Interakcje / Etynyloestradiol / Etynyloestradiol i fluwoksamina
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować bez zmiany dawek.
Przyjmuj oba leki jak dotąd, a jeśli po zmianie antykoncepcji poczujesz się wyraźnie gorzej, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuEtynyloestradiol+ FluwoksaminaPołączenie można stosować bez zmiany dawek.Przyjmuj oba leki jak dotąd, a jeśli po zmianie antykoncepcji poczujesz się wyraźnie gorzej, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki jak dotąd, a jeśli po zmianie antykoncepcji poczujesz się wyraźnie gorzej, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Fluwoksamina nie osłabia działania tabletek antykoncepcyjnych, więc nie potrzebujesz dodatkowego zabezpieczenia z powodu tego leku. Tabletki antykoncepcyjne mogą nieco zwiększać ilość fluwoksaminy w organizmie. Czasem może to nasilić jej działania niepożądane, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po rozpoczęciu lub odstawieniu antykoncepcji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone nudności
- bóle głowy
- nadmierna senność lub niepokój
- tkliwość piersi
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek. Przy włączaniu lub odstawianiu antykoncepcji hormonalnej u pacjentki leczonej fluwoksaminą warto obserwować tolerancję fluwoksaminy w pierwszych tygodniach i w razie nasilenia działań niepożądanych rozważyć korektę dawki fluwoksaminy.
Skutek kliniczny
Możliwe niewielkie nasilenie działań niepożądanych fluwoksaminy, takich jak nudności, bóle głowy, senność lub niepokój, zwłaszcza po włączeniu antykoncepcji u pacjentki na stałej dawce fluwoksaminy. Teoretycznie możliwe jest też nieznaczne nasilenie działań estrogenowych, takich jak tkliwość piersi lub nudności. Skuteczność antykoncepcyjna nie jest zagrożona.
Mechanizm
Interakcja jest możliwa w obu kierunkach, ale słabo udokumentowana. Fluwoksamina silnie hamuje CYP1A2 i CYP2C19, a w mniejszym stopniu CYP2C9, CYP2D6 i CYP3A4.[1] Etynyloestradiol jest utleniany głównie przez CYP3A4 i częściowo przez CYP2C9, więc fluwoksamina może nieznacznie zwiększać jego stężenie. Etynyloestradiol słabo lub umiarkowanie hamuje CYP1A2, który uczestniczy w metabolizmie fluwoksaminy, co może podnosić stężenie fluwoksaminy w osoczu. Żaden z tych mechanizmów nie prowadzi do zmniejszenia stężenia hormonów, więc nie należy oczekiwać spadku skuteczności antykoncepcji.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- tolerancja fluwoksaminy (nudności, bóle głowy, senność, niepokój) po włączeniu lub odstawieniu antykoncepcji
- objawy nadmiaru estrogenu (tkliwość piersi, nudności, obrzęki)
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie lub odstawienie antykoncepcji u pacjentki na stałej dawce fluwoksaminykolejność włączenia · etynyloestradiol | inne zalecenie | Zmiana stanu hamowania CYP1A2 przez etynyloestradiol może zmienić ustabilizowane stężenie fluwoksaminy. W pierwszych tygodniach po zmianie warto ocenić tolerancję i skuteczność fluwoksaminy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fevarin 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fevarin-100024196/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fevarin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fevarin-100024196/
Alkohol przy tych lekach
Etynyloestradiol a alkohol: brak opisu w bazie.
Niekorzystna interakcjaFluwoksaminaa alkoholZaleć pacjentowi unikanie alkoholu przez cały okres stosowania fluwoksaminy.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli to się zdarzy, nie prowadź pojazdów i powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli to się zdarzy, nie prowadź pojazdów i powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
W czasie leczenia fluwoksaminą nie należy pić alkoholu. Alkohol może nasilać senność, zawroty głowy i spowalniać reakcje, a także pogarszać nastrój i lęk. Utrudnia to prowadzenie samochodu i obsługę maszyn oraz może osłabiać skutki leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub zawroty głowy
- zaburzenia równowagi i koordynacji
- wyraźne pogorszenie nastroju lub nasilenie lęku
- trudności z koncentracją
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleć pacjentowi unikanie alkoholu przez cały okres stosowania fluwoksaminy.[1] Jeśli pacjent mimo to sięgnie po alkohol, powinien zrezygnować z prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, a o nasilonej senności, zaburzeniach koordynacji lub pogorszeniu nastroju poinformować lekarza.
Skutek kliniczny
Podczas leczenia fluwoksaminą alkohol może nasilać senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i spowolnienie reakcji, a tym samym utrudniać prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. Może także pogarszać nastrój i lęk oraz utrudniać ocenę skuteczności leczenia.
Mechanizm
Zarówno alkohol, jak i fluwoksamina działają na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego możliwe jest wzajemne nasilenie senności, zaburzeń koordynacji i spowolnienia reakcji. ChPL zaleca unikanie alkoholu w trakcie leczenia, tak jak w przypadku innych leków psychotropowych.[1] Alkohol może też pogarszać przebieg leczonej depresji lub zaburzeń lękowo-obsesyjnych i osłabiać skuteczność terapii.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i zaburzenia koordynacji ruchowej
- nastrój, lęk i objawy choroby podstawowej
- ocena, czy pacjent spożywa alkohol i w jakich ilościach
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fevarin 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fevarin-100024196/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fevarin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fevarin-100024196/
Inne interakcje tych leków 813
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.
Leki z grupy benzamidów, na przykład amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, oraz leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, na przykład escytalopram, cytalopram czy sertralina, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też nasilać drżenie, sztywność mięśni i uczucie niepokoju w nogach. Lekarz może zlecić ci badanie EKG i badanie krwi, aby bezpiecznie prowadzić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- drżenie rąk, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
- silny niepokój ruchowy i trudność z usiedzeniem w miejscu
- splątanie, nudności i ból głowy
- wysoka gorączka ze sztywnością mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Połączenia z cytalopramem lub escytalopramem należy unikać, ponieważ ChPL tych leków przeciwwskazuje ich stosowanie z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeśli SSRI jest konieczny u pacjenta leczonego amisulprydem lub sulpirydem, lepszym wyborem jest sertralina w najmniejszej skutecznej dawce. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek należy dostosować dawkę benzamidu do czynności nerek. Nie należy dołączać kolejnych leków wydłużających QT ani leków powodujących zaburzenia elektrolitowe bez kontroli EKG.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego[1]. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach, hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i upośledzonej czynności nerek[1]. Częstszym, ale mniej groźnym skutkiem jest nasilenie objawów pozapiramidowych, zwłaszcza akatyzji i drżenia. Możliwa jest również hiponatremia, szczególnie u osób starszych. Rzadko opisywano złośliwy zespół neuroleptyczny.
Mechanizm
Benzamidy i SSRI mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór sumują się. Dotyczy to wszystkich leków obu grup, choć siła działania jest różna. Spośród benzamidów najsilniej wydłużają QT amisulpryd i sulpiryd, a spośród SSRI cytalopram i escytalopram[2]. Ich działanie zależy od dawki. Oba typy leków mogą też wywoływać objawy pozapiramidowe. Benzamidy blokują receptory dopaminowe D2, a SSRI pośrednio hamują przekaźnictwo dopaminergiczne przez serotoninę, co sumuje ryzyko akatyzji, drżenia i parkinsonizmu. Obie grupy mogą także powodować hiponatremię. Interakcja farmakokinetyczna nie ma istotnego znaczenia, ponieważ benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i nie zależą od enzymów hamowanych przez fluwoksaminę, fluoksetynę czy paroksetynę.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdym zwiększeniu dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- stężenie sodu w surowicy, zwłaszcza u osób starszych
- czynność nerek (eGFR) w przypadku benzamidów
- objawy pozapiramidowe, w tym akatyzja i drżenie
- kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Wysokadawka · benzamidy | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez amisulpryd i sulpiryd zależy od dawki, dlatego duże dawki benzamidu wyraźnie zwiększają ryzyko interakcji. |
| Wysokadawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wpływ cytalopramu i escytalopramu na QT zależy od dawki. Stosowanie maksymalnych dawek SSRI zwiększa ryzyko interakcji. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, hiponatremia i pogorszona czynność nerek, co nasila ryzyko wydłużenia QT i objawów niepożądanych. |
| eGFR ≤ 60benzamidy | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. Wymaga to zmniejszenia dawki benzamidu. |
Źródła
- Aletras G, Bachlitzanaki M, Eleftheriadou E, Pitarokoilis M, Foukarakis EG. Aborted Sudden Cardiac Death Due to Acquired QT Prolongation: A Case Report. Cureus. 2025;17(2):e78496. doi: 10.7759/cureus.78496. PMID: 40062085.
- Poluzzi E, Raschi E, Koci A, Moretti U, Spina E, Behr ER, et al. Antipsychotics and torsadogenic risk: signals emerging from the US FDA Adverse Event Reporting System database. Drug Saf. 2013;36(6):467-79. doi: 10.1007/s40264-013-0032-z. PMID: 23553446.
Połączenie przeciwwskazaneEtynyloestradiol+ DziurawiecNie łącz złożonej antykoncepcji hormonalnej z etynyloestradiolem z preparatami ziela dziurawca przyjmowanymi doustnie.Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci doustnej, gdy stosujesz antykoncepcję hormonalną, a jeśli już go przyjmowałaś, używaj prezerwatyw do końca kolejnego cyklu i porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci doustnej, gdy stosujesz antykoncepcję hormonalną, a jeśli już go przyjmowałaś, używaj prezerwatyw do końca kolejnego cyklu i porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.
Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej pozbywa się hormonów z tabletki antykoncepcyjnej. Tabletka może wtedy przestać chronić przed ciążą. Dotyczy to także herbatek, kropli i nalewek z dziurawca, nie tylko tabletek. Efekt może utrzymywać się jeszcze jakiś czas po odstawieniu ziół.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie lub plamienie między miesiączkami
- brak krwawienia w przerwie między opakowaniami
- objawy mogące świadczyć o ciąży, np. nudności, tkliwość piersi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz złożonej antykoncepcji hormonalnej z etynyloestradiolem z preparatami ziela dziurawca przyjmowanymi doustnie[1]. Jeśli pacjentka chce lub musi stosować dziurawiec, zaproponuj metodę antykoncepcji niezależną od metabolizmu wątrobowego, najlepiej wkładkę wewnątrzmaciczną. Ponieważ indukcja enzymów ustępuje stopniowo, dodatkową metodę mechaniczną warto utrzymać przez czas jednoczesnego stosowania i co najmniej do końca kolejnego cyklu po odstawieniu dziurawca, analogicznie do postępowania przy innych induktorach enzymów[1].
Skutek kliniczny
Spadek stężenia hormonów grozi obniżeniem albo całkowitym zniesieniem skuteczności antykoncepcyjnej, a w konsekwencji nieplanowaną ciążą[1]. Wcześniejszym sygnałem bywają krwawienia śródcykliczne[1].
Mechanizm
Ziele dziurawca indukuje enzymy wątrobowe, głównie CYP3A4, i przyspiesza metabolizm etynyloestradiolu, co obniża jego stężenie w osoczu. Ta ocena dotyczy całego złożonego środka antykoncepcyjnego, a więc zarówno estrogenu, jak i progestagenu[1]. Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie doustnych środków antykoncepcyjnych[2].
Metabolizm i transportery
- Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[3]
Monitorować
- krwawienia śródcykliczne lub plamienia
- brak krwawienia z odstawienia – rozważyć test ciążowy
- samodzielne stosowanie preparatów ziołowych, w tym herbat i nalewek z dziurawca
Bezpieczniejsze alternatywy
system wewnątrzmaciczny z lewonorgestrelemwkładka wewnątrzmaciczna z miedziąoctan medroksyprogesteronu we wstrzyknięciuliść mięty pieprzowej (zamiast dziurawca przy dolegliwościach trawiennych)
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórę (olej, maść)droga podania · dziurawiec | interakcja nie dotyczy | Stosowanie miejscowe dziurawca na skórę nie powinno prowadzić do istotnej indukcji enzymów wątrobowych, więc nie wpływa na skuteczność antykoncepcji hormonalnej. |
| Regularne przyjmowanieczas leczenia · dziurawiec | ryzyko rośnie | Indukcja enzymów narasta przy systematycznym przyjmowaniu dziurawca, dlatego największe ryzyko dotyczy kuracji, a nie pojedynczej dawki. |
| Odstawienie dziurawcakolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca działanie indukujące wygasa stopniowo, dlatego dodatkową metodę mechaniczną warto utrzymać co najmniej do końca kolejnego cyklu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rigevidon-100101465/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEtynyloestradiol+ WarfarynaNie łącz złożonej antykoncepcji hormonalnej z etynyloestradiolem z warfaryną stosowaną z powodu żylnej lub tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej.Nie zaczynaj brać tabletek antykoncepcyjnych z estrogenem w czasie leczenia warfaryną i porozmawiaj z lekarzem o innej metodzie antykoncepcji.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać tabletek antykoncepcyjnych z estrogenem w czasie leczenia warfaryną i porozmawiaj z lekarzem o innej metodzie antykoncepcji.
Tabletki antykoncepcyjne z estrogenem zwiększają skłonność krwi do krzepnięcia, a warfaryna ma temu właśnie zapobiegać. Jeśli bierzesz warfarynę z powodu zakrzepicy lub zatoru, takie tabletki mogą zwiększyć ryzyko kolejnego zakrzepu. Mogą też zmienić działanie warfaryny i wynik INR. Warfaryna szkodzi dziecku w ciąży, więc potrzebujesz skutecznej antykoncepcji, ale bez estrogenu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki albo całej nogi
- nagła duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel z krwią
- nagłe osłabienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy lub widzenia
- siniaki bez powodu, krwawienie z nosa lub dziąseł, bardzo obfita miesiączka
- ciemny lub czarny stolec, krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz złożonej antykoncepcji hormonalnej z etynyloestradiolem z warfaryną stosowaną z powodu żylnej lub tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej. Jeśli choroba zakrzepowo-zatorowa wystąpi w trakcie stosowania złożonej antykoncepcji, lek złożony należy natychmiast odstawić[1][2][3]. Warfaryna jest przeciwwskazana w pierwszym trymestrze i w ostatnich czterech tygodniach ciąży, dlatego pacjentka potrzebuje skutecznej antykoncepcji bez estrogenu[4]. Preferowane są metody zawierające wyłącznie progestagen albo metody niehormonalne. Jeśli lekarz prowadzący mimo to utrzymuje połączenie przy innym wskazaniu do warfaryny, należy częściej kontrolować INR po włączeniu i po odstawieniu etynyloestradiolu[4].
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to nawrót lub nasilenie choroby zakrzepowo-zatorowej, bo złożone hormonalne środki antykoncepcyjne są przeciwwskazane w czynnej żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej leczonej lekami przeciwzakrzepowymi oraz po jej przebyciu[1][2][3]. Przeciwwskazanie dotyczy całego leku złożonego (etynyloestradiol z progestagenem), a nie samego etynyloestradiolu. Dodatkowo mogą wystąpić wahania INR z ryzykiem nieskutecznego leczenia przeciwzakrzepowego albo krwawienia.
Mechanizm
Etynyloestradiol zwiększa wątrobową syntezę czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K i działa prozakrzepowo, czyli przeciwnie do warfaryny. Może to osłabiać działanie przeciwzakrzepowe i podnosić ryzyko zakrzepicy u osoby, która wymaga leczenia przeciwzakrzepowego. Etynyloestradiol jest też metabolizowany przez CYP3A4, a leki będące substratami tego enzymu mogą zwiększać stężenie R-warfaryny i wartość INR[4]. Wpływ na INR jest więc nieprzewidywalny – opisywano zarówno jego obniżenie, jak i zwiększenie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- INR częściej po włączeniu, odstawieniu lub zmianie preparatu hormonalnego
- objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
- objawy krwawienia, w tym obfitość krwawień miesiączkowych
Bezpieczniejsze alternatywy
dezogestrel (tabletki zawierające wyłącznie progestagen)lewonorgestrel w systemie wewnątrzmacicznymetonogestrel (implant podskórny)drospirenon (tabletki zawierające wyłącznie progestagen)
Kiedy ocena się zmienia
| Warfaryna włączona z powodu zakrzepicy, która wystąpiła w trakcie stosowania złożonej antykoncepcjikolejność włączenia · warfaryna | inne zalecenie | Jeśli żylna lub tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa wystąpi po raz pierwszy w trakcie stosowania złożonej antykoncepcji, lek złożony należy natychmiast odstawić. Od razu trzeba zapewnić antykoncepcję bez estrogenu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rigevidon-100101465/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jeanine 0,03 mg + 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jeanine-100119146/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasminelle 3 mg + 0,02 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasminelle-100163242/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Warfin 3 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/warfin-100164313/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Warfin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/warfin-100164313/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEtynyloestradiol+ ParytaprewirEtynyloestradiolu nie łączy się z parytaprewirem w żadnej postaci, także w tabletkach i systemach dopochwowych.Zanim zaczniesz leczenie wątroby, porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji i nie wracaj do dawnej metody wcześniej niż dwa tygodnie po zakończeniu leczenia.nieznanybadania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz leczenie wątroby, porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji i nie wracaj do dawnej metody wcześniej niż dwa tygodnie po zakończeniu leczenia.
Tabletek antykoncepcyjnych i krążków dopochwowych z etynyloestradiolem nie wolno stosować razem z lekiem na wirusowe zapalenie wątroby typu C zawierającym parytaprewir. Takie połączenie zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby. Przed rozpoczęciem leczenia wątroby lekarz zmieni ci antykoncepcję na inną, bezpieczną metodę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- nudności lub utrata apetytu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Etynyloestradiolu nie łączy się z parytaprewirem w żadnej postaci, także w tabletkach i systemach dopochwowych[1][2][3]. Przed rozpoczęciem leczenia zakażenia HCV pacjentka przechodzi na antykoncepcję zawierającą wyłącznie progestagen albo na metodę niehormonalną[4]. Antykoncepcję z etynyloestradiolem można wznowić po dwóch tygodniach od zakończenia leczenia[4]. Gdy pacjentka wymaga hormonalnej terapii zastępczej, można rozważyć estradiol lub estrogeny skoniugowane, bo nie zwiększały one częstości wzrostu AlAT[1].
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby. W badaniach klinicznych leczenia zakażenia HCV aktywność AlAT ponad pięciokrotnie przekraczająca górną granicę normy występowała znacząco częściej u kobiet stosujących etynyloestradiol[4]. Dotyczyło to 6 z 25 pacjentek przyjmujących złożone doustne środki antykoncepcyjne lub dopochwowe systemy antykoncepcyjne z etynyloestradiolem[1]. U kobiet stosujących inne estrogeny, czyli estradiol doustny lub miejscowy oraz estrogeny skoniugowane w hormonalnej terapii zastępczej, częstość była podobna jak bez estrogenów i wynosiła około 1%[1].
Mechanizm
Połączenie zwiększa hepatotoksyczność i nie wynika ze zmiany stężenia etynyloestradiolu. Parytaprewir jest dostępny wyłącznie w leku złożonym z ombitaswirem i rytonawirem, więc dane dotyczą całego tego leku złożonego, stosowanego z dazabuwirem lub bez niego. Lek złożony nie zmienia istotnie narażenia na etynyloestradiol. Współczynniki wynoszą 1,16 dla Cmax, 1,06 dla AUC i 1,12 dla Cmin[1]. Zwiększenie aktywności AlAT występuje mimo to znacznie częściej u kobiet przyjmujących etynyloestradiol[1]. Dokładny mechanizm tego efektu nie jest znany.
Monitorować
- aktywność AlAT podczas leczenia HCV
- objawy uszkodzenia wątroby, takie jak żółtaczka, ciemny mocz i ból w prawym podżebrzu
- zastosowanie skutecznej alternatywnej metody antykoncepcji przez cały czas leczenia i przez dwa tygodnie po nim
Bezpieczniejsze alternatywy
desogestreldrospirenon (tabletki jednoskładnikowe)lewonorgestrel (system wewnątrzmaciczny)wkładka wewnątrzmaciczna miedzianaestradiol (w hormonalnej terapii zastępczej)
Kiedy ocena się zmienia
| Etynyloestradiol stosowany przed rozpoczęciem leczenia parytaprewiremkolejność włączenia · etynyloestradiol | inne zalecenie | Etynyloestradiol trzeba odstawić i zastąpić antykoncepcją progestagenową lub niehormonalną przed rozpoczęciem leczenia HCV. |
| odstep ≥ 2 tygodnie od zakończenia leczenia parytaprewiremetynyloestradiol | inne zalecenie | Ponowne stosowanie etynyloestradiolu można rozpocząć po dwóch tygodniach od zakończenia leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Viekirax 12,5 mg + 75 mg + 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/viekirax-100334324/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jeanine 0,03 mg + 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jeanine-100119146/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasminelle 3 mg + 0,02 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasminelle-100163242/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rigevidon-100101465/
Połączenie przeciwwskazaneEtynyloestradiol+ WoksylaprewirPołączenie jest przeciwwskazane – przed rozpoczęciem leczenia schematem z woksylaprewirem odstaw każdy lek zawierający etynyloestradiol, w tym tabletki, plastry i pierścienie dopochwowe.Zanim zaczniesz leczenie wątroby, powiedz lekarzowi o swojej antykoncepcji i ustal z nim inną metodę zapobiegania ciąży na ten czas.nieznanybadania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz leczenie wątroby, powiedz lekarzowi o swojej antykoncepcji i ustal z nim inną metodę zapobiegania ciąży na ten czas.
Tabletki, plastry i pierścienie antykoncepcyjne z etynyloestradiolem nie mogą być stosowane razem z lekiem na wirusowe zapalenie wątroby typu C zawierającym woksylaprewir. Takie połączenie może uszkadzać wątrobę. Na czas leczenia potrzebna jest inna metoda zapobiegania ciąży, a do dotychczasowej antykoncepcji można wrócić 2 tygodnie po zakończeniu leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból lub uczucie ucisku pod prawym łukiem żebrowym
- nudności, utrata apetytu i nietypowe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – przed rozpoczęciem leczenia schematem z woksylaprewirem odstaw każdy lek zawierający etynyloestradiol, w tym tabletki, plastry i pierścienie dopochwowe[1][2]. Na czas terapii zastosuj antykoncepcję zawierającą wyłącznie progestagen albo metodę niehormonalną[3]. Złożoną antykoncepcję hormonalną można wznowić po 2 tygodniach od zakończenia leczenia HCV – zalecenie dotyczy całego leku złożonego[3].
Skutek kliniczny
Zwiększona hepatotoksyczność ze wzrostem aktywności AlAT w trakcie leczenia zakażenia HCV[3].
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wątroby, a nie stężeń leków. Etynyloestradiol stosowany razem z sofosbuwirem, welpataswirem i woksylaprewirem zwiększa ryzyko wzrostu aktywności aminotransferazy alaninowej[1]. Podobne zwiększenie aktywności AlAT obserwowano u kobiet przyjmujących etynyloestradiol w trakcie terapii innymi lekami przeciwwirusowymi działającymi bezpośrednio na HCV[4]. Etynyloestradiol i norgestymat podawane z tym schematem nie zmieniały istotnie stężeń żadnego ze składników, więc ryzyko nie wynika z interakcji farmakokinetycznej[1]. Dokładny mechanizm uszkodzenia wątroby nie jest znany.
Monitorować
- aktywność AlAT w trakcie leczenia HCV, zwłaszcza gdy nie da się wykluczyć przyjęcia etynyloestradiolu
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, bóle w prawym podżebrzu)
- skuteczność zastępczej metody antykoncepcji
Bezpieczniejsze alternatywy
dezogestreldrospirenon (tabletki wyłącznie progestagenowe)lewonorgestrel (wewnątrzmaciczny system terapeutyczny)etonogestrel (implant)
Kiedy ocena się zmienia
| Przezskórna lub dopochwowa (plaster, pierścień)droga podania · etynyloestradiol | inne zalecenie | Przeciwwskazanie obejmuje także plastry transdermalne i pierścienie dopochwowe z etynyloestradiolem. |
| odstep ≥ 2 tygodnie od zakończenia leczenia HCVetynyloestradiol | interakcja nie dotyczy | Złożoną antykoncepcję hormonalną można wznowić po 2 tygodniach od zakończenia leczenia – zapis dotyczy całego leku złożonego. |
| Etynyloestradiol stosowany przed rozpoczęciem leczenia HCVkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Zmianę metody antykoncepcji przeprowadza się przed rozpoczęciem leczenia przeciwwirusowego, a nie w jego trakcie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vosevi 400 mg + 100 mg + 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vosevi-100392362/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasminelle 3 mg + 0,02 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasminelle-100163242/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rigevidon-100101465/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jeanine 0,03 mg + 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jeanine-100119146/
Połączenie przeciwwskazaneEtynyloestradiol+ GlekaprewirPołączenie jest przeciwwskazane.Zanim zaczniesz leczenie, porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na tabletki tylko z progestagenem lub metodę bez hormonów i nie wracaj do dawnych tabletek wcześniej niż dwa tygodnie po zakończeniu leczenia.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz leczenie, porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na tabletki tylko z progestagenem lub metodę bez hormonów i nie wracaj do dawnych tabletek wcześniej niż dwa tygodnie po zakończeniu leczenia.
Leku na zapalenie wątroby typu C zawierającego glekaprewir nie wolno łączyć z antykoncepcją zawierającą etynyloestradiol. Razem mogą obciążać wątrobę i podnosić wyniki prób wątrobowych. Przed rozpoczęciem leczenia trzeba przejść na inną metodę zapobiegania ciąży, a dotychczasową antykoncepcję można wznowić dwa tygodnie po zakończeniu leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawymi żebrami
- nudności i brak apetytu
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane.[1] Przed rozpoczęciem leczenia glekaprewirem z pibrentaswirem należy odstawić lek z etynyloestradiolem i przejść na antykoncepcję zawierającą wyłącznie progestagen lub na metodę niehormonalną.[2] Złożoną antykoncepcję z etynyloestradiolem można wznowić po dwóch tygodniach od zakończenia leczenia przeciwwirusowego.[2] Przeciwwskazanie obejmuje każdy lek zawierający etynyloestradiol, a po stronie leczenia HCV dotyczy całego leku złożonego glekaprewir z pibrentaswirem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko hepatotoksyczności, objawiającej się wzrostem aktywności aminotransferaz.[2] Wzrost AlAT obserwowano u kobiet stosujących leki zawierające etynyloestradiol, w tym złożone hormonalne środki antykoncepcyjne, leczonych glekaprewirem z pibrentaswirem.[3]
Mechanizm
Główny problem ma charakter farmakodynamiczny – u kobiet przyjmujących leki z etynyloestradiolem w trakcie leczenia glekaprewirem z pibrentaswirem obserwowano zwiększenie aktywności AlAT.[4] Dodatkowo glekaprewir z pibrentaswirem zwiększa ekspozycję na etynyloestradiol – Cmax o 31%, AUC o 28%, a Cmin o 38%.[1] Glekaprewir i pibrentaswir są słabymi inhibitorami CYP3A i UGT1A1 in vivo, co może tłumaczyć wzrost stężenia etynyloestradiolu, choć dokładny mechanizm nie został wskazany.[1] Dane farmakokinetyczne i obserwacje kliniczne dotyczą całego leku złożonego glekaprewir z pibrentaswirem, a nie samego glekaprewiru.
Monitorować
- aktywność AlAT i AspAT w trakcie leczenia HCV
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu)
- skuteczna antykoncepcja zastępcza przez cały okres leczenia i dwa tygodnie po nim
Bezpieczniejsze alternatywy
dezogestrellewonorgestrel (antykoncepcja wyłącznie progestagenowa)drospirenon (antykoncepcja wyłącznie progestagenowa)
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 2 tygodnie od zakończenia leczenia glekaprewirem z pibrentaswiremetynyloestradiol | interakcja nie dotyczy | Złożoną antykoncepcję z etynyloestradiolem można wznowić po dwóch tygodniach od zakończenia leczenia glekaprewirem z pibrentaswirem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Maviret 100 mg + 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/maviret-100392356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rigevidon-100101465/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasminelle 3 mg + 0,02 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasminelle-100163242/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jeanine 0,03 mg + 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jeanine-100119146/
Połączenie przeciwwskazaneEtynyloestradiol+ FezolinetantNie stosuj fezolinetantu u kobiety przyjmującej antykoncepcję z etynyloestradiolem.Nie zaczynaj przyjmować fezolinetantu, jeśli stosujesz tabletki, plastry lub krążek z etynyloestradiolem – porozmawiaj z lekarzem o zmianie metody antykoncepcji.nieznanybadania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować fezolinetantu, jeśli stosujesz tabletki, plastry lub krążek z etynyloestradiolem – porozmawiaj z lekarzem o zmianie metody antykoncepcji.
Lek na uderzenia gorąca fezolinetant nie może być stosowany razem z antykoncepcją zawierającą etynyloestradiol. Etynyloestradiol spowalnia usuwanie fezolinetantu z organizmu, przez co jego stężenie we krwi znacznie rośnie. To zwiększa ryzyko działań niepożądanych fezolinetantu. Antykoncepcja działa przy tym normalnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Nasilone działania niepożądane po rozpoczęciu fezolinetantu
- Zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu
- Podejrzenie ciąży
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie stosuj fezolinetantu u kobiety przyjmującej antykoncepcję z etynyloestradiolem.[1] Jeśli pacjentka nadal potrzebuje antykoncepcji, przed włączeniem fezolinetantu zamień ją na metodę bez etynyloestradiolu, na przykład antykoncepcję wyłącznie progestagenową albo metodę niehormonalną. Skuteczna antykoncepcja ma tu dodatkowe znaczenie, bo fezolinetant jest przeciwwskazany w stwierdzonej lub podejrzewanej ciąży.[1] Przeciwwskazanie dotyczy etynyloestradiolu jako składnika, więc obejmuje każdy lek złożony z etynyloestradiolem niezależnie od rodzaju progestagenu.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia fezolinetantu we krwi zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych.[1] Skuteczność antykoncepcyjna etynyloestradiolu nie jest zagrożona.
Mechanizm
Fezolinetantu nie łączy się z antykoncepcją zawierającą etynyloestradiol, ponieważ etynyloestradiol hamuje jego główny szlak metaboliczny. Fezolinetant jest metabolizowany głównie przez CYP1A2 i w mniejszym stopniu przez CYP2C9 oraz CYP2C19.[1] Środki antykoncepcyjne zawierające etynyloestradiol działają jako umiarkowane lub silne inhibitory CYP1A2 i zwiększają Cmax oraz AUC fezolinetantu w osoczu.[1] Dla porównania silny inhibitor CYP1A2 fluwoksamina zwiększał Cmax fezolinetantu 1,8-krotnie, a AUC 9,4-krotnie, a modelowanie wskazuje, że także przy umiarkowanych inhibitorach wzrost narażenia jest istotny klinicznie.[1] Fezolinetant i jego główny metabolit nie hamują ani nie indukują enzymów CYP, więc nie zmieniają stężenia etynyloestradiolu.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- Przed wydaniem fezolinetantu sprawdzenie, czy pacjentka nie stosuje antykoncepcji z etynyloestradiolem (tabletki, plaster, krążek dopochwowy)
- Wywiad dotyczący potrzeby antykoncepcji i wykluczenia ciąży
Bezpieczniejsze alternatywy
desogestreldrospirenon (tabletki wyłącznie progestagenowe)lewonorgestrel (system wewnątrzmaciczny)wkładka wewnątrzmaciczna miedziana
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Veoza 45 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/veoza-100492154/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Veoza. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/veoza-100492154/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy.Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.
Antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna czy cyprofloksacyna, oraz niektóre leki przeciwdepresyjne, na przykład cytalopram czy escytalopram, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu, szczególnie u osób starszych i chorujących na serce. U większości osób połączenie jest stosowane bezpiecznie, ale lekarz może zlecić EKG lub wybrać inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- drgawki
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy. Połączenia cytalopramu lub escytalopramu z lewofloksacyną, cyprofloksacyną lub norfloksacyną najlepiej unikać u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Jeśli fluorochinolon jest niezbędny, należy wyrównać zaburzenia elektrolitowe, wykonać EKG przed leczeniem i w jego trakcie u pacjentów z grupy ryzyka oraz nie przekraczać zalecanej maksymalnej dawki cytalopramu lub escytalopramu[1]. Nie należy przerywać leku SSRI na czas krótkiej antybiotykoterapii, bo grozi to objawami odstawienia. Przy długotrwałej potrzebie łączenia leków u pacjenta z czynnikami ryzyka warto rozważyć zmianę leku przeciwdepresyjnego na sertralinę.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy połączeniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny z cytalopramem lub escytalopramem. Rzadziej mogą wystąpić drgawki, zwłaszcza u osób z padaczką lub innymi czynnikami obniżającymi próg drgawkowy.
Mechanizm
Fluorochinolony blokują kanały potasowe hERG odpowiedzialne za prąd IKr w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Leki z grupy SSRI działają w ten sam sposób, a efekt zależy od dawki. Najsilniej działają cytalopram i escytalopram, słabiej fluoksetyna, paroksetyna i fluwoksamina, a najsłabiej sertralina[2]. Działania obu grup sumują się, więc rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT. Dodatkowo fluorochinolony obniżają próg drgawkowy przez antagonizm wobec receptora GABA-A, a leki SSRI mogą go obniżać w niewielkim stopniu, co sumuje się u osób predysponowanych. Cyprofloksacyna i norfloksacyna hamują CYP1A2 i mogą umiarkowanie zwiększać stężenie fluwoksaminy, ale to składnik o mniejszym znaczeniu niż interakcja farmakodynamiczna. Interakcja dotyczy w różnym stopniu wszystkich par z wyjątkiem delafloksacyny.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- występowanie drgawek u pacjentów z padaczką lub obniżonym progiem drgawkowym
- czynność nerek przy stosowaniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · fluorochinolony | interakcja nie dotyczy | Przy miejscowym stosowaniu fluorochinolonu do oka lub ucha stężenie w surowicy jest znikome i nie wpływa istotnie na odstęp QT. |
| Dożylnadroga podania · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Podanie dożylne, zwłaszcza szybki wlew, daje wyższe stężenia szczytowe fluorochinolonu i silniejszy wpływ na repolaryzację. |
| Maksymalna zalecana dawka cytalopramu lub escytalopramudawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez cytalopram i escytalopram zależy od dawki, więc przy dawkach maksymalnych ryzyko sumowania działania jest największe. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, a dla cytalopramu i escytalopramu obowiązują niższe dawki maksymalne. |
| Obniżony, wymagający korekty dawki fluorochinolonueGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane przez nerki, więc bez korekty dawki kumulują się i silniej wydłużają QT. |
Źródła
- Koide T, Ito H, Ohashi R, Maekawa E, Ito K. Lascufloxacin-Induced QT Prolongation in an Elderly Patient Treated With Escitalopram: A Case Report. Cureus. 2026;18(5):e109291. doi: 10.7759/cureus.109291. PMID: 42326111.
- Fung KW, Baye F, Kapusnik-Uner J, McDonald CJ. Using Medicare Data to Assess the Proarrhythmic Risk of Non-Cardiac Treatment Drugs that Prolong the QT Interval in Older Adults: An Observational Cohort Study. Drugs Real World Outcomes. 2021;8(2):173-185. doi: 10.1007/s40801-021-00230-1. PMID: 33569737.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.