Interakcje / Ewerolimus / Ewerolimus i somapacitan
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie rozpoczynaj leczenia somapacitanem u pacjenta leczonego ewerolimusem z powodu nowotworu lub guzów w przebiegu stwardnienia guzowatego.
Nie zaczynaj przyjmować somapacitanu, dopóki lekarz leczący cię ewerolimusem nie potwierdzi, że jest to bezpieczne.
Połączenie przeciwwskazaneEwerolimus+ SomapacitanNie rozpoczynaj leczenia somapacitanem u pacjenta leczonego ewerolimusem z powodu nowotworu lub guzów w przebiegu stwardnienia guzowatego.Nie zaczynaj przyjmować somapacitanu, dopóki lekarz leczący cię ewerolimusem nie potwierdzi, że jest to bezpieczne.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować somapacitanu, dopóki lekarz leczący cię ewerolimusem nie potwierdzi, że jest to bezpieczne.
Somapacitan to hormon wzrostu, który pobudza wzrost komórek. Ewerolimus hamuje wzrost komórek i często służy do leczenia guzów. Hormon wzrostu mógłby sprzyjać rozrostowi guza i osłabiać leczenie, dlatego tych leków nie łączy się w trakcie leczenia nowotworu. Oba leki mogą też podnosić poziom cukru we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe lub nasilające się bóle głowy
- zaburzenia widzenia
- napady drgawek lub ich nasilenie
- nowe zgrubienia lub guzki
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj leczenia somapacitanem u pacjenta leczonego ewerolimusem z powodu nowotworu lub guzów w przebiegu stwardnienia guzowatego. Leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone, a guzy wewnątrzczaszkowe muszą być nieaktywne przed rozpoczęciem podawania somapacitanu[1]. Jeśli w trakcie leczenia somapacitanem pojawią się objawy wzrostu guza, należy go odstawić[1]. Gdy ewerolimus jest stosowany wyłącznie jako lek immunosupresyjny po przeszczepieniu, decyzję o hormonie wzrostu podejmuje lekarz prowadzący po wykluczeniu czynnego nowotworu, przy kontroli glikemii.
Skutek kliniczny
Hormon wzrostu może sprzyjać wzrostowi guza leczonego ewerolimusem i osłabiać efekt leczenia przeciwnowotworowego. Możliwe jest też nasilenie hiperglikemii.
Mechanizm
Somapacitanu nie stosuje się w czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego rozpoczęciem[1]. Ewerolimus w leczeniu onkologicznym i w leczeniu guzów związanych ze stwardnieniem guzowatym jest właśnie takim leczeniem. Hormon wzrostu przez IGF-1 pobudza szlak PI3K/Akt/mTOR, a ewerolimus hamuje kinazę mTOR, więc działania obu leków na proliferację komórek są przeciwstawne. Dodatkowo oba leki mogą pogarszać tolerancję glukozy, co się sumuje.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy wzrostu lub nawrotu guza
- glikemia na czczo i HbA1c
- stężenie IGF-1
Kiedy ocena się zmienia
| Ewerolimus stosowany jako lek immunosupresyjny po przeszczepieniu narządupostać · ewerolimus | inne zalecenie | Gdy ewerolimus nie jest leczeniem przeciwnowotworowym, przeciwwskazanie nie ma zastosowania wprost. Somapacitan można rozważyć po wykluczeniu czynnego nowotworu, z kontrolą glikemii i czujnością onkologiczną, ponieważ leczenie immunosupresyjne zwiększa ryzyko nowotworów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Votubia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/votubia-100253844/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaEwerolimusa alkoholNależy unikać płynów do płukania i innych produktów do jamy ustnej zawierających alkohol i zastąpić je preparatami bezalkoholowymi.Używaj wyłącznie bezalkoholowych płynów do płukania ust, ogranicz alkohol do okazjonalnych małych ilości, a gdy masz ranki w ustach, nie pij go wcale.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Używaj wyłącznie bezalkoholowych płynów do płukania ust, ogranicz alkohol do okazjonalnych małych ilości, a gdy masz ranki w ustach, nie pij go wcale.
Ten lek często powoduje bolesne ranki i stan zapalny w jamie ustnej, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia. Alkohol – zarówno w napojach, jak i w płynach do płukania ust – podrażnia jamę ustną i może nasilać ból oraz spowalniać gojenie. Regularne picie większych ilości alkoholu może też pogarszać wyniki tłuszczów i cukru we krwi oraz obciążać wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, pieczenie lub ranki w jamie ustnej
- trudności z jedzeniem lub piciem z powodu bólu w ustach
- biały nalot w jamie ustnej
- gorączka lub inne objawy zakażenia
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać płynów do płukania i innych produktów do jamy ustnej zawierających alkohol i zastąpić je preparatami bezalkoholowymi[1]. Picie alkoholu warto ograniczyć do sporadycznych, małych ilości, a w czasie zapalenia lub owrzodzeń jamy ustnej całkowicie z niego zrezygnować. Pacjentom regularnie pijącym większe ilości alkoholu należy zalecić abstynencję oraz kontrolę lipidów, glikemii i parametrów czynności wątroby.
Skutek kliniczny
Najważniejszym praktycznym skutkiem jest nasilenie bólu i owrzodzeń jamy ustnej oraz wolniejsze ich gojenie. Może to pogorszyć odżywianie i prowadzić do przerwania leczenia lub zmniejszenia dawki ewerolimusu. Przy regularnym piciu większych ilości alkoholu dochodzi ryzyko pogłębienia hipertriglicerydemii, pogorszenia kontroli glikemii i uszkodzenia wątroby. Nadużywanie alkoholu dodatkowo osłabia odporność, co u pacjentów leczonych lekiem o działaniu immunosupresyjnym zwiększa podatność na zakażenia.
Mechanizm
Alkohol drażni błonę śluzową jamy ustnej, którą ewerolimus bardzo często uszkadza, dlatego może nasilać zapalenie i owrzodzenia jamy ustnej. Zapalenie jamy ustnej jest najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym ewerolimusu i występuje głównie w ciągu pierwszych 8 tygodni leczenia[1]. ChPL ewerolimusu stosowanego w onkologii i w stwardnieniu guzowatym zaleca unikanie produktów zawierających alkohol, ponieważ „mogą one zaostrzać objawy” zapalenia jamy ustnej[1]. Zapis ten dotyczy wprost środków do płukania i pielęgnacji jamy ustnej, a nie napojów alkoholowych, ale ten sam mechanizm miejscowego drażnienia dotyczy picia alkoholu. ChPL ewerolimusu stosowanego po przeszczepieniu narządów nie wspomina o alkoholu[1]. Ewerolimus jest substratem CYP3A4 i PgP[1]. Etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem tych szlaków, dlatego nie należy oczekiwać klinicznie istotnej zmiany stężenia ewerolimusu. Przewlekłe nadużywanie alkoholu może natomiast nasilać typowe dla ewerolimusu zaburzenia metaboliczne, takie jak hipertriglicerydemia i zaburzenia glikemii, a także uszkadzać wątrobę, która odpowiada za metabolizm leku.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stan błony śluzowej jamy ustnej – zapalenie, owrzodzenia, nalot grzybiczy
- lipidogram, zwłaszcza stężenie triglicerydów
- glikemia na czczo
- aminotransferazy i bilirubina u osób regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Płyn do płukania lub inny produkt do jamy ustnej zawierający alkoholpostać · alkohol | inne zalecenie | ChPL zaleca unikanie produktów do jamy ustnej zawierających alkohol, ponieważ mogą zaostrzać objawy zapalenia jamy ustnej. Należy zastąpić je preparatem bezalkoholowym. |
| czas leczenia ≤ 8 tygodni od rozpoczęcia leczeniapacjent | ryzyko rośnie | Zapalenie jamy ustnej występuje głównie w ciągu pierwszych 8 tygodni leczenia. W tym okresie zaleca się szczególnie konsekwentne unikanie alkoholu. |
| Regularne picie większych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może nasilać hipertriglicerydemię i zaburzenia glikemii związane z ewerolimusem oraz uszkadzać wątrobę odpowiedzialną za metabolizm leku. Należy zalecić abstynencję i kontrolę lipidów, glikemii oraz parametrów wątrobowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Votubia 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/votubia-100253844/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Votubia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/votubia-100253844/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Somapacitan a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 341
Połączenie przeciwwskazaneAbirateron+ SomapacitanNie stosuj somapacitanu u pacjenta leczonego abirateronem.Nie wstrzykuj somapacitanu i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, ale nie przerywaj samodzielnie przyjmowania abirateronu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie wstrzykuj somapacitanu i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, ale nie przerywaj samodzielnie przyjmowania abirateronu.
Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Hormon wzrostu może pobudzać wzrost guza, dlatego nie podaje się go w trakcie leczenia nowotworu. Może też osłabiać działanie leku sterydowego, który zwykle przyjmujesz razem z abirateronem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilające się bóle kości lub nowe dolegliwości związane z chorobą nowotworową
- silne osłabienie, zawroty głowy przy wstawaniu, nudności lub wymioty
- nadmierne pragnienie i częste oddawanie moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj somapacitanu u pacjenta leczonego abirateronem. W przypadku wystąpienia objawów wzrostu guza leczenie somapacitanem należy przerwać[1]. Jeśli pacjent przyjmujący somapacitan rozpoczyna leczenie abirateronem, hormon wzrostu należy odstawić w porozumieniu z endokrynologiem i onkologiem. Ewentualne ponowne rozważenie terapii hormonem wzrostu jest możliwe dopiero po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie[1].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest możliwość pobudzenia wzrostu nowotworu przez hormon wzrostu u pacjenta z czynną chorobą nowotworową. Dodatkowo możliwe są osłabienie działania glikokortykoidu stosowanego razem z abirateronem z objawami niedoczynności nadnerczy, teoretyczne zmniejszenie ekspozycji na abirateron oraz słabsza odpowiedź metaboliczna na somapacitan.
Mechanizm
Somapacitanu nie wolno stosować w czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego rozpoczęciem[1]. Abirateron jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w czynnym raku gruczołu krokowego, więc jego przyjmowanie oznacza trwające leczenie onkologiczne. Hormon wzrostu może dodatkowo zwiększać klirens substancji metabolizowanych przez cytochrom P450, w tym steroidów płciowych i kortykosteroidów[1]. Abirateron jest metabolizowany przez CYP3A4, a silny induktor tego enzymu zmniejszał jego AUC o 55%[2], dlatego teoretycznie możliwe jest obniżenie ekspozycji na abirateron. Hormon wzrostu zmniejsza też konwersję kortyzonu do kortyzolu i może osłabiać działanie małych dawek glikokortykoidów[1], które towarzyszą leczeniu abirateronem. Z kolei na skuteczność metaboliczną somapacitanu może wpływać jednoczesne leczenie hormonalne, np. zmiana stężenia testosteronu[1], a abirateron silnie obniża stężenie androgenów.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność choroby nowotworowej (PSA, badania obrazowe) u pacjenta, który otrzymał oba leki
- objawy niedoczynności nadnerczy (osłabienie, spadki ciśnienia, nudności, hipoglikemia)
- glikemia u pacjentów z cukrzycą
Kiedy ocena się zmienia
| Abirateron włączany u pacjenta leczonego somapacitanemkolejność włączenia · somapacitan | inne zalecenie | Rozpoznanie czynnego nowotworu u pacjenta leczonego somapacitanem wymaga odstawienia hormonu wzrostu przed lub wraz z rozpoczęciem leczenia abirateronem. |
| Leczenie przeciwnowotworowe zakończone, choroba nieaktywnaczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego, w tym abirateronem, i przy nieaktywnej chorobie decyzję o terapii hormonem wzrostu podejmuje endokrynolog wspólnie z onkologiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abiraterone Sandoz 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abiraterone-sandoz-100430230/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abiraterone Sandoz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abiraterone-sandoz-100430230/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDocetaksel+ SomapacitanPołączenie jest przeciwwskazane – somapacitanu nie stosuje się u pacjenta leczonego docetakselem z powodu czynnej choroby nowotworowej.Nie przyjmuj leku z hormonem wzrostu w czasie chemioterapii i od razu powiedz o nim onkologowi oraz endokrynologowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku z hormonem wzrostu w czasie chemioterapii i od razu powiedz o nim onkologowi oraz endokrynologowi.
Lek z hormonem wzrostu nie może być stosowany, gdy trwa leczenie nowotworu, w tym chemioterapia docetakselem. Hormon wzrostu mógłby pobudzać wzrost guza i osłabiać działanie leczenia. Do stosowania hormonu wzrostu można wrócić dopiero po zakończeniu leczenia nowotworu i za zgodą lekarzy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe guzki lub zgrubienia
- nasilające się bóle głowy
- zaburzenia widzenia
- niewyjaśnione pogorszenie samopoczucia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – somapacitanu nie stosuje się u pacjenta leczonego docetakselem z powodu czynnej choroby nowotworowej[1]. Somapacitan można rozważyć dopiero po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego, gdy choroba nowotworowa nie jest aktywna, a w razie objawów wzrostu guza leczenie należy przerwać[1]. Decyzję o ewentualnym wznowieniu terapii hormonem wzrostu podejmuje endokrynolog wspólnie z onkologiem.
Skutek kliniczny
Stosowanie somapacitanu w trakcie chemioterapii docetakselem oznacza podawanie hormonu wzrostu przy czynnej chorobie nowotworowej, co grozi pobudzeniem wzrostu guza i osłabieniem efektu leczenia przeciwnowotworowego[1]. Możliwe jest też obniżenie stężenia docetakselu wskutek przyspieszonego metabolizmu, ale nie zostało to potwierdzone klinicznie.
Mechanizm
Somapacitan, jako długodziałający analog hormonu wzrostu, nasila procesy wzrostowe i nie wolno go stosować przy czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego włączeniem[1]. Hormon wzrostu może dodatkowo zwiększać klirens leków metabolizowanych przez izoenzymy cytochromu P450, co obniża ich stężenie w osoczu, choć znaczenie kliniczne tego zjawiska nie jest znane[1]. Docetaksel jest metabolizowany przez CYP3A4, a leki indukujące ten enzym mogą zmieniać jego metabolizm[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność choroby nowotworowej przed ewentualnym włączeniem somapacitanu
- objawy wzrostu lub nawrotu guza po włączeniu somapacitanu
Kiedy ocena się zmienia
| Po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i bez czynnej choroby nowotworowejkolejność włączenia · somapacitan | inne zalecenie | Somapacitan można rozważyć dopiero po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego przy nieaktywnej chorobie nowotworowej, z przerwaniem terapii w razie objawów wzrostu guza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDoksorubicyna+ SomapacitanPołączenie jest przeciwwskazane – nie włączaj somapacitanu u pacjenta leczonego doksorubicyną.Jeśli stosujesz hormon wzrostu i zaczynasz chemioterapię, nie przyjmuj kolejnych zastrzyków i od razu powiedz o tym onkologowi oraz endokrynologowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli stosujesz hormon wzrostu i zaczynasz chemioterapię, nie przyjmuj kolejnych zastrzyków i od razu powiedz o tym onkologowi oraz endokrynologowi.
Hormon wzrostu podawany w zastrzykach nie może być stosowany, gdy trwa leczenie nowotworu, w tym chemioterapia doksorubicyną. Hormon wzrostu pobudza komórki do wzrostu i może sprzyjać rozwojowi guza. Wrócić do tego leczenia można dopiero po zakończeniu terapii nowotworu i za zgodą lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe guzki lub zgrubienia
- nasilające się bóle głowy
- zaburzenia widzenia
- niewyjaśnione chudnięcie lub osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – nie włączaj somapacitanu u pacjenta leczonego doksorubicyną.[1] Jeśli pacjent już przyjmuje somapacitan, a rozpoczyna się leczenie doksorubicyną, somapacitan należy odstawić i skontaktować się z endokrynologiem prowadzącym. Ponowne rozważenie somapacitanu jest możliwe dopiero po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i potwierdzeniu braku aktywnej choroby nowotworowej.[1]
Skutek kliniczny
Możliwe pobudzenie wzrostu guza lub jego wznowy oraz osłabienie efektu leczenia przeciwnowotworowego. Przy objawach wzrostu guza leczenie somapacitanem przerywa się.[1]
Mechanizm
Somapacitanu nie stosuje się przy czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego włączeniem.[1] Hormon wzrostu i zależny od niego IGF-1 działają pobudzająco na wzrost i podziały komórek, co może sprzyjać progresji nowotworu i przeciwdziałać celowi leczenia doksorubicyną. Stosowanie doksorubicyny oznacza z definicji trwające leczenie przeciwnowotworowe, więc połączenie mieści się w tym przeciwwskazaniu.
Monitorować
- aktywność choroby nowotworowej przed ewentualnym ponownym włączeniem somapacitanu
- objawy wzrostu guza lub wznowy u pacjentów po leczeniu przeciwnowotworowym otrzymujących somapacitan
Kiedy ocena się zmienia
| Somapacitan po zakończeniu leczenia doksorubicyną i przy braku aktywnej choroby nowotworowejkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i potwierdzeniu nieaktywnej choroby nowotworowej somapacitan może być rozważony, przy czym przy objawach wzrostu guza leczenie należy przerwać. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ EwerolimusNie należy łączyć doustnych preparatów dziurawca z ewerolimusem.Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci doustnej, a jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu jak najszybciej.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci doustnej, a jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu jak najszybciej.
Dziurawiec przyspiesza usuwanie ewerolimusu z organizmu, więc lek może przestać działać. Po przeszczepie może to doprowadzić do odrzucenia przeszczepionego narządu, a w leczeniu nowotworu do słabszej kontroli choroby. Dotyczy to tabletek, kapsułek, nalewek i herbatek z dziurawcem. Gdy nagle odstawisz dziurawiec, ilość ewerolimusu we krwi może wzrosnąć, dlatego zrób to w porozumieniu z lekarzem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
- mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki po przeszczepie nerki
- nasilenie objawów choroby, z powodu której bierzesz ewerolimus
- owrzodzenia w jamie ustnej lub częste infekcje po odstawieniu dziurawca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć doustnych preparatów dziurawca z ewerolimusem. Ewerolimusu nie podaje się razem z silnymi induktorami CYP3A4.[1] Ziele dziurawca jest przeciwwskazane u osób po przeszczepieniu narządu, czyli u większości pacjentów leczonych ewerolimusem w transplantologii.[2] Jeśli pacjent przyjmuje już oba preparaty, dziurawiec się odstawia, a przez kolejne dni kontroluje się stężenie minimalne ewerolimusu i obserwuje działania niepożądane, bo na odwrócenie indukcji przyjmuje się co najmniej 3 do 5 dni.[3] Zwiększanie dawki ewerolimusu przewidziano dla induktorów, których nie da się uniknąć, a dziurawiec do nich nie należy.
Skutek kliniczny
Spadek ekspozycji na ewerolimus grozi utratą skuteczności – po przeszczepieniu narządu odrzuceniem przeszczepu, a w onkologii i stwardnieniu guzowatym utratą kontroli choroby. Silny induktor ryfampicyna zmniejsza AUC ewerolimusu o 63%, a Cmax o 58%, dlatego po dziurawcu należy spodziewać się klinicznie istotnego spadku stężenia.[3] Po odstawieniu dziurawca indukcja stopniowo ustępuje i stężenie ewerolimusu rośnie, co przy wcześniej zwiększonej dawce grozi toksycznością.
Mechanizm
Dziurawiec indukuje CYP3A4 w wątrobie i jelicie oraz glikoproteinę P w enterocytach.[4] Ewerolimus jest substratem CYP3A4 i PgP, a induktory tych białek obniżają jego stężenie we krwi, bo przyspieszają metabolizm i nasilają wypompowywanie leku z komórek jelita.[3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie minimalne ewerolimusu po odstawieniu dziurawca
- objawy odrzucenia przeszczepu i czynność przeszczepionego narządu
- kontrola choroby podstawowej w leczeniu onkologicznym i w TSC
- działania niepożądane ewerolimusu po odstawieniu dziurawca, np. zapalenie jamy ustnej i zakażenia
Bezpieczniejsze alternatywy
sertralinaescytalopramcitalopram
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · dziurawiec | ryzyko maleje | Olej dziurawcowy stosowany miejscowo na skórę nie daje ogólnoustrojowej indukcji CYP3A4 i PgP istotnej dla ewerolimusu. Należy jednak pamiętać o ryzyku nadwrażliwości na światło. |
| Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia ewerolimusemkolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca indukcja ustępuje stopniowo i stężenie ewerolimusu rośnie. Na odwrócenie indukcji przyjmuje się co najmniej 3 do 5 dni, a jeśli dawkę ewerolimusu wcześniej zwiększono, trzeba ją przywrócić do wcześniejszej wielkości i skontrolować stężenie minimalne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Afinitor 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/afinitor-100211716/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Votubia 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/votubia-100253844/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Votubia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/votubia-100253844/
Połączenie przeciwwskazaneEnzalutamid+ SomapacitanNie włączaj somapacitanu u pacjenta leczonego enzalutamidem.Nie zaczynaj stosowania somapacitanu w trakcie leczenia enzalutamidem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, jeśli masz przepisane oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj stosowania somapacitanu w trakcie leczenia enzalutamidem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, jeśli masz przepisane oba leki.
Leku z hormonem wzrostu nie stosuje się, gdy trwa leczenie nowotworu. Enzalutamid leczy raka prostaty, a hormon wzrostu może pobudzać wzrost guza i osłabiać efekt tego leczenia. Dlatego te dwa leki nie powinny być przyjmowane razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe lub nasilające się bóle kości
- trudności z oddawaniem moczu lub krew w moczu
- niezamierzona utrata masy ciała i osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie włączaj somapacitanu u pacjenta leczonego enzalutamidem[1]. Jeżeli u pacjenta stosującego somapacitan rozpoznano nowotwór i planowane jest leczenie enzalutamidem, somapacitan należy odstawić[1]. O ewentualnym wznowieniu leczenia hormonem wzrostu po zakończeniu terapii przeciwnowotworowej i potwierdzeniu braku czynnej choroby decyduje endokrynolog wspólnie z onkologiem.
Skutek kliniczny
Ryzyko pobudzenia wzrostu nowotworu i osłabienia kontroli choroby podczas leczenia enzalutamidem. Teoretycznie możliwe jest też niewielkie zmniejszenie stężenia enzalutamidu o nieznanym znaczeniu klinicznym.
Mechanizm
Somapacitanu nie stosuje się w czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego włączeniem[1]. Enzalutamid jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w czynnym raku gruczołu krokowego, więc samo wskazanie do enzalutamidu wyklucza leczenie somapacitanem. Hormon wzrostu działa pobudzająco na wzrost tkanek i może sprzyjać progresji guza, co przeciwdziała celowi leczenia enzalutamidem. Dodatkowo hormon wzrostu może zwiększać klirens substancji metabolizowanych przez izoenzymy cytochromu P450, a znaczenie kliniczne tego zjawiska nie jest znane[1]. Enzalutamid jest eliminowany głównie z udziałem CYP2C8, a w mniejszym stopniu CYP3A4[2]. Somapacitan jako białko nie jest substratem enzymów indukowanych przez enzalutamid, więc enzalutamid nie powinien istotnie zmieniać jego ekspozycji.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność choroby nowotworowej (PSA, badania obrazowe) przy jakiejkolwiek wcześniejszej ekspozycji na hormon wzrostu
- objawy wzrostu guza
Kiedy ocena się zmienia
| Somapacitan stosowany przed rozpoznaniem nowotworukolejność włączenia · somapacitan | inne zalecenie | Jeżeli nowotwór rozpoznano w trakcie leczenia somapacitanem, lek należy odstawić przed rozpoczęciem terapii enzalutamidem. |
| Po zakończeniu leczenia enzalutamidem i potwierdzeniu braku czynnej choroby nowotworowejodstep · enzalutamid | ryzyko maleje | Po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie włączenie somapacitanu jest możliwe wyłącznie po decyzji specjalistów. Działanie indukujące enzalutamidu może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEwerolimus+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu ewerolimusem.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że bierzesz ewerolimus, i przyjmij tylko szczepionkę bez żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że bierzesz ewerolimus, i przyjmij tylko szczepionkę bez żywego wirusa.
Ewerolimus osłabia układ odpornościowy. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może wtedy wywołać groźne zakażenie, dlatego nie wolno jej przyjmować. Możesz natomiast przyjąć szczepionkę, która nie zawiera żywego wirusa, ale może ona chronić trochę słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
- gorączka lub silne osłabienie po szczepieniu
- ból, pieczenie lub wysypka po jednej stronie ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu ewerolimusem[1]. U takiego pacjenta stosuje się szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia ewerolimusem albo w okresie najmniejszej immunosupresji, po uzgodnieniu terminu z lekarzem prowadzącym. Pacjenta trzeba poinformować, że ochrona po szczepieniu może być słabsza.
Skutek kliniczny
Po żywej szczepionce możliwe jest rozsiane zakażenie szczepionkowym wirusem, w tym ciężki przebieg z zajęciem narządów. Po szczepionce rekombinowanej możliwa jest słabsza i krótsza ochrona przed półpaścem.
Mechanizm
Ewerolimus hamuje kinazę mTOR i osłabia proliferację limfocytów T i B, czyli działa immunosupresyjnie. Przy żywej, atenuowanej szczepionce przeciw półpaścowi osłabiona odporność komórkowa może nie ograniczyć namnażania szczepionkowego wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Żywa szczepionka przeciw półpaścowi jest przeciwwskazana u osób leczonych immunosupresyjnie[1]. Przy szczepionce rekombinowanej z adiuwantem nie ma ryzyka zakażenia szczepionkowego, ale immunosupresja może osłabić odpowiedź immunologiczną i ochronę po szczepieniu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- rodzaj szczepionki przeciw półpaścowi przed podaniem (żywa czy rekombinowana)
- wysypka pęcherzykowa, gorączka i objawy ogólne po szczepieniu
- objawy półpaśca mimo szczepienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym. Immunosupresja ewerolimusem może jednak osłabić odpowiedź poszczepienną, dlatego termin szczepienia warto zaplanować przed rozpoczęciem leczenia albo w okresie najmniejszej immunosupresji. |
| Szczepionka żywa atenuowanapostać · szczepionka przeciw półpaścowi | interakcja nie dotyczy | Żywa szczepionka przeciw półpaścowi jest przeciwwskazana w trakcie leczenia immunosupresyjnego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Votubia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/votubia-100253844/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEwerolimus+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podawaj żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze osobie leczonej ewerolimusem.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że przyjmujesz ewerolimus, i nie przyjmuj tabletki przez godzinę przed i godzinę po szczepionce.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że przyjmujesz ewerolimus, i nie przyjmuj tabletki przez godzinę przed i godzinę po szczepionce.
Ewerolimus osłabia odporność. Z tego powodu nie możesz przyjąć żywej szczepionki przeciw cholerze, bo zawarte w niej osłabione bakterie mogłyby wywołać chorobę. Szczepionka z zabitymi bakteriami jest bezpieczniejsza, ale może chronić słabiej, dlatego w podróży nadal dbaj o czystą wodę i jedzenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka lub wymioty po szczepieniu
- gorączka
- silne pragnienie, suchość w ustach, rzadkie oddawanie moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze osobie leczonej ewerolimusem[1]. Jeśli szczepienie jest wskazane, wybierz doustną szczepionkę inaktywowaną i zachowaj odstęp co najmniej 1 godziny przed i 1 godziny po jej podaniu od dawki ewerolimusu oraz od jedzenia i picia[2]. Poinformuj pacjenta, że ochrona może być niepełna, i przypomnij o zasadach higieny żywności i wody w czasie podróży.
Skutek kliniczny
Po szczepionce żywej istnieje ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym z biegunką i odwodnieniem oraz ryzyko braku ochrony. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest słabsza lub niepełna ochrona przed cholerą.
Mechanizm
Ewerolimus hamuje szlak mTOR i działa immunosupresyjnie, co osłabia odpowiedź odpornościową na szczepienie. W przypadku szczepionki żywej, atenuowanej obniżona odporność może pozwolić szczepowi szczepionkowemu na niekontrolowane namnażanie, dlatego terapia immunosupresyjna wyklucza jej podanie[1]. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia, ale jej skuteczność może być mniejsza.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- biegunka, wymioty lub gorączka po szczepieniu
- objawy odwodnienia
- objawy zakażenia przewodu pokarmowego w trakcie i po podróży
Bezpieczniejsze alternatywy
doustna szczepionka inaktywowana przeciw cholerze
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite przecinkowce cholery)postać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale immunosupresja może osłabić odpowiedź. Wymagany jest odstęp co najmniej 1 godziny przed i po podaniu od innych leków doustnych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Votubia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/votubia-100253844/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ EwerolimusNie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego ewerolimusem.Nie stosuj maści z fenylobutazonem, gdy przyjmujesz ewerolimus, i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do smarowania.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj maści z fenylobutazonem, gdy przyjmujesz ewerolimus, i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do smarowania.
Ewerolimus może osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Maść z fenylobutazonem także może uszkadzać szpik, nawet gdy stosujesz ją tylko na skórę. Razem zwiększają ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień, dlatego tych leków nie łączy się.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
- nietypowe zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego ewerolimusem[1]. Jeśli potrzebny jest miejscowy lek przeciwzapalny, wybierz inny niesteroidowy lek przeciwzapalny do stosowania na skórę i stosuj go krótko, na nieuszkodzoną skórę. Gdy pacjent już stosował oba leki, odstaw fenylobutazon i skieruj go do lekarza prowadzącego w celu oceny morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiego zahamowania czynności szpiku – agranulocytozy, małopłytkowości i niedokrwistości, a w konsekwencji ciężkich zakażeń i krwawień. U pacjenta z obniżoną odpornością po przeszczepieniu lub w trakcie leczenia przeciwnowotworowego skutki mogą zagrażać życiu.
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami i innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Ewerolimus jako lek przeciwnowotworowy i immunosupresyjny hamuje czynność szpiku i często wywołuje niedokrwistość, małopłytkowość oraz neutropenię. Fenylobutazon sam może uszkadzać szpik, więc oba leki sumują działanie mielotoksyczne. Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi, hemoglobina)
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
- objawy skazy krwotocznej (siniaki, wybroczyny, krwawienia)
Bezpieczniejsze alternatywy
diklofenak (żel)ibuprofen (żel lub krem)naproksen (żel)
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu, co dodatkowo zwiększa ryzyko mielotoksyczności. |
| Skóra uszkodzonadroga podania · fenylobutazon | ryzyko rośnie | Fenylobutazonu nie stosuje się na uszkodzoną skórę, ponieważ zwiększa się wchłanianie ogólnoustrojowe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Votubia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/votubia-100253844/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.