Interakcje / Fenylobutazon / Fenylobutazon i irynotekan
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego irynotekanem.
Nie używaj tej maści w czasie chemioterapii i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie, czym możesz ją bezpiecznie zastąpić.
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ IrynotekanNie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego irynotekanem.Nie używaj tej maści w czasie chemioterapii i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie, czym możesz ją bezpiecznie zastąpić.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj tej maści w czasie chemioterapii i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie, czym możesz ją bezpiecznie zastąpić.
Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować w czasie chemioterapii irynotekanem. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki chroniące przed zakażeniami i krwawieniem. Razem zwiększają też ryzyko krwawienia z żołądka i jelit.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienie z dziąseł i nosa
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- nasilona biegunka
- owrzodzenia w jamie ustnej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego irynotekanem[1]. Maść należy odstawić na cały okres chemioterapii, a w razie potrzeby leczenia bólu lub stanu zapalnego wybrać inny lek miejscowy po konsultacji z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie neutropenii i małopłytkowości z ryzykiem ciężkich zakażeń i krwawień. Możliwe nasilenie uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego z krwawieniem.
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami i innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Irynotekan jest lekiem cytotoksycznym, którego głównymi działaniami niepożądanymi są mielosupresja i biegunka, a ciężka niewydolność szpiku kostnego wyklucza jego stosowanie[2]. Fenylobutazon sam może uszkadzać szpik, dlatego oba leki sumują działanie mielotoksyczne. Podczas stosowania maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po stosowaniu ogólnym fenylobutazonu[1]. Dodatkowo fenylobutazon jako lek przeciwzapalny zwiększa ryzyko krwawień i uszkodzenia przewodu pokarmowego[1], co nakłada się na toksyczność jelitową irynotekanu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (liczba neutrofilów i płytek)
- objawy zakażenia i gorączka
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego
- nasilenie biegunki
Bezpieczniejsze alternatywy
diklofenak do stosowania na skóręibuprofen do stosowania na skórę
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Stosowanie maści z fenylobutazonem dłużej niż 7 dni może prowadzić do interakcji jak po podaniu ogólnym, co dodatkowo zwiększa ryzyko sumowania toksyczności z irynotekanem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Irinotecan Kabi 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/irinotecan-kabi-100215252/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Irinotecan Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/irinotecan-kabi-100215252/
Alkohol przy tych lekach
Fenylobutazon a alkohol: brak opisu w bazie.
Irynotekan a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 334
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ IrynotekanPołączenie jest przeciwwskazane – w czasie leczenia irynotekanem nie stosuje się żadnych preparatów z zielem dziurawca.Nie stosuj żadnych produktów z dziurawcem w czasie chemioterapii irynotekanem, a jeśli przyjmowałeś je niedawno, powiedz o tym lekarzowi onkologowi.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj żadnych produktów z dziurawcem w czasie chemioterapii irynotekanem, a jeśli przyjmowałeś je niedawno, powiedz o tym lekarzowi onkologowi.
Dziurawiec osłabia działanie irynotekanu, czyli leku stosowanego w chemioterapii. Organizm szybciej usuwa lek, przez co chemioterapia może działać słabiej niż powinna. Nie poczujesz tego, więc nie zauważysz problemu na czas. Dziurawiec bywa też składnikiem herbatek i ziół na trawienie oraz suplementów.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- to połączenie zwykle nie daje żadnych objawów – osłabienie chemioterapii przebiega niezauważalnie, dlatego najważniejsze jest unikanie dziurawca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – w czasie leczenia irynotekanem nie stosuje się żadnych preparatów z zielem dziurawca.[1][2][3] Dotyczy to także herbatek, mieszanek ziołowych na trawienie i suplementów diety zawierających dziurawiec. Działanie indukujące utrzymuje się przez pewien czas po odstawieniu, dlatego pacjent, który przyjmował dziurawiec przed rozpoczęciem chemioterapii, powinien zgłosić to lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne. Zmiana dawki irynotekanu nie jest sposobem na obejście tej interakcji.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia SN-38 oznacza ryzyko osłabienia działania przeciwnowotworowego irynotekanu i niepowodzenia chemioterapii.[1] Skutek nie daje odczuwalnych objawów, dlatego może pozostać niezauważony do czasu oceny odpowiedzi na leczenie.
Mechanizm
Dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450 i przyspiesza metabolizm wielu leków.[4] Irynotekan jest metabolizowany między innymi przez CYP3A4, a silne induktory CYP3A4 i UGT1A1 zmniejszają ekspozycję na irynotekan, jego czynny metabolit SN-38 i glukuronid SN-38.[1] W badaniu farmakokinetycznym z udziałem 5 pacjentów, w którym irynotekan w dawce 350 mg/m² pc. podawano razem z zielem dziurawca w dawce 900 mg, stężenie SN-38 w osoczu zmniejszyło się o 42%.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- wywiad w kierunku stosowania ziół, herbatek i suplementów diety przed każdym cyklem chemioterapii
- przegląd składu wieloskładnikowych preparatów ziołowych pod kątem obecności ziela dziurawca
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Mieszanka ziołowa, herbatka lub suplement diety zawierające dziurawiecpostać · dziurawiec | inne zalecenie | Przeciwwskazanie obejmuje także preparaty wieloskładnikowe, w których dziurawiec jest jednym ze składników, w tym preparaty ziołowe na trawienie. Należy sprawdzić skład każdego produktu ziołowego stosowanego przez pacjenta. |
| Odstawienie dziurawca niedługo przed rozpoczęciem leczenia irynotekanemodstep · dziurawiec | inne zalecenie | Indukcja enzymów nie ustępuje natychmiast po odstawieniu dziurawca, dlatego niedawne jego stosowanie należy zgłosić lekarzowi prowadzącemu przed rozpoczęciem chemioterapii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Irinotecan Kabi 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/irinotecan-kabi-100215252/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Irinotecan Accord 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/irinotecan-accord-100341531/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Irinotecan SUN 1,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/irinotecan-sun-100411987/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Irinotecan Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/irinotecan-kabi-100215252/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ DeferypronPołączenie jest przeciwwskazane – u pacjenta leczonego deferypronem nie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści.Nie stosuj maści z fenylobutazonem, gdy przyjmujesz deferypron, i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj maści z fenylobutazonem, gdy przyjmujesz deferypron, i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy na skórę.
Maść z fenylobutazonem i deferypron, czyli lek usuwający nadmiar żelaza, mogą oba obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku tych krwinek. Dlatego tych leków nie wolno łączyć, nawet gdy fenylobutazon jest w maści.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub nietypowe zakażenia
- nagłe osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – u pacjenta leczonego deferypronem nie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści[1][2][3]. Do miejscowego leczenia bólu i stanu zapalnego wybierz inny lek przeciwzapalny stosowany na skórę. Jeśli pacjent już stosował oba leki, zaleć odstawienie fenylobutazonu i kontrolę morfologii krwi z rozmazem u lekarza prowadzącego leczenie chelatujące.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, które mogą prowadzić do zagrażających życiu zakażeń. Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu[3].
Mechanizm
Oba leki mogą uszkadzać szpik kostny i hamować wytwarzanie granulocytów. Deferypron wywołuje neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego nie łączy się go z innymi lekami, które mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę[1][2]. Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[3]. Fenylobutazon sam w sobie wiąże się z ryzykiem agranulocytozy i niedokrwistości aplastycznej, więc jego działanie toksyczne na szpik sumuje się z działaniem deferypronu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- objawy zakażenia: gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
ibuprofen (żel)diklofenak (żel)naproksen (żel)
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści z fenylobutazonem dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym. Ryzyko wchłonięcia rośnie także przy dużej powierzchni smarowania. |
| Maśćpostać · fenylobutazon | inne zalecenie | Postać miejscowa ogranicza, ale nie wyklucza ekspozycji ogólnej, dlatego połączenie pozostaje przeciwwskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ IbuprofenNie łącz ibuprofenu z fenylobutazonem stosowanym ogólnie ani z długotrwałym stosowaniem fenylobutazonu w maści.Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy, na przykład paracetamol.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy, na przykład paracetamol.
Maść z fenylobutazonem i ibuprofen należą do tej samej grupy leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Stosowane razem mogą podrażniać żołądek, powodować krwawienia z przewodu pokarmowego, szkodzić nerkom i wywoływać uczulenie. Ryzyko jest większe, gdy maść stosujesz dłużej niż tydzień albo na dużą powierzchnię skóry.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny ból brzucha lub zgaga
- wysypka, swędzenie, obrzęk twarzy lub duszność
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz ibuprofenu z fenylobutazonem stosowanym ogólnie ani z długotrwałym stosowaniem fenylobutazonu w maści. Należy unikać jednoczesnego stosowania dwóch lub więcej leków z grupy NLPZ[1]. Jeśli pacjent potrzebuje doustnego leku przeciwbólowego w trakcie leczenia maścią, rozważ paracetamol. Gdy krótkotrwałe łączenie maści z ibuprofenem jest nieuniknione, ogranicz czas stosowania maści do 7 dni, stosuj ją tylko na nieuszkodzoną skórę i obserwuj objawy krwawienia z przewodu pokarmowego oraz reakcji alergicznych[2].
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, pogorszenia czynności nerek oraz reakcji alergicznych. Ibuprofenu nie stosuje się jednocześnie z innymi lekami z grupy NLPZ[3]. Łączne stosowanie fenylobutazonu z innymi NLPZ może wywołać odczyny alergiczne i zwiększyć ryzyko innych działań niepożądanych[2].
Mechanizm
Fenylobutazon i ibuprofen są niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi i hamują cyklooksygenazę, więc ich działania niepożądane się sumują. Dotyczy to przede wszystkim uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, zaburzeń czynności płytek krwi i nerek oraz reakcji nadwrażliwości. Fenylobutazon w maści przy stosowaniu dłuższym niż 7 dni może działać ogólnoustrojowo i wchodzić w interakcje jak po podaniu doustnym[2].
Metabolizm i transportery
- Ibuprofen: substrat CYP2C9[4]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, ból w nadbrzuszu)
- reakcje alergiczne skórne i oddechowe
- czynność nerek u osób starszych, odwodnionych lub przyjmujących leki hipotensyjne i diuretyki
- czas stosowania maści z fenylobutazonem
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (maść na nieuszkodzoną skórę, do 7 dni)droga podania · fenylobutazon | ryzyko maleje | Krótkotrwałe stosowanie fenylobutazonu w maści na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry wiąże się z mniejszą ekspozycją ogólnoustrojową. Łączenie z ibuprofenem nadal wymaga ostrożności i obserwacji objawów ze strony przewodu pokarmowego oraz reakcji alergicznych. |
| czas leczenia ≥ 8 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu fenylobutazonu w maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym, więc połączenie z ibuprofenem traktuje się jak połączenie dwóch NLPZ podawanych ogólnie. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują krwawienia z przewodu pokarmowego i pogorszenie czynności nerek po NLPZ, zwłaszcza przy odwodnieniu i jednoczesnym stosowaniu leków hipotensyjnych lub diuretyków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ IndometacynaNie łączy się indometacyny z fenylobutazonem – należy wybrać jeden NLPZ.Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich zostawić albo czym go zastąpić.nieznanyrozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich zostawić albo czym go zastąpić.
Fenylobutazon i indometacyna to leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z tej samej grupy. Przyjmowane razem nie działają lepiej, a znacznie częściej wywołują działania niepożądane. Mogą uszkodzić żołądek i jelita, doprowadzić do krwawienia, zaszkodzić nerkom albo wywołać uczulenie. Dotyczy to także maści, zwłaszcza gdy stosujesz ją dłużej niż tydzień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub fusowate
- silny ból brzucha
- wysypka, swędzenie, obrzęk twarzy lub duszność
- wyraźnie mniej oddawanego moczu albo obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łączy się indometacyny z fenylobutazonem – należy wybrać jeden NLPZ[1]. Jeśli pacjent przyjmuje indometacynę doustnie, a potrzebuje leczenia miejscowego, lepiej sięgnąć po metodę niefarmakologiczną albo lek spoza grupy NLPZ. Gdy lekarz mimo to zdecyduje o krótkim miejscowym stosowaniu fenylobutazonu, maść stosuje się na możliwie małą powierzchnię nieuszkodzonej skóry i nie dłużej niż 7 dni[2].
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko owrzodzeń, krwawień i perforacji przewodu pokarmowego, uszkodzenia nerek oraz reakcji nadwrażliwości. Indometacyna hamuje agregację płytek krwi i wydłuża czas krwawienia, co nasila ryzyko krwawień przy dodaniu drugiego NLPZ[1]. Ryzyko rośnie dodatkowo przy jednoczesnym przyjmowaniu glikokortykosteroidów i spożywaniu alkoholu[2].
Mechanizm
Fenylobutazon i indometacyna to dwa niesteroidowe leki przeciwzapalne, które hamują syntezę prostaglandyn, więc ich działania niepożądane się sumują. Połączenie indometacyny z innymi NLPZ jest przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka działań niepożądanych[1]. Fenylobutazon stosowany razem z innymi NLPZ może wywołać odczyny alergiczne i zwiększyć ryzyko innych działań niepożądanych[2]. Fenylobutazon w postaci maści stosowany dłużej niż 7 dni może wchodzić w interakcje jak przy podaniu ogólnym[2].
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, ból w nadbrzuszu)
- czynność nerek
- reakcje alergiczne i skórne
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · fenylobutazon | inne zalecenie | Przy stosowaniu fenylobutazonu na skórę narażenie ogólnoustrojowe jest mniejsze niż przy podaniu ogólnym, ale przeciwwskazanie łączenia indometacyny z innymi NLPZ nadal obowiązuje. Maści nie stosuje się na uszkodzoną skórę ani u dzieci poniżej 14 roku życia. |
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści z fenylobutazonem dłużej niż 7 dni interakcje są takie jak po podaniu ogólnym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Metindol Retard 75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metindol-retard-100043377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ PiroksykamPiroksykamu nie łączy się z innymi lekami z grupy NLPZ, także stosowanymi miejscowo.Nie łącz tych leków i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz bezpiecznie złagodzić ból.nieznanyrozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz bezpiecznie złagodzić ból.
Oba leki należą do tej samej grupy leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Stosowane razem nie działają lepiej, a mogą łatwiej uszkodzić żołądek, wywołać krwawienie, zaszkodzić nerkom albo spowodować uczulenie. Dotyczy to także maści, zwłaszcza gdy używasz jej dłużej niż tydzień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub fusowate
- silny ból brzucha
- wysypka, swędzenie, obrzęk twarzy
- wyraźnie mniej oddawanego moczu lub obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Piroksykamu nie łączy się z innymi lekami z grupy NLPZ, także stosowanymi miejscowo.[1][2] Pacjent przyjmujący piroksykam nie powinien stosować maści z fenylobutazonem. Jeśli doustny piroksykam nie wystarcza na dolegliwość miejscową, należy rozważyć metody niefarmakologiczne albo konsultację z lekarzem prowadzącym zamiast dokładania drugiego NLPZ.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, zaburzenia czynności nerek oraz reakcji alergicznych.[1] Jednoczesne stosowanie fenylobutazonu i innych leków z grupy NLPZ może wywołać odczyny alergiczne i zwiększyć ryzyko innych działań niepożądanych.[3]
Mechanizm
Oba leki są niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi i hamują cyklooksygenazę, więc ich działania niepożądane się sumują. Dotyczy to zwłaszcza uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, zaburzeń czynności płytek krwi i nerek oraz reakcji nadwrażliwości. Łączenie piroksykamu z innymi lekami z grupy NLPZ nie daje większej poprawy niż sam piroksykam, a zwiększa ryzyko działań niepożądanych.[1] Fenylobutazon stosowany na skórę dłużej niż 7 dni może wchodzić w interakcje jak po podaniu ogólnym.[3]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, krwiste wymioty, ból w nadbrzuszu)
- czynność nerek u osób starszych, odwodnionych i przyjmujących leki moczopędne, inhibitory ACE lub sartany
- zmiany skórne i objawy nadwrażliwości
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści z fenylobutazonem dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym, co wzmacnia ryzyko sumowania działań niepożądanych z piroksykamem. |
| Skóra uszkodzonadroga podania · fenylobutazon | ryzyko rośnie | Fenylobutazonu nie stosuje się na uszkodzoną skórę, co zwiększałoby jego wchłanianie i ryzyko działań ogólnych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Piroxicam Jelfa 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/piroxicam-jelfa-100053418/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flamexin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flamexin-100106570/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ GancyklowirPołączenie fenylobutazonu z gancyklowirem podawanym ogólnie jest przeciwwskazane.Jeśli dostajesz gancyklowir w kroplówce lub tabletkach, nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do smarowania.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostajesz gancyklowir w kroplówce lub tabletkach, nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do smarowania.
Maść z fenylobutazonem może wchłaniać się do krwi i, podobnie jak gancyklowir podawany w kroplówce lub tabletkach, osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem te leki zwiększają ryzyko spadku liczby białych krwinek i płytek krwi, a przez to zakażeń i krwawień. Tego połączenia się nie stosuje. Żel z gancyklowirem do oczu nie stwarza tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- bladość i nasilone zmęczenie
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie fenylobutazonu z gancyklowirem podawanym ogólnie jest przeciwwskazane[1]. W razie potrzeby miejscowego leczenia przeciwzapalnego wybierz inny NLPZ do stosowania na skórę i stosuj go krótko na niewielką powierzchnię. Gdy pacjent otrzymuje wyłącznie gancyklowir w żelu do oczu, ryzyko mielosupresji jest znikome i połączenie nie wymaga działań.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ciężkiej mielosupresji – neutropenii z zakażeniami, małopłytkowości z krwawieniami i niedokrwistości. Możliwe pogorszenie czynności nerek i nasilenie toksyczności gancyklowiru.
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Gancyklowir podawany ogólnie działa mielotoksycznie i powoduje neutropenię, niedokrwistość i małopłytkowość, a fenylobutazon sam może uszkadzać szpik, więc oba działania się sumują. Dodatkowo fenylobutazon jako NLPZ może upośledzać przepływ nerkowy, a gancyklowir jest wydalany przez nerki, co teoretycznie sprzyja jego kumulacji i nasila toksyczność hematologiczną. Przy długotrwałym stosowaniu maści przez ponad 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi, hemoglobina)
- stężenie kreatyniny i eGFR
- objawy zakażenia i krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
diklofenak (miejscowo)ibuprofen (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Żel do oczupostać · gancyklowir | ryzyko maleje | Gancyklowir w żelu do oczu działa miejscowo i nie daje istotnego narażenia ogólnego, więc nie sumuje się z działaniem fenylobutazonu na szpik. Jeśli pacjent stosuje też inne leki do oczu, podaje się je w odstępie co najmniej 15 minut, a żel z gancyklowirem jako ostatni. |
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści ponad 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ SulfasalazynaFenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów przyjmujących sulfasalazynę.Nie używaj maści z fenylobutazonem, gdy przyjmujesz sulfasalazynę, i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj maści z fenylobutazonem, gdy przyjmujesz sulfasalazynę, i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.
Maść z fenylobutazonem i sulfasalazyna mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Używane razem zwiększają ryzyko spadku liczby białych krwinek i płytek krwi, co sprzyja zakażeniom i krwawieniom. Dlatego tej maści nie stosuje się u osób leczonych sulfasalazyną, nawet jeśli smaruje się nią tylko skórę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków lub drobne czerwone plamki na skórze
- krwawienie z dziąseł lub nosa
- nietypowe zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, pk_wiazanie_bialek
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów przyjmujących sulfasalazynę[1]. Do miejscowego leczenia bólu i stanu zapalnego należy wybrać inny niesteroidowy lek przeciwzapalny do stosowania na skórę, na przykład diklofenak lub ibuprofen. Jeśli pacjent już stosował oba leki, zwłaszcza dłużej niż 7 dni, należy odstawić fenylobutazon, skierować pacjenta na kontrolę morfologii krwi z rozmazem i zapytać o objawy zakażenia lub skazy krwotocznej.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko zahamowania czynności szpiku kostnego z leukopenią, agranulocytozą lub małopłytkowością oraz nasilenia innych działań niepożądanych sulfasalazyny. Przy stosowaniu maści przez ponad 7 dni należy liczyć się z interakcjami takimi jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu[1].
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Sulfasalazyna należy do tej grupy, ponieważ może wywoływać leukopenię, agranulocytozę i małopłytkowość, a fenylobutazon sam ma działanie mielotoksyczne, więc oba leki sumują to ryzyko. Fenylobutazon może też nasilać działanie sulfonamidów, do których należy sulfasalazyna[1]. Prawdopodobnym mechanizmem jest wypieranie sulfapirydyny z połączeń z białkami osocza.
Metabolizm i transportery
- Sulfasalazyna: substrat BCRP[2]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (leukocyty, granulocyty obojętnochłonne, płytki krwi)
- objawy zakażenia: gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
- objawy skazy krwotocznej: siniaki, wybroczyny, krwawienia z dziąseł lub nosa
Bezpieczniejsze alternatywy
diklofenak (żel)ibuprofen (żel)
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści z fenylobutazonem przez ponad 7 dni należy liczyć się z interakcjami jak po podaniu ogólnym, w tym z nasileniem działania sulfonamidów i sumowaniem mielotoksyczności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ PaklitakselNie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego paklitakselem.Nie używaj maści z fenylobutazonem w czasie chemioterapii i zapytaj lekarza albo farmaceutę o bezpieczny lek na ból lub stan zapalny.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj maści z fenylobutazonem w czasie chemioterapii i zapytaj lekarza albo farmaceutę o bezpieczny lek na ból lub stan zapalny.
Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować, gdy jesteś leczony paklitakselem. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem zwiększają ryzyko groźnych zakażeń i krwawień. Dotyczy to także leku w postaci maści.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- czarne, smoliste stolce
- nasilone osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego paklitakselem[1]. W razie potrzeby miejscowego leczenia przeciwbólowego lub przeciwzapalnego wybierz inny lek miejscowy i uzgodnij go z lekarzem prowadzącym chemioterapię, zwłaszcza przy małopłytkowości. Jeśli pacjent już stosował oba leki, odstaw fenylobutazon i oceń morfologię krwi z rozmazem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii z zakażeniami oraz małopłytkowości z krwawieniami. Działanie przeciwpłytkowe i drażniące przewód pokarmowy właściwe dla niesteroidowych leków przeciwzapalnych dodatkowo nasila ryzyko krwawień w okresie małopłytkowości po chemioterapii.
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami ani innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Paklitaksel uszkadza szpik i obniża liczbę neutrofili. Fenylobutazon sam może hamować hematopoezę, dlatego oba leki sumują działanie mielotoksyczne. Przy długotrwałym stosowaniu maści, ponad 7 dni, mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bezwzględna liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia i gorączka
- objawy krwawienia, w tym z przewodu pokarmowego
Bezpieczniejsze alternatywy
diklofenak (żel)ibuprofen (żel)
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Stosowanie maści dłużej niż 7 dni może dawać interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu. Połączenie pozostaje przeciwwskazane niezależnie od czasu stosowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.