpiku i wywołuje neutropenię, a klozapina może powodować neutropenię i agranulocytozę o podłożu idiosynkratycznym. ChPL klozapiny zalicza środki cytotoksyczne do leków o działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, których nie wolno stosować jednocześnie z klozapiną[1]. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać mięsień sercowy – doksorubicyna przez kardiotoksyczność zależną od dawki skumulowanej, a klozapina przez zapalenie mięśnia sercowego i kardiomiopatię, co stwarza ryzyko addycji działania kardiotoksycznego. Nie ma przesłanek do klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględna liczba neutrofilów częściej niż w standardowym schemacie dla klozapiny, w tym w okresie spodziewanego nadiru po każdym cyklu
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- czynność serca – EKG z oceną QTc, echokardiografia z frakcją wyrzutową lewej komory, troponina przy objawach
- stan psychiczny pacjenta przy zmianie lub odstawieniu klozapiny
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazolrisperidonolanzapina
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina włączana w trakcie leczenia doksorubicynąkolejność włączenia · klozapina | interakcja nie dotyczy | ChPL klozapiny przeciwwskazuje rozpoczynanie leczenia klozapiną u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy. |
| Doksorubicyna włączana u pacjenta stabilnie leczonego klozapinąkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Połączenie pozostaje niezgodne z ChPL klozapiny, ale nagłe odstawienie leku u pacjenta z lekooporną schizofrenią grozi nawrotem psychozy. Decyzję o odstawieniu, zamianie lub kontynuacji klozapiny pod ścisłą kontrolą morfologii i czynności serca podejmuje wspólnie onkolog i psychiatra. |
| Po zakończeniu chemioterapii z przebytą neutropenią pochemioterapeutycznączas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniejszą chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do włączenia klozapiny. Przed włączeniem należy potwierdzić odnowę szpiku w morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Alkohol przy tych lekach
Doksorubicyna a alkohol: brak opisu w bazie.
Niekorzystna interakcjaKlozapinaa alkoholPacjentowi leczonemu klozapiną należy zalecić niespożywanie alkoholu przez cały okres leczenia.Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia klozapiną, a jeśli zdarzy się to mimo wszystko, nie prowadź pojazdów i poproś bliską osobę, aby zwróciła uwagę na Twoje samopoczucie.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia klozapiną, a jeśli zdarzy się to mimo wszystko, nie prowadź pojazdów i poproś bliską osobę, aby zwróciła uwagę na Twoje samopoczucie.
W czasie leczenia klozapiną nie należy pić alkoholu. Oba działają uspokajająco i usypiająco, więc razem mogą wywołać bardzo silną senność, spowolnienie i zaburzenia równowagi. Mogą też wystąpić zawroty głowy i omdlenia przy wstawaniu, a po większej ilości alkoholu nawet zaburzenia oddychania. Picie alkoholu może dodatkowo obciążać wątrobę i zwiększać ryzyko drgawek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy albo omdlenie przy wstawaniu
- wolny lub płytki oddech
- drgawki
- splątanie albo dezorientacja
- zakrztuszenie się śliną lub wymiotami
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjentowi leczonemu klozapiną należy zalecić niespożywanie alkoholu przez cały okres leczenia.[1] Pacjenta trzeba poinformować o addycyjnym działaniu uspokajającym i odradzić mu prowadzenie pojazdów oraz obsługiwanie maszyn.[1] U osób, które mimo zaleceń piją alkohol, należy ustalić wzorzec picia, kontrolować sedację, ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej i funkcję wątroby oraz pamiętać o ryzyku napadów drgawkowych w okresie odstawienia alkoholu. U pacjenta z psychozą alkoholową, czynną chorobą wątroby albo w stanie zahamowania OUN klozapina jest przeciwwskazana.[1]
Skutek kliniczny
Najczęstszym skutkiem jest nasilona senność, spowolnienie psychoruchowe oraz zaburzenia koncentracji i koordynacji ruchowej.[1] Może to prowadzić do upadków i urazów oraz do wypadków podczas prowadzenia pojazdów. Możliwe są zawroty głowy i omdlenia przy zmianie pozycji ciała. Po większej ilości alkoholu mogą wystąpić głębokie zahamowanie OUN, depresja oddechowa i zachłyśnięcie, zwłaszcza że klozapina często powoduje nadmierne ślinienie. Opisane w ChPL ryzyko zapaści krążeniowo-oddechowej przy łączeniu klozapiny z innymi lekami hamującymi OUN wskazuje, że przy upojeniu alkoholowym należy liczyć się z podobnym zagrożeniem.[1]
Mechanizm
Klozapina i alkohol hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające, nasenne oraz upośledzające funkcje poznawcze i ruchowe sumuje się.[1] Klozapina działa też silnie alfa-adrenolitycznie, a alkohol rozszerza naczynia, co nasila niedociśnienie ortostatyczne. Oba czynniki mogą też obniżać próg drgawkowy. Klozapina sama w sobie wiąże się z zależnym od dawki ryzykiem napadów, a u osób pijących alkohol napady mogą pojawić się zwłaszcza w okresie odstawienia alkoholu. ChPL wszystkich ocenianych produktów klozapiny jednakowo zaleca, aby nie spożywać alkoholu w trakcie leczenia ze względu na nasilenie działania uspokajającego.[1] ChPL wymienia w przeciwwskazaniach psychozy alkoholowe, zahamowanie czynności OUN niezależnie od przyczyny oraz czynną lub postępującą chorobę wątroby i niewydolność wątroby. Przeciwwskazania te dotyczą stanu pacjenta, a nie samego spożycia alkoholu.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stopień sedacji i stan świadomości
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- częstość i głębokość oddechów po spożyciu alkoholu
- napady drgawkowe, zwłaszcza w okresie odstawienia alkoholu
- próby wątrobowe przy regularnym piciu alkoholu
- ilość i częstość spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Ilość wywołująca upojenie alkoholoweilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Upojenie alkoholowe z zahamowaniem czynności OUN jest stanem, w którym ChPL przeciwwskazuje stosowanie klozapiny niezależnie od przyczyny zahamowania. Rośnie ryzyko depresji oddechowej, zapaści krążeniowej i zachłyśnięcia. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z psychozą alkoholową oraz z czynną lub postępującą chorobą wątroby albo niewydolnością wątroby klozapina jest przeciwwskazana. U osób przewlekle pijących należy też brać pod uwagę ryzyko napadów drgawkowych w okresie odstawienia alkoholu. |
| Okres rozpoczynania leczenia i ustalania dawki klozapinyczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | ChPL wskazuje, że niedociśnienie oraz zapaść krążeniowo-oddechowa przy łączeniu klozapiny z innymi środkami hamującymi OUN są bardziej prawdopodobne na początku leczenia skojarzonego i w okresie ustalania dawki. W tym czasie spożycie alkoholu jest szczególnie niebezpieczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Inne interakcje tych leków 439
Połączenie przeciwwskazaneCyklofosfamid+ KlozapinaNie należy łączyć klozapiny z cyklofosfamidem, a leczenia klozapiną nie wolno rozpoczynać u pacjenta przyjmującego cyklofosfamid.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko od razu powiedz psychiatrze i lekarzowi, który przepisał cyklofosfamid, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko od razu powiedz psychiatrze i lekarzowi, który przepisał cyklofosfamid, że przyjmujesz oba leki.
Oba leki mogą zmniejszać liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Przyjmowane razem mocno zwiększają ryzyko groźnego spadku tych krwinek i ciężkiej infekcji. Dlatego tych leków zwykle nie łączy się, a lekarze muszą wspólnie zdecydować o dalszym leczeniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę
- nagłe silne osłabienie
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć klozapiny z cyklofosfamidem, a leczenia klozapiną nie wolno rozpoczynać u pacjenta przyjmującego cyklofosfamid[1][2][3]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga cyklofosfamidu, decyzję o zamianie leku przeciwpsychotycznego na lek o mniejszym ryzyku agranulocytozy powinni podjąć wspólnie psychiatra i lekarz prowadzący leczenie cyklofosfamidem. Jeśli w wyjątkowej sytuacji uzna się, że korzyść przewyższa ryzyko, potrzebne są częste badania morfologii krwi z rozmazem i natychmiastowa reakcja na spadek liczby neutrofili, zgodnie z zaleceniem ChPL cyklofosfamidu o ścisłym monitorowaniu oznak toksyczności[4]. Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniejszą chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do późniejszego włączenia klozapiny[1].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zakażeń zagrażających życiu, w tym posocznicy. Spadek liczby neutrofili wywołany chemioterapią utrudnia też rozpoznanie agranulocytozy poklozapinowej i przypisanie jej przyczyny.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje. Cyklofosfamid jako lek cytotoksyczny wywołuje zależną od dawki leukopenię i neutropenię, a klozapina niezależnie od dawki może wywołać neutropenię i agranulocytozę. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne[1]. ChPL cyklofosfamidu ostrzega, że łączenie z innymi środkami o podobnym działaniu toksycznym może nasilić toksyczność wobec krwi i układu krwiotwórczego[4]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ ChPL cyklofosfamidu nie wymienia klozapiny wśród leków zmieniających jego aktywację[4], a ChPL klozapiny nie wymienia cyklofosfamidu wśród inhibitorów ani induktorów jej metabolizmu[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka i zapalenie gardła lub jamy ustnej
- stan psychiczny przy zmianie leku przeciwpsychotycznego
Bezpieczniejsze alternatywy
olanzapinakwetiapinaarypiprazolrisperidon
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina włączana po zakończeniu leczenia cyklofosfamidem i powrocie prawidłowej morfologiikolejność włączenia · klozapina | inne zalecenie | Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do klozapiny. Włączenie klozapiny po zakończeniu chemioterapii jest możliwe przy regularnej kontroli morfologii zgodnie z ChPL klozapiny. |
| Cyklofosfamid u pacjenta już leczonego klozapinąkolejność włączenia · cyklofosfamid | inne zalecenie | ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania środków cytotoksycznych niezależnie od kolejności włączenia. Potrzebna jest wspólna decyzja psychiatry i lekarza prowadzącego leczenie cyklofosfamidem o zamianie leku przeciwpsychotycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan 50 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ KlozapinaNie należy łączyć cytalopramu z klozapiną, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi.Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o dalszym leczeniu i ewentualnym badaniu EKG.nieznanyopisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o dalszym leczeniu i ewentualnym badaniu EKG.
Cytalopram i klozapina mogą razem wpływać na rytm serca i zwiększać ryzyko jego groźnych zaburzeń. Ulotka cytalopramu zabrania łączenia go z lekami, które w ten sposób działają na serce. Cytalopram może też nasilać działania niepożądane klozapiny i zwiększać skłonność do krwawień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- nadmierna senność lub osłabienie
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy łączyć cytalopramu z klozapiną, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi[1]. Jeśli pacjent przyjmuje oba leki, trzeba skontaktować się z lekarzem prowadzącym w sprawie zamiany cytalopramu na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, a pacjent nie powinien odstawiać żadnego z leków samodzielnie. Gdy psychiatra świadomie utrzymuje połączenie, konieczne jest EKG z oceną QTc, kontrola potasu i magnezu oraz obserwacja działań niepożądanych klozapiny. Przy zamianie leku przeciwdepresyjnego nie należy wybierać fluwoksaminy, która jako inhibitor CYP1A2 zwiększa stężenie klozapiny[2].
Skutek kliniczny
Połączenie może sumować wydłużenie odstępu QT i zwiększać ryzyko złośliwych komorowych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza przy hipokaliemii lub hipomagnezemii[1]. Możliwe jest też nasilenie działań niepożądanych klozapiny o niewyjaśnionym mechanizmie[3]. Dochodzi do tego zwiększone ryzyko krwawień[1].
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jego łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT i wymienia wśród nich leki przeciwpsychotyczne[1]. ChPL klozapiny zaleca, tak jak w przypadku innych leków przeciwpsychotycznych, ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QTc[2]. Zgłaszano też przypadki interakcji między cytalopramem i klozapiną zwiększającej ryzyko działań niepożądanych klozapiny, a jej podłoże nie zostało w pełni wyjaśnione[2]. Według ChPL cytalopramu jego podawanie z klozapiną jako substratem CYP1A2 nie powodowało klinicznie istotnych zmian farmakokinetycznych, więc mechanizm metaboliczny jest mało prawdopodobny[4]. ChPL cytalopramu zaleca ponadto ostrożność przy łączeniu z atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi ze względu na zwiększone ryzyko krwawień[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP1A2[5], klozapina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6]
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[5], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7]
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
- Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], substrat CYP3A4[7]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia skojarzonego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy działań niepożądanych klozapiny, w tym nadmierna senność, niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia
- objawy krwawienia, w tym siniaki i krwawienia z dziąseł lub nosa
- stężenie klozapiny we krwi w razie nasilenia jej działań niepożądanych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina włączana u pacjenta już przyjmującego cytalopramkolejność włączenia · klozapina | inne zalecenie | ChPL klozapiny zaleca szczególną ostrożność przy rozpoczynaniu leczenia klozapiną u pacjentów otrzymujących inne leki psychotropowe ze względu na ryzyko zapaści krążeniowej. W tej sytuacji należy dodatkowo kontrolować ciśnienie tętnicze i tętno w okresie zwiększania dawki klozapiny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneCytarabina+ KlozapinaNie należy łączyć cytarabiny z klozapiną ani rozpoczynać klozapiny w trakcie chemioterapii zawierającej cytarabinę.Jeśli przyjmujesz klozapinę i masz dostać chemioterapię, powiedz o tym onkologowi i psychiatrze, ale nie odstawiaj klozapiny sam bez rozmowy z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz klozapinę i masz dostać chemioterapię, powiedz o tym onkologowi i psychiatrze, ale nie odstawiaj klozapiny sam bez rozmowy z lekarzem.
Cytarabina to lek stosowany w chemioterapii, a klozapina to lek na zaburzenia psychiczne. Oba leki mogą zmniejszać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Razem mogą bardzo osłabić odporność i doprowadzić do groźnych zakażeń, dlatego nie łączy się ich.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne lub nagłe osłabienie
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć cytarabiny z klozapiną ani rozpoczynać klozapiny w trakcie chemioterapii zawierającej cytarabinę[1]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga chemioterapii, decyzję o odstawieniu klozapiny i o leczeniu zastępczym podejmuje wspólnie onkolog lub hematolog z psychiatrą, a klozapiny nie odstawia się nagle bez nadzoru lekarza. Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do późniejszego włączenia klozapiny[1][2]. Klozapinę można więc rozważyć po zakończeniu chemioterapii i po odbudowie szpiku, przy regularnej kontroli morfologii.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie grozi głęboką i przedłużoną neutropenią albo agranulocytozą, a w konsekwencji ciężkimi zakażeniami i posocznicą, które mogą zagrażać życiu. Neutropenia wywołana chemioterapią utrudnia też rozpoznanie agranulocytozy po klozapinie i podjęcie decyzji o jej odstawieniu.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny, więc ich działania się sumują. Cytarabina jest lekiem cytotoksycznym, który hamuje czynność szpiku i powoduje leukopenię, neutropenię i małopłytkowość. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne[1]. Nie należy też rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjentów, którzy przyjmują substancje wiążące się ze znacznym ryzykiem agranulocytozy, a zaburzenia czynności szpiku kostnego są przeciwwskazaniem do klozapiny[1][3][2]. ChPL cytarabiny nie wymienia klozapiny ani leków przeciwpsychotycznych.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- liczba płytek krwi
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- stan psychiczny po zmianie leczenia przeciwpsychotycznego
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazolrisperidon
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina stosowana przed rozpoczęciem chemioterapiikolejność włączenia · klozapina | inne zalecenie | U pacjenta stabilnie leczonego klozapiną, który wymaga chemioterapii z cytarabiną, połączenie pozostaje przeciwwskazane w ChPL klozapiny. Decyzję o odstawieniu klozapiny lub zmianie leku przeciwpsychotycznego podejmuje zespół onkologiczny wspólnie z psychiatrą przed rozpoczęciem chemioterapii. |
| Po zakończeniu chemioterapii i odbudowie szpikuodstep · klozapina | ryzyko maleje | Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do klozapiny. Po zakończeniu leczenia cytarabiną i normalizacji morfologii klozapinę można rozważyć przy ścisłej kontroli morfologii krwi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ KlozapinaDifenhydraminy nie należy stosować u pacjenta leczonego klozapiną.Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy leczysz się klozapiną, a jeśli potrzebujesz leku na sen lub alergię, zapytaj farmaceutę albo lekarza prowadzącego o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy leczysz się klozapiną, a jeśli potrzebujesz leku na sen lub alergię, zapytaj farmaceutę albo lekarza prowadzącego o bezpieczny zamiennik.
Difenhydramina, popularny lek nasenny i przeciwalergiczny, nie powinna być łączona z klozapiną. Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem silnie zwalniają pracę jelit i pęcherza, co przy klozapinie może skończyć się groźnym zatrzymaniem pracy jelit. Razem mogą też wywołać silną senność, splątanie, spadki ciśnienia i upadki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca lub omdlenie
- brak wypróżnienia przez kilka dni, wzdęty i bolesny brzuch, wymioty
- trudności z oddaniem moczu
- silna senność, trudność z obudzeniem się, płytki lub wolny oddech
- splątanie, dezorientacja, widzenie rzeczy, których nie ma
- zawroty głowy przy wstawaniu, upadki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Difenhydraminy nie należy stosować u pacjenta leczonego klozapiną[1]. Przy objawach alergii wybierz lek przeciwhistaminowy II generacji, a problem z bezsennością skieruj do psychiatry prowadzącego leczenie klozapiną. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, oceń wypróżnienia, oddawanie moczu, stopień senności i stan świadomości, a w razie kołatania serca, omdlenia lub splątania skieruj go pilnie do lekarza.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes oraz nasilone działanie przeciwcholinergiczne – ciężkie zaparcia aż do niedrożności porażennej jelit, zatrzymanie moczu i majaczenie. Możliwe są też nadmierna senność, zahamowanie oddychania, niedociśnienie ortostatyczne z upadkami, a w rzadkich przypadkach zapaść krążeniowa z zatrzymaniem czynności serca lub oddychania[2].
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, działają silnie przeciwcholinergicznie, uspokajająco i obniżają ciśnienie tętnicze, a ich działania się sumują. Difenhydraminy nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz typu torsade de pointes[1]. Difenhydramina nasila działanie przeciwcholinergiczne innych leków oraz uspokajające działanie leków hamujących OUN[1]. Klozapina nasila ośrodkowe działanie leków przeciwhistaminowych, a przy lekach o działaniu przeciwcholinergicznym, hipotensyjnym i hamującym oddychanie wymaga ostrożności z powodu działania addytywnego[2]. Istotna interakcja farmakokinetyczna przez hamowanie CYP2D6 jest mało prawdopodobna, ponieważ inhibitory tego izoenzymu w niewielkim stopniu wpływają na stężenie klozapiny[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przy przypadkowym łączeniu
- stężenie potasu i magnezu
- wypróżnienia i objawy niedrożności jelit
- oddawanie moczu
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- stopień sedacji i częstość oddechów
- objawy majaczenia i splątania
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania przeciwcholinergicznego i uspokajającego szczególnie często prowadzi do majaczenia, zatrzymania moczu, zaparć i upadków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFluorouracyl+ KlozapinaNie należy łączyć fluorouracylu podawanego ogólnie z klozapiną ani rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta w trakcie chemioterapii fluorouracylem.Jeśli bierzesz klozapinę i masz zacząć chemioterapię, powiedz o tym zarówno onkologowi, jak i psychiatrze, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz klozapinę i masz zacząć chemioterapię, powiedz o tym zarówno onkologowi, jak i psychiatrze, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.
Fluorouracyl podawany w kroplówce lub zastrzyku jako chemioterapia i klozapina mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki. Razem mocno zwiększają ryzyko bardzo dużego spadku liczby białych krwinek, a wtedy łatwo o groźne zakażenie. Dlatego tych leków nie łączy się. Krem z fluorouracylem na skórę nie stwarza takiego ryzyka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- nagłe osłabienie lub objawy grypopodobne
- częste lub nawracające infekcje
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć fluorouracylu podawanego ogólnie z klozapiną ani rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta w trakcie chemioterapii fluorouracylem[1][2]. Jeśli pacjent leczony klozapiną wymaga chemioterapii, decyzję o dalszym postępowaniu powinni podjąć wspólnie onkolog i psychiatra. Najczęściej rozważa się zmianę leku przeciwpsychotycznego na inny o mniejszym ryzyku agranulocytozy. Klozapiny nie należy jednak odstawiać nagle bez decyzji lekarza. Jeśli specjaliści uznają, że nie ma alternatywy, połączenie wymaga ścisłej kontroli morfologii z rozmazem i szybkiej reakcji na spadek liczby neutrofili. Fluorouracyl stosowany na skórę w postaci kremu nie wymaga takiego postępowania.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zakażeń zagrażających życiu, w tym posocznicy. Gdy neutropenia wystąpi, trudno ustalić, który lek ją wywołał. Może to prowadzić do niepotrzebnego trwałego odstawienia klozapiny albo do przerwania chemioterapii.
Mechanizm
Fluorouracyl podawany ogólnie jest lekiem cytotoksycznym, który hamuje czynność szpiku kostnego, a klozapina może wywołać agranulocytozę. Oba leki działają toksycznie na szpik, więc ich działania niepożądane sumują się. ChPL fluorouracylu do podawania dożylnego zaleca unikać łączenia z klozapiną ze względu na zwiększone ryzyko agranulocytozy[2]. ChPL klozapiny zakazuje jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne[1]. ChPL klozapiny przeciwwskazuje też rozpoczynanie leczenia u osób przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy[1][3][4]. Nie ma przesłanek do interakcji farmakokinetycznej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka, ból gardła i owrzodzenia jamy ustnej
- stan psychiczny w razie zmiany leku przeciwpsychotycznego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórę (krem)droga podania · fluorouracyl | ryzyko maleje | Ostrzeżenie o agranulocytozie dotyczy fluorouracylu podawanego ogólnie. ChPL kremów z fluorouracylem nie wymieniają klozapiny, a wchłanianie przez skórę jest niewielkie. Ostrożność warto zachować przy stosowaniu na duże powierzchnie lub uszkodzoną skórę. |
| Klozapina stosowana przed rozpoczęciem chemioterapiikolejność włączenia · klozapina | inne zalecenie | Nie wolno rozpoczynać klozapiny u pacjenta przyjmującego leki o znacznym ryzyku agranulocytozy. Gdy chemioterapia ma się rozpocząć u pacjenta już leczonego klozapiną, połączenie nadal nie jest zalecane, ale klozapiny nie odstawia się nagle. O zmianie leczenia decydują wspólnie onkolog i psychiatra. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluorouracil Accord 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluorouracil-accord-100225227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneGancyklowir+ KlozapinaNie łącz klozapiny z gancyklowirem podawanym dożylnie ani z walgancyklowirem.Jeśli bierzesz klozapinę, a lekarz chce cię leczyć gancyklowirem w kroplówce lub w tabletkach, powiedz mu o klozapinie i nie odstawiaj jej na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz klozapinę, a lekarz chce cię leczyć gancyklowirem w kroplówce lub w tabletkach, powiedz mu o klozapinie i nie odstawiaj jej na własną rękę.
Gancyklowir podawany w kroplówce oraz klozapina mogą zmniejszać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Razem mogą doprowadzić do groźnego spadku tych krwinek, dlatego zwykle się ich nie łączy. Żel do oczu z gancyklowirem nie stwarza tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- silne osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz klozapiny z gancyklowirem podawanym dożylnie ani z walgancyklowirem.[1] Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta przyjmującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy.[2] U pacjenta leczonego klozapiną wybierz lek przeciw CMV bez działania mielosupresyjnego, np. foskarnet, pamiętając, że wywołuje on zaburzenia elektrolitowe, a klozapinę z lekami wydłużającymi QTc lub powodującymi zaburzenia elektrolitowe stosuje się ostrożnie.[1] Jeśli gancyklowir jest jedyną opcją, o czasowym odstawieniu albo kontynuacji klozapiny decyduje psychiatra wspólnie z lekarzem leczącym zakażenie, przy częstej kontroli morfologii z rozmazem. Klozapiny nie odstawia się nagle bez nadzoru lekarza. Żel do oczu z gancyklowirem można stosować razem z klozapiną.
Skutek kliniczny
Grozi ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zagrażających życiu zakażeń, a także pogłębienie niedokrwistości i małopłytkowości. Przy spadku liczby granulocytów trudno ustalić, który lek go wywołał, co utrudnia dalsze leczenie zarówno zakażenia, jak i choroby psychicznej.
Mechanizm
Gancyklowir podawany ogólnie hamuje czynność szpiku kostnego i często wywołuje neutropenię, niedokrwistość oraz małopłytkowość. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a jej działanie hamujące szpik sumuje się z działaniem gancyklowiru. Substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego nie wolno stosować jednocześnie z klozapiną.[1] Gancyklowir w żelu do oczu działa miejscowo, więc ta interakcja go nie dotyczy.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- liczba płytek krwi
- stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, zmiany w jamie ustnej)
- elektrolity i EKG (QTc) przy zamianie na foskarnet
Bezpieczniejsze alternatywy
foskarnetmarybawirletermowir (tylko profilaktyka zakażenia CMV)
Kiedy ocena się zmienia
| Do oka (żel)droga podania · gancyklowir | ryzyko maleje | Gancyklowir w żelu do oczu działa miejscowo, więc nie sumuje się z działaniem klozapiny na szpik. Połączenie nie wymaga zmian w leczeniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksykarbamid+ KlozapinaKlozapiny nie stosuje się jednocześnie z hydroksykarbamidem.Nie zaczynaj przyjmować drugiego leku, zanim nie porozmawiasz z psychiatrą i hematologiem, a jeśli już stosujesz oba, nie odstawiaj ich sam, tylko pilnie skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować drugiego leku, zanim nie porozmawiasz z psychiatrą i hematologiem, a jeśli już stosujesz oba, nie odstawiaj ich sam, tylko pilnie skontaktuj się z lekarzem.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem mocniej zmniejszają liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami, oraz płytek, które zapobiegają krwawieniom. Może to doprowadzić do ciężkiej infekcji zagrażającej życiu. Tych leków zwykle się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- nasilone osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie stosuje się jednocześnie z hydroksykarbamidem.[1] Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta przyjmującego hydroksykarbamid.[2][3] Gdy u pacjenta leczonego klozapiną pojawia się wskazanie do hydroksykarbamidu, decyzję o zamianie leku przeciwpsychotycznego albo cytoredukcyjnego podejmują wspólnie psychiatra i hematolog. Jeśli w wyjątkowej sytuacji uznają oni, że korzyść przewyższa ryzyko, konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi z rozmazem i natychmiastowe odstawienie leków przy spadku liczby neutrofili.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, a także małopłytkowości i niedokrwistości, co może prowadzić do zagrażających życiu zakażeń i krwawień. Przy spadku liczby krwinek trudno też ustalić, który lek jest przyczyną, co utrudnia bezpieczne prowadzenie leczenia klozapiną.
Mechanizm
Hydroksykarbamid jest lekiem cytotoksycznym, który hamuje czynność szpiku kostnego, a jego połączenie z innymi lekami mielosupresyjnymi może nasilać zahamowanie szpiku.[4] Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, dlatego nie łączy się jej z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym ze środkami cytotoksycznymi.[1] Działania obu leków na szpik sumują się.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bezwzględna liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
- objawy skazy krwotocznej
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazolrisperidonolanzapina
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina dołączana do trwającego leczenia hydroksykarbamidemkolejność włączenia · klozapina | interakcja nie dotyczy | Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta przyjmującego substancje wiążące się ze znacznym ryzykiem agranulocytozy. |
| Hydroksykarbamid dołączany do trwającego leczenia klozapinąkolejność włączenia · hydroksykarbamid | inne zalecenie | Połączenie pozostaje przeciwwskazane. Wybór leczenia, które zostanie zmienione, wymaga wspólnej decyzji psychiatry i hematologa, a nagłe odstawienie klozapiny bez nadzoru grozi nawrotem psychozy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Siklos 1000 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/siklos-100033054/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneIfosfamid+ KlozapinaNie należy łączyć ifosfamidu z klozapiną ani rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego chemioterapię ifosfamidem.Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki białe chroniące przed zakażeniami. Przyjmowane razem mogą bardzo obniżyć odporność i doprowadzić do groźnych zakażeń. Mogą też wspólnie nasilać senność i splątanie. Dlatego tych leków zwykle nie łączy się, a o zmianie leczenia decydują wspólnie lekarz onkolog i psychiatra.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne lub inne objawy zakażenia
- silna senność, splątanie lub dezorientacja
- zawroty głowy i omdlenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć ifosfamidu z klozapiną ani rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego chemioterapię ifosfamidem.[1][2][3] Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga ifosfamidu, decyzję o dalszym postępowaniu powinien podjąć onkolog wspólnie z psychiatrą, z uwzględnieniem zmiany leku przeciwpsychotycznego na lek o mniejszym ryzyku hematologicznym. Klozapiny nie odstawia się nagle bez nadzoru psychiatry ze względu na ryzyko nawrotu psychozy i objawów z odstawienia. Jeśli w wyjątkowej sytuacji połączenie zostanie utrzymane, charakterystyka ifosfamidu wymaga uważnej indywidualnej oceny korzyści i ryzyka oraz ścisłego monitorowania w kierunku oznak toksyczności.[4]
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zakażeń zagrażających życiu, przy czym w trakcie chemioterapii trudno rozstrzygnąć, który lek odpowiada za spadek granulocytów. Możliwe jest także nasilenie zaburzeń ośrodkowych, takich jak senność, splątanie czy zaburzenia świadomości, co może utrudnić rozpoznanie encefalopatii wywołanej ifosfamidem.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny, więc ich działania hamujące wytwarzanie krwinek białych sumują się. Ifosfamid jako lek cytotoksyczny powoduje zależne od dawki zahamowanie czynności szpiku, a klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę. Charakterystyka klozapiny zakazuje jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia środki cytotoksyczne wśród leków o takim działaniu.[1] Dodatkowo oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, a charakterystyka ifosfamidu ostrzega przed addytywnym wpływem na OUN przy łączeniu ze środkami uspokajającymi.[4] Klozapina nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem enzymów aktywujących ifosfamid, dlatego interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- gorączka i inne objawy zakażenia
- stan świadomości, senność i splątanie
- ciśnienie tętnicze
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazolrisperidonhaloperydol
Kiedy ocena się zmienia
| Rozpoczęcie klozapiny w trakcie leczenia ifosfamidemkolejność włączenia · klozapina | interakcja nie dotyczy | Charakterystyka klozapiny wprost zabrania rozpoczynania leczenia klozapiną u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Holoxan 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/holoxan-100029271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Holoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/holoxan-100029271/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.