Interakcje / Erytromycyna / Erytromycyna i fludrokortyzon
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przed włączeniem erytromycyny u pacjenta przyjmującego fludrokortyzon oznacz stężenie potasu i magnezu i wyrównaj niedobory, a przy hipokaliemii nie stosuj erytromycyny.
Powiedz lekarzowi, że bierzesz fludrokortyzon, zanim zaczniesz erytromycynę, i zapytaj, czy trzeba zbadać potas we krwi.
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ FludrokortyzonPrzed włączeniem erytromycyny u pacjenta przyjmującego fludrokortyzon oznacz stężenie potasu i magnezu i wyrównaj niedobory, a przy hipokaliemii nie stosuj erytromycyny.Powiedz lekarzowi, że bierzesz fludrokortyzon, zanim zaczniesz erytromycynę, i zapytaj, czy trzeba zbadać potas we krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że bierzesz fludrokortyzon, zanim zaczniesz erytromycynę, i zapytaj, czy trzeba zbadać potas we krwi.
Fludrokortyzon może obniżać poziom potasu we krwi, a niski potas zwiększa ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca podczas brania erytromycyny. Erytromycyna może też nasilać działanie fludrokortyzonu, na przykład zatrzymywanie wody i wzrost ciśnienia. Te leki można stosować razem, ale pod kontrolą lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- osłabienie lub skurcze mięśni
- obrzęki nóg
- nagły wzrost ciśnienia lub ból głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed włączeniem erytromycyny u pacjenta przyjmującego fludrokortyzon oznacz stężenie potasu i magnezu i wyrównaj niedobory, a przy hipokaliemii nie stosuj erytromycyny[1][2]. W trakcie leczenia obserwuj pacjenta pod kątem działań niepożądanych kortykosteroidów[1]. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka wydłużenia QT rozważ antybiotyk spoza grupy silnych inhibitorów CYP3A4 albo wykonaj EKG.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie działań mineralokortykoidowych fludrokortyzonu – zatrzymanie sodu, obrzęki, wzrost ciśnienia tętniczego i pogłębienie hipokaliemii[3]. Hipokaliemia wywołana fludrokortyzonem zwiększa ryzyko wydłużenia QT i torsades de pointes podczas leczenia erytromycyną. Erytromycyny nie podaje się pacjentom z hipokaliemią lub hipomagnezemią[1][2].
Mechanizm
Erytromycyna hamuje CYP3A4 i może zwiększać ogólnoustrojowe działanie kortykosteroidów metabolizowanych z udziałem tego enzymu[1]. Udział CYP3A4 w metabolizmie fludrokortyzonu nie jest dobrze określony, dlatego wielkość tego efektu jest niepewna. Ważniejszy klinicznie jest mechanizm farmakodynamiczny – fludrokortyzon nasila utratę potasu i może wywołać hipokaliemię[3], a hipokaliemia zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu wywołanych przez erytromycynę[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze
- obrzęki i masa ciała
- EKG (odstęp QTc) u pacjentów z czynnikami ryzyka
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują zaburzenia elektrolitowe, choroby serca i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii. |
| Dożylniedroga podania · erytromycyna | ryzyko rośnie | Erytromycyna podawana dożylnie silniej wydłuża QT niż doustna, co przy hipokaliemii dodatkowo zwiększa ryzyko torsades de pointes. |
| Dawka większa niż zwykle stosowana substytucyjniedawka · fludrokortyzon | ryzyko rośnie | Większe dawki fludrokortyzonu nasilają utratę potasu i retencję sodu, co zwiększa znaczenie interakcji. |
| Kuracja dłuższa niż kilka dniczas leczenia · erytromycyna | ryzyko rośnie | Hamowanie metabolizmu i spadek potasu narastają w czasie, dlatego przy dłuższej kuracji kontroluj elektrolity także w trakcie leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erythromycinum TZF 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erythromycinum-tzf-100022599/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cortineff 100 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cortineff-100015978/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fludrocortisone Adamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fludrocortisone-adamed-100430460/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieErytromycynaa alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu leczenia.Bierzesz lek zgodnie z zaleceniem lekarza, a alkohol najlepiej ogranicz lub odstaw do końca kuracji, szczególnie gdy masz chorobę wątroby.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Bierzesz lek zgodnie z zaleceniem lekarza, a alkohol najlepiej ogranicz lub odstaw do końca kuracji, szczególnie gdy masz chorobę wątroby.
Alkohol nie osłabia działania erytromycyny, więc okazjonalne wypicie niewielkiej ilości nie powinno zaszkodzić leczeniu. Może jedynie nieco opóźnić wchłonięcie leku. W czasie choroby organizm lepiej jednak odpoczywa bez alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne lub długotrwałe nudności i wymioty
- żółtaczka (zażółcenie skóry lub białek oczu)
- ciemny mocz
- silny ból brzucha
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu leczenia. Pacjentowi można zalecić powstrzymanie się od alkoholu na czas infekcji z ogólnych względów, bo nie jest to konieczne ze względu na samą interakcję.
Skutek kliniczny
Możliwe niewielkie opóźnienie wchłaniania erytromycyny bez udokumentowanego znaczenia dla skuteczności leczenia. Nie opisano interakcji o istotnych skutkach klinicznych.
Mechanizm
Alkohol opóźnia opróżnianie żołądka, przez co erytromycyna wchłania się w dwunastnicy później i może zacząć działać z opóźnieniem. Nie wydaje się, żeby miało to znaczący wpływ na leczenie infekcji.
Metabolizm i transportery
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub choroba wątrobyilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | U pacjentów z uszkodzeniem wątroby, w tym alkoholowym, należy zachować ostrożność, ponieważ ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania erytromycyny. Zaleca się zdecydowane odradzanie alkoholu i skonsultowanie leczenia z lekarzem. |
Źródła
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuFludrokortyzona alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki fludrokortyzonu, ale pacjenta należy poinformować, że alkohol najlepiej ograniczyć do małych, okazjonalnych ilości.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli lek przyjmujesz z powodu niskiego ciśnienia albo choroby Addisona, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy w twoim przypadku lepiej go unikać.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli lek przyjmujesz z powodu niskiego ciśnienia albo choroby Addisona, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy w twoim przypadku lepiej go unikać.
Fludrokortyzon zatrzymuje w organizmie sól i wodę, przez co podnosi ciśnienie krwi. Alkohol działa odwrotnie, bo obniża ciśnienie i zwiększa ilość oddawanego moczu, więc może osłabić działanie leku i nasilić zawroty głowy po wstaniu. Częste picie większych ilości alkoholu może też obniżać poziom potasu we krwi, który ten lek już i tak obniża. Jeśli masz chorobę Addisona, wymioty po alkoholu mogą być niebezpieczne, bo organizm nie przyjmie wtedy leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub ciemnienie przed oczami po wstaniu
- omdlenie
- osłabienie mięśni lub skurcze mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- wymioty, przez które nie możesz przyjąć leków
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki fludrokortyzonu, ale pacjenta należy poinformować, że alkohol najlepiej ograniczyć do małych, okazjonalnych ilości. U osób z niedociśnieniem ortostatycznym warto zalecić unikanie alkoholu, zwłaszcza wieczorem i w upały, oraz powolne wstawanie. Pacjentów z niedoczynnością kory nadnerczy trzeba przestrzec przed upijaniem się i przypomnieć, że uporczywe wymioty wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Przy regularnym piciu większych ilości należy kontrolować stężenie potasu i ciśnienie tętnicze.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, umiarkowanym piciu istotne klinicznie skutki są mało prawdopodobne, ale u osób z niedociśnieniem ortostatycznym alkohol może nasilić zawroty głowy, spadki ciśnienia po wstaniu i ryzyko omdleń oraz upadków. U osób z niedoczynnością kory nadnerczy upicie się z wymiotami może uniemożliwić przyjęcie i wchłonięcie leków oraz sprzyjać odwodnieniu i przełomowi nadnerczowemu. Regularne picie większych ilości może pogłębiać hipokaliemię wywołaną fludrokortyzonem i utrudniać kontrolę ciśnienia tętniczego.
Mechanizm
Między fludrokortyzonem a alkoholem nie opisano interakcji farmakokinetycznej, a możliwe skutki wynikają z przeciwnego lub sumującego się działania na układ krążenia i gospodarkę elektrolitową. ChPL fludrokortyzonu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, i dotyczy to wszystkich produktów zawierających octan fludrokortyzonu.[1] Fludrokortyzon jako silny mineralokortykosteroid zatrzymuje sód i wodę, zwiększa objętość krwi krążącej i podnosi ciśnienie tętnicze, a jednocześnie nasila wydalanie potasu.[1] Alkohol działa odwrotnie na ciśnienie w krótkim czasie – rozszerza naczynia, hamuje wydzielanie wazopresyny i zwiększa diurezę, co może osłabiać efekt fludrokortyzonu u osób leczonych z powodu niedociśnienia ortostatycznego. Przewlekłe nadużywanie alkoholu sprzyja z kolei hipokaliemii, nadciśnieniu tętniczemu i uszkodzeniu wątroby, a hipokaliemia i marskość wątroby należą do przeciwwskazań do stosowania fludrokortyzonu.[1]
Metabolizm i transportery
- Fludrokortyzon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji leżącej i stojącej
- stężenie potasu w surowicy
- obrzęki i masa ciała
- objawy hipotonii ortostatycznej (zawroty głowy, omdlenia)
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości jednorazowo (upojenie)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Upojenie alkoholowe nasila hipotonię ortostatyczną i grozi upadkami, a wymioty u pacjentów z niedoczynnością kory nadnerczy mogą uniemożliwić przyjęcie leków i wywołać przełom nadnerczowy. |
| Regularne, przewlekłe picieczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu sprzyja hipokaliemii, nadciśnieniu i uszkodzeniu wątroby, co sumuje się z działaniem fludrokortyzonu i może prowadzić do stanów stanowiących przeciwwskazania do jego stosowania. Wskazana kontrola potasu i ciśnienia tętniczego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cortineff 100 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cortineff-100015978/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fludrocortisone Adamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fludrocortisone-adamed-100430460/
Inne interakcje tych leków 313
Połączenie przeciwwskazaneErytromycyna+ HydroksyzynaNie łącz erytromycyny podawanej ogólnie z hydroksyzyną – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj hydroksyzyny w czasie kuracji erytromycyną i od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym ją zastąpić.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny w czasie kuracji erytromycyną i od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym ją zastąpić.
Erytromycyna i hydroksyzyna mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Antybiotyk może też zwiększać ilość hydroksyzyny we krwi, przez co silniej działa ona nasennie. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- nagłe zawroty głowy
- silna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz erytromycyny podawanej ogólnie z hydroksyzyną – połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Na czas antybiotykoterapii odstaw hydroksyzynę i zastąp ją lekiem przeciwhistaminowym niewydłużającym istotnie QT albo, jeśli erytromycyna nie jest niezbędna, wybierz antybiotyk spoza makrolidów odpowiedni do wskazania. Inne makrolidy również wydłużają QT, więc nie rozwiązują problemu. Hydroksyzynę można wznowić po zakończeniu kuracji erytromycyną.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes[1]. Erytromycyna stosowana z innymi lekami wydłużającymi QT może wywoływać zaburzenia rytmu i poważne zdarzenia sercowe[4]. Wyższe stężenie hydroksyzyny może też nasilać senność i działanie przeciwcholinergiczne.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działania na repolaryzację komór sumują się. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT i wywołującymi torsade de pointes, w tym z erytromycyną[1]. Dodatkowo hydroksyzyna jest metabolizowana przez CYP3A4/5, a erytromycyna hamuje enzymy cytochromu P450, co może zwiększać stężenie hydroksyzyny we krwi i dalej nasilać ryzyko[1][4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli leki zostały już przyjęte razem
- stężenie potasu i magnezu we krwi
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
- nadmierna senność
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (na skórę)droga podania · erytromycyna | ryzyko maleje | Erytromycyna stosowana miejscowo na skórę nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych istotnych dla odstępu QT ani metabolizmu hydroksyzyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ BudezonidUnikaj łączenia erytromycyny z budezonidem, chyba że korzyść przewyższa ryzyko ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów.Nie odstawiaj samodzielnie budezonidu, tylko powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że go stosujesz, zanim zaczniesz brać erytromycynę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj samodzielnie budezonidu, tylko powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że go stosujesz, zanim zaczniesz brać erytromycynę.
Erytromycyna spowalnia rozkładanie budezonidu w organizmie. Przez to więcej sterydu może przedostać się do krwi i działać na cały organizm, a nie tylko tam, gdzie go stosujesz. Przy krótkiej kuracji antybiotykiem ryzyko jest zwykle niewielkie, ale rośnie przy dłuższym stosowaniu obu leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaokrąglenie twarzy
- szybki przyrost masy ciała
- obrzęki
- nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
- silne osłabienie lub zawroty głowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia erytromycyny z budezonidem, chyba że korzyść przewyższa ryzyko ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, obserwuj pacjenta pod kątem objawów nadmiaru kortykosteroidu[2]. Przy dłuższym leczeniu zachowaj możliwie długi odstęp między lekami i rozważ zmniejszenie dawki budezonidu[1]. Gdy to możliwe, wybierz antybiotyk makrolidowy, który nie hamuje CYP3A4.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów, łącznie z zahamowaniem czynności nadnerczy[1]. Ryzyko jest największe przy długotrwałym stosowaniu obu leków, a przy krótkiej kuracji antybiotykiem znaczenie kliniczne jest ograniczone[1].
Mechanizm
Erytromycyna hamuje izoenzym CYP3A4, który odpowiada głównie za metabolizm budezonidu[1]. Erytromycyna może znacząco zwiększać stężenie budezonidu w osoczu[3]. W efekcie rośnie ogólnoustrojowa ekspozycja na kortykosteroid, który w zwykłych warunkach jest szybko unieczynniany[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy zespołu Cushinga (zaokrąglenie twarzy, przyrost masy ciała, obrzęki)
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- objawy niewydolności nadnerczy po odstawieniu (osłabienie, spadki ciśnienia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≤ 2 tygodnieerytromycyna | ryzyko maleje | Przy krótkotrwałym jednoczesnym stosowaniu (1–2 tygodnie) interakcja ma ograniczone znaczenie kliniczne. |
| Doustnadroga podania · budezonid | ryzyko rośnie | Budezonid doustny podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia z udziałem CYP3A4, dlatego zahamowanie tego enzymu silniej zwiększa jego ekspozycję ogólnoustrojową niż przy podaniu donosowym lub wziewnym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafen Nasal 50 mcg/dawkę donosową, aerozol do nosa, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafen-nasal-100193734/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebbud 0,25 mg/ml, zawiesina do nebulizacji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebbud-100285755/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ KlindamycynaNie należy łączyć klindamycyny z erytromycyną – trzeba wybrać jeden z tych antybiotyków.Jeśli masz przepisane oba te antybiotyki jednocześnie, zapytaj lekarza lub farmaceutę, zanim zaczniesz brać je razem.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli masz przepisane oba te antybiotyki jednocześnie, zapytaj lekarza lub farmaceutę, zanim zaczniesz brać je razem.
Erytromycyna i klindamycyna to dwa antybiotyki, które działają na bakterie w podobny sposób i mogą sobie nawzajem przeszkadzać. Przyjmowane razem mogą słabiej leczyć zakażenie niż każdy z nich osobno. Zwykle stosuje się tylko jeden z nich.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub objawy zakażenia, które nie ustępują albo się nasilają
- ciężka, wodnista lub krwista biegunka
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć klindamycyny z erytromycyną – trzeba wybrać jeden z tych antybiotyków.[1] Zamiana erytromycyny na inny makrolid nie rozwiązuje problemu, bo antagonizm dotyczy całej grupy.[1] Gdy potrzebne jest szersze spektrum, należy dobrać antybiotyk z innej grupy zgodnie ze wskazaniem i antybiogramem.
Skutek kliniczny
Połączenie może osłabić skuteczność leczenia zakażenia i nie poszerza spektrum działania w stosunku do każdego z leków osobno. Oba antybiotyki zwiększają ryzyko biegunki związanej z Clostridioides difficile, więc łączenie ich nie przynosi korzyści, a sumuje ten problem.
Mechanizm
Klindamycyna i antybiotyki makrolidowe, w tym erytromycyna, działają antagonistycznie in vitro.[1] Oba leki wiążą się z podjednostką 50S rybosomu bakterii w nakładających się miejscach i konkurują o nie, przez co wzajemnie ograniczają swoje działanie. Klindamycyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a inhibitory tego enzymu mogą zmniejszać jej klirens.[2] Erytromycyna hamuje CYP3A4, więc może zwiększać stężenie klindamycyny, ale ma to drugorzędne znaczenie wobec antagonizmu działania.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- odpowiedź kliniczna na leczenie zakażenia
- biegunka (ryzyko zakażenia Clostridioides difficile)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clindamycin-MIP 300 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clindamycin-mip-300-100114367/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dalacin C 75 mg/5 ml, granulat do sporządzania syropu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dalacin-c-100016908/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dalacin C. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dalacin-c-100016908/
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ MetyloprednizolonUnikaj łączenia, jeśli to możliwe, i rozważ antybiotyk niehamujący CYP3A4, np. azytromycynę.Nie zmieniaj sam dawek, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz niepokojące objawy.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj sam dawek, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
Erytromycyna spowalnia rozkładanie metyloprednizolonu w organizmie, więc steroid działa silniej i dłużej niż zwykle. Może to nasilić jego działania niepożądane, takie jak wzrost cukru we krwi, wzrost ciśnienia, obrzęki, bezsenność czy rozdrażnienie. Steroid może też obniżać poziom potasu, co przy tym antybiotyku zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, omdlenie lub zawroty głowy
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- skurcze lub osłabienie mięśni
- bóle głowy przy wysokim ciśnieniu
- bezsenność, rozdrażnienie lub obniżony nastrój
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia, jeśli to możliwe, i rozważ antybiotyk niehamujący CYP3A4, np. azytromycynę.[1] Gdy połączenie jest konieczne, obserwuj pacjenta pod kątem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidu i w razie potrzeby zmniejsz dawkę metyloprednizolonu.[2][3][4] Przed włączeniem erytromycyny skontroluj stężenie potasu i magnezu, ponieważ zaburzeń elektrolitowych nie łączy się z erytromycyną.[5]
Skutek kliniczny
Nasilają się ogólnoustrojowe działania niepożądane glikokortykosteroidu – hiperglikemia, zatrzymanie sodu i wody, wzrost ciśnienia tętniczego, hipokaliemia, zaburzenia nastroju i snu, a przy dłuższym leczeniu objawy hiperkortycyzmu i dodatkowa immunosupresja.[2][1] Hipokaliemia wywołana steroidem może sprzyjać zaburzeniom rytmu związanym z wydłużeniem QT w trakcie leczenia erytromycyną.[5]
Mechanizm
Erytromycyna hamuje CYP3A4, a metyloprednizolon jest metabolizowany głównie przez ten enzym, więc jego klirens maleje, a stężenie w osoczu i ekspozycja ogólnoustrojowa rosną.[2][1] Dodatkowo metyloprednizolon może obniżać stężenie potasu, a hipokaliemia zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT przez erytromycynę.[5]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- obrzęki i masa ciała
- EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka
- objawy zakażenia i zaburzenia nastroju
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra)droga podania · erytromycyna | interakcja nie dotyczy | Erytromycyna stosowana na skórę nie osiąga stężeń hamujących metabolizm metyloprednizolonu, więc interakcja nie ma znaczenia klinicznego. |
| Miejscowa (skóra)droga podania · metyloprednizolon | interakcja nie dotyczy | Metyloprednizolon stosowany na skórę daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc zahamowanie jego metabolizmu nie ma istotnego znaczenia klinicznego. |
| Leczenie przewlekłe lub duże dawkiczas leczenia · metyloprednizolon | ryzyko rośnie | Przy długotrwałym leczeniu lub dużych dawkach metyloprednizolonu zwiększona ekspozycja szybciej prowadzi do hiperglikemii, hipokaliemii i objawów hiperkortycyzmu, dlatego zmiana antybiotyku na azytromycynę jest szczególnie zasadna. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon 8 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/meprelon-100238945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medrol 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medrol-100042308/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Metypred 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metypred-100043609/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erythromycinum TZF 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erythromycinum-tzf-100022599/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/meprelon-100238945/
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ SertralinaU pacjenta leczonego sertraliną lepiej wybrać antybiotyk, który nie hamuje CYP3A4 i w mniejszym stopniu wpływa na odstęp QT.Nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego na własną rękę i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że go przyjmujesz, zanim zaczniesz brać antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego na własną rękę i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że go przyjmujesz, zanim zaczniesz brać antybiotyk.
Ten antybiotyk może zwiększyć ilość leku przeciwdepresyjnego w twoim organizmie, przez co jego działania niepożądane mogą być silniejsze. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca, a razem ten wpływ się sumuje. Lekarz może wybrać inny antybiotyk albo zalecić krótką kurację pod obserwacją.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcie lub omdlenie
- silne zawroty głowy
- nasilone nudności, biegunka lub drżenie
- niepokój, pobudzenie, bezsenność
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego sertraliną lepiej wybrać antybiotyk, który nie hamuje CYP3A4 i w mniejszym stopniu wpływa na odstęp QT. Podczas leczenia sertraliną należy unikać inhibitorów CYP3A4.[1] Jeśli erytromycyna jest konieczna, przed jej włączeniem należy sprawdzić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wyrównać stężenie potasu i magnezu, a u pacjentów z grupy ryzyka wykonać EKG. W trakcie krótkiej kuracji należy obserwować pacjenta pod kątem nasilenia działań niepożądanych sertraliny i objawów zaburzeń rytmu. Erytromycyny nie podaje się pacjentom z wydłużeniem odstępu QT lub częstoskurczem komorowym w wywiadzie ani z hipokaliemią czy hipomagnezemią.[2]
Skutek kliniczny
Większe stężenie sertraliny może nasilać jej działania niepożądane, takie jak nudności, biegunka, drżenie, niepokój, bezsenność i zawroty głowy. Sumowanie wpływu na odstęp QTc zwiększa ryzyko arytmii komorowej, w tym torsades de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii, hipomagnezemii, chorobie serca lub przyjmowaniu kolejnych leków wydłużających QT.[3]
Mechanizm
Erytromycyna jako umiarkowany inhibitor CYP3A4 może zwiększać ekspozycję na sertralinę, która jest częściowo metabolizowana przez ten enzym.[4] Oba leki mogą wydłużać odstęp QTc, więc ich działania na przewodzenie w sercu się sumują.[3] Erytromycynę stosuje się ostrożnie z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy nadmiaru sertraliny (nudności, drżenie, niepokój, bezsenność, zawroty głowy)
- EKG z oceną QTc u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu
- kołatanie serca, omdlenia, zasłabnięcia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dozylnadroga podania · erytromycyna | ryzyko rośnie | Erytromycyna podawana dożylnie, zwłaszcza w szybkim wlewie, silniej wydłuża odstęp QTc, więc u pacjenta przyjmującego sertralinę wymaga monitorowania EKG. |
| Erytromycyna dołączana do stałej terapii sertralinąkolejność włączenia · erytromycyna | inne zalecenie | Dołączenie erytromycyny do ustabilizowanej dawki sertraliny podnosi ekspozycję na sertralinę w ciągu kilku dni, dlatego objawy nadmiaru sertraliny warto obserwować przez całą kurację i krótko po niej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zotral 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zotral-100131087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Asentra 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/asentra-100110576/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ SunitynibNależy unikać łączenia sunitynibu z erytromycyną i wybrać antybiotyk o minimalnym działaniu hamującym CYP3A4 lub bez takiego działania.Zanim zaczniesz brać erytromycynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz sunitynib, i nie zmieniaj sam dawki żadnego z tych leków.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Zanim zaczniesz brać erytromycynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz sunitynib, i nie zmieniaj sam dawki żadnego z tych leków.
Erytromycyna może zwiększać ilość sunitynibu w organizmie, przez co jego działania niepożądane mogą się nasilić. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca. Zwykle lekarz dobiera wtedy inny antybiotyk albo dostosowuje leczenie przeciwnowotworowe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- nasilona biegunka lub wymioty
- silne zmęczenie lub osłabienie
- bolesne owrzodzenia w jamie ustnej
- zaczerwienienie, ból lub pęcherze na dłoniach i stopach
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- gorączka, siniaki lub krwawienia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia sunitynibu z erytromycyną i wybrać antybiotyk o minimalnym działaniu hamującym CYP3A4 lub bez takiego działania.[1] Jeżeli połączenie jest konieczne, można zmniejszyć dawkę sunitynibu do minimum 37,5 mg na dobę w GIST i MRCC lub 25 mg na dobę w pNET, na podstawie dokładnie monitorowanej tolerancji.[1] Przed włączeniem erytromycyny warto sprawdzić EKG oraz stężenie potasu i magnezu, a erytromycyny nie podaje się przy wydłużonym QT w wywiadzie ani przy hipokaliemii lub hipomagnezemii.[2] Decyzję o zmianie dawki sunitynibu podejmuje onkolog prowadzący.
Skutek kliniczny
Większe stężenie sunitynibu może nasilać jego działania niepożądane zależne od dawki, takie jak zmęczenie, biegunka, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, objawy skórne dłoni i stóp, nadciśnienie, mielosupresja i hepatotoksyczność. Sumowanie wpływu na odstęp QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, zwłaszcza przy hipokaliemii lub hipomagnezemii.
Mechanizm
Erytromycyna hamuje CYP3A4, czyli główny szlak metabolizmu sunitynibu, i może zwiększać jego stężenie w osoczu.[1] Silny inhibitor CYP3A4 ketokonazol zwiększał u zdrowych ochotników Cmax sumy sunitynibu i jego głównego metabolitu o 49%, a AUC o 51%.[1] Erytromycyna zwiększa stężenie leków metabolizowanych z udziałem cytochromu P-450 i bywa konieczna modyfikacja ich dawki.[2] Dodatkowo oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na serce mogą się sumować, a erytromycynę stosuje się ostrożnie z lekami wydłużającymi QT.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- tolerancja sunitynibu – biegunka, zmęczenie, zmiany w jamie ustnej, objawy skórne dłoni i stóp
- ciśnienie tętnicze
- morfologia krwi
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · erytromycyna | interakcja nie dotyczy | Erytromycyna stosowana miejscowo na skórę nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych istotnych dla hamowania CYP3A4, więc interakcja nie dotyczy tej drogi podania. |
| Dożylnadroga podania · erytromycyna | inne zalecenie | Erytromycyna podawana dożylnie hamuje CYP3A4 i wydłuża QT tak jak doustna, a w warunkach szpitalnych należy zapewnić monitorowanie EKG i elektrolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunitinib Accord 12,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunitinib-accord-100448795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunitinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunitinib-accord-100448795/
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ WenlafaksynaPołączenia należy unikać i w miarę możliwości wybrać antybiotyk niewydłużający odstępu QT.Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz wenlafaksynę, zanim zaczniesz brać erytromycynę, i nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz wenlafaksynę, zanim zaczniesz brać erytromycynę, i nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego na własną rękę.
Erytromycyna i wenlafaksyna mogą wpływać na pracę serca, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Erytromycyna może też podnieść ilość wenlafaksyny we krwi i nasilić jej działania niepożądane. Zwykle lekarz może dobrać inny antybiotyk, który nie wchodzi w taką interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- nasilone nudności, pobudzenie lub drżenie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia należy unikać i w miarę możliwości wybrać antybiotyk niewydłużający odstępu QT[1]. Jeśli erytromycyna jest niezbędna, przed leczeniem należy ocenić EKG oraz stężenie potasu i magnezu, a w trakcie obserwować pacjenta pod kątem objawów zaburzeń rytmu[2]. Erytromycyny nie podaje się pacjentom z wydłużonym odstępem QT w wywiadzie, częstoskurczem komorowym lub hipokaliemią i hipomagnezemią[2].
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsades de pointes[1]. Wyższe stężenie wenlafaksyny może nasilać jej działania niepożądane, takie jak nudności, pobudzenie czy wzrost ciśnienia tętniczego.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie się sumuje. Wenlafaksyny należy unikać z lekami wydłużającymi QT, w tym z erytromycyną[1]. Erytromycynę stosuje się ostrożnie z lekami wydłużającymi odstęp QT ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca[2]. Dodatkowo erytromycyna hamuje CYP3A4, a inhibitory tego enzymu mogą zwiększać stężenie wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)
- ciśnienie tętnicze i działania niepożądane wenlafaksyny
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymdoksycyklinacefuroksym
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · erytromycyna | ryzyko rośnie | Erytromycyna podawana dożylnie osiąga wyższe stężenia i silniej wydłuża odstęp QT, dlatego przy tej drodze podania ryzyko arytmii jest większe, a monitorowanie EKG szczególnie ważne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven 37,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oriven-100158962/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oriven-100158962/
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ BuprenorfinaUnikaj łączenia buprenorfiny z erytromycyną i, jeśli to możliwe, wybierz antybiotyk bez wpływu na metabolizm buprenorfiny.Powiedz lekarzowi, że bierzesz buprenorfinę, bo może wybrać inny antybiotyk, a jeśli musisz brać oba leki, nie pij alkoholu i nie zmieniaj sam dawek.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że bierzesz buprenorfinę, bo może wybrać inny antybiotyk, a jeśli musisz brać oba leki, nie pij alkoholu i nie zmieniaj sam dawek.
Erytromycyna może spowolnić usuwanie buprenorfiny z organizmu, przez co jej działanie staje się silniejsze. Możesz odczuwać większą senność, zawroty głowy lub nudności, a rzadko oddech może stać się płytki i wolny. Ryzyko rośnie, jeśli bierzesz też leki uspokajające, nasenne albo pijesz alkohol. Po zakończeniu antybiotyku działanie buprenorfiny może z kolei osłabnąć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- wolny, płytki oddech
- silne zawroty głowy lub omdlenie
- splątanie
- nasilony ból, niepokój lub objawy odstawienia po skończeniu antybiotyku
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia buprenorfiny z erytromycyną i, jeśli to możliwe, wybierz antybiotyk bez wpływu na metabolizm buprenorfiny.[1] Gdy połączenie jest konieczne, obserwuj pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji i depresji oddechowej oraz rozważ zmniejszenie dawki buprenorfiny, a po zakończeniu antybiotykoterapii oceń skuteczność leczenia i objawy odstawienne.[2]
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie buprenorfiny może nasilić jej działanie opioidowe – senność, zawroty głowy, nudności, zaparcia, a w skrajnych przypadkach depresję oddechową. Ryzyko jest największe przy dawkach stosowanych w leczeniu uzależnienia, u osób starszych oraz przy jednoczesnym przyjmowaniu innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy. Po odstawieniu erytromycyny stężenie buprenorfiny spada, co może osłabić analgezję albo wywołać objawy odstawienne u pacjentów leczonych substytucyjnie.
Mechanizm
Erytromycyna hamuje izoenzym CYP3A4, przez który metabolizowana jest buprenorfina, więc może zwiększać jej stężenie we krwi.[1] Erytromycyna zwiększa stężenie w surowicy leków metabolizowanych z udziałem cytochromu P-450 i może nasilać toksyczność alfentanylu, innego opioidu.[2] Inhibitory CYP3A4, w tym makrolid troleandomycyna, hamują metabolizm buprenorfiny.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stopień sedacji i poziom świadomości
- częstość i głębokość oddechów
- ciśnienie tętnicze
- skuteczność przeciwbólowa lub objawy odstawienne po zakończeniu kuracji erytromycyną
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (na skórę lub do oka)droga podania · erytromycyna | interakcja nie dotyczy | Erytromycyna stosowana miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych wystarczających do zahamowania metabolizmu buprenorfiny. |
| Odstawienie erytromycyny w trakcie leczenia buprenorfinąkolejność włączenia · erytromycyna | inne zalecenie | Po zakończeniu kuracji erytromycyną stężenie buprenorfiny spada, więc jeśli zmniejszano jej dawkę, oceń skuteczność leczenia i objawy odstawienne oraz rozważ powrót do wcześniejszego dawkowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol 0,2 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.