Interakcje / Fenobarbital / Fenobarbital i kariprazyna
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Kariprazyny nie łączy się z fenobarbitalem.
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inne leczenie.
Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ KariprazynaKariprazyny nie łączy się z fenobarbitalem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inne leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inne leczenie.
Fenobarbital przyspiesza usuwanie kariprazyny z organizmu, przez co lek przeciwpsychotyczny może przestać działać. Może to doprowadzić do nawrotu objawów choroby. Oba leki mogą też razem nasilać senność. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokoju, podejrzliwości, słyszenia głosów
- silna senność lub spowolnienie
- napad drgawek przy zmianie leków
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kariprazyny nie łączy się z fenobarbitalem[1]. Należy zastąpić jeden z leków – lek przeciwpsychotyczny niezależny od CYP3A4 albo lek przeciwpadaczkowy, który nie indukuje enzymów wątrobowych. Zmianę leczenia przeciwpadaczkowego przeprowadza lekarz prowadzący, a fenobarbitalu nie odstawia się nagle ze względu na ryzyko napadów. Po odstawieniu fenobarbitalu indukcja enzymów wygasa stopniowo, a ze względu na długi okres półtrwania kariprazyny i jej metabolitów zmiany stężenia ujawniają się dopiero po kilku tygodniach[1].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi utratą skuteczności przeciwpsychotycznej kariprazyny i nawrotem lub zaostrzeniem objawów schizofrenii[1]. Jednocześnie może nasilić się senność i spowolnienie psychoruchowe wynikające z addycji działania na ośrodkowy układ nerwowy[1].
Mechanizm
Fenobarbital jest silnym induktorem enzymów mikrosomalnych wątroby, w tym CYP3A4[2]. Kariprazyna oraz jej czynne metabolity, demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna, są metabolizowane głównie przez CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP2D6[1]. Indukcja CYP3A4 przyspiesza eliminację kariprazyny i jej metabolitów, co może znacząco zmniejszyć całkowitą ekspozycję na lek[1]. Oba leki działają ponadto hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające może się sumować[1][2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- kontrola objawów psychotycznych i skuteczności leczenia przeciwpsychotycznego
- nasilenie senności i sedacji
- kontrola napadów padaczkowych przy zmianie leczenia przeciwpadaczkowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Fenobarbital niedawno odstawionykolejność włączenia · fenobarbital | inne zalecenie | Po odstawieniu fenobarbitalu indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo, a przy długim okresie półtrwania kariprazyny i jej metabolitów zmiany stężenia ujawniają się dopiero po kilku tygodniach. W tym okresie należy monitorować skuteczność i tolerancję kariprazyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
Alkohol przy tych lekach
Połączenie przeciwwskazaneFenobarbitala alkoholPacjent przyjmujący fenobarbital nie powinien spożywać alkoholu w żadnej ilości.Nie pij alkoholu w żadnej ilości przez cały czas przyjmowania leku, a jeśli trudno Ci z niego zrezygnować, powiedz o tym lekarzowi.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie pij alkoholu w żadnej ilości przez cały czas przyjmowania leku, a jeśli trudno Ci z niego zrezygnować, powiedz o tym lekarzowi.
Ten lek i alkohol razem bardzo silnie spowalniają pracę mózgu. Może to wywołać ciężką senność, splątanie, a nawet zatrzymanie oddechu. U osób starszych może też dojść do niebezpiecznego wychłodzenia organizmu. Regularne picie alkoholu dodatkowo osłabia działanie leku przeciw napadom padaczkowym.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- płytki, wolny lub nieregularny oddech
- splątanie, bełkotliwa mowa, chwiejny chód
- uczucie zimna i wychłodzenie ciała u osoby starszej
- nawrót lub nasilenie napadów padaczkowych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Pacjent przyjmujący fenobarbital nie powinien spożywać alkoholu w żadnej ilości. Fenobarbitalu nie należy stosować u osób z alkoholizmem ani w stanie ostrego zatrucia alkoholem.[1] Długi okres działania fenobarbitalu sprawia, że zachowanie odstępu czasowego między dawką leku a alkoholem nie zmniejsza ryzyka. U pacjenta z uzależnieniem od alkoholu lekarz powinien rozważyć inny lek przeciwpadaczkowy lub uspokajający.
Skutek kliniczny
Połączenie może prowadzić do nadmiernej senności, zaburzeń koordynacji, splątania, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu, zwłaszcza po większej ilości alkoholu. U osób starszych interakcja może doprowadzić do hipotermii. U osób przewlekle pijących alkohol słabnie działanie przeciwpadaczkowe fenobarbitalu, a odstawienie alkoholu dodatkowo obniża próg drgawkowy.
Mechanizm
Fenobarbital i alkohol nasilają wzajemnie hamujące działanie na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ oba wzmacniają przekaźnictwo zależne od receptora GABA typu A. Alkohol nasila hamujące działanie fenobarbitalu na ośrodkowy układ nerwowy.[1] Charakterystyka produktu dawki 100 mg dodaje, że alkohol może zwiększać lub przedłużać działanie fenobarbitalu.[1] Jednorazowe spożycie alkoholu może dodatkowo hamować metabolizm fenobarbitalu w wątrobie, a długotrwałe picie indukuje enzymy wątrobowe i może obniżać stężenie leku we krwi. Charakterystyki obu dawek fenobarbitalu wymieniają alkoholizm oraz ostre zatrucie środkami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy wśród przeciwwskazań.[1]
Metabolizm i transportery
- Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[2]
Monitorować
- stopień sedacji i stan świadomości
- częstość i głębokość oddechów
- temperatura ciała u osób starszych
- kontrola napadów padaczkowych
- stężenie fenobarbitalu we krwi u osób przewlekle pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub alkoholizmczas leczenia · pacjent | interakcja nie dotyczy | Alkoholizm jest przeciwwskazaniem do stosowania fenobarbitalu. Przewlekłe picie indukuje enzymy wątrobowe, co może obniżać stężenie fenobarbitalu i pogarszać kontrolę napadów. |
| Ostre upojenie alkoholoweilość alkoholu · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ostre zatrucie środkami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy jest przeciwwskazaniem do podania fenobarbitalu. Ryzyko depresji oddechowej i śpiączki jest wtedy największe. |
| Osoba starszawiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych połączenie może dodatkowo wywołać hipotermię, a nasilona sedacja zwiększa ryzyko upadków. |
| Zachowanie odstępu między lekiem a alkoholemodstep · pacjent | inne zalecenie | Fenobarbital działa długo, dlatego rozdzielenie w czasie dawki leku i spożycia alkoholu nie eliminuje interakcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaKariprazynaa alkoholPodczas stosowania kariprazyny należy unikać spożywania alkoholu Jeśli pacjent mimo to pije alkohol, należy poinformować go o ryzyku nasilonej senności i zawrotów głowy, odradzić prowadzenie pojazdów oraz obsługę maszyn po spożyciu alkoholu i zalecić powolne wstawanie z pozycji leżącej lub siedzącej.Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem lub farmaceutą.
Ten lek i alkohol działają na mózg w podobny sposób, dlatego razem mogą wywołać silną senność, zawroty głowy i problemy z równowagą. Zwiększa to ryzyko upadków i wypadków. Alkohol może też pogorszyć objawy choroby, na którą bierzesz lek. Lek długo utrzymuje się w organizmie, więc pominięcie tabletki przed piciem nie chroni przed tą interakcją.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy albo omdlenie przy wstawaniu
- zaburzenia równowagi i upadki
- splątanie lub spowolnienie
- nawrót lub nasilenie objawów choroby
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Podczas stosowania kariprazyny należy unikać spożywania alkoholu[1] Jeśli pacjent mimo to pije alkohol, należy poinformować go o ryzyku nasilonej senności i zawrotów głowy, odradzić prowadzenie pojazdów oraz obsługę maszyn po spożyciu alkoholu i zalecić powolne wstawanie z pozycji leżącej lub siedzącej. U pacjentów nadużywających alkoholu warto zasugerować konsultację z lekarzem prowadzącym, ponieważ alkohol może pogarszać kontrolę choroby podstawowej.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji, a w konsekwencji większe ryzyko upadków, urazów i wypadków komunikacyjnych. Możliwe jest także nasilenie niedociśnienia ortostatycznego. Alkohol może pogarszać przebieg schizofrenii i zaburzeń nastroju, zwiększać ryzyko nawrotu objawów psychotycznych oraz utrudniać regularne przyjmowanie leku, co pośrednio osłabia skuteczność leczenia.
Mechanizm
Kariprazyna i alkohol sumują swoje działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy, co może nasilać senność, zawroty głowy, spowolnienie psychoruchowe i zaburzenia koordynacji. Charakterystyka produktu kariprazyny zaleca ostrożność przy łączeniu leku z innymi substancjami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy i z alkoholem[1] Działanie rozszerzające naczynia krwionośne, typowe dla alkoholu, może dodatkowo nasilać spadki ciśnienia tętniczego przy zmianie pozycji ciała, które występują u części osób przyjmujących leki przeciwpsychotyczne. Kariprazyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 z niewielkim udziałem CYP2D6[1] Etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem tych szlaków, dlatego nie należy oczekiwać klinicznie znaczącej interakcji farmakokinetycznej. Czynne metabolity kariprazyny mają długie okresy półtrwania[1] Oznacza to, że lek pozostaje w organizmie przez wiele dni i przerwa w jego przyjmowaniu przed wypiciem alkoholu nie chroni przed interakcją.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nadmierna senność i spowolnienie psychoruchowe
- zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne
- upadki i urazy, zwłaszcza u osób starszych
- nasilenie objawów psychotycznych lub zaburzeń nastroju
- regularność przyjmowania leku
Kiedy ocena się zmienia
| Duża ilość alkoholu jednorazowo (upicie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Spożycie dużej ilości alkoholu znacząco nasila depresję ośrodkowego układu nerwowego, ryzyko upadków, urazów i niedociśnienia oraz utrudnia ocenę stanu psychicznego pacjenta. |
| Regularne lub nałogowe picie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe picie alkoholu pogarsza przebieg schizofrenii i zaburzeń nastroju, zwiększa ryzyko nawrotów i nieregularnego przyjmowania leku. Wskazana konsultacja z lekarzem prowadzącym. |
| Wiek podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie się działania sedatywnego i hipotensyjnego szczególnie zwiększa ryzyko upadków i złamań. |
| Początek leczenia lub zwiększanie dawkidawka · alkohol | ryzyko rośnie | Na początku leczenia i po zmianie dawki działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są trudniejsze do przewidzenia, a pełne stężenie leku ustala się powoli z uwagi na długie okresy półtrwania metabolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
Inne interakcje tych leków 446
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ KariprazynaNie łączy się kariprazyny z zielem dziurawca w żadnej postaci.Nie przyjmuj żadnych preparatów z dziurawcem, a jeśli już je stosujesz, odstaw je i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj żadnych preparatów z dziurawcem, a jeśli już je stosujesz, odstaw je i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Dziurawca nie łączy się z kariprazyną. Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej usuwa kariprazynę, przez co lek może przestać działać i objawy choroby mogą wrócić. Dotyczy to także herbatek i kropli z dziurawcem na trawienie lub nastrój. Po odstawieniu dziurawca działanie leku zmienia się powoli, przez kilka tygodni.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokoju, bezsenności, podejrzliwości, gonitwy myśli
- silny niepokój ruchowy, trudność z usiedzeniem w miejscu
- drżenie lub sztywność mięśni po odstawieniu dziurawca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się kariprazyny z zielem dziurawca w żadnej postaci.[1] Pacjent leczony kariprazyną nie powinien rozpoczynać stosowania preparatów z dziurawcem. Jeśli pacjent już przyjmuje oba preparaty, należy odstawić dziurawiec i przez kilka tygodni obserwować odpowiedź na leczenie oraz tolerancję kariprazyny, ponieważ zmiany ekspozycji ujawniają się z opóźnieniem.[1] Gdy powodem przyjmowania dziurawca jest obniżony nastrój, decyzję o dalszym leczeniu podejmuje lekarz prowadzący.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia kariprazyny i jej czynnych metabolitów grozi utratą skuteczności przeciwpsychotycznej, a w konsekwencji nawrotem lub zaostrzeniem objawów schizofrenii albo choroby afektywnej dwubiegunowej. Po odstawieniu dziurawca u pacjenta przyjmującego oba preparaty ekspozycja na kariprazynę stopniowo rośnie, co może nasilić działania niepożądane. Ze względu na długie okresy półtrwania czynnych metabolitów zmiany stężenia ujawniają się dopiero po kilku tygodniach.[1]
Mechanizm
Kariprazyna i jej główne czynne metabolity, demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna, są metabolizowane głównie przez CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP2D6.[1] Ziele dziurawca indukuje CYP3A4, co przyspiesza metabolizm kariprazyny i może znacząco zmniejszyć całkowitą ekspozycję na lek i jego czynne metabolity.[1] Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie innych leków.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- nawrót lub nasilenie objawów psychotycznych albo maniakalnych przez kilka tygodni po wspólnym stosowaniu
- działania niepożądane kariprazyny, zwłaszcza akatyzja i objawy pozapiramidowe, przez kilka tygodni po odstawieniu dziurawca
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie dziurawca u pacjenta przyjmującego już kariprazynękolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca ekspozycja na kariprazynę narasta stopniowo przez kilka tygodni, dlatego w tym okresie należy monitorować tolerancję i działania niepożądane, a w razie potrzeby lekarz koryguje dawkę kariprazyny. |
| Płyn doustny zawierający etanolpostać · dziurawiec | ryzyko rośnie | Płynne preparaty z dziurawcem mogą zawierać etanol, a kariprazynę stosuje się ostrożnie z alkoholem ze względu na sumowanie działania na ośrodkowy układ nerwowy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
Połączenie przeciwwskazaneEnzalutamid+ KariprazynaKariprazyny nie łączy się z enzalutamidem.Nie przerywaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który może zmienić lek przeciwpsychotyczny na bezpieczniejszy.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który może zmienić lek przeciwpsychotyczny na bezpieczniejszy.
Enzalutamid przyspiesza rozkład kariprazyny w organizmie. Kariprazyna może wtedy działać dużo słabiej i objawy choroby psychicznej mogą wrócić. Tych leków nie stosuje się razem, a efekt enzalutamidu może się utrzymywać nawet przez miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawrót lub nasilenie omamów, urojeń albo podejrzliwości
- narastający niepokój, bezsenność lub rozdrażnienie
- wyraźne pogorszenie nastroju lub zachowania zauważone przez bliskich
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kariprazyny nie łączy się z enzalutamidem[1]. Przy konieczności leczenia enzalutamidem należy we współpracy z psychiatrą zmienić lek przeciwpsychotyczny na taki, którego eliminacja nie zależy od CYP3A4, i zaplanować zmianę przed włączeniem enzalutamidu. Po odstawieniu enzalutamidu jego wpływ na enzymy może się utrzymywać przez miesiąc lub dłużej, więc w tym okresie kariprazyna nadal może działać słabiej[2].
Skutek kliniczny
Spodziewane jest znaczące obniżenie stężenia kariprazyny i jej czynnych metabolitów, co grozi utratą skuteczności przeciwpsychotycznej i nawrotem objawów psychozy[1]. Pełne działanie indukujące enzalutamidu rozwija się w ciągu około miesiąca od rozpoczęcia leczenia i może się utrzymywać przez miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu[2].
Mechanizm
Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i zmniejsza AUC midazolamu, wzorcowego substratu tego enzymu, o 86%[2]. Kariprazyna oraz jej czynne metabolity, demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna, są metabolizowane głównie przez CYP3A4 z niewielkim udziałem CYP2D6[1]. Silne i umiarkowane induktory CYP3A4 mogą znacząco zmniejszyć całkowitą ekspozycję na kariprazynę, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Enzalutamid: inhibitor OAT3[5], słaby inhibitor P-gp[5], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP2C19[3], umiarkowany induktor CYP2C9[3], silny induktor CYP3A4[3], induktor UGT1A1[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Kariprazyna: inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- kontrola objawów psychotycznych i ryzyka nawrotu po włączeniu lub odstawieniu enzalutamidu
- ocena skuteczności i tolerancji nowego leku przeciwpsychotycznego po zamianie
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Enzalutamid odstawiony, kariprazyna planowanakolejność włączenia · enzalutamid | inne zalecenie | Wpływ indukujący enzalutamidu może się utrzymywać przez miesiąc lub dłużej po zakończeniu leczenia, dlatego kariprazyny nie należy włączać od razu, a w tym okresie trzeba się liczyć z jej słabszym działaniem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
Połączenie przeciwwskazaneEslikarbazepina+ KariprazynaNie łącz eslikarbazepiny z kariprazyną.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, aby zmienił leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, aby zmienił leczenie.
Eslikarbazepina, lek przeciwpadaczkowy, może przyspieszać usuwanie kariprazyny z organizmu. Kariprazyna działa wtedy słabiej i objawy choroby mogą wrócić. Oba leki mogą też powodować senność i zawroty głowy. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokój, omamy, podejrzliwość, zmiany nastroju
- silna senność
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz eslikarbazepiny z kariprazyną. Połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ kariprazyny nie stosuje się z umiarkowanymi ani silnymi induktorami CYP3A4[1]. Gdy pacjent wymaga leczenia przeciwpadaczkowego i przeciwpsychotycznego, zamień eslikarbazepinę na lek przeciwpadaczkowy bez działania indukującego CYP3A4 albo kariprazynę na inny lek przeciwpsychotyczny z uwzględnieniem jego własnych interakcji. Po odstawieniu lub zmianie dawki eslikarbazepiny nowy poziom aktywności enzymów ustala się po 2–3 tygodniach[2]. Zmiany ekspozycji na kariprazynę odzwierciedlają się w stężeniu w osoczu dopiero po kilku tygodniach, dlatego przez kilka tygodni monitoruj odpowiedź na leczenie i tolerancję[1].
Skutek kliniczny
Spadek ekspozycji na kariprazynę i jej czynne metabolity może prowadzić do utraty skuteczności i nawrotu objawów psychotycznych lub zaostrzenia choroby afektywnej. Po odstawieniu eslikarbazepiny ekspozycja na kariprazynę stopniowo rośnie, co grozi nasileniem jej działań niepożądanych. Możliwe jest też nasilenie senności i zawrotów głowy.
Mechanizm
Kariprazyna oraz jej czynne metabolity, demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna, są metabolizowane głównie przez CYP3A4[1]. Eslikarbazepina in vivo pobudza metabolizm leków usuwanych głównie przez CYP3A4 – zmniejsza ogólne narażenie na symwastatynę średnio o 50% przy dawce 800 mg na dobę oraz na lewonorgestrel i etynyloestradiol o 37% i 42% przy dawce 1200 mg na dobę[2]. Taki stopień indukcji odpowiada umiarkowanemu induktorowi CYP3A4, mimo że in vitro eslikarbazepina jest słabym induktorem. Kariprazyny nie łączy się z silnymi ani umiarkowanymi induktorami CYP3A4, bo mogą one znacząco zmniejszyć całkowitą ekspozycję na kariprazynę[1]. Dodatkowo oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, co może sumować działanie sedatywne i zawroty głowy.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- kontrola objawów psychotycznych lub afektywnych – ryzyko utraty skuteczności kariprazyny
- działania niepożądane kariprazyny przez kilka tygodni po odstawieniu eslikarbazepiny
- senność i zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie eslikarbazepiny u pacjenta przyjmującego kariprazynękolejność włączenia · eslikarbazepina | inne zalecenie | Po odstawieniu eslikarbazepiny indukcja CYP3A4 wygasa w ciągu 2–3 tygodni, a ekspozycja na kariprazynę rośnie stopniowo przez kilka tygodni. Jeśli dawkę kariprazyny zwiększano w czasie skojarzenia, obserwuj tolerancję i w razie potrzeby zmniejsz dawkę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zebinix 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zebinix-100313316/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zebinix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zebinix-100313316/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ NimodypinaDoustnej nimodypiny nie łączy się z fenobarbitalem.Nie przyjmuj tych leków razem i przed kolejną dawką skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj fenobarbitalu samodzielnie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i przed kolejną dawką skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj fenobarbitalu samodzielnie.
Fenobarbital przyspiesza rozkładanie nimodypiny w organizmie. Przez to nimodypina przyjmowana w tabletkach może działać dużo słabiej albo wcale nie chronić mózgu. Te leki mogą też razem zbyt mocno obniżać ciśnienie. Tych leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilony lub nowy ból głowy
- osłabienie albo drętwienie ręki, nogi lub połowy twarzy
- zaburzenia mowy, splątanie lub senność większa niż zwykle
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Doustnej nimodypiny nie łączy się z fenobarbitalem.[1] Jeśli nimodypina jest niezbędna, należy z lekarzem prowadzącym rozważyć zamianę fenobarbitalu na lek przeciwpadaczkowy nieindukujący enzymów wątrobowych albo zastosowanie innej drogi podania nimodypiny pod kontrolą szpitalną. Działanie indukujące fenobarbitalu wygasa stopniowo po jego odstawieniu, dlatego samo przerwanie leczenia nie przywraca od razu pełnej skuteczności nimodypiny.
Skutek kliniczny
Skuteczność doustnej nimodypiny może być znacznie zmniejszona, co u chorego po krwotoku podpajęczynówkowym oznacza utratę ochrony przed niedokrwiennymi ubytkami neurologicznymi wywołanymi skurczem naczyń mózgowych.[1] Jednocześnie możliwe jest nasilenie spadków ciśnienia tętniczego.[2]
Mechanizm
Fenobarbital indukuje mikrosomalne enzymy wątroby, w tym CYP3A4, przez co przyspiesza metabolizm wielu leków i osłabia ich działanie.[2] Nimodypina jest metabolizowana przez CYP3A4 w wątrobie i błonie śluzowej jelita, więc leki zwiększające aktywność tego enzymu nasilają efekt pierwszego przejścia i klirens nimodypiny.[1] Wcześniejsze długotrwałe stosowanie fenobarbitalu znacząco zmniejsza biodostępność nimodypiny podawanej doustnie.[1] Dodatkowo fenobarbital może nasilać hipotensyjne działanie antagonistów kanałów wapniowych.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stan neurologiczny i objawy niedokrwienia mózgu (skuteczność nimodypiny)
- ciśnienie tętnicze
- kontrola napadów padaczkowych przy zmianie leczenia przeciwpadaczkowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · nimodypina | inne zalecenie | Przeciwwskazanie dotyczy nimodypiny podawanej doustnie, u której indukcja przede wszystkim nasila efekt pierwszego przejścia. Przy wlewie dożylnym efekt pierwszego przejścia nie występuje, ale przyspieszony klirens nadal może osłabiać działanie, dlatego wymagane jest ścisłe monitorowanie stanu neurologicznego i ciśnienia w warunkach szpitalnych. |
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · fenobarbital | ryzyko rośnie | Największe zmniejszenie biodostępności nimodypiny opisano po wcześniejszym długotrwałym stosowaniu fenobarbitalu, gdy indukcja enzymatyczna jest w pełni rozwinięta. Indukcja wygasa stopniowo także po odstawieniu fenobarbitalu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nimotop S 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nimotop-s-100047470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nimotop S. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nimotop-s-100047470/
Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ LurazydonNie łączy się lurazydonu z fenobarbitalem.Jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany leczenia i nie odstawiaj samodzielnie fenobarbitalu ani lurazydonu.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany leczenia i nie odstawiaj samodzielnie fenobarbitalu ani lurazydonu.
Fenobarbital sprawia, że organizm bardzo szybko pozbywa się lurazydonu. Lurazydon może wtedy przestać działać i objawy choroby, na którą go przyjmujesz, mogą wrócić. Oba leki mogą też razem nasilać senność. Tych leków nie należy przyjmować jednocześnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokój, lęk, słyszenie głosów, podejrzliwość
- pogorszenie nastroju lub myśli samobójcze
- silna senność, spowolnienie, trudności z koncentracją
- napad padaczkowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łączy się lurazydonu z fenobarbitalem.[1][2][3] Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwpadaczkowego lub uspokajającego, należy wybrać lek niebędący induktorem CYP3A4 albo zmienić lek przeciwpsychotyczny po konsultacji z lekarzem prowadzącym. Fenobarbitalu nie odstawia się nagle ze względu na ryzyko napadów padaczkowych i zespołu odstawiennego, a po jego odstawieniu indukcja enzymów wygasa stopniowo, dlatego przez kolejne tygodnie trzeba obserwować skuteczność i tolerancję lurazydonu.
Skutek kliniczny
Stężenie lurazydonu i jego aktywnego metabolitu spada do wartości prawdopodobnie nieskutecznych, co grozi utratą kontroli objawów schizofrenii lub depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej, w tym nawrotem psychozy. Dodatkowo możliwe jest nasilenie senności i spowolnienia psychoruchowego.
Mechanizm
Fenobarbital jest silnym induktorem CYP3A4 i przyspiesza metabolizm wielu leków.[4] Lurazydon i jego aktywny metabolit ID-14283 są metabolizowane głównie przez CYP3A4, dlatego indukcja tego enzymu silnie zmniejsza ekspozycję na oba związki.[1] Po podaniu lurazydonu z silnym induktorem CYP3A4 ryfampicyną ekspozycja na lurazydon zmniejszyła się 6-krotnie.[1] Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, co może sumować się w postaci nadmiernej sedacji.[4][1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- skuteczność lurazydonu – nasilenie objawów psychotycznych lub depresyjnych
- nadmierna senność i spowolnienie
- kontrola napadów padaczkowych przy zmianie lub odstawianiu fenobarbitalu
- działania niepożądane lurazydonu w tygodniach po odstawieniu fenobarbitalu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Fenobarbital dołączony do stabilnego leczenia lurazydonemkolejność włączenia · fenobarbital | inne zalecenie | Dołączenie fenobarbitalu u pacjenta ustabilizowanego na lurazydonie grozi stopniową utratą skuteczności i nawrotem choroby w ciągu kolejnych dni do tygodni, w miarę narastania indukcji enzymatycznej. Należy wybrać inny lek przeciwpadaczkowy lub uspokajający. |
| Odstawienie fenobarbitalu przy kontynuacji lurazydonukolejność włączenia · fenobarbital | inne zalecenie | Po odstawieniu fenobarbitalu indukcja wygasa stopniowo, a ekspozycja na lurazydon rośnie. Jeśli dawkę lurazydonu zwiększano, aby skompensować indukcję, w kolejnych tygodniach należy obserwować działania niepożądane i rozważyć jej korektę. Fenobarbital odstawia się stopniowo. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Latuda 37 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/latuda-100209033/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurasidone Teva 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurasidone-teva-100482873/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
Połączenie przeciwwskazaneFenytoina+ KariprazynaKariprazyny nie łączy się z fenytoiną ani z innymi silnymi lub umiarkowanymi induktorami CYP3A4.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał kariprazynę lub fenytoinę, żeby zamienił jeden z nich.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał kariprazynę lub fenytoinę, żeby zamienił jeden z nich.
Fenytoina sprawia, że organizm znacznie szybciej usuwa kariprazynę. Przez to kariprazyna może przestać działać i objawy choroby mogą wrócić. Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokoju, podejrzliwości, słyszenia głosów
- pogorszenie nastroju lub snu
- silna senność lub zawroty głowy
- napady drgawkowe przy zmianie leku przeciwpadaczkowego
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kariprazyny nie łączy się z fenytoiną ani z innymi silnymi lub umiarkowanymi induktorami CYP3A4[1]. Należy zamienić jeden z leków – lek przeciwpadaczkowy na taki, który nie indukuje CYP3A4, albo kariprazynę na lek przeciwpsychotyczny o innej drodze eliminacji. Zmianę leku przeciwpadaczkowego prowadzi neurolog, a zmianę leczenia przeciwpsychotycznego psychiatra, przy czym trzeba pamiętać, że skutki indukcji i jej wygasania ujawniają się stopniowo z powodu długich okresów półtrwania kariprazyny i jej metabolitów[1].
Skutek kliniczny
Ekspozycja na kariprazynę może się zmniejszyć na tyle, że lek przestanie działać, a u pacjenta nastąpi nawrót objawów psychotycznych lub zaburzeń nastroju[1]. Po odstawieniu fenytoiny indukcja enzymów stopniowo wygasa i stężenie kariprazyny wzrasta, co może nasilić jej działania niepożądane.
Mechanizm
Fenytoina jest induktorem CYP3A4, czyli głównego enzymu, który metabolizuje kariprazynę oraz jej czynne metabolity, demetylokariprazynę i didemetylokariprazynę[1]. Przyspieszony metabolizm znacząco zmniejsza całkowitą ekspozycję na kariprazynę[1]. Oba leki działają też na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego kariprazynę łączy się z takimi lekami ostrożnie[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy psychotyczne i nastrój (utrata skuteczności kariprazyny)
- działania niepożądane kariprazyny przez kilka tygodni po odstawieniu fenytoiny
- kontrola napadów i stężenie fenytoiny w surowicy przy zmianie leczenia przeciwpadaczkowego
- nadmierna senność i zaburzenia koordynacji
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie fenytoiny u pacjenta przyjmującego kariprazynękolejność włączenia · fenytoina | inne zalecenie | Po odstawieniu fenytoiny indukcja CYP3A4 stopniowo wygasa i ekspozycja na kariprazynę rośnie. Z powodu długich okresów półtrwania kariprazyny i jej czynnych metabolitów pełny efekt zmiany ujawnia się dopiero po kilku tygodniach, dlatego w tym czasie należy obserwować tolerancję leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
Połączenie przeciwwskazaneItrakonazol+ KariprazynaKariprazyny nie łączy się z itrakonazolem.Nie przyjmuj itrakonazolu razem z kariprazyną i zanim zaczniesz leczenie grzybicy, powiedz lekarzowi albo farmaceucie, że bierzesz kariprazynę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj itrakonazolu razem z kariprazyną i zanim zaczniesz leczenie grzybicy, powiedz lekarzowi albo farmaceucie, że bierzesz kariprazynę.
Itrakonazol, lek na grzybicę, mocno spowalnia usuwanie kariprazyny z organizmu. Kariprazyna gromadzi się wtedy we krwi i jej działania niepożądane mogą się nasilać z dnia na dzień. Tych leków nie wolno przyjmować razem. Itrakonazol działa jeszcze do 2 tygodni po ostatniej kapsułce, a kariprazyna nawet kilka tygodni po odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój ruchowy i trudność w usiedzeniu w miejscu
- drżenie, sztywność mięśni lub mimowolne ruchy
- nadmierna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Kariprazyny nie łączy się z itrakonazolem.[1] Gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, należy wybrać lek przeciwgrzybiczy niebędący silnym inhibitorem CYP3A4 albo, w porozumieniu z psychiatrą, lek przeciwpsychotyczny niezależny od CYP3A4. Po zakończeniu terapii itrakonazolem jego stężenie spada do prawie nieoznaczalnego dopiero w ciągu 7–14 dni, a u chorych z marskością wątroby jeszcze wolniej, dlatego kariprazynę włącza się najwcześniej po 2 tygodniach od ostatniej dawki itrakonazolu.[2] Ze względu na długie okresy półtrwania metabolitów kariprazyny ich stężenie utrzymuje się przez kilka tygodni po odstawieniu leku, co trzeba uwzględnić przy planowaniu itrakonazolu po przerwaniu kariprazyny.[1]
Skutek kliniczny
Zwiększona i narastająca w czasie ekspozycja na kariprazynę i jej czynne metabolity nasila działania niepożądane leku przeciwpsychotycznego, zwłaszcza akatyzję, objawy pozapiramidowe, sedację i niedociśnienie ortostatyczne. Kumulacja metabolitów sprawia, że objawy mogą narastać stopniowo przez wiele dni i utrzymywać się długo po odstawieniu itrakonazolu.
Mechanizm
Itrakonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4 i glikoproteiny P.[2] Kariprazyna oraz jej czynne metabolity, demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna, są metabolizowane głównie przez CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP2D6.[1] Ketokonazol, inny silny inhibitor CYP3A4, dwukrotnie zwiększał całkowitą ekspozycję na kariprazynę już po 4 dniach jednoczesnego podawania, a przy dłuższym leczeniu należy oczekiwać dalszego wzrostu ze względu na długie okresy półtrwania czynnych metabolitów.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- akatyzja i objawy pozapiramidowe
- nadmierna senność
- ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej
- stan psychiczny przy zmianie leku przeciwpsychotycznego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od ostatniej dawki itrakonazoluitrakonazol | inne zalecenie | Stężenie itrakonazolu spada do prawie nieoznaczalnego w ciągu 7–14 dni od odstawienia, wolniej w marskości wątroby, dlatego kariprazynę można włączyć najwcześniej po 2 tygodniach. |
| Itrakonazol po odstawieniu kariprazynykolejność włączenia · kariprazyna | inne zalecenie | Czynne metabolity kariprazyny mają długie okresy półtrwania i ich stężenie zmienia się dopiero po kilku tygodniach, więc samo odstawienie kariprazyny tuż przed itrakonazolem nie usuwa ryzyka interakcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trioxal 100 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trioxal-100122527/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trioxal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trioxal-100122527/
Połączenie przeciwwskazaneKarbamazepina+ KariprazynaNie łącz kariprazyny z karbamazepiną – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Karbamazepina sprawia, że organizm szybciej usuwa kariprazynę, przez co kariprazyna może przestać działać. Z tego powodu tych dwóch leków nie stosuje się razem. Gdy karbamazepina zostanie odstawiona, stężenie kariprazyny powoli rośnie przez kilka tygodni i mogą nasilić się jej działania niepożądane. Oba leki mogą też razem powodować większą senność.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokoju, lęku, omamów lub podejrzliwości
- wewnętrzny niepokój i trudność w usiedzeniu w miejscu
- drżenie lub sztywność mięśni
- silna senność lub zawroty głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz kariprazyny z karbamazepiną – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Należy wybrać inny lek przeciwpsychotyczny albo zastąpić karbamazepinę lekiem przeciwpadaczkowym lub normotymicznym, który nie indukuje CYP3A4, zależnie od wskazania. Jeżeli karbamazepina zostaje odstawiona, aby włączyć kariprazynę, trzeba uwzględnić, że indukcja enzymów ustępuje stopniowo, a odstawienie karbamazepiny u chorego z padaczką wymaga zabezpieczenia innym lekiem przeciwpadaczkowym. Jeżeli pacjent już przyjmuje oba leki, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym, a nie przerywać samodzielnie żadnego z nich.
Skutek kliniczny
Główny skutek to utrata skuteczności kariprazyny i ryzyko nawrotu lub zaostrzenia objawów psychotycznych albo epizodu afektywnego. Po odstawieniu karbamazepiny indukcja stopniowo ustępuje, a ekspozycja na kariprazynę rośnie, co może nasilić jej działania niepożądane, zwłaszcza że długi okres półtrwania metabolitów sprawia, że zmiany ujawniają się z opóźnieniem kilku tygodni.[1] Możliwe jest też nasilenie senności i zawrotów głowy w wyniku sumowania działania na OUN.
Mechanizm
Karbamazepina silnie indukuje CYP3A4, a kariprazyna i jej czynne metabolity – demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna – są metabolizowane głównie przez ten izoenzym, z niewielkim udziałem CYP2D6.[1] Indukcja przyspiesza eliminację kariprazyny i znacząco zmniejsza całkowitą ekspozycję na lek.[1] Karbamazepina zmniejsza stężenie wielu leków przeciwpsychotycznych metabolizowanych przez cytochrom P-450.[2] Dodatkowo oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie depresyjne na OUN może się sumować.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- kontrola objawów psychotycznych i afektywnych pod kątem nawrotu przy jednoczesnym stosowaniu
- obserwacja w kierunku akatyzji, objawów pozapiramidowych i nadmiernej senności przez kilka tygodni po odstawieniu karbamazepiny
- kontrola napadów padaczkowych przy zamianie karbamazepiny na inny lek przeciwpadaczkowy
Bezpieczniejsze alternatywy
lamotryginalewetiracetamkwas walproinowylitamisulpryd
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie karbamazepiny u pacjenta przyjmującego kariprazynękolejność włączenia · karbamazepina | inne zalecenie | Po odstawieniu karbamazepiny indukcja CYP3A4 ustępuje stopniowo, a ekspozycja na kariprazynę i jej długo działające metabolity rośnie przez kilka tygodni. Należy w tym okresie obserwować pacjenta pod kątem działań niepożądanych kariprazyny i w razie potrzeby zmodyfikować jej dawkę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Finlepsin 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/finlepsin-100116679/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Finlepsin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/finlepsin-100116679/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.