Interakcje / Donepezyl / Donepezyl i pitolisant
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować pod kontrolą EKG i stanu klinicznego.
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, zrób EKG, jeśli lekarz je zleci, i nie dokładaj bez konsultacji nowych leków, nawet bez recepty.
Niekorzystna interakcjaDonepezyl+ PitolisantPołączenie można stosować pod kontrolą EKG i stanu klinicznego.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, zrób EKG, jeśli lekarz je zleci, i nie dokładaj bez konsultacji nowych leków, nawet bez recepty.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, zrób EKG, jeśli lekarz je zleci, i nie dokładaj bez konsultacji nowych leków, nawet bez recepty.
Oba leki mogą w niewielkim stopniu wpływać na rytm serca, a razem to działanie może się nasilić. Rzadko może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu. Pitolisant może też trochę osłabić działanie leku na pamięć. Lekarz może zlecić badanie EKG, aby bezpiecznie prowadzić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- bardzo wolne tętno
- wyraźne pogorszenie pamięci lub zachowania
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować pod kontrolą EKG i stanu klinicznego. Przed włączeniem drugiego leku warto wykonać EKG z oceną QTc oraz oznaczyć potas i magnez, a kontrolę EKG powtórzyć po osiągnięciu stanu stacjonarnego[1][2]. Należy unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT i obserwować skuteczność donepezylu po dołączeniu pitolisantu[2].
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to wydłużenie odstępu QT z możliwością komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, zwłaszcza u osób starszych z chorobami serca, bradykardią lub zaburzeniami elektrolitowymi. Możliwe jest też osłabienie działania donepezylu na skutek słabej indukcji CYP3A przez pitolisant.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację serca się sumują. U pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[1]. Jednoczesne stosowanie pitolisantu z substancjami wydłużającymi odstęp QT lub zwiększającymi ryzyko zaburzeń repolaryzacji wymaga dokładnego monitorowania[2]. Dodatkowo pitolisant jest słabym induktorem CYP3A, a donepezyl jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i w mniejszym stopniu przez CYP2D6, co może nieznacznie obniżać stężenie donepezylu[1][2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i po ustaleniu dawki
- częstość akcji serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- omdlenia, zawroty głowy, kołatanie serca
- skuteczność donepezylu – funkcje poznawcze i zachowanie
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Pitolisant dołączony do stałego leczenia donepezylemkolejność włączenia · pitolisant | inne zalecenie | Po dołączeniu pitolisantu do ustabilizowanej terapii donepezylem oprócz kontroli EKG obserwuj skuteczność donepezylu, bo słaba indukcja CYP3A może obniżyć jego stężenie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaDonepezyla alkoholZalecaj pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia donepezylem.Nie pij alkoholu podczas stosowania donepezylu, a jeśli już wypiłeś, obserwuj senność i zaburzenia równowagi oraz poinformuj lekarza lub farmaceutę, jeśli lek wydaje się działać słabiej.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu podczas stosowania donepezylu, a jeśli już wypiłeś, obserwuj senność i zaburzenia równowagi oraz poinformuj lekarza lub farmaceutę, jeśli lek wydaje się działać słabiej.
Alkohol może osłabiać działanie leku na donepezyl i pogarszać pamięć, uwagę oraz równowagę. U osób z chorobą Alzheimera zwiększa to ryzyko dezorientacji i upadków. Najlepiej nie pić alkoholu w trakcie leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie zapominania lub dezorientacji
- wyraźna senność lub zawroty głowy
- upadki lub chwiejny chód
- wrażenie, że lek działa słabiej niż wcześniej
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia donepezylem. Jeśli pacjent mimo to pije alkohol, ustal ilość i regularność. Przy regularnym piciu oceń skuteczność leczenia i nasilenie objawów otępienia, a przy braku oczekiwanego efektu rozważ wpływ alkoholu przed zmianą dawki leku.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania donepezylu, czyli słabszy efekt na funkcje poznawcze. Alkohol może też sam pogarszać pamięć, orientację, uwagę i koordynację, co w otępieniu zwiększa ryzyko dezorientacji, upadków i urazów.
Mechanizm
Podczas leczenia donepezylem należy unikać alkoholu. ChPL wymienia alkohol wśród czynników pobudzających enzymy wątrobowe, które zmniejszają stężenie donepezylu, i zaleca ostrożność przy takich skojarzeniach, bo nasilenie tego efektu nie jest znane[1]. Dodatkowo etanol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i nasila zaburzenia pamięci, uwagi i równowagi. Są to objawy, którym donepezyl ma przeciwdziałać.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- skuteczność leczenia (funkcje poznawcze, codzienne funkcjonowanie)
- senność, dezorientacja, zaburzenia równowagi i upadki
- ilość i regularność spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne, długotrwałe spożywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe, regularne picie sprzyja pobudzeniu enzymów wątrobowych, o którym mowa w ChPL, więc spadek stężenia donepezylu jest bardziej prawdopodobny. Jednocześnie nasila zaburzenia poznawcze. Warto ocenić skuteczność leczenia i rozważyć konsultację z lekarzem. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych z otępieniem działanie depresyjne alkoholu na OUN i ryzyko upadków są większe, więc zalecenie unikania alkoholu jest szczególnie istotne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
Interakcja o niejasnym znaczeniuPitolisanta alkoholNie trzeba zmieniać dawki pitolisantu, ale warto zalecić pacjentowi ograniczenie alkoholu, zwłaszcza wieczorem i przed prowadzeniem pojazdów.Ograniczaj alkohol, nie pij go przed snem ani przed prowadzeniem samochodu, a jeśli po alkoholu senność wraca, powiedz o tym lekarzowi.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ograniczaj alkohol, nie pij go przed snem ani przed prowadzeniem samochodu, a jeśli po alkoholu senność wraca, powiedz o tym lekarzowi.
Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, bo może on osłabiać działanie leku na senność w ciągu dnia. Ten lek pomaga ci nie zasypiać, a alkohol działa odwrotnie – usypia i pogarsza koncentrację. Alkohol wypity wieczorem pogarsza też sen w nocy oraz nasila chrapanie i przerwy w oddychaniu podczas snu. Po alkoholu nie prowadź samochodu, bo senność może wrócić niespodziewanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagła senność lub zasypianie w ciągu dnia
- nasilone chrapanie lub przerwy w oddychaniu podczas snu
- bezsenność, niepokój lub obniżony nastrój
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawki pitolisantu, ale warto zalecić pacjentowi ograniczenie alkoholu, zwłaszcza wieczorem i przed prowadzeniem pojazdów. U pacjentów z obturacyjnym bezdechem sennym należy szczególnie zniechęcać do picia alkoholu przed snem, ponieważ nasila on bezdechy i osłabia efekt leczenia. U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy ocenić czynność wątroby przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobnym skutkiem jest słabsza kontrola nadmiernej senności w ciągu dnia i większe ryzyko zaśnięcia w niebezpiecznych sytuacjach, na przykład podczas prowadzenia pojazdu. Alkohol może też nasilać bezsenność, niepokój, nudności i bóle głowy, które są typowymi działaniami niepożądanymi pitolisantu. U osób przewlekle nadużywających alkoholu dochodzi ryzyko uszkodzenia wątroby, a ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania pitolisantu[1].
Mechanizm
Interakcja ma charakter czynnościowy i opiera się na przesłankach teoretycznych. Pitolisant pobudza ośrodkowy układ histaminergiczny i zwiększa czuwanie, a alkohol hamuje ośrodkowy układ nerwowy, więc może osłabiać efekt leczenia nadmiernej senności. ChPL pitolisantu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, i w tym zakresie produkty stosowane w narkolepsji oraz w obturacyjnym bezdechu sennym się nie różnią[1]. Ulotka produktu stosowanego w obturacyjnym bezdechu sennym wymienia nietolerancję alkoholu wśród możliwych działań niepożądanych[1]. Alkohol zmniejsza napięcie mięśni gardła, nasila bezdechy i pogarsza jakość snu nocnego, co dodatkowo zwiększa senność w ciągu dnia. Pitolisant jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, a w mniejszym stopniu przez CYP3A[1]. Etanol nie jest istotnym inhibitorem tych enzymów, dlatego klinicznie ważna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Wpływ przewlekłego picia alkoholu na farmakokinetykę pitolisantu nie został zbadany.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności w ciągu dnia, na przykład skalą Epworth
- czynność wątroby u osób nadużywających alkoholu
- stan psychiczny – nastrój, lęk, bezsenność
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa ilość alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Po spożyciu dużej ilości alkoholu działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy przeważa nad działaniem pitolisantu, co zwiększa ryzyko nagłej senności, wypadków i nasilenia bezdechów w nocy. Należy zalecić unikanie takich sytuacji. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby, które wymaga oceny przed rozpoczęciem leczenia pitolisantem. Ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do jego stosowania. Należy kontrolować czynność wątroby i rozważyć skierowanie pacjenta do leczenia uzależnienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Inne interakcje tych leków 370
Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ PitolisantPołączenia amisulprydu z pitolisantem należy unikać.Nie zaczynaj przyjmować obu leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować obu leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Takiego połączenia zwykle się nie stosuje. Ryzyko jest większe, gdy masz niski poziom potasu, wolne tętno albo bierzesz inne leki działające na serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- napad drgawek z utratą przytomności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia amisulprydu z pitolisantem należy unikać[1]. Gdy pacjent wymaga leczenia nadmiernej senności, warto rozważyć zmianę leku przeciwpsychotycznego na taki o mniejszym wpływie na odstęp QT albo wybór innego leku pobudzającego. Jeśli lekarz prowadzący mimo to uzna skojarzenie za niezbędne, przed włączeniem i w trakcie leczenia trzeba wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu[2].
Skutek kliniczny
Addycyjne wydłużenie odstępu QT ze wzrostem ryzyka komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, bradykardii lub jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT[1].
Mechanizm
Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT, ze względu na ryzyko torsade de pointes[1]. Pitolisant należy do leków wpływających na repolaryzację serca, a jego łączenie z substancjami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi, wymaga dokładnego monitorowania[2]. Oba leki mogą więc sumować wpływ na odstęp QT. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ amisulpryd nie jest metabolizowany z udziałem CYP2D6 ani CYP3A4, które odpowiadają za przemiany pitolisantu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed skojarzeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca (bradykardia)
- inne przyjmowane leki wydłużające QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ DonepezylNie łącz cytalopramu z donepezylem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który wystawił receptę, i powiedz mu, że przyjmujesz oba leki.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który wystawił receptę, i powiedz mu, że przyjmujesz oba leki.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu. Dlatego zwykle nie łączy się ich ze sobą. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca albo z niskim poziomem potasu lub magnezu. Lekarz może zamienić lek przeciwdepresyjny na bezpieczniejszy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe zasłabnięcie
- silne zawroty głowy
- bardzo wolne tętno
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cytalopramu z donepezylem. Cytalopram jest przeciwwskazany u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT[1]. U pacjenta leczonego donepezylem wybierz lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG, a w trakcie leczenia może być wymagane monitorowanie EKG[2]. Przed i w trakcie leczenia wyrównaj stężenie potasu i magnezu[3].
Skutek kliniczny
Ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą objawiać się kołataniem serca, omdleniem lub nagłym zatrzymaniem krążenia. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii[3].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć efektu addytywnego[3]. U pacjentów stosujących donepezyl występowały wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, a cytalopram należy do leków, przy których łączeniu z donepezylem trzeba zachować ostrożność[2]. Donepezyl działa wagotonicznie i może zwalniać rytm serca, a bradykardia dodatkowo sprzyja arytmiom związanym z wydłużonym QT.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca (bradykardia)
- omdlenia, zasłabnięcia, kołatanie serca
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ PitolisantNie łącz cytalopramu z pitolisantem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwdepresyjny.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwdepresyjny.
Cytalopram i pitolisant mogą zmieniać rytm pracy serca, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cytalopramu z pitolisantem. Cytalopramu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1][2][3] Gdy pacjent wymaga leczenia przeciwdepresyjnego i pitolisantu, wybierz lek przeciwdepresyjny bez istotnego wpływu na QT i bez silnego hamowania CYP2D6. Jeżeli lekarz mimo to utrzymuje skojarzenie, wykonaj EKG z oceną QTc przed włączeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównaj potas i magnez.[4]
Skutek kliniczny
Addytywne wydłużenie odstępu QTc ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Brak badań oceniających to konkretne skojarzenie.
Mechanizm
Cytalopram wydłuża odstęp QT w sposób zależny od dawki, a pitolisant również może wydłużać QT i jest zaliczany do leków wymagających ostrożności przy skojarzeniu z innymi substancjami zaburzającymi repolaryzację.[4] Działanie obu leków na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopram jest dodatkowo słabym inhibitorem CYP2D6 – głównego szlaku metabolizmu pitolisantu – więc teoretycznie może nieznacznie zwiększać jego ekspozycję, co dodatkowo nasila ryzyko.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], pitolisant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6]
- Pitolisant – umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
- Pitolisant – słaby induktor CYP3A4[6], cytalopram – substrat CYP3A4[5]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
- Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], induktor P-gp[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ DonepezylNie łącz cyzaprydu z donepezylem.Nie zaczynaj przyjmować cyzaprydu, jeśli bierzesz donepezyl, i zanim wprowadzisz jakąkolwiek zmianę, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować cyzaprydu, jeśli bierzesz donepezyl, i zanim wprowadzisz jakąkolwiek zmianę, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.
Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Oba mogą zaburzać pracę serca, a połączone zwiększają ryzyko groźnej, nieregularnej pracy serca, która może prowadzić do omdlenia. Lek na otępienie może też zwalniać tętno, co dodatkowo zwiększa to ryzyko.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- utrata przytomności
- bardzo wolne tętno
- nasilona biegunka lub kurcze brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cyzaprydu z donepezylem.[1] Cyzaprydu nie stosuje się z lekami, które mogą wydłużać odstęp QT lub wywoływać torsade de pointes, a donepezyl do nich należy.[1][2] U pacjenta leczonego donepezylem należy zrezygnować z cyzaprydu i dobrać leczenie objawów żołądkowo-jelitowych bez działania na QT, a jeśli leki były już stosowane razem, wskazane jest EKG z oceną QTc oraz kontrola potasu i magnezu.[2]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu – częstoskurczu komorowego, migotania komór i torsade de pointes.[1] Klinicznie istotna bradykardia, którą może nasilać donepezyl, sama w sobie wyklucza stosowanie cyzaprydu.[1] Możliwe są też nasilone dolegliwości jelitowe, takie jak biegunka i kurcze brzucha.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT i wywoływać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje.[1][2] Donepezyl jako inhibitor acetylocholinesterazy działa wagotonicznie i może zwalniać rytm serca, a bradykardia dodatkowo sprzyja zaburzeniom rytmu przy wydłużonym QT. Cyzapryd nasila uwalnianie acetylocholiny w ścianie jelit, dlatego możliwe jest także sumowanie cholinergicznych objawów ze strony przewodu pokarmowego. Oba leki są metabolizowane przez CYP3A4, ale donepezyl nie jest inhibitorem tego enzymu, więc istotny wzrost stężenia cyzaprydu jest mało prawdopodobny.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- częstość rytmu serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- omdlenia, zawroty głowy, kołatanie serca
- objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, kurcze brzucha)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ DonepezylNie łącz difenhydraminy z donepezylem.Nie bierz difenhydraminy razem z donepezylem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na sen lub alergię.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz difenhydraminy razem z donepezylem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na sen lub alergię.
Difenhydramina, popularna w tabletkach na sen i na alergię, osłabia działanie donepezylu, czyli leku na pamięć. U osoby z otępieniem może nasilić splątanie, zaburzenia pamięci i spowodować dezorientację. Oba leki mogą też zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko rośnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcie lub omdlenie
- bardzo wolne tętno, zawroty głowy
- nagłe splątanie, dezorientacja lub widzenie rzeczy, których nie ma
- trudność w oddaniu moczu
- silna senność lub upadki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz difenhydraminy z donepezylem[1][2][3]. Przy objawach alergii wybierz lek przeciwhistaminowy bez istotnego działania antycholinergicznego, a przy bezsenności omów z lekarzem przyczynę zaburzeń snu zamiast sięgać po lek nasenny bez recepty. Jeśli pacjent już przyjął oba leki, obserwuj go pod kątem kołatania serca, omdleń, splątania i zatrzymania moczu, a przy objawach sercowych wykonaj EKG[4].
Skutek kliniczny
Najważniejsze skutki to ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca oraz osłabienie leczenia otępienia. Antycholinergiczne działanie difenhydraminy u osoby z chorobą Alzheimera może nasilać splątanie, pogarszać pamięć i wywołać majaczenie, a także powodować zatrzymanie moczu, zaparcia i upadki. Sumowanie wpływu na odstęp QT i skłonność donepezylu do zwalniania rytmu serca zwiększają ryzyko torsade de pointes.
Mechanizm
Leki działają przeciwstawnie na przekaźnictwo cholinergiczne – difenhydramina blokuje receptory muskarynowe, a donepezyl hamuje acetylocholinoesterazę i zwiększa dostępność acetylocholiny. Donepezyl może zaburzać działanie leków antycholinergicznych, a lek antycholinergiczny osłabia działanie donepezylu[4]. Oba leki wiążą się z ryzykiem zaburzeń rytmu serca – u pacjentów przyjmujących donepezyl zgłaszano wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[4], a difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes[1][2][3]. Dodatkowo difenhydramina hamuje CYP2D6[1], który w mniejszym stopniu uczestniczy w metabolizmie donepezylu[4], co może nieznacznie zwiększać jego stężenie.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- częstość akcji serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu
- stan poznawczy i objawy majaczenia
- oddawanie moczu i wypróżnienia
- ryzyko upadków
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Żel lub krem na skórępostać · difenhydramina | ryzyko maleje | Difenhydramina stosowana miejscowo na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry wchłania się w małym stopniu i nie stwarza istotnego ryzyka interakcji. Unikaj stosowania na duże lub uszkodzone powierzchnie skóry, bo wtedy wchłanianie ogólnoustrojowe może być znaczące. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych z otępieniem działanie antycholinergiczne difenhydraminy szczególnie łatwo wywołuje majaczenie, zatrzymanie moczu i upadki, a choroby serca i zaburzenia elektrolitowe dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
Połączenie przeciwwskazaneDonepezyl+ EscytalopramNie łącz escytalopramu z donepezylem – escytalopramu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał te leki, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.nieznanyopisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał te leki, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.
Leku na pamięć donepezylu i leku przeciwdepresyjnego escytalopramu nie należy przyjmować razem. Oba leki mogą zaburzać pracę serca w podobny sposób, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lekarz zwykle zamienia wtedy lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- omdlenie lub nagłe zasłabnięcie
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy i mroczki przed oczami
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz escytalopramu z donepezylem – escytalopramu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. U chorego z otępieniem wymagającego leczenia przeciwdepresyjnego wybierz lek o mniejszym wpływie na QT. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka utrzymuje skojarzenie, wykonaj EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia, wyrównaj stężenie potasu i magnezu oraz unikaj dokładania innych leków wydłużających QT[4].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QTc i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą objawiać się omdleniem lub nagłym zatrzymaniem krążenia. Ryzyko rośnie przy bradykardii, hipokaliemii lub hipomagnezemii, chorobach serca oraz przy dołączeniu kolejnych leków wydłużających QT[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. U pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, a escytalopram jest wymieniany wśród leków przeciwdepresyjnych wydłużających QT[4]. Addytywnego działania escytalopramu i innych leków wydłużających QT nie można wykluczyć, dlatego takie skojarzenia są przeciwwskazane[1]. Donepezyl jako inhibitor cholinoesterazy nasila napięcie nerwu błędnego i może zwalniać rytm serca, a bradykardia dodatkowo sprzyja arytmii typu torsade de pointes.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- częstość akcji serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- omdlenia, zasłabnięcia, kołatania serca
- przegląd pozostałych leków pod kątem wydłużania QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
Połączenie przeciwwskazaneDonepezyl+ MoksyfloksacynaNie łącz moksyfloksacyny z donepezylem i wybierz antybiotyk niewydłużający odstępu QT.Nie zaczynaj tego antybiotyku bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą i nie przerywaj samodzielnie leku na pamięć – zapytaj o inny antybiotyk.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj tego antybiotyku bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą i nie przerywaj samodzielnie leku na pamięć – zapytaj o inny antybiotyk.
Lek na pamięć (donepezyl) i ten antybiotyk (moksyfloksacyna) mogą razem zaburzyć pracę serca. Każdy z nich może zmieniać rytm serca, a razem ryzyko groźnej arytmii jest wyraźnie większe. Ten lek na pamięć może też spowalniać serce, co dodatkowo zwiększa zagrożenie. Zwykle można zastosować inny antybiotyk, który jest bezpieczniejszy w tym połączeniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagła utrata przytomności
- silne zawroty głowy
- bardzo wolne tętno
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz moksyfloksacyny z donepezylem i wybierz antybiotyk niewydłużający odstępu QT. Moksyfloksacyny nie stosuje się jednocześnie z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Przy łączeniu donepezylu z lekami wydłużającymi QTc należy zachować ostrożność i może być wymagane monitorowanie EKG[4][5][6]. Jeśli lekarz uzna moksyfloksacynę za niezbędną, przed włączeniem wykonaj EKG z oceną QTc oraz oznacz potas i magnez, wyrównaj niedobory i powtarzaj EKG w trakcie kuracji. Moksyfloksacyna jest przeciwwskazana przy nieskorygowanej hipokaliemii, bradykardii o znaczeniu klinicznym i udokumentowanym wydłużeniu odstępu QT[1].
Skutek kliniczny
Addycyjne wydłużenie odstępu QT może prowadzić do zwiększenia ryzyka komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym zaburzeń typu torsade de pointes[1]. Ryzyko rośnie u osób starszych, przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i chorobach serca, czyli u typowego pacjenta leczonego donepezylem.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działania się sumują. Moksyfloksacyna wydłuża odstęp QT, co obserwowano zarówno w badaniach nieklinicznych, jak i u ludzi[1]. U pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano przypadki wydłużenia odstępu QTc i częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes[4]. Donepezyl jako inhibitor cholinoesterazy może dodatkowo zwalniać czynność serca, a bradykardia o znaczeniu klinicznym sama w sobie wyklucza stosowanie moksyfloksacyny[1]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo wystąpienie interakcji metabolicznych moksyfloksacyny związanych z układem cytochromu P-450 jest mało prawdopodobne[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia
- częstość akcji serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- omdlenia, kołatania serca, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymdoksycyklina
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej współistnieją bradykardia, choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i leki obniżające potas, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym połączeniu. |
| Dożylniedroga podania · moksyfloksacyna | inne zalecenie | Moksyfloksacyna podawana dożylnie również wydłuża odstęp QT, więc zmiana drogi podania nie znosi przeciwwskazania. W warunkach szpitalnych, jeśli antybiotyk jest niezbędny, wymagane jest ciągłe monitorowanie EKG i kontrola elektrolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Moloxin 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/moloxin-100324030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Moxifloxacin Aurovitas 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/moxifloxacin-aurovitas-100353801/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Moxinea 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/moxinea-100364160/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cogiton 5 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cogiton-5-100119525/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Donepex 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/donepex-100122763/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
Połączenie przeciwwskazaneDonepezyl+ ZyprazydonNie łącz zyprazydonu z donepezylem.Nie zaczynaj brać obu leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem albo farmaceutą o zmianie jednego z nich, ale nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać obu leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem albo farmaceutą o zmianie jednego z nich, ale nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.
Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a razem ten efekt się nasila. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, które czasem kończą się omdleniem. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie – wezwij pomoc (112)
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz zyprazydonu z donepezylem. Zyprazydon jest przeciwwskazany przy jednoczesnym leczeniu lekami wydłużającymi odstęp QT, a donepezyl do nich należy.[1] Przy stosowaniu donepezylu z innymi lekami wydłużającymi QTc zaleca się ostrożność i może być potrzebne monitorowanie EKG.[2][3][4] Jeśli pacjent z otępieniem wymaga leku przeciwpsychotycznego, wybierz lek o małym wpływie na QTc i przed włączeniem wykonaj EKG oraz oznacz potas i magnez.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy bradykardii, hipokaliemii, hipomagnezemii, chorobach serca i u osób starszych.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QTc, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. U pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes.[2] Zyprazydon nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT, a działania addycyjnego nie można wykluczyć.[1] Cholinomimetyczne działanie donepezylu może dodatkowo zwalniać rytm serca, co sprzyja wystąpieniu torsade de pointes. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – zyprazydon tylko w niewielkim stopniu hamuje CYP3A4 i CYP2D6 in vitro i nie wpływa w sposób klinicznie istotny na leki metabolizowane przez cytochrom P450.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i po każdej zmianie dawki
- częstość rytmu serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- omdlenia, kołatania serca, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują bradykardia, choroby serca i zaburzenia elektrolitowe, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym połączeniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cogiton 5 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cogiton-5-100119525/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Donepex 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/donepex-100122763/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.