Interakcje / Escytalopram / Escytalopram i klomipramina
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie należy stosować klomipraminy razem z escytalopramem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego łączenie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi z powodu ryzyka wydłużenia QT.
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.
Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ KlomipraminaNie należy stosować klomipraminy razem z escytalopramem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego łączenie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi z powodu ryzyka wydłużenia QT.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.
Klomipramina i escytalopram to dwa leki przeciwdepresyjne, których nie należy przyjmować razem. Razem mogą zaburzać rytm serca i wywołać groźny stan zwany zespołem serotoninowym. Escytalopram może też zwiększać ilość klomipraminy w organizmie, przez co nasilają się jej działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe zawroty głowy
- silne pobudzenie, niepokój, splątanie
- drżenie, mimowolne skurcze mięśni
- wysoka gorączka, nadmierne pocenie się
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy stosować klomipraminy razem z escytalopramem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego łączenie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi z powodu ryzyka wydłużenia QT[1]. Jeśli pacjent otrzymał oba leki, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu wyboru jednego z nich lub innego, bezpiecznego schematu. Zamianę jednego leku na drugi powinien zaplanować lekarz, uwzględniając okres wypłukiwania i ryzyko objawów odstawiennych. Przed leczeniem klomipraminą należy wyrównać hipokaliemię[2].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem QT i komorowymi zaburzeniami rytmu typu torsades de pointes, zespołem serotoninowym oraz napadami drgawkowymi. Wzrost stężenia klomipraminy pod wpływem escytalopramu dodatkowo nasila jej działania niepożądane – kardiotoksyczne, antycholinergiczne i prodrgawkowe[2].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego łączenie z lekami wydłużającymi QT i wymienia wśród nich trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne[1]. Oba leki działają serotoninergicznie, a ChPL klomipraminy ostrzega przed addytywnym działaniem z SSRI i możliwością zespołu serotoninowego[2]. Dodatkowo escytalopram hamuje CYP2D6 i ChPL escytalopramu wymienia klomipraminę wśród leków, których dawkę może być konieczne dostosować[3]. Hydroksylację klomipraminy i jej czynnego metabolitu N-demetyloklomipraminy katalizuje CYP2D6, a inhibitory tego enzymu mogą zwiększyć stężenie obu czynnych składników nawet około 3-krotnie[2]. Oba leki obniżają też próg drgawkowy[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[4], klomipramina – substrat CYP2C19[5]
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[6], klomipramina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5]
- Klomipramina – inhibitor CYP2D6[5], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[6], wrażliwy substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
- Klomipramina: inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenie, hipertermia, drgawki kloniczne mięśni)
- objawy toksyczności klomipraminy (suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu, splątanie, tachykardia)
- napady drgawkowe
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaEscytaloprama alkoholZalecaj pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia escytalopramem.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli już się napijesz, nie prowadź pojazdów i nie odstawiaj leku na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli już się napijesz, nie prowadź pojazdów i nie odstawiaj leku na własną rękę.
Podczas leczenia tym lekiem lepiej nie pić alkoholu. Lek i alkohol nie reagują ze sobą w groźny sposób, ale alkohol może nasilać senność i zawroty głowy. Może też pogarszać nastrój i lęk, więc leczenie działa słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona senność lub zawroty głowy po alkoholu
- pogorszenie nastroju, smutek lub narastający lęk
- trudności z koncentracją i spowolnienie
- myśli o zrobieniu sobie krzywdy (zgłoś natychmiast lekarzowi)
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia escytalopramem. Jeśli pacjent mimo to pije, poinformuj go, żeby ograniczył ilość do minimum, nie prowadził pojazdów i nie obsługiwał maszyn w czasie możliwej senności oraz zgłaszał lekarzowi nasilenie senności, lęku lub obniżenia nastroju. Nie odstawiaj leku z powodu pojedynczego spożycia alkoholu.[1]
Skutek kliniczny
Pacjent może odczuwać silniejszą senność, zawroty głowy, spowolnienie i gorszą koncentrację, a przy regularnym piciu także pogorszenie nastroju i lęku oraz słabszy efekt leczenia. Samo połączenie nie jest przeciwwskazane i ChPL nie opisuje groźnej reakcji.
Mechanizm
Według ChPL nie należy oczekiwać interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych escytalopramu z alkoholem, a mimo to równoczesne spożycie alkoholu nie jest zalecane, tak jak przy innych lekach psychotropowych.[1] Powodem zalecenia jest działanie alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol jest depresantem OUN, może nasilać senność, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji oraz pogarszać nastrój, czyli działać przeciwnie do celu leczenia depresji lub zaburzeń lękowych.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji po spożyciu alkoholu
- nastrój i nasilenie lęku w trakcie leczenia
- regularność przyjmowania leku, bo picie alkoholu sprzyja pomijaniu dawek
- wzorzec picia (ilość i częstość), zwłaszcza u pacjentów z depresją
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ośrodkowe działanie alkoholu jest silniejsze, a ryzyko senności, zawrotów głowy i upadków większe, więc zalecenie unikania alkoholu powinno być wyrażone stanowczo. |
| Większe ilości alkoholu narazilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Większe ilości alkoholu nasilają depresyjne działanie na OUN i pogarszają sprawność psychofizyczną oraz nastrój, więc ryzyko objawów jest wyższe niż po niewielkiej ilości. |
| Regularne, długotrwałe picieczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne picie może pogarszać przebieg depresji i zaburzeń lękowych oraz osłabiać skuteczność i adherencję do leczenia, co jest istotniejsze klinicznie niż pojedyncze spożycie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaKlomipraminaa alkoholPacjent przyjmujący klomipraminę powinien unikać alkoholu, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.Unikaj alkoholu przez cały czas przyjmowania klomipraminy, a jeśli regularnie pijesz dużo, powiedz o tym lekarzowi.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj alkoholu przez cały czas przyjmowania klomipraminy, a jeśli regularnie pijesz dużo, powiedz o tym lekarzowi.
Klomipramina razem z alkoholem może wywołać silną senność, zawroty głowy i spowolnienie reakcji. Te objawy są najsilniejsze na początku leczenia i po zwiększeniu dawki leku. Alkohol może też pogarszać samopoczucie i nasilać objawy depresji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy albo omdlenie przy wstawaniu
- splątanie lub zaburzenia widzenia
- drgawki
- nasilenie smutku lub myśli samobójczych
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Pacjent przyjmujący klomipraminę powinien unikać alkoholu, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. ChPL zaleca ostrzeganie pacjentów, że spożycie alkoholu może nasilać senność, zaburzenia widzenia i inne objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego[1]. Jeśli pacjent mimo zaleceń spożył alkohol, nie powinien tego dnia prowadzić pojazdów, obsługiwać maszyn ani wykonywać czynności wymagających koncentracji. U pacjentów nadużywających alkoholu należy poinformować lekarza prowadzącego, ponieważ odstawienie alkoholu w trakcie leczenia klomipraminą zwiększa ryzyko drgawek i wymaga nadzoru.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest nasilona senność, spowolnienie reakcji oraz zaburzenia koordynacji i koncentracji, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków drogowych. ChPL wskazuje, że alkohol może nasilać zmniejszenie ostrości widzenia, senność i inne objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego[1]. Możliwe są zawroty głowy i spadki ciśnienia przy wstawaniu. U osób odstawiających alkohol po okresie intensywnego picia rośnie ryzyko napadu drgawek. Alkohol może pogarszać przebieg depresji i zwiększa toksyczność przy przedawkowaniu klomipraminy, co ma znaczenie u pacjentów z ryzykiem samobójczym.
Mechanizm
Klomipramina i alkohol sumują swoje hamujące działanie na ośrodkowy układ nerwowy, co nasila senność i zaburzenia psychomotoryczne. ChPL klomipraminy podaje, że trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą potęgować działanie alkoholu i innych środków działających hamująco na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Do tego dochodzi sumowanie działania obniżającego ciśnienie, ponieważ klomipramina blokuje receptory alfa1-adrenergiczne, a alkohol rozszerza naczynia, co sprzyja hipotonii ortostatycznej. ChPL wymienia stany odstawienia alkoholu wśród czynników predysponujących do drgawek, ponieważ trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne obniżają próg drgawkowy[1]. Przewlekłe nadużywanie alkoholu może przyspieszać metabolizm wątrobowy trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych i obniżać ich stężenie, ale znaczenie kliniczne tego zjawiska dla klomipraminy jest niepewne. Zapis o alkoholu jest taki sam w ChPL tabletek powlekanych 10 mg i tabletek o przedłużonym uwalnianiu 75 mg[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nadmierna senność i spowolnienie psychoruchowe
- zawroty głowy i ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej
- napady drgawkowe u osób odstawiających alkohol
- nasilenie objawów depresji i myśli samobójczych
Kiedy ocena się zmienia
| Duża ilość alkoholu wypita jednorazowoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duża jednorazowa dawka alkoholu znacznie nasila sedację, depresję ośrodkowego układu nerwowego i hipotonię, a w razie jednoczesnego przedawkowania klomipraminy zwiększa ryzyko ciężkiego zatrucia. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub okres jego odstawieniaczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | ChPL wymienia stany odstawienia alkoholu wśród czynników predysponujących do drgawek u pacjentów leczonych klomipraminą. Odstawienie alkoholu u osoby uzależnionej wymaga nadzoru lekarskiego. |
| Pierwsze tygodnie leczenia lub okres po zwiększeniu dawkiczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Działanie uspokajające i hipotensyjne klomipraminy jest najsilniejsze na początku terapii i po zwiększeniu dawki, dlatego wtedy sumowanie z alkoholem jest najbardziej odczuwalne. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie sedacji i hipotonii ortostatycznej zwiększa ryzyko upadków i złamań. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
Inne interakcje tych leków 299
Połączenie przeciwwskazaneAmiodaron+ EscytalopramNie należy łączyć escytalopramu z amiodaronem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj brać escytalopramu razem z amiodaronem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek, a jeśli już przyjmujesz oba, nie odstawiaj ich samodzielnie, tylko zapytaj lekarza o dalsze postępowanie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać escytalopramu razem z amiodaronem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek, a jeśli już przyjmujesz oba, nie odstawiaj ich samodzielnie, tylko zapytaj lekarza o dalsze postępowanie.
Amiodaron i escytalopram mogą zaburzać rytm serca, a razem ten wpływ się sumuje. Może to wywołać groźną arytmię, która objawia się kołataniem serca, zawrotami głowy lub omdleniem. Tych leków nie łączy się ze sobą. Amiodaron działa jeszcze przez kilka miesięcy po odstawieniu, więc ostrożność obowiązuje także po zakończeniu jego przyjmowania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie lub nagła utrata przytomności
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć escytalopramu z amiodaronem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. U pacjenta leczonego amiodaronem, który wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, należy wybrać lek o mniejszym wpływie na QT w porozumieniu z kardiologiem i lekarzem prowadzącym leczenie psychiatryczne. Jeśli w wyjątkowej sytuacji lekarz uzna połączenie za niezbędne, ChPL amiodaronu wymaga indywidualnej oceny ryzyka i korzyści oraz monitorowania odstępu QT[4]. Należy wtedy zapobiegać hipokaliemii i uzupełniać niedobory potasu[4]. Przed włączeniem escytalopramu po odstawieniu amiodaronu trzeba pamiętać, że jego działanie utrzymuje się przez wiele miesięcy.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, bradykardii i chorobach serca. ChPL amiodaronu podaje, że z powodu jego długiego okresu półtrwania interakcje mogą występować nawet po kilku miesiącach od zakończenia leczenia[4].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działania na repolaryzację komór mogą się sumować. ChPL escytalopramu wskazuje, że nie badano go z innymi lekami wydłużającymi QT i nie można wykluczyć działania addytywnego, dlatego takie połączenia, w tym z lekami przeciwarytmicznymi klasy III, są przeciwwskazane[1]. Amiodaron jest lekiem przeciwarytmicznym klasy III, a jego ChPL wymaga szczególnej oceny ryzyka i korzyści oraz monitorowania QT przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT[4]. Dodatkowo amiodaron i jego metabolit hamują CYP3A4 i CYP2D6[4], które w mniejszym stopniu uczestniczą w metabolizmie escytalopramu obok głównego szlaku CYP2C19[1]. Może to nieznacznie zwiększać ekspozycję na escytalopram i dodatkowo nasilać jego wpływ na QT.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Amiodaron – inhibitor CYP2C19[5], escytalopram – wrażliwy substrat CYP2C19[6]
- Amiodaron – słaby inhibitor CYP2D6[7], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
- Amiodaron – słaby inhibitor CYP3A4[7], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
- Amiodaron: inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], słaby inhibitor CYP3A4[7], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[7], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca w kierunku bradykardii
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy od odstawieniaodstep · amiodaron | inne zalecenie | Z powodu długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcje mogą występować nawet po kilku miesiącach od zakończenia leczenia. Przed włączeniem escytalopramu po niedawnym odstawieniu amiodaronu należy ocenić QTc w EKG i stężenie elektrolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneAmitryptylina+ EscytalopramNie należy łączyć escytalopramu z amitryptyliną, ponieważ wszystkie charakterystyki escytalopramu ujmują skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT w przeciwwskazaniach.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu o obu lekach.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu o obu lekach.
Amitryptylina i escytalopram działają podobnie na serce i układ nerwowy, a przyjmowane razem mogą zaburzać rytm serca. Mogą też razem wywołać groźny stan zwany zespołem serotoninowym, który objawia się między innymi niepokojem, drżeniem i gorączką. Escytalopram może dodatkowo zwiększać ilość amitryptyliny we krwi, co nasila jej działania niepożądane. Producent escytalopramu zabrania łączenia go z lekami takimi jak amitryptylina.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- drżenie, skurcze lub drganie mięśni
- wysoka gorączka, poty, biegunka
- drgawki
- bardzo silna senność, zatrzymanie moczu lub uporczywe zaparcia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy łączyć escytalopramu z amitryptyliną, ponieważ wszystkie charakterystyki escytalopramu ujmują skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT w przeciwwskazaniach.[1][2][3] Przy wykryciu takiego połączenia należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany jednego z leków, na przykład escytalopramu na lek przeciwdepresyjny bez przeciwwskazania z lekami wydłużającymi QT albo amitryptyliny na lek przeciwbólowy lub nasenny o innym mechanizmie działania. Jeśli lekarz świadomie utrzymuje skojarzenie, konieczne są wyjściowe i kontrolne EKG z oceną QTc, wyrównanie potasu i magnezu, najmniejsze skuteczne dawki oraz ocena stężenia amitryptyliny, gdy jest dostępna.[4] Pacjenta trzeba poinformować o objawach zaburzeń rytmu i zespołu serotoninowego.
Skutek kliniczny
Najpoważniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem arytmii komorowych typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwy jest także zespół serotoninowy z pobudzeniem, drżeniem, mioklonią i hipertermią oraz napady drgawek. Wzrost stężenia amitryptyliny nasila jej działania antycholinergiczne, uspokajające i kardiotoksyczne. Ryzyko rośnie u osób starszych, przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, chorobach serca, bradykardii i przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT lub serotoninergicznych.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. ChPL escytalopramu wymienia trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne wśród leków wydłużających QT, z którymi skojarzenie jest przeciwwskazane.[1] ChPL amitryptyliny zalicza skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT do niezalecanych ze względu na ryzyko arytmii komorowych.[4] Oba leki działają serotoninergicznie i obniżają próg drgawkowy, a ChPL escytalopramu wymienia leki trójpierścieniowe wśród leków obniżających próg drgawkowy, przy których należy zachować ostrożność.[1] Dodatkowo leki z grupy SSRI hamują CYP2D6, główny szlak metabolizmu amitryptyliny, co może zwiększać jej stężenie w osoczu.[4] Escytalopram jest słabym do umiarkowanego inhibitorem CYP2D6, więc składowa farmakokinetyczna ma mniejsze znaczenie niż sumowanie działań na serce i układ serotoninowy.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Amitryptylina – inhibitor CYP2D6[5], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[6], amitryptylina – substrat CYP2C19[5]
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[7], amitryptylina – substrat CYP2D6[5]
- Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C9[5], substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianie dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenie, mioklonie, gorączka, biegunka)
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- objawy toksyczności amitryptyliny (nasilona senność, suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, splątanie)
- stężenie amitryptyliny i nortryptyliny w osoczu, jeśli jest dostępne
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneAnagrelid+ EscytalopramNie łącz escytalopramu z anagrelidem i wybierz lek przeciwdepresyjny o małym wpływie na odstęp QT.Nie przerywaj leczenia na własną rękę, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił lek przeciwdepresyjny na bezpieczniejszy dla serca.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj leczenia na własną rękę, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił lek przeciwdepresyjny na bezpieczniejszy dla serca.
Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem ten wpływ się sumuje. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu, które czasem objawiają się omdleniem. Oba leki mogą też nieco zwiększać skłonność do krwawień. Dlatego tych leków nie przyjmuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- czarne, smoliste stolce
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz escytalopramu z anagrelidem i wybierz lek przeciwdepresyjny o małym wpływie na odstęp QT. Escytalopram jest przeciwwskazany w skojarzeniu z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym w sprawie zamiany escytalopramu, a do tego czasu zleć EKG z oceną QTc i oznaczenie potasu oraz magnezu. Przy wyborze innego leku z grupy SSRI pamiętaj, że ryzyko krwawień pozostaje, a fluwoksaminy należy unikać, bo hamuje CYP1A2 i może zwiększać stężenie anagrelidu[4].
Skutek kliniczny
Najpoważniejszym zagrożeniem jest nadmierne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego. Escytalopram zwiększa ryzyko złośliwych arytmii zwłaszcza przy hipokaliemii i hipomagnezemii[1]. Drugorzędnym skutkiem może być nasilona skłonność do krwawień, szczególnie przy jednoczesnym przyjmowaniu kwasu acetylosalicylowego.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć addytywnego działania[1]. Anagrelid należy ostrożnie stosować u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QTc oraz z hipokaliemią[4]. Dodatkowo leki z grupy SSRI upośledzają wychwyt serotoniny przez płytki krwi, a anagrelid jako inhibitor PDE III może nasilać działanie leków modyfikujących czynność płytek[4], co teoretycznie zwiększa ryzyko krwawień. Escytalopram nie hamuje istotnie CYP1A2, więc nie należy oczekiwać interakcji farmakokinetycznej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z dziąseł, smoliste stolce)
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anagrelid Nordic 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anagrelid-nordic-100384925/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anagrelid Nordic. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anagrelid-nordic-100384925/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneAzytromycyna+ EscytalopramNależy unikać tego połączenia, ponieważ charakterystyka escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj azytromycyny na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz escytalopram, i nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego bez porozumienia z lekarzem.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj azytromycyny na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz escytalopram, i nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego bez porozumienia z lekarzem.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Dlatego tego antybiotyku zwykle nie łączy się z tym lekiem przeciwdepresyjnym. Lekarz najczęściej może przepisać inny antybiotyk, który nie ma takiego działania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać tego połączenia, ponieważ charakterystyka escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. U pacjenta przyjmującego escytalopram trzeba wybrać antybiotyk niewydłużający QT, odpowiedni do wskazania. Jeśli lekarz uzna makrolid za niezbędny, decyzję podejmuje świadomie poza zapisami charakterystyki, po wykonaniu EKG z oceną QTc oraz wyrównaniu stężenia potasu i magnezu, a pacjent pozostaje pod obserwacją. Ze względu na długi okres półtrwania azytromycyny ryzyko utrzymuje się jeszcze przez kilka dni po przyjęciu ostatniej dawki[2].
Skutek kliniczny
Możliwe jest dalsze wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, w chorobach serca, przy bradykardii, u osób starszych oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację komór może się sumować. Charakterystyka escytalopramu podaje, że nie badano jego skojarzeń z innymi lekami wydłużającymi QT i nie można wykluczyć działania addytywnego[1]. Charakterystyka azytromycyny zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi QT, wymieniając wśród nich leki przeciwdepresyjne, takie jak citalopram, czyli racemiczna postać escytalopramu[2]. Składowa farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ azytromycyna jest jedynie słabym inhibitorem CYP3A4[2], a ten izoenzym ma tylko poboczny udział w metabolizmie escytalopramu, który przebiega głównie z udziałem CYP2C19[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i w trakcie, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymdoksycyklina
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · azytromycyna | ryzyko rośnie | Podanie dożylne daje wyższe stężenia azytromycyny i może nasilać wpływ na odstęp QT, dlatego połączenie wymaga jeszcze większej czujności i monitorowania EKG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.
Leki z grupy benzamidów, na przykład amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, oraz leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, na przykład escytalopram, cytalopram czy sertralina, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też nasilać drżenie, sztywność mięśni i uczucie niepokoju w nogach. Lekarz może zlecić ci badanie EKG i badanie krwi, aby bezpiecznie prowadzić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- drżenie rąk, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
- silny niepokój ruchowy i trudność z usiedzeniem w miejscu
- splątanie, nudności i ból głowy
- wysoka gorączka ze sztywnością mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Połączenia z cytalopramem lub escytalopramem należy unikać, ponieważ ChPL tych leków przeciwwskazuje ich stosowanie z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeśli SSRI jest konieczny u pacjenta leczonego amisulprydem lub sulpirydem, lepszym wyborem jest sertralina w najmniejszej skutecznej dawce. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek należy dostosować dawkę benzamidu do czynności nerek. Nie należy dołączać kolejnych leków wydłużających QT ani leków powodujących zaburzenia elektrolitowe bez kontroli EKG.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego[1]. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach, hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i upośledzonej czynności nerek[1]. Częstszym, ale mniej groźnym skutkiem jest nasilenie objawów pozapiramidowych, zwłaszcza akatyzji i drżenia. Możliwa jest również hiponatremia, szczególnie u osób starszych. Rzadko opisywano złośliwy zespół neuroleptyczny.
Mechanizm
Benzamidy i SSRI mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór sumują się. Dotyczy to wszystkich leków obu grup, choć siła działania jest różna. Spośród benzamidów najsilniej wydłużają QT amisulpryd i sulpiryd, a spośród SSRI cytalopram i escytalopram[2]. Ich działanie zależy od dawki. Oba typy leków mogą też wywoływać objawy pozapiramidowe. Benzamidy blokują receptory dopaminowe D2, a SSRI pośrednio hamują przekaźnictwo dopaminergiczne przez serotoninę, co sumuje ryzyko akatyzji, drżenia i parkinsonizmu. Obie grupy mogą także powodować hiponatremię. Interakcja farmakokinetyczna nie ma istotnego znaczenia, ponieważ benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i nie zależą od enzymów hamowanych przez fluwoksaminę, fluoksetynę czy paroksetynę.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdym zwiększeniu dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- stężenie sodu w surowicy, zwłaszcza u osób starszych
- czynność nerek (eGFR) w przypadku benzamidów
- objawy pozapiramidowe, w tym akatyzja i drżenie
- kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Wysokadawka · benzamidy | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez amisulpryd i sulpiryd zależy od dawki, dlatego duże dawki benzamidu wyraźnie zwiększają ryzyko interakcji. |
| Wysokadawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wpływ cytalopramu i escytalopramu na QT zależy od dawki. Stosowanie maksymalnych dawek SSRI zwiększa ryzyko interakcji. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, hiponatremia i pogorszona czynność nerek, co nasila ryzyko wydłużenia QT i objawów niepożądanych. |
| eGFR ≤ 60benzamidy | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. Wymaga to zmniejszenia dawki benzamidu. |
Źródła
- Aletras G, Bachlitzanaki M, Eleftheriadou E, Pitarokoilis M, Foukarakis EG. Aborted Sudden Cardiac Death Due to Acquired QT Prolongation: A Case Report. Cureus. 2025;17(2):e78496. doi: 10.7759/cureus.78496. PMID: 40062085.
- Poluzzi E, Raschi E, Koci A, Moretti U, Spina E, Behr ER, et al. Antipsychotics and torsadogenic risk: signals emerging from the US FDA Adverse Event Reporting System database. Drug Saf. 2013;36(6):467-79. doi: 10.1007/s40264-013-0032-z. PMID: 23553446.
Połączenie przeciwwskazaneChloropromazyna+ EscytalopramNie należy łączyć escytalopramu z chloropromazyną, ponieważ ChPL escytalopramu umieszcza skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT w przeciwwskazaniach.Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.
Te dwa leki mogą razem zaburzać pracę serca i wywołać groźne nierówne bicie serca. Producent leku przeciwdepresyjnego zabrania łączenia go z lekami takimi jak chloropromazyna. Oba leki mogą też razem zwiększać ryzyko drgawek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć escytalopramu z chloropromazyną, ponieważ ChPL escytalopramu umieszcza skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT w przeciwwskazaniach.[1] Należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany jednego z leków na substancję o mniejszym wpływie na odstęp QT. Jeżeli lekarz mimo to utrzyma oba leki, konieczne jest wykonanie EKG z oceną QTc przed skojarzeniem i w trakcie leczenia oraz wyrównanie stężenia potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest addytywne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem złośliwych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, co ChPL escytalopramu podkreśla osobno.[2] Możliwe jest też zwiększenie ryzyka drgawek.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działania na repolaryzację komór mogą się sumować. ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT i wprost wymienia wśród nich leki przeciwpsychotyczne będące pochodnymi fenotiazyny, do których należy chloropromazyna.[2] ChPL chloropromazyny wskazuje na zwiększone ryzyko arytmii przy łączeniu neuroleptyków z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwdepresyjnymi.[3] Dodatkowo oba leki obniżają próg drgawkowy, a ChPL escytalopramu zaleca ostrożność przy łączeniu z pochodnymi fenotiazyny z tego powodu.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia
- drgawki
Bezpieczniejsze alternatywy
sertralina (zamiast escytalopramu)arypiprazol (zamiast chloropromazyny)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fenactil 40 mg/g, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fenactil-100023914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ EscytalopramNie łącz cytalopramu z escytalopramem i pozostaw w terapii tylko jeden z tych leków.Nie przyjmuj obu leków jednocześnie i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, żeby ustalić, który z nich masz brać.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj obu leków jednocześnie i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, żeby ustalić, który z nich masz brać.
Cytalopram i escytalopram to praktycznie ten sam lek przeciwdepresyjny, więc przyjmowanie obu naraz oznacza zbyt dużą dawkę. Może to zaburzyć rytm serca i wywołać groźne zatrucie serotoniną. Tych leków nie wolno brać razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub silne zawroty głowy
- gorączka z drżeniem lub sztywnością mięśni
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cytalopramu z escytalopramem i pozostaw w terapii tylko jeden z tych leków.[1][2] Jeśli pacjent ma obie substancje na receptach lub zamienia jedną na drugą, skontaktuj się z lekarzem w celu ujednolicenia leczenia. Przy zamianie jednego leku na drugi nie dopuszczaj do okresu jednoczesnego przyjmowania obu.
Skutek kliniczny
Skutkiem jest faktyczne przedawkowanie escytalopramu z ryzykiem wydłużenia odstępu QT i złośliwych arytmii komorowych.[1] Możliwy jest zespół serotoninowy z pobudzeniem, drżeniem i hipertermią.[2] Ryzyko arytmii rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii.[1][2]
Mechanizm
Połączenie jest dublowaniem tej samej substancji czynnej, ponieważ escytalopram jest aktywnym enancjomerem cytalopramu, a cytalopram to racemat zawierający escytalopram.[3] Oba leki wydłużają odstęp QT, a cytalopramu ani escytalopramu nie łączy się z produktami wydłużającymi QT ze względu na możliwy efekt addytywny.[1][2] Jednocześnie sumuje się działanie serotoninergiczne obu leków, co zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego.[2] Oba leki jako SSRI obniżają też próg drgawkowy.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[4], escytalopram – wrażliwy substrat CYP2C19[5]
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[4], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[5], cytalopram – substrat CYP2C19[4]
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[6], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[6], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przy podejrzeniu jednoczesnego przyjmowania
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenie, hipertermia, sztywność mięśni)
- kołatania serca, omdlenia, zawroty głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Zamiana jednego leku na drugi bez okresu jednoczesnego przyjmowaniakolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Zamiana cytalopramu na escytalopram lub odwrotnie pod kontrolą lekarza nie jest łączeniem leków, jeśli nie ma okresu ich jednoczesnego przyjmowania. Upewnij się, że pacjent odstawił poprzedni lek i nie ma go w domowych zapasach. |
| Podeszły wiek lub zaburzenia elektrolitowewiek · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko złośliwych arytmii rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, np. u pacjentów przyjmujących leki moczopędne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ KlomipraminaNie należy łączyć cytalopramu z klomipraminą, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z tych leków sam, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu o obu lekach.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z tych leków sam, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu o obu lekach.
Cytalopram i klomipramina to dwa leki przeciwdepresyjne, których zwykle nie łączy się ze sobą. Razem mogą zaburzać rytm serca i wywołać groźne nadmierne działanie serotoniny w organizmie. Cytalopram może też zwiększać ilość klomipraminy we krwi, co nasila jej działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub silne zawroty głowy
- gorączka z drżeniem albo sztywnością mięśni
- mimowolne skurcze mięśni
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- nasilona senność, suchość w ustach, trudność z oddaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć cytalopramu z klomipraminą, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi wydłużającymi odstęp QT[1]. Przy wykryciu połączenia trzeba skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu wyboru jednego leku albo innego schematu leczenia. Zmianę z jednego leku na drugi powinien zaplanować lekarz z uwzględnieniem ryzyka zespołu serotoninowego i działania leków na serce. Jeśli lekarz świadomie utrzymuje połączenie mimo przeciwwskazania, konieczne są EKG z oceną QTc, wyrównanie potasu i magnezu[1] oraz rozważenie zmniejszenia dawki klomipraminy[2].
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to addytywne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem złośliwych zaburzeń rytmu, w tym torsades de pointes, szczególnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii[1]. Możliwy jest zespół serotoninowy z hipertermią, sztywnością mięśni, drgawkami klonicznymi, niestabilnością wegetatywną oraz splątaniem, pobudzeniem, majaczeniem aż do śpiączki[1]. Wzrost stężenia klomipraminy może nasilać jej działania niepożądane, w tym antycholinergiczne, kardiotoksyczne i obniżające próg drgawkowy[3].
Mechanizm
Cytalopram i klomipramina wydłużają odstęp QT, a ich działanie może się sumować, dlatego ChPL cytalopramu przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp QT i wprost wymienia wśród nich trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne[1]. Oba leki nasilają przekaźnictwo serotoninergiczne, a ChPL klomipraminy ostrzega, że jej łączenie z SSRI może prowadzić do addytywnego działania serotoninergicznego i zespołu serotoninowego[3]. Dodatkowo escytalopram, czynny enancjomer cytalopramu, hamuje CYP2D6, który odpowiada za hydroksylację klomipraminy i jej czynnego metabolitu N-demetyloklomipraminy, dlatego ChPL cytalopramu zaleca ostrożność i dopuszcza konieczność dostosowania dawki klomipraminy[2]. ChPL klomipraminy podaje, że inhibitory CYP2D6 mogą zwiększać stężenie obu czynnych komponentów nawet około 3-krotnie[3], przy czym cytalopram nie jest tam wymieniony z nazwy, a jego hamowanie CYP2D6 jest słabsze niż fluoksetyny czy paroksetyny.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP1A2[4], klomipramina – substrat CYP1A2[5]
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[4], klomipramina – substrat CYP2C19[5]
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[4], klomipramina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5]
- Klomipramina – inhibitor CYP2D6[5], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
- Klomipramina: inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zespołu serotoninowego (gorączka, sztywność i drżenie mięśni, pobudzenie, splątanie)
- objawy toksyczności klomipraminy (nasilona senność, suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, tachykardia, drgawki)
- omdlenia, kołatanie serca, zawroty głowy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.