Interakcje / Ergotamina / Ergotamina i typranawir
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Połączenie jest przeciwwskazane – ergotaminy nie stosuje się u pacjenta leczonego typranawirem z rytonawirem.
Nie przyjmuj ergotaminy, gdy jesteś leczony typranawirem – zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na migrenę.
Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ TypranawirPołączenie jest przeciwwskazane – ergotaminy nie stosuje się u pacjenta leczonego typranawirem z rytonawirem.Nie przyjmuj ergotaminy, gdy jesteś leczony typranawirem – zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na migrenę.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj ergotaminy, gdy jesteś leczony typranawirem – zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na migrenę.
Lek na HIV, który przyjmujesz, bardzo silnie spowalnia usuwanie ergotaminy z organizmu. Ergotamina może się wtedy gromadzić i powodować groźny skurcz naczyń krwionośnych. Może to prowadzić do niedokrwienia rąk i nóg, serca lub mózgu. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce rąk albo stóp
- drętwienie lub mrowienie dłoni i stóp
- ból nóg podczas chodzenia
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- nagłe zaburzenia widzenia lub mowy, osłabienie ręki albo nogi
- nudności i wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – ergotaminy nie stosuje się u pacjenta leczonego typranawirem z rytonawirem.[1] Przeciwwskazanie obejmuje też inne pochodne sporyszu, takie jak dihydroergotamina, ergonowina i metyloergonowina.[1] Napady migreny leczy się lekami bez metabolizmu zależnego od CYP3A4, a przed wyborem tryptanu sprawdza się jego drogę eliminacji. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, należy niezwłocznie odstawić ergotaminę i ocenić go pod kątem objawów niedokrwienia.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia ergotaminy może wywołać ostre zatrucie alkaloidami sporyszu (ergotyzm). Objawia się ono silnym skurczem naczyń obwodowych z niedokrwieniem kończyn, które może prowadzić do martwicy, a także niedokrwieniem mięśnia sercowego lub ośrodkowego układu nerwowego. Te powikłania mogą zagrażać życiu.[1]
Mechanizm
Typranawir podawany z małą dawką rytonawiru silnie hamuje wątrobową i jelitową aktywność CYP3A4.[1] Eliminacja ergotaminy w dużym stopniu zależy od CYP3A, dlatego jej stężenie w osoczu może znacznie wzrosnąć.[1] Inhibitory proteazy HIV, takie jak rytonawir, indynawir i nelfinawir, stosowane razem z ergotaminą zwiększają ryzyko poważnych działań niepożądanych.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy niedokrwienia kończyn – ochłodzenie, bladość lub sinica palców, drętwienie, ból
- ciśnienie tętnicze
- ból w klatce piersiowej i objawy niedokrwienia mięśnia sercowego
- objawy neurologiczne – zaburzenia widzenia, mowy, niedowłady
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aptivus 250 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aptivus-100074662/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aptivus. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/aptivus-100074662/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaErgotaminaa alkoholPacjentowi należy zalecić niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia ergotaminą, zgodnie z zasadą przyjętą w ALKO2.W czasie leczenia ergotaminą nie pij alkoholu, a jeśli to się zdarzy, nie przyjmuj dodatkowej dawki leku bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
W czasie leczenia ergotaminą nie pij alkoholu, a jeśli to się zdarzy, nie przyjmuj dodatkowej dawki leku bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.
Ergotamina to lek stosowany w napadach migreny. Alkohol może nasilić nudności, zawroty głowy i osłabienie po jej przyjęciu. U wielu osób sam wywołuje także migrenę, więc może pogorszyć skuteczność leczenia. Dlatego w czasie leczenia lepiej nie pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne nudności lub wymioty
- zawroty głowy lub dezorientacja
- ból, drętwienie, mrowienie albo zblednięcie palców dłoni lub stóp
- ból w klatce piersiowej
- migrena, która nie ustępuje lub nasila się
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjentowi należy zalecić niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia ergotaminą, zgodnie z zasadą przyjętą w ALKO2. ChPL tego produktu nie zawiera takiego zakazu, więc zalecenie wynika z oceny farmakologicznej i ostrożności, a nie z wymogu rejestracyjnego. Jeśli pacjent wypił alkohol, nie należy zwiększać dawki ergotaminy ani powtarzać jej w krótkim odstępie, aby opanować napad.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie nudności, wymiotów, zawrotów głowy i osłabienia, a także utrata skuteczności leczenia, jeśli alkohol sam sprowokuje napad migreny. U osób z przeciwwskazaniami do ergotaminy, na przykład z chorobą naczyń obwodowych lub chorobą niedokrwienną serca, każde dodatkowe obciążenie układu krążenia jest niepożądane. Nie opisano w kontekście ChPL konkretnych powikłań po jednoczesnym spożyciu alkoholu.
Mechanizm
Alkohol nie jest wymieniony w punktach 4.3 ani 4.5 ChPL ergotaminy. Nie opisano więc bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i wynika z nakładania się działań niepożądanych. Ergotamina silnie zwęża naczynia, a objawy jej przedawkowania obejmują niedokrwienie obwodowe, nudności i wymioty. Alkohol może nasilać nudności, zawroty głowy i osłabienie, a u wielu osób sam wywołuje napad migreny, czyli stan, w którym ergotaminę się stosuje. Ergotaminę przeciwwskazano też w zaburzeniach czynności wątroby[1], a przewlekłe nadużywanie alkoholu uszkadza wątrobę. Preparat zawiera ponadto etanol 96% jako substancję pomocniczą[1], co jest wiedzą o składzie, a nie dowodem na interakcję.
Monitorować
- Nudności i wymioty po przyjęciu leku
- Zawroty głowy, osłabienie, uczucie dezorientacji
- Ból, drętwienie, mrowienie lub zblednięcie kończyn (objawy niedokrwienia)
- Skuteczność leczenia napadu migreny oraz częstość napadów prowokowanych alkoholem
Kiedy ocena się zmienia
| Większa ilość alkoholu lub upojenieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy większych ilościach alkoholu rośnie ryzyko nasilenia nudności, wymiotów i zawrotów głowy oraz sprowokowania napadu migreny. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów, którzy jednocześnie przyjmują ergotaminę w dużych lub powtarzanych dawkach. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby. Zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do stosowania ergotaminy, więc u takich pacjentów należy ocenić zasadność leczenia, zamiast poprzestawać na zaleceniu unikania alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
Niekorzystna interakcjaTypranawira alkoholZalecaj ograniczenie alkoholu do minimum, a u pacjentów pijących regularnie lub nadmiernie jego unikanie.Ogranicz alkohol do minimum, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi i nie pomijaj badań wątroby.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Ogranicz alkohol do minimum, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi i nie pomijaj badań wątroby.
Ten lek na HIV może obciążać wątrobę, a alkohol działa na nią podobnie. Picie alkoholu, zwłaszcza regularne, zwiększa więc ryzyko uszkodzenia wątroby. Alkohol utrudnia też pamiętanie o regularnym przyjmowaniu dawek, a to jest kluczowe dla skuteczności leczenia. Kapsułki zawierają bardzo małą ilość alkoholu, która sama nie daje odczuwalnych skutków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nudności, wymioty, brak apetytu
- nietypowe zmęczenie
- ból lub sztywność stawów, zwłaszcza biodra
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj ograniczenie alkoholu do minimum, a u pacjentów pijących regularnie lub nadmiernie jego unikanie. U osób z wywiadem nadużywania alkoholu przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia oceniaj czynność wątroby, a przy rozpoznaniu zaburzenia czynności wątroby w klasie B lub C według Childa-Pugha typranawir jest przeciwwskazany.[1] U pacjentów leczonych disulfiramem z powodu uzależnienia od alkoholu pamiętaj o etanolu zawartym w kapsułkach.[1]
Skutek kliniczny
Regularne lub nadmierne picie alkoholu może zwiększać ryzyko polekowego zapalenia wątroby i niewydolności wątroby w trakcie leczenia typranawirem z rytonawirem. Picie alkoholu sprzyja też pomijaniu dawek, co przy leczeniu HIV grozi utratą kontroli wiremii i narastaniem oporności wirusa. Przewlekłe picie alkoholu jest jednym z czynników ryzyka martwicy kości.[1]
Mechanizm
Główne ryzyko połączenia wynika z sumowania się działania uszkadzającego wątrobę. Typranawir podawany z małą dawką rytonawiru należy do inhibitorów proteazy HIV o największym potencjale hepatotoksycznym, a etanol, zwłaszcza pity regularnie, sam uszkadza wątrobę. Charakterystyka produktu nie wymienia alkoholu wśród przeciwwskazań ani nie zaleca jego unikania, przeciwwskazuje natomiast stosowanie leku u pacjentów z umiarkowanym lub ciężkim zaburzeniem czynności wątroby (klasa B lub C w skali Childa-Pugha).[1] Alkoholowa choroba wątroby może więc wykluczyć leczenie typranawirem. ChPL wymienia też spożywanie alkoholu jako jeden z czynników ryzyka martwicy kości u pacjentów leczonych przeciwretrowirusowo.[1] Kapsułki miękkie zawierają etanol jako substancję pomocniczą (100 mg w kapsułce, do 200 mg w dawce), co może wywołać reakcję disulfiramową u osób przyjmujących disulfiram lub metronidazol.[1] Sama ilość etanolu w kapsułce nie powoduje zauważalnych skutków.[1] Nie ma badań farmakokinetycznych oceniających wpływ etanolu na stężenie typranawiru.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność AlAT i AspAT
- stężenie bilirubiny
- objawy zapalenia wątroby (zmęczenie, nudności, żółtaczka, ciemny mocz)
- regularność przyjmowania dawek
- bóle i sztywność stawów
Kiedy ocena się zmienia
| Okazjonalnie, nie więcej niż 1 porcja standardowailość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu u pacjenta z prawidłową czynnością wątroby wiąże się z małym ryzykiem, wystarczy poinformować o objawach uszkodzenia wątroby. |
| Regularne picie lub uzależnienie od alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | U pacjentów nadużywających alkoholu należy ocenić czynność wątroby, przy zaburzeniu w klasie B lub C według Childa-Pugha typranawir jest przeciwwskazany. |
| Kapsułki miękkiepostać · alkohol | inne zalecenie | Etanol zawarty w kapsułkach (do 200 mg w dawce) może wywołać reakcję disulfiramową u pacjentów przyjmujących disulfiram lub metronidazol. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aptivus 250 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aptivus-100074662/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aptivus. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/aptivus-100074662/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 620
Połączenie przeciwwskazaneAdrenalina+ ErgotaminaNie łącz ergotaminy z adrenaliną stosowaną planowo jako lek zwężający naczynia.Nie łącz tych leków na własną rękę, ale w razie ciężkiej reakcji alergicznej użyj adrenaliny bez wahania i powiedz ratownikom, że bierzesz ergotaminę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę, ale w razie ciężkiej reakcji alergicznej użyj adrenaliny bez wahania i powiedz ratownikom, że bierzesz ergotaminę.
Adrenalina i ergotamina zwężają naczynia krwionośne, a razem mogą zrobić to zbyt mocno. Może to spowodować ból i sinienie palców, skok ciśnienia albo ból w klatce piersiowej. Jeśli jednak masz ciężką reakcję alergiczną, adrenalina ratuje życie i trzeba ją podać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce rąk albo stóp
- ból lub drętwienie dłoni i stóp
- silny ból głowy lub kołatanie serca
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz ergotaminy z adrenaliną stosowaną planowo jako lek zwężający naczynia[1]. W stanie zagrożenia życia, na przykład we wstrząsie anafilaktycznym, nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do podania adrenaliny i nie wolno jej wstrzymywać z powodu przyjmowania ergotaminy[2]. Po podaniu adrenaliny pacjentowi przyjmującemu ergotaminę należy ściśle obserwować krążenie obwodowe i ciśnienie tętnicze. Działaniu hipertensyjnemu adrenaliny można przeciwdziałać lekami szybko rozszerzającymi naczynia lub blokującymi receptory alfa-adrenergiczne[2].
Skutek kliniczny
Grozi nasilony skurcz naczyń obwodowych z bólem, sinicą i niedokrwieniem palców, w skrajnych przypadkach z martwicą. Możliwy jest także gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego oraz niedokrwienie mięśnia sercowego.
Mechanizm
Adrenalina pobudza receptory alfa-adrenergiczne i silnie obkurcza naczynia obwodowe, a ergotamina również działa naczynioskurczowo. Działania obu leków na naczynia się sumują. Ergotaminy nie łączy się z lekami zwężającymi naczynia[1]. Z ergotaminą nie stosuje się też innych amin katecholowych, takich jak dopamina i dobutamina, ponieważ grozi to obwodowym niedokrwieniem i martwicą dłoni i stóp[1].
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- zabarwienie, ucieplenie i ból palców rąk i stóp
- ból w klatce piersiowej
- EKG i rytm serca
Kiedy ocena się zmienia
| Wstrzyknięcie ratunkowe w anafilaksji lub innym stanie zagrożenia życiapostać · adrenalina | inne zalecenie | W stanie zagrożenia życia nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do adrenaliny. Adrenalinę podaje się, a następnie monitoruje krążenie obwodowe i ciśnienie tętnicze. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-wzf-100124176/
Połączenie przeciwwskazaneAmiodaron+ TypranawirPołączenie amiodaronu z typranawirem podawanym z rytonawirem jest przeciwwskazane i nie należy go stosować.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i od razu powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV oraz kardiologowi, że masz przepisane oba leki.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i od razu powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV oraz kardiologowi, że masz przepisane oba leki.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek na HIV mocno spowalnia usuwanie z organizmu leku na serce, przez co jego ilość we krwi może wzrosnąć do niebezpiecznego poziomu. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, a nawet zagrażać życiu. Lek na serce utrzymuje się w organizmie wiele miesięcy, więc ryzyko istnieje także krótko po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie amiodaronu z typranawirem podawanym z rytonawirem jest przeciwwskazane i nie należy go stosować.[1] Lekarz prowadzący leczenie przeciwretrowirusowe i kardiolog powinni wspólnie wybrać inny schemat przeciwretrowirusowy albo inną metodę kontroli rytmu. Ze względu na bardzo długi okres półtrwania amiodaronu interakcja może wystąpić nawet kilka miesięcy po jego odstawieniu[2], dlatego rozpoczęcie typranawiru po niedawnym leczeniu amiodaronem wymaga konsultacji kardiologicznej i kontroli EKG.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia amiodaronu grozi poważnymi i zagrażającymi życiu powikłaniami – nadmiernym wydłużeniem odstępu QT, zaburzeniami rytmu typu torsade de pointes, ciężką bradykardią i zaburzeniami przewodzenia.[1] Dodatkowo możliwe jest zwiększenie ekspozycji na typranawir i nasilenie jego działań niepożądanych.
Mechanizm
Typranawir podawany z małą dawką rytonawiru silnie hamuje wątrobową i jelitową aktywność CYP3A4, a eliminacja amiodaronu w dużym stopniu zależy od CYP3A, dlatego jego stężenie w osoczu może znacznie wzrosnąć.[1] Amiodaron i jego metabolit deetyloamiodaron hamują glikoproteinę P[2], a hamowanie glikoproteiny P może zwiększać stężenie typranawiru w osoczu.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Amiodaron – słaby inhibitor CYP3A4[3], typranawir – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Amiodaron – inhibitor P-gp[3], typranawir – substrat P-gp[4]
- Typranawir – inhibitor CYP3A4[4], amiodaron – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Typranawir – induktor CYP3A4[4], amiodaron – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Amiodaron: inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Typranawir: inhibitor CYP1A2[4], inhibitor CYP2C19[4], inhibitor CYP2C9[4], inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], słaby inhibitor P-gp[4], induktor CYP1A2[4], induktor CYP2C9[4], induktor CYP3A4[4], silny induktor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QT
- częstość rytmu serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- stężenie potasu i magnezu we krwi
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawiony w ciągu ostatnich miesięcyczas leczenia · amiodaron | inne zalecenie | Ze względu na bardzo długi okres półtrwania amiodaronu interakcja może wystąpić nawet kilka miesięcy po zakończeniu jego stosowania. Włączenie typranawiru z rytonawirem w tym okresie wymaga konsultacji kardiologicznej i kontroli EKG z oceną QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aptivus 250 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aptivus-100074662/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aptivus. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/aptivus-100074662/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
Połączenie przeciwwskazaneDihydroergotamina+ TypranawirDihydroergotaminy nie stosuje się u pacjenta leczonego typranawirem z rytonawirem w żadnej postaci.Nie przyjmuj dihydroergotaminy, jeśli leczysz się typranawirem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na migrenę.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj dihydroergotaminy, jeśli leczysz się typranawirem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na migrenę.
Lek na HIV typranawir, który przyjmuje się razem z rytonawirem, bardzo silnie zwiększa ilość dihydroergotaminy we krwi. Może to spowodować groźne zwężenie naczyń krwionośnych i niedokrwienie palców, serca lub mózgu. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce rąk albo stóp
- drętwienie, mrowienie lub ból kończyn
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- nagłe zaburzenia widzenia lub mowy, osłabienie jednej strony ciała
- silne nudności i wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Dihydroergotaminy nie stosuje się u pacjenta leczonego typranawirem z rytonawirem w żadnej postaci.[1] W leczeniu napadu migreny wybierz lek niezależny od CYP3A, a decyzję o ewentualnej zmianie schematu przeciwretrowirusowego pozostaw lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV. Hamowanie CYP3A nie ustępuje natychmiast po odstawieniu typranawiru z rytonawirem, dlatego dihydroergotaminę włącza się dopiero po konsultacji z lekarzem.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia dihydroergotaminy grozi zatruciem sporyszem z silnym skurczem naczyń, niedokrwieniem kończyn i narządów, aż do martwicy palców oraz niedokrwienia mięśnia sercowego lub mózgu. Inhibitory proteazy HIV, w tym rytonawir, który zawsze towarzyszy typranawirowi, zwiększają ryzyko poważnych działań niepożądanych dihydroergotaminy.[2] Zwiększenie stężenia pochodnych ergotaminy może spowodować poważne i zagrażające życiu powikłania.[1]
Mechanizm
Typranawir podawany z małą dawką rytonawiru silnie hamuje wątrobową i jelitową aktywność CYP3A4.[1] Eliminacja dihydroergotaminy w dużym stopniu zależy od CYP3A, dlatego jej stężenie w osoczu może znacznie wzrosnąć.[1] Zahamowanie cytochromu P-450 zaburza metabolizm dihydroergotaminy i nasila toksyczność alkaloidu.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy niedokrwienia kończyn (zimne, blade lub sine palce, drętwienie, ból)
- ból w klatce piersiowej
- objawy neurologiczne (zaburzenia widzenia, mowy, niedowłady)
- ciśnienie tętnicze
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aptivus 250 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aptivus-100074662/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dihydroergotaminum Filofarm 2 mg/g, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dihydroergotaminum-filofarm-100019108/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aptivus. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/aptivus-100074662/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ TypranawirPołączenie jest przeciwwskazane – typranawiru podawanego z małą dawką rytonawiru nie łączy się z żadnymi preparatami zawierającymi ziele dziurawca.Nie stosuj żadnych preparatów z dziurawcem, a jeśli już je przyjmujesz, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i powiedz mu o tym.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj żadnych preparatów z dziurawcem, a jeśli już je przyjmujesz, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i powiedz mu o tym.
Dziurawiec przyspiesza usuwanie typranawiru z organizmu, przez co lek na HIV może przestać działać. Wirus może wtedy zacząć się namnażać i uodpornić na leczenie. Dotyczy to także herbatek, kropli i ziołowych mieszanek z dziurawcem. Działanie dziurawca utrzymuje się jeszcze jakiś czas po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wzrost wiremii lub spadek liczby limfocytów CD4 w badaniach kontrolnych
- nawracające infekcje, gorączka, przewlekłe zmęczenie
- po odstawieniu dziurawca: zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, ból pod prawym łukiem żebrowym
- po odstawieniu dziurawca: nietypowe krwawienia lub siniaki, silny ból głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – typranawiru podawanego z małą dawką rytonawiru nie łączy się z żadnymi preparatami zawierającymi ziele dziurawca[1]. Dziurawca nie stosuje się u osób przyjmujących leki przeciwwirusowe z powodu zakażenia HIV[2]. Jeśli pacjent już przyjmuje oba preparaty, dziurawiec należy odstawić w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, a następnie skontrolować wiremię. Po odstawieniu dziurawca wygasanie indukcji może zwiększać stężenie typranawiru, dlatego w tym okresie warto obserwować pacjenta pod kątem działań niepożądanych typranawiru, zwłaszcza objawów uszkodzenia wątroby i krwawień.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia typranawiru w osoczu i osłabienie jego działania klinicznego[1]. Grozi to utratą kontroli wiremii HIV i wyselekcjonowaniem szczepów opornych na inhibitory proteazy, co zawęża dalsze możliwości leczenia.
Mechanizm
Dziurawiec przy systematycznym stosowaniu indukuje enzymy cytochromu P450, w tym CYP3A4, oraz glikoproteinę P[3]. Typranawir jest substratem CYP3A i P-gp, a leki indukujące CYP3A i (lub) P-gp zmniejszają jego stężenie w osoczu i osłabiają działanie terapeutyczne[1]. Indukcja narasta stopniowo i utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu dziurawca.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[4]
- Typranawir: inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], słaby inhibitor P-gp[5], induktor CYP1A2[5], induktor CYP2C9[5], induktor CYP3A4[5], silny induktor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]
Monitorować
- wiremia HIV (HIV RNA) po wykryciu jednoczesnego stosowania
- próby wątrobowe (AlAT, AspAT, bilirubina) po odstawieniu dziurawca
- objawy krwawienia po odstawieniu dziurawca
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dziurawiec stosowany przed rozpoczęciem leczenia typranawiremkolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Indukcja enzymów utrzymuje się po odstawieniu dziurawca, dlatego przed rozpoczęciem terapii typranawirem z rytonawirem należy ustalić, czy pacjent przyjmował dziurawiec, odstawić go i zachować odstęp przed rozpoczęciem leczenia zgodnie z decyzją lekarza. Wiremię warto ocenić wcześniej niż zwykle po włączeniu leczenia. |
| Odstawienie dziurawca u pacjenta przyjmującego już oba preparatykolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Odstawienie dziurawca u pacjenta przyjmującego typranawir z rytonawirem prowadzi do stopniowego wzrostu stężenia typranawiru. Należy skontrolować wiremię i obserwować pacjenta pod kątem hepatotoksyczności oraz krwawień. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aptivus 250 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aptivus-100074662/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aptivus. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/aptivus-100074662/
Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ PseudoefedrynaNie stosuj pseudoefedryny u pacjenta leczonego ergotaminą.Nie łącz tych leków i przed kupnem leku na katar lub przeziębienie zapytaj farmaceutę, czy nie zawiera pseudoefedryny.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków i przed kupnem leku na katar lub przeziębienie zapytaj farmaceutę, czy nie zawiera pseudoefedryny.
Ergotamina i pseudoefedryna obkurczają naczynia krwionośne i razem działają za mocno. Może to podnieść ciśnienie krwi i osłabić krążenie w dłoniach, stopach i sercu. Pseudoefedryna jest składnikiem wielu leków na katar i przeziębienie dostępnych bez recepty.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce rąk albo stóp
- ból, drętwienie lub mrowienie kończyn
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- silny ból głowy, kołatanie serca lub bardzo wysokie ciśnienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj pseudoefedryny u pacjenta leczonego ergotaminą[1]. Na objawy kataru i przekrwienia błony śluzowej nosa wybierz postępowanie bez działania naczynioskurczowego, a w razie konieczności użycia leku obkurczającego naczynia rozważ inne leczenie napadu migreny.
Skutek kliniczny
Możliwy wzrost ciśnienia tętniczego oraz nasilony skurcz naczyń obwodowych z niedokrwieniem kończyn, bólem i sinicą palców. U osób z chorobą wieńcową lub naczyń istnieje ryzyko niedokrwienia mięśnia sercowego.
Mechanizm
Ergotaminy nie łączy się z lekami zwężającymi naczynia, a pseudoefedryna należy do tej grupy[1]. Ergotamina obkurcza naczynia przez receptory alfa-adrenergiczne i serotoninowe, a pseudoefedryna jako lek sympatykomimetyczny pobudza receptory alfa-adrenergiczne, więc oba działania naczynioskurczowe się sumują. Pseudoefedryna łączona z innymi lekami pobudzającymi układ współczulny może podnosić ciśnienie tętnicze[2].
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- ucieplenie i zabarwienie palców rąk i stóp
- ból w klatce piersiowej
Bezpieczniejsze alternatywy
ibuprofennaproksenparacetamolchlorek sodu do nosamometazon donosowo
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apselan 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apselan-100246531/
Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ OksymetazolinaErgotaminy nie łączy się z lekami zwężającymi naczynia, w tym z oksymetazoliną.Nie stosuj kropli ani aerozolu z oksymetazoliną, gdy przyjmujesz ergotaminę, i zapytaj farmaceutę o bezpieczny sposób na zatkany nos.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj kropli ani aerozolu z oksymetazoliną, gdy przyjmujesz ergotaminę, i zapytaj farmaceutę o bezpieczny sposób na zatkany nos.
Lek na migrenę z ergotaminą i krople lub aerozol do nosa z oksymetazoliną obkurczają naczynia krwionośne. Użyte razem mogą za mocno podnieść ciśnienie i pogorszyć ukrwienie dłoni, stóp, a nawet serca. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce rąk albo stóp
- ból lub mrowienie w rękach lub nogach
- silny ból głowy lub kołatanie serca
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Ergotaminy nie łączy się z lekami zwężającymi naczynia, w tym z oksymetazoliną[1]. Na czas leczenia ergotaminą do udrażniania nosa należy wybrać środki bez działania naczynioskurczowego, a jeśli oksymetazolina jest niezbędna, ataku migreny nie leczy się ergotaminą, tylko lekiem z innej grupy.
Skutek kliniczny
Sumowanie skurczu naczyń może prowadzić do wzrostu ciśnienia tętniczego oraz niedokrwienia obwodowego z bólem, zblednięciem lub sinicą palców. U osób z chorobą niedokrwienną serca może wywołać niedokrwienie mięśnia sercowego.
Mechanizm
Ergotamina zwęża naczynia krwionośne przez pobudzenie receptorów alfa-adrenergicznych i serotoninowych, a oksymetazolina jest agonistą receptorów alfa-adrenergicznych o silnym działaniu naczynioskurczowym. Część oksymetazoliny podanej do nosa wchłania się do krążenia, zwłaszcza przy przedawkowaniu lub połknięciu, więc działanie obu leków na naczynia się sumuje.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- ukrwienie i ucieplenie palców rąk i stóp
- ból w klatce piersiowej
Bezpieczniejsze alternatywy
roztwór chlorku sodu do nosamometazon donosowoibuprofenparacetamol
Kiedy ocena się zmienia
| Powyżej zalecanej dawki lub połknięcie preparatudawka · oksymetazolina | ryzyko rośnie | Przedawkowanie lub połknięcie oksymetazoliny zwiększa jej wchłanianie do krążenia i może samo prowadzić do wzrostu ciśnienia krwi, co nasila ryzyko przy jednoczesnej ergotaminie. |
| Dzieckowiek · pacjent | inne zalecenie | Skuteczność i bezpieczeństwo ergotaminy u dzieci nie zostały ustalone, więc u dziecka nie powinno w ogóle dojść do takiego połączenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ TetryzolinaNie łącz ergotaminy z tetryzoliną.Jeśli bierzesz ergotaminę, nie stosuj kropli z tetryzoliną i zapytaj farmaceutę o krople nawilżające bez składnika obkurczającego naczynia.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz ergotaminę, nie stosuj kropli z tetryzoliną i zapytaj farmaceutę o krople nawilżające bez składnika obkurczającego naczynia.
Ergotaminy na migrenę nie łącz z kroplami do oczu z tetryzoliną, które usuwają zaczerwienienie oka. Oba leki obkurczają naczynia krwionośne i mogą podnosić ciśnienie krwi. Razem mogą nasilić to działanie i spowodować niedokrwienie palców, ból w klatce piersiowej albo gwałtowny wzrost ciśnienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce rąk albo stóp
- drętwienie lub ból palców
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- silny ból głowy, kołatanie serca
- nagły ból oka z zamgleniem widzenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz ergotaminy z tetryzoliną. U pacjenta leczonego ergotaminą zaczerwienienie oka łagodzi się kroplami nawilżającymi bez substancji obkurczającej naczynia. Przy utrzymującym się zaczerwienieniu, bólu oka lub zaburzeniach widzenia pacjent powinien zgłosić się do lekarza.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie skurczu naczyń z niedokrwieniem obwodowym, wzrostem ciśnienia tętniczego i niedokrwieniem mięśnia sercowego. Ergotamina w połączeniu z innymi lekami działającymi na naczynia może wywołać zwężenie naczyń obwodowych z bólem i sinicą[1]. Tetryzolina może dodatkowo rozszerzać źrenicę, co ma znaczenie przy jaskrze, w której przeciwwskazane są oba leki[1][2].
Mechanizm
Oba leki obkurczają naczynia krwionośne, więc ich działania się sumują. Ergotamina jako alkaloid sporyszu działa na receptory alfa-adrenergiczne i serotoninowe naczyń, a tetryzolina jest sympatykomimetykiem pobudzającym receptory alfa-adrenergiczne. Ergotaminy nie stosuje się jednocześnie z lekami zwężającymi naczynia[1]. Tetryzoliny nie stosuje się u osób przyjmujących leki, które mogą podwyższać ciśnienie tętnicze, ponieważ nasila to skurcz naczyń i wzrost ciśnienia[2][3].
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- objawy niedokrwienia obwodowego – bladość, sinica, ból i drętwienie palców
- ból w klatce piersiowej
- ból oka i zaburzenia widzenia
Kiedy ocena się zmienia
| Do oczudroga podania · tetryzolina | ryzyko maleje | Przy krótkim stosowaniu kropli do oczu w zalecanej dawce wchłanianie ogólnoustrojowe tetryzoliny jest małe, więc ryzyko jest mniejsze niż przy lekach działających ogólnie. Połączenie pozostaje jednak przeciwwskazane. |
| Większa niż zalecana lub stosowanie częstsze niż zalecanedawka · tetryzolina | ryzyko rośnie | Nadmierne lub długotrwałe stosowanie tetryzoliny zwiększa jej wchłanianie ogólnoustrojowe i ryzyko sumowania działania obkurczającego naczynia z ergotaminą. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Starazolin Free 0,5 mg/mL, krople do oczu, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/starazolin-free-100381252/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Starazolin redFREE 0,5 mg/ml, krople do oczu, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/starazolin-redfree-100439260/
Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ EfedrynaNie łącz ergotaminy z efedryną.Nie przyjmuj tych leków razem – jeśli bierzesz ergotaminę, zapytaj farmaceutę o syrop na kaszel bez efedryny.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem – jeśli bierzesz ergotaminę, zapytaj farmaceutę o syrop na kaszel bez efedryny.
Ergotamina na migrenę i efedryna zawarta w niektórych syropach na kaszel zwężają naczynia krwionośne. Przyjmowane razem mogą mocno podnieść ciśnienie i zaburzyć przepływ krwi w dłoniach, stopach i sercu. To połączenie jest niebezpieczne i nie wolno go stosować.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce rąk albo stóp
- drętwienie, mrowienie lub ból kończyn
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- silny ból głowy, kołatanie serca
- bardzo wysokie ciśnienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz ergotaminy z efedryną.[1] U pacjenta leczonego ergotaminą kaszel i dolegliwości oddechowe leczy się preparatami bez efedryny i innych leków sympatykomimetycznych. Jeśli efedryna jest niezbędna, w napadzie migreny stosuje się lek przeciwbólowy niedziałający na naczynia zamiast ergotaminy.
Skutek kliniczny
Grozi skurcz naczyń obwodowych z niedokrwieniem kończyn, bólem i sinicą, wzrost ciśnienia tętniczego oraz niedokrwienie mięśnia sercowego. Ergotamina w skojarzeniu z innymi lekami działającymi na naczynia może prowadzić do nadciśnienia, zawału mięśnia sercowego oraz niedokrwienia i martwicy dłoni i stóp.[1]
Mechanizm
Ergotaminy nie łączy się z lekami zwężającymi naczynia.[1] Efedryna jako lek pobudzający układ współczulny działa na receptory alfa-adrenergiczne, zwęża naczynia i podnosi ciśnienie tętnicze, a ergotamina silnie kurczy mięśniówkę naczyń. Oba działania naczynioskurczowe i presyjne sumują się.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- ocieplenie, zabarwienie i czucie palców rąk i stóp
- ból w klatce piersiowej
- tętno i rytm serca
Bezpieczniejsze alternatywy
paracetamolibuprofennaproksenambroksolbromheksyna
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.