Interakcje / Erytromycyna / Erytromycyna i prednizolon
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, jeśli korzyść przewyższa ryzyko, ale pacjenta należy obserwować w kierunku ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidu.
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, a jeśli masz cukrzycę lub nadciśnienie, mierz częściej cukier i ciśnienie i powiedz lekarzowi o niepokojących wynikach.
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ PrednizolonPołączenie można stosować, jeśli korzyść przewyższa ryzyko, ale pacjenta należy obserwować w kierunku ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidu.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, a jeśli masz cukrzycę lub nadciśnienie, mierz częściej cukier i ciśnienie i powiedz lekarzowi o niepokojących wynikach.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, a jeśli masz cukrzycę lub nadciśnienie, mierz częściej cukier i ciśnienie i powiedz lekarzowi o niepokojących wynikach.
Erytromycyna może nasilać działanie prednizolonu w organizmie. Może to zwiększyć ryzyko jego działań niepożądanych, takich jak wyższy cukier we krwi, wyższe ciśnienie, obrzęki czy niski poziom potasu. Niski potas razem z erytromycyną może sprzyjać zaburzeniom rytmu serca. Leki zwykle można przyjmować razem, ale pod kontrolą lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- nadmierne pragnienie i częste oddawanie moczu
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- osłabienie mięśni lub skurcze mięśni
- wyraźnie wyższe niż zwykle ciśnienie lub cukier
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, jeśli korzyść przewyższa ryzyko, ale pacjenta należy obserwować w kierunku ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidu[1]. W czasie jednoczesnego stosowania należy ściśle kontrolować objawy charakterystyczne dla kortykosteroidów działających ogólnoustrojowo[2]. U pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT należy przed włączeniem erytromycyny skontrolować stężenie potasu i magnezu, a hipokaliemię wyrównać[2]. Gdy antybiotyk makrolidowy jest konieczny, warto rozważyć makrolid słabo hamujący CYP3A4.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie ogólnoustrojowych działań niepożądanych prednizolonu, takich jak hiperglikemia, wzrost ciśnienia tętniczego, zatrzymanie płynów, zaburzenia nastroju i hipokaliemia[1]. Hipokaliemia wywołana kortykosteroidem może zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca podczas stosowania erytromycyny[2]. Wpływ erytromycyny na stężenie prednizolonu jest prawdopodobnie mniejszy niż na kortykosteroidy metabolizowane głównie przez CYP3A4.
Mechanizm
Erytromycyna hamuje CYP3A4 i zwiększa stężenie w surowicy leków metabolizowanych z udziałem tego enzymu[2]. Prednizolon jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4, a inhibitory tego enzymu mogą nasilać jego działanie ogólnoustrojowe[1]. Dodatkowo glikokortykosteroidy sprzyjają utracie potasu, a hipokaliemia zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT w czasie leczenia erytromycyną[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- obrzęki i masa ciała
- EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka
- objawy nadmiernego działania kortykosteroidu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · prednizolon | ryzyko rośnie | Przy przewlekłej terapii prednizolonem ryzyko kumulacji działań ogólnoustrojowych i hipokaliemii jest większe, co wymaga ściślejszego monitorowania elektrolitów i glikemii. |
| Miejscowa (oczy, skóra)droga podania · prednizolon | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu prednizolonu ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka i interakcja nie ma znaczenia klinicznego. |
| Miejscowa (skóra)droga podania · erytromycyna | interakcja nie dotyczy | Erytromycyna stosowana na skórę nie osiąga stężeń hamujących metabolizm prednizolonu. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są zaburzenia elektrolitowe, choroby serca i polipragmazja, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT i działań niepożądanych kortykosteroidu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/predasol-100373643/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieErytromycynaa alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu leczenia.Bierzesz lek zgodnie z zaleceniem lekarza, a alkohol najlepiej ogranicz lub odstaw do końca kuracji, szczególnie gdy masz chorobę wątroby.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Bierzesz lek zgodnie z zaleceniem lekarza, a alkohol najlepiej ogranicz lub odstaw do końca kuracji, szczególnie gdy masz chorobę wątroby.
Alkohol nie osłabia działania erytromycyny, więc okazjonalne wypicie niewielkiej ilości nie powinno zaszkodzić leczeniu. Może jedynie nieco opóźnić wchłonięcie leku. W czasie choroby organizm lepiej jednak odpoczywa bez alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne lub długotrwałe nudności i wymioty
- żółtaczka (zażółcenie skóry lub białek oczu)
- ciemny mocz
- silny ból brzucha
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu leczenia. Pacjentowi można zalecić powstrzymanie się od alkoholu na czas infekcji z ogólnych względów, bo nie jest to konieczne ze względu na samą interakcję.
Skutek kliniczny
Możliwe niewielkie opóźnienie wchłaniania erytromycyny bez udokumentowanego znaczenia dla skuteczności leczenia. Nie opisano interakcji o istotnych skutkach klinicznych.
Mechanizm
Alkohol opóźnia opróżnianie żołądka, przez co erytromycyna wchłania się w dwunastnicy później i może zacząć działać z opóźnieniem. Nie wydaje się, żeby miało to znaczący wpływ na leczenie infekcji.
Metabolizm i transportery
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub choroba wątrobyilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | U pacjentów z uszkodzeniem wątroby, w tym alkoholowym, należy zachować ostrożność, ponieważ ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania erytromycyny. Zaleca się zdecydowane odradzanie alkoholu i skonsultowanie leczenia z lekarzem. |
Źródła
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaPrednizolona alkoholW trakcie leczenia prednizolonem należy ograniczyć alkohol, a przy dłuższej terapii lub dużych dawkach najlepiej go unikać.W czasie leczenia prednizolonem ogranicz alkohol, a przy dłuższej kuracji najlepiej go nie pij.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W czasie leczenia prednizolonem ogranicz alkohol, a przy dłuższej kuracji najlepiej go nie pij.
Prednizolon i alkohol mogą razem podrażniać żołądek i zwiększać ryzyko owrzodzeń oraz krwawień. Przy dłuższym leczeniu częste picie może też osłabiać kości. Niewielka ilość alkoholu raz na jakiś czas zwykle nie jest groźna, ale w trakcie leczenia lepiej pić jak najmniej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub pieczenie w górnej części brzucha
- zgaga i nudności, które nie ustępują
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- nagłe osłabienie, bladość, zawroty głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
W trakcie leczenia prednizolonem należy ograniczyć alkohol, a przy dłuższej terapii lub dużych dawkach najlepiej go unikać. Połączenie nie jest przeciwwskazane i okazjonalna, niewielka ilość u osoby krótko leczonej zwykle nie wymaga przerywania terapii. Szczególną ostrożność zachowaj, gdy pacjent przyjmuje jednocześnie NLPZ lub salicylany, ma chorobę wrzodową w wywiadzie albo czynniki ryzyka osteoporozy.
Skutek kliniczny
Przy regularnym piciu alkoholu w czasie leczenia rośnie ryzyko podrażnienia żołądka, owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego. Przy dłuższej terapii nadmierne spożycie alkoholu zwiększa też ryzyko osteoporozy posteroidowej.[1]
Mechanizm
Alkohol i prednizolon niezależnie podrażniają błonę śluzową przewodu pokarmowego, więc ryzyko owrzodzeń i krwawień się sumuje. Glikokortykosteroidy mogą nasilać to ryzyko także przez wpływ na ochronne mechanizmy błony śluzowej, a ChPL ostrzega o takim zagrożeniu przy łączeniu z NLPZ. Przewlekłe nadużywanie alkoholu dodatkowo sumuje się z działaniem prednizolonu na kości, bo ChPL wymienia nadmierne spożycie alkoholu wśród czynników ryzyka osteoporozy posteroidowej.[1]
Metabolizm i transportery
- Prednizolon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, zgaga, nudności)
- oznaki krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, osłabienie, bladość)
- przy leczeniu długotrwałym ocena ryzyka osteoporozy i profilaktyka wapniem
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przy dłuższej terapii rośnie ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego i kości, więc zalecaj unikanie alkoholu, a nie tylko jego ograniczenie. ChPL wymienia nadmierne spożycie alkoholu wśród czynników ryzyka osteoporozy posteroidowej. |
| Nadmierne lub regularne spożycieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne lub nadmierne picie nasila ryzyko podrażnienia i krwawienia z przewodu pokarmowego oraz osteoporozy. Pacjenta należy wyraźnie pouczyć o unikaniu alkoholu. |
| Jednoczesne stosowanie NLPZ lub salicylanówdawka · pacjent | ryzyko rośnie | ChPL wskazuje, że NLPZ, salicylany i indometacyna zwiększają ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego przy stosowaniu z prednizolonem, a alkohol dokłada kolejny czynnik drażniący. Unikanie alkoholu jest wtedy szczególnie wskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/predasol-100373643/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
Inne interakcje tych leków 339
Połączenie przeciwwskazaneErytromycyna+ HydroksyzynaNie łącz erytromycyny podawanej ogólnie z hydroksyzyną – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj hydroksyzyny w czasie kuracji erytromycyną i od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym ją zastąpić.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny w czasie kuracji erytromycyną i od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym ją zastąpić.
Erytromycyna i hydroksyzyna mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Antybiotyk może też zwiększać ilość hydroksyzyny we krwi, przez co silniej działa ona nasennie. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- nagłe zawroty głowy
- silna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz erytromycyny podawanej ogólnie z hydroksyzyną – połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Na czas antybiotykoterapii odstaw hydroksyzynę i zastąp ją lekiem przeciwhistaminowym niewydłużającym istotnie QT albo, jeśli erytromycyna nie jest niezbędna, wybierz antybiotyk spoza makrolidów odpowiedni do wskazania. Inne makrolidy również wydłużają QT, więc nie rozwiązują problemu. Hydroksyzynę można wznowić po zakończeniu kuracji erytromycyną.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes[1]. Erytromycyna stosowana z innymi lekami wydłużającymi QT może wywoływać zaburzenia rytmu i poważne zdarzenia sercowe[4]. Wyższe stężenie hydroksyzyny może też nasilać senność i działanie przeciwcholinergiczne.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działania na repolaryzację komór sumują się. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT i wywołującymi torsade de pointes, w tym z erytromycyną[1]. Dodatkowo hydroksyzyna jest metabolizowana przez CYP3A4/5, a erytromycyna hamuje enzymy cytochromu P450, co może zwiększać stężenie hydroksyzyny we krwi i dalej nasilać ryzyko[1][4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli leki zostały już przyjęte razem
- stężenie potasu i magnezu we krwi
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
- nadmierna senność
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (na skórę)droga podania · erytromycyna | ryzyko maleje | Erytromycyna stosowana miejscowo na skórę nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych istotnych dla odstępu QT ani metabolizmu hydroksyzyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
Połączenie przeciwwskazanePrednizolon+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj szczepionki żywej przeciw półpaścowi osobie leczonej dużymi dawkami prednizolonu ani innym leczeniem immunosupresyjnym, ponieważ ChPL szczepionki żywej ujmuje takie leczenie w przeciwwskazaniach.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że bierzesz prednizolon i w jakiej dawce, i nie odstawiaj leku na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że bierzesz prednizolon i w jakiej dawce, i nie odstawiaj leku na własną rękę.
Jeśli bierzesz prednizolon, nie każda szczepionka przeciw półpaścowi jest dla ciebie odpowiednia. Prednizolon w większych dawkach osłabia odporność. Jedna ze szczepionek zawiera żywego, osłabionego wirusa i u osoby z osłabioną odpornością może wywołać groźne zakażenie. Druga szczepionka nie zawiera żywego wirusa i jest bezpieczna, choć może chronić nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- rozległa wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
- wysoka gorączka po szczepieniu
- silne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj szczepionki żywej przeciw półpaścowi osobie leczonej dużymi dawkami prednizolonu ani innym leczeniem immunosupresyjnym, ponieważ ChPL szczepionki żywej ujmuje takie leczenie w przeciwwskazaniach[1]. Szczepionka żywa nie jest przeciwwskazana przy kortykosteroidach stosowanych miejscowo lub wziewnie, przy małych dawkach o działaniu ogólnym ani w terapii zastępczej, np. w niewydolności nadnerczy[1]. U pacjentów otrzymujących duże dawki wybierz szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, której ChPL nie wymienia kortykosteroidów wśród przeciwwskazań[2]. Jeśli to możliwe, zaplanuj szczepienie przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego albo w okresie najmniejszej dawki, aby uzyskać lepszą odpowiedź.
Skutek kliniczny
Szczepionka żywa podana w trakcie leczenia dużymi dawkami prednizolonu grozi rozsianym zakażeniem wirusem szczepionkowym. Szczepionka rekombinowana nie niesie ryzyka zakażenia, ale wytworzona po niej ochrona może być słabsza.
Mechanizm
Prednizolon w dużych dawkach o działaniu ogólnym hamuje odporność komórkową, która kontroluje namnażanie osłabionego wirusa ospy wietrznej i półpaśca zawartego w szczepionce żywej. U osoby z immunosupresją wirus szczepionkowy może namnażać się w niekontrolowany sposób. Jednocześnie hamowanie odporności może osłabiać odpowiedź na każdą szczepionkę, także rekombinowaną.
Metabolizm i transportery
- Prednizolon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- dawka, droga podania i czas stosowania prednizolonu przy kwalifikacji do szczepienia
- rozsiana wysypka pęcherzykowa lub zmiany poza miejscem wstrzyknięcia po szczepionce żywej
- gorączka i pogorszenie samopoczucia po szczepieniu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, a jej ChPL nie wymienia kortykosteroidów w przeciwwskazaniach. Przy dużych dawkach prednizolonu odpowiedź może być słabsza, dlatego warto zaplanować termin szczepienia. |
| Mała dawka o działaniu ogólnymdawka · prednizolon | ryzyko maleje | ChPL szczepionki żywej nie przeciwwskazuje jej u osób przyjmujących małe dawki kortykosteroidów o działaniu ogólnym. |
| Miejscowo lub wziewniedroga podania · prednizolon | ryzyko maleje | Kortykosteroidy stosowane miejscowo lub wziewnie nie są przeciwwskazaniem do szczepionki żywej. |
| Dawka zastępcza w niewydolności nadnerczydawka · prednizolon | ryzyko maleje | Terapia zastępcza kortykosteroidami, np. w niewydolności nadnerczy, nie jest przeciwwskazaniem do szczepionki żywej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
Połączenie przeciwwskazaneGlikokortykosteroidy (np. deksametazon, prednizon, prednizolon)+ Szczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu w dawce immunosupresyjnej nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze.Jeśli przyjmujesz lek sterydowy w tabletkach lub zastrzykach i planujesz szczepienie przeciw żółtej febrze, powiedz o tym lekarzowi w punkcie szczepień jeszcze przed szczepieniem, bo może być konieczne jego przełożenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek sterydowy w tabletkach lub zastrzykach i planujesz szczepienie przeciw żółtej febrze, powiedz o tym lekarzowi w punkcie szczepień jeszcze przed szczepieniem, bo może być konieczne jego przełożenie.
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus. Leki sterydowe przyjmowane w tabletkach lub zastrzykach, takie jak prednizon, prednizolon, deksametazon czy triamcynolon, w większych dawkach osłabiają odporność. Wtedy wirus ze szczepionki może wywołać ciężką chorobę, a samo szczepienie może nie chronić przed żółtą febrą. Sterydy w inhalatorze, maści czy zastrzyku do stawu zwykle nie są przeszkodą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka, dreszcze, silne bóle mięśni po szczepieniu
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- wymioty, ból brzucha, ciemny mocz
- krwawienia z nosa, dziąseł lub siniaki bez urazu
- silny ból głowy, sztywność karku, splątanie, drgawki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu w dawce immunosupresyjnej nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze. Dotyczy to doustnego deksametazonu, prednizonu, prednizolonu, triamcynolonu i wamorolonu, a także glikokortykosteroidów podawanych dożylnie i domięśniowo, w tym długo działającego triamcynolonu w postaci depot. Szczepienie odkłada się do czasu zakończenia leczenia immunosupresyjnego i upływu zalecanego odstępu po jego odstawieniu. Jeśli leczenie można zaplanować, szczepionkę podaje się z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem terapii. Gdy szczepienia nie można wykonać, a podróż jest konieczna, lekarz rozważa wystawienie zaświadczenia o przeciwwskazaniu do szczepienia i omawia z pacjentem ryzyko pobytu w rejonie endemicznym. Glikokortykosteroidy stosowane miejscowo, wziewnie, dostawowo, w małych dawkach substytucyjnych lub krótko nie stanowią zwykle przeciwwskazania, ale decyzję podejmuje lekarz kwalifikujący do szczepienia.
Skutek kliniczny
U osoby z immunosupresją wywołaną glikokortykosteroidem wirus szczepionkowy może się niekontrolowanie namnażać i wywołać ciężką chorobę poszczepienną – postać trzewną przypominającą żółtą febrę z niewydolnością wielonarządową albo postać neurotropową z zapaleniem mózgu. Powikłania te mogą zagrażać życiu. Dodatkowo odpowiedź na szczepienie może być niepełna, więc podróżny nie ma pewnej ochrony przed żółtą febrą.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który po podaniu namnaża się w organizmie i jest kontrolowany przez odpowiedź komórkową i humoralną. Glikokortykosteroidy podawane ogólnoustrojowo w dawkach immunosupresyjnych hamują czynność limfocytów T, wytwarzanie cytokin i odpowiedź swoistą, przez co organizm słabiej ogranicza replikację wirusa szczepionkowego. Ten sam mechanizm osłabia też wytworzenie ochronnych przeciwciał po szczepieniu. Działanie to jest wspólne dla wszystkich glikokortykosteroidów działających ogólnoustrojowo, w tym dla wamorolonu, i zależy głównie od dawki, czasu leczenia i drogi podania, a nie od konkretnej substancji.
Monitorować
- przed szczepieniem: dawka, droga podania i czas trwania leczenia glikokortykosteroidem oraz data jego zakończenia
- inne leki immunosupresyjne i choroby obniżające odporność, które sumują się z działaniem glikokortykosteroidu
- po szczepieniu wykonanym mimo przyjmowania glikokortykosteroidu: gorączka, objawy grypopodobne, żółtaczka, objawy neurologiczne w ciągu kolejnych tygodni
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa, wziewna, donosowa, dostawowa lub do okadroga podania · glikokortykosteroidy | ryzyko maleje | Glikokortykosteroidy podawane miejscowo, wziewnie, donosowo, do oka lub dostawowo w zwykłych dawkach nie wywołują istotnej immunosupresji układowej i nie są przeciwwskazaniem do szczepienia przeciw żółtej febrze. |
| Domięśniowa postać depotdroga podania · glikokortykosteroidy | inne zalecenie | Triamcynolon w postaci depot podany domięśniowo działa ogólnoustrojowo przez dłuższy czas, dlatego odstęp przed szczepieniem liczy się od ustania jego działania, a nie od dnia wstrzyknięcia. |
| Dawka substytucyjna (fizjologiczna) lub mała dawka ogólnoustrojowadawka · glikokortykosteroidy | ryzyko maleje | Glikokortykosteroidy w dawkach substytucyjnych, np. w niedoczynności kory nadnerczy, oraz w małych dawkach ogólnoustrojowych nie są zwykle przeciwwskazaniem do szczepienia, o ile nie towarzyszy im inna immunosupresja. |
| Krótki kurs leczeniaczas leczenia · glikokortykosteroidy | ryzyko maleje | Krótkotrwały kurs ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu wiąże się z mniejszym ryzykiem niż leczenie przewlekłe, jednak termin szczepienia należy ustalić indywidualnie, uwzględniając dawkę i czas od zakończenia kuracji. |
| Zalecany odstęp od zakończenia leczenia immunosupresyjną dawkąodstep · glikokortykosteroidy | interakcja nie dotyczy | Po odstawieniu immunosupresyjnej dawki glikokortykosteroidu i upływie zalecanego odstępu odporność wraca do stanu umożliwiającego bezpieczne podanie żywej szczepionki. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia glikokortykosteroidemkolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze | inne zalecenie | Gdy planowane jest przewlekłe leczenie immunosupresyjną dawką glikokortykosteroidu, w tym wamorolonem, szczepienie przeciw żółtej febrze wykonuje się z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem terapii. |
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ BudezonidUnikaj łączenia erytromycyny z budezonidem, chyba że korzyść przewyższa ryzyko ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów.Nie odstawiaj samodzielnie budezonidu, tylko powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że go stosujesz, zanim zaczniesz brać erytromycynę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj samodzielnie budezonidu, tylko powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że go stosujesz, zanim zaczniesz brać erytromycynę.
Erytromycyna spowalnia rozkładanie budezonidu w organizmie. Przez to więcej sterydu może przedostać się do krwi i działać na cały organizm, a nie tylko tam, gdzie go stosujesz. Przy krótkiej kuracji antybiotykiem ryzyko jest zwykle niewielkie, ale rośnie przy dłuższym stosowaniu obu leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaokrąglenie twarzy
- szybki przyrost masy ciała
- obrzęki
- nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
- silne osłabienie lub zawroty głowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia erytromycyny z budezonidem, chyba że korzyść przewyższa ryzyko ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, obserwuj pacjenta pod kątem objawów nadmiaru kortykosteroidu[2]. Przy dłuższym leczeniu zachowaj możliwie długi odstęp między lekami i rozważ zmniejszenie dawki budezonidu[1]. Gdy to możliwe, wybierz antybiotyk makrolidowy, który nie hamuje CYP3A4.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów, łącznie z zahamowaniem czynności nadnerczy[1]. Ryzyko jest największe przy długotrwałym stosowaniu obu leków, a przy krótkiej kuracji antybiotykiem znaczenie kliniczne jest ograniczone[1].
Mechanizm
Erytromycyna hamuje izoenzym CYP3A4, który odpowiada głównie za metabolizm budezonidu[1]. Erytromycyna może znacząco zwiększać stężenie budezonidu w osoczu[3]. W efekcie rośnie ogólnoustrojowa ekspozycja na kortykosteroid, który w zwykłych warunkach jest szybko unieczynniany[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy zespołu Cushinga (zaokrąglenie twarzy, przyrost masy ciała, obrzęki)
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- objawy niewydolności nadnerczy po odstawieniu (osłabienie, spadki ciśnienia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≤ 2 tygodnieerytromycyna | ryzyko maleje | Przy krótkotrwałym jednoczesnym stosowaniu (1–2 tygodnie) interakcja ma ograniczone znaczenie kliniczne. |
| Doustnadroga podania · budezonid | ryzyko rośnie | Budezonid doustny podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia z udziałem CYP3A4, dlatego zahamowanie tego enzymu silniej zwiększa jego ekspozycję ogólnoustrojową niż przy podaniu donosowym lub wziewnym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafen Nasal 50 mcg/dawkę donosową, aerozol do nosa, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafen-nasal-100193734/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebbud 0,25 mg/ml, zawiesina do nebulizacji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebbud-100285755/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ KlindamycynaNie należy łączyć klindamycyny z erytromycyną – trzeba wybrać jeden z tych antybiotyków.Jeśli masz przepisane oba te antybiotyki jednocześnie, zapytaj lekarza lub farmaceutę, zanim zaczniesz brać je razem.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli masz przepisane oba te antybiotyki jednocześnie, zapytaj lekarza lub farmaceutę, zanim zaczniesz brać je razem.
Erytromycyna i klindamycyna to dwa antybiotyki, które działają na bakterie w podobny sposób i mogą sobie nawzajem przeszkadzać. Przyjmowane razem mogą słabiej leczyć zakażenie niż każdy z nich osobno. Zwykle stosuje się tylko jeden z nich.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub objawy zakażenia, które nie ustępują albo się nasilają
- ciężka, wodnista lub krwista biegunka
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć klindamycyny z erytromycyną – trzeba wybrać jeden z tych antybiotyków.[1] Zamiana erytromycyny na inny makrolid nie rozwiązuje problemu, bo antagonizm dotyczy całej grupy.[1] Gdy potrzebne jest szersze spektrum, należy dobrać antybiotyk z innej grupy zgodnie ze wskazaniem i antybiogramem.
Skutek kliniczny
Połączenie może osłabić skuteczność leczenia zakażenia i nie poszerza spektrum działania w stosunku do każdego z leków osobno. Oba antybiotyki zwiększają ryzyko biegunki związanej z Clostridioides difficile, więc łączenie ich nie przynosi korzyści, a sumuje ten problem.
Mechanizm
Klindamycyna i antybiotyki makrolidowe, w tym erytromycyna, działają antagonistycznie in vitro.[1] Oba leki wiążą się z podjednostką 50S rybosomu bakterii w nakładających się miejscach i konkurują o nie, przez co wzajemnie ograniczają swoje działanie. Klindamycyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a inhibitory tego enzymu mogą zmniejszać jej klirens.[2] Erytromycyna hamuje CYP3A4, więc może zwiększać stężenie klindamycyny, ale ma to drugorzędne znaczenie wobec antagonizmu działania.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- odpowiedź kliniczna na leczenie zakażenia
- biegunka (ryzyko zakażenia Clostridioides difficile)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clindamycin-MIP 300 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clindamycin-mip-300-100114367/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dalacin C 75 mg/5 ml, granulat do sporządzania syropu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dalacin-c-100016908/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dalacin C. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dalacin-c-100016908/
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ MetyloprednizolonUnikaj łączenia, jeśli to możliwe, i rozważ antybiotyk niehamujący CYP3A4, np. azytromycynę.Nie zmieniaj sam dawek, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz niepokojące objawy.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj sam dawek, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
Erytromycyna spowalnia rozkładanie metyloprednizolonu w organizmie, więc steroid działa silniej i dłużej niż zwykle. Może to nasilić jego działania niepożądane, takie jak wzrost cukru we krwi, wzrost ciśnienia, obrzęki, bezsenność czy rozdrażnienie. Steroid może też obniżać poziom potasu, co przy tym antybiotyku zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, omdlenie lub zawroty głowy
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- skurcze lub osłabienie mięśni
- bóle głowy przy wysokim ciśnieniu
- bezsenność, rozdrażnienie lub obniżony nastrój
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia, jeśli to możliwe, i rozważ antybiotyk niehamujący CYP3A4, np. azytromycynę.[1] Gdy połączenie jest konieczne, obserwuj pacjenta pod kątem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidu i w razie potrzeby zmniejsz dawkę metyloprednizolonu.[2][3][4] Przed włączeniem erytromycyny skontroluj stężenie potasu i magnezu, ponieważ zaburzeń elektrolitowych nie łączy się z erytromycyną.[5]
Skutek kliniczny
Nasilają się ogólnoustrojowe działania niepożądane glikokortykosteroidu – hiperglikemia, zatrzymanie sodu i wody, wzrost ciśnienia tętniczego, hipokaliemia, zaburzenia nastroju i snu, a przy dłuższym leczeniu objawy hiperkortycyzmu i dodatkowa immunosupresja.[2][1] Hipokaliemia wywołana steroidem może sprzyjać zaburzeniom rytmu związanym z wydłużeniem QT w trakcie leczenia erytromycyną.[5]
Mechanizm
Erytromycyna hamuje CYP3A4, a metyloprednizolon jest metabolizowany głównie przez ten enzym, więc jego klirens maleje, a stężenie w osoczu i ekspozycja ogólnoustrojowa rosną.[2][1] Dodatkowo metyloprednizolon może obniżać stężenie potasu, a hipokaliemia zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT przez erytromycynę.[5]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- obrzęki i masa ciała
- EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka
- objawy zakażenia i zaburzenia nastroju
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra)droga podania · erytromycyna | interakcja nie dotyczy | Erytromycyna stosowana na skórę nie osiąga stężeń hamujących metabolizm metyloprednizolonu, więc interakcja nie ma znaczenia klinicznego. |
| Miejscowa (skóra)droga podania · metyloprednizolon | interakcja nie dotyczy | Metyloprednizolon stosowany na skórę daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc zahamowanie jego metabolizmu nie ma istotnego znaczenia klinicznego. |
| Leczenie przewlekłe lub duże dawkiczas leczenia · metyloprednizolon | ryzyko rośnie | Przy długotrwałym leczeniu lub dużych dawkach metyloprednizolonu zwiększona ekspozycja szybciej prowadzi do hiperglikemii, hipokaliemii i objawów hiperkortycyzmu, dlatego zmiana antybiotyku na azytromycynę jest szczególnie zasadna. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon 8 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/meprelon-100238945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medrol 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medrol-100042308/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Metypred 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metypred-100043609/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erythromycinum TZF 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erythromycinum-tzf-100022599/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/meprelon-100238945/
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ SertralinaU pacjenta leczonego sertraliną lepiej wybrać antybiotyk, który nie hamuje CYP3A4 i w mniejszym stopniu wpływa na odstęp QT.Nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego na własną rękę i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że go przyjmujesz, zanim zaczniesz brać antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego na własną rękę i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że go przyjmujesz, zanim zaczniesz brać antybiotyk.
Ten antybiotyk może zwiększyć ilość leku przeciwdepresyjnego w twoim organizmie, przez co jego działania niepożądane mogą być silniejsze. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca, a razem ten wpływ się sumuje. Lekarz może wybrać inny antybiotyk albo zalecić krótką kurację pod obserwacją.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcie lub omdlenie
- silne zawroty głowy
- nasilone nudności, biegunka lub drżenie
- niepokój, pobudzenie, bezsenność
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego sertraliną lepiej wybrać antybiotyk, który nie hamuje CYP3A4 i w mniejszym stopniu wpływa na odstęp QT. Podczas leczenia sertraliną należy unikać inhibitorów CYP3A4.[1] Jeśli erytromycyna jest konieczna, przed jej włączeniem należy sprawdzić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wyrównać stężenie potasu i magnezu, a u pacjentów z grupy ryzyka wykonać EKG. W trakcie krótkiej kuracji należy obserwować pacjenta pod kątem nasilenia działań niepożądanych sertraliny i objawów zaburzeń rytmu. Erytromycyny nie podaje się pacjentom z wydłużeniem odstępu QT lub częstoskurczem komorowym w wywiadzie ani z hipokaliemią czy hipomagnezemią.[2]
Skutek kliniczny
Większe stężenie sertraliny może nasilać jej działania niepożądane, takie jak nudności, biegunka, drżenie, niepokój, bezsenność i zawroty głowy. Sumowanie wpływu na odstęp QTc zwiększa ryzyko arytmii komorowej, w tym torsades de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii, hipomagnezemii, chorobie serca lub przyjmowaniu kolejnych leków wydłużających QT.[3]
Mechanizm
Erytromycyna jako umiarkowany inhibitor CYP3A4 może zwiększać ekspozycję na sertralinę, która jest częściowo metabolizowana przez ten enzym.[4] Oba leki mogą wydłużać odstęp QTc, więc ich działania na przewodzenie w sercu się sumują.[3] Erytromycynę stosuje się ostrożnie z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy nadmiaru sertraliny (nudności, drżenie, niepokój, bezsenność, zawroty głowy)
- EKG z oceną QTc u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu
- kołatanie serca, omdlenia, zasłabnięcia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dozylnadroga podania · erytromycyna | ryzyko rośnie | Erytromycyna podawana dożylnie, zwłaszcza w szybkim wlewie, silniej wydłuża odstęp QTc, więc u pacjenta przyjmującego sertralinę wymaga monitorowania EKG. |
| Erytromycyna dołączana do stałej terapii sertralinąkolejność włączenia · erytromycyna | inne zalecenie | Dołączenie erytromycyny do ustabilizowanej dawki sertraliny podnosi ekspozycję na sertralinę w ciągu kilku dni, dlatego objawy nadmiaru sertraliny warto obserwować przez całą kurację i krótko po niej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zotral 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zotral-100131087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Asentra 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/asentra-100110576/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ SunitynibNależy unikać łączenia sunitynibu z erytromycyną i wybrać antybiotyk o minimalnym działaniu hamującym CYP3A4 lub bez takiego działania.Zanim zaczniesz brać erytromycynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz sunitynib, i nie zmieniaj sam dawki żadnego z tych leków.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Zanim zaczniesz brać erytromycynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz sunitynib, i nie zmieniaj sam dawki żadnego z tych leków.
Erytromycyna może zwiększać ilość sunitynibu w organizmie, przez co jego działania niepożądane mogą się nasilić. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca. Zwykle lekarz dobiera wtedy inny antybiotyk albo dostosowuje leczenie przeciwnowotworowe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- nasilona biegunka lub wymioty
- silne zmęczenie lub osłabienie
- bolesne owrzodzenia w jamie ustnej
- zaczerwienienie, ból lub pęcherze na dłoniach i stopach
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- gorączka, siniaki lub krwawienia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia sunitynibu z erytromycyną i wybrać antybiotyk o minimalnym działaniu hamującym CYP3A4 lub bez takiego działania.[1] Jeżeli połączenie jest konieczne, można zmniejszyć dawkę sunitynibu do minimum 37,5 mg na dobę w GIST i MRCC lub 25 mg na dobę w pNET, na podstawie dokładnie monitorowanej tolerancji.[1] Przed włączeniem erytromycyny warto sprawdzić EKG oraz stężenie potasu i magnezu, a erytromycyny nie podaje się przy wydłużonym QT w wywiadzie ani przy hipokaliemii lub hipomagnezemii.[2] Decyzję o zmianie dawki sunitynibu podejmuje onkolog prowadzący.
Skutek kliniczny
Większe stężenie sunitynibu może nasilać jego działania niepożądane zależne od dawki, takie jak zmęczenie, biegunka, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, objawy skórne dłoni i stóp, nadciśnienie, mielosupresja i hepatotoksyczność. Sumowanie wpływu na odstęp QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, zwłaszcza przy hipokaliemii lub hipomagnezemii.
Mechanizm
Erytromycyna hamuje CYP3A4, czyli główny szlak metabolizmu sunitynibu, i może zwiększać jego stężenie w osoczu.[1] Silny inhibitor CYP3A4 ketokonazol zwiększał u zdrowych ochotników Cmax sumy sunitynibu i jego głównego metabolitu o 49%, a AUC o 51%.[1] Erytromycyna zwiększa stężenie leków metabolizowanych z udziałem cytochromu P-450 i bywa konieczna modyfikacja ich dawki.[2] Dodatkowo oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na serce mogą się sumować, a erytromycynę stosuje się ostrożnie z lekami wydłużającymi QT.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- tolerancja sunitynibu – biegunka, zmęczenie, zmiany w jamie ustnej, objawy skórne dłoni i stóp
- ciśnienie tętnicze
- morfologia krwi
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · erytromycyna | interakcja nie dotyczy | Erytromycyna stosowana miejscowo na skórę nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych istotnych dla hamowania CYP3A4, więc interakcja nie dotyczy tej drogi podania. |
| Dożylnadroga podania · erytromycyna | inne zalecenie | Erytromycyna podawana dożylnie hamuje CYP3A4 i wydłuża QT tak jak doustna, a w warunkach szpitalnych należy zapewnić monitorowanie EKG i elektrolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunitinib Accord 12,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunitinib-accord-100448795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunitinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunitinib-accord-100448795/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.