Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Fosamprenawir / Fosamprenawir i wardenafil

Fosamprenawir i wardenafil

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz wardenafilu z fosamprenawirem podawanym z rytonawirem – wardenafilu nie stosuje się z inhibitorami proteazy HIV wzmacnianymi rytonawirem.

Nie przyjmuj wardenafilu razem z fosamprenawirem i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV o bezpieczne rozwiązanie, ale nie odstawiaj leków przeciwwirusowych na własną rękę.

Połączenie przeciwwskazaneFosamprenawir+ WardenafilNie łącz wardenafilu z fosamprenawirem podawanym z rytonawirem – wardenafilu nie stosuje się z inhibitorami proteazy HIV wzmacnianymi rytonawirem.Nie przyjmuj wardenafilu razem z fosamprenawirem i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV o bezpieczne rozwiązanie, ale nie odstawiaj leków przeciwwirusowych na własną rękę.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj wardenafilu razem z fosamprenawirem i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV o bezpieczne rozwiązanie, ale nie odstawiaj leków przeciwwirusowych na własną rękę.

Lek na HIV, który przyjmujesz, bardzo mocno spowalnia usuwanie wardenafilu z organizmu. Stężenie leku na potencję może wtedy wzrosnąć wielokrotnie i utrzymywać się ponad dobę. Grozi to dużym spadkiem ciśnienia, omdleniem, zaburzeniami widzenia i bolesną, długo utrzymującą się erekcją. Inne podobne leki na potencję działają tak samo.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy lub omdlenie
  • nagłe pogorszenie lub utrata widzenia
  • bolesna erekcja, która nie ustępuje
  • silny ból głowy
  • ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz wardenafilu z fosamprenawirem podawanym z rytonawirem – wardenafilu nie stosuje się z inhibitorami proteazy HIV wzmacnianymi rytonawirem[1]. Fosamprenawiru nie zaleca się łączyć z żadnym inhibitorem PDE5 stosowanym w zaburzeniach erekcji, w tym z syldenafilem i tadalafilem[2]. Należy unikać podawania wardenafilu z silnymi inhibitorami CYP3A4[1]. Leczenie zaburzeń erekcji u pacjenta przyjmującego ten schemat przeciwwirusowy wymaga konsultacji z lekarzem prowadzącym terapię HIV, a schematu przeciwretrowirusowego nie odstawia się samodzielnie.

Skutek kliniczny

Wielokrotne i długotrwałe zwiększenie stężenia wardenafilu nasila jego działania niepożądane zależne od dawki, takie jak niedociśnienie, omdlenia, ból głowy, zaburzenia widzenia i przedłużona erekcja. Wydłużony okres półtrwania sprawia, że działanie pojedynczej dawki może utrzymywać się przez ponad dobę[1].

Mechanizm

Fosamprenawir podaje się w skojarzeniu z rytonawirem, który jest bardzo silnym inhibitorem CYP3A4 i dominuje w profilu interakcji metabolicznych schematu[2]. Amprenawir, aktywny metabolit fosamprenawiru, również jest metabolizowany przez CYP3A4 i może wpływać na farmakokinetykę innych substratów tego szlaku[2]. Wardenafil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, przy udziale CYP3A5 i CYP2C, dlatego inhibitory tych izoenzymów zmniejszają jego klirens[1]. Rytonawir w dawce 600 mg dwa razy na dobę zwiększył Cmax wardenafilu 13-krotnie, a AUC0-24 49-krotnie i wydłużył jego okres półtrwania do 25,7 godziny[1]. Inny inhibitor proteazy HIV, indynawir, zwiększył AUC wardenafilu 16-krotnie, a Cmax 7-krotnie[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fosamprenawir – inhibitor CYP3A4[3], wardenafil – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Fosamprenawir: inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Wardenafil: inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze i objawy niedociśnienia ortostatycznego, jeśli doszło do przyjęcia wardenafilu
  • zaburzenia widzenia
  • przedłużona lub bolesna erekcja

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levitra-100113741/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir 700 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/telzir-100092192/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/telzir-100092192/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuFosamprenawira alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania fosamprenawiru, ale warto zalecić ograniczenie alkoholu do niewielkich ilości i podkreślić konieczność regularnego przyjmowania leku niezależnie od picia.Jeśli pijesz, to rzadko i niewiele, i nigdy nie pomijaj przez alkohol dawki leku.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Jeśli pijesz, to rzadko i niewiele, i nigdy nie pomijaj przez alkohol dawki leku.

Niewielka ilość alkoholu wypita od czasu do czasu raczej nie zmienia działania tego leku. Częste lub duże picie obciąża jednak wątrobę i trzustkę, a ten lek też może na nie działać. Alkohol sprzyja również zapominaniu o dawkach, co osłabia leczenie HIV.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silny ból brzucha promieniujący do pleców
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • nudności i wymioty
  • bóle lub sztywność stawów, trudności w poruszaniu się
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać dawkowania fosamprenawiru, ale warto zalecić ograniczenie alkoholu do niewielkich ilości i podkreślić konieczność regularnego przyjmowania leku niezależnie od picia. U osób pijących regularnie, nadużywających alkoholu lub z przewlekłą chorobą wątroby, w tym z koinfekcją HBV lub HCV, zaleca się unikanie alkoholu oraz okresową kontrolę parametrów wątrobowych, lipidów i amylazy.

Skutek kliniczny

Umiarkowane, okazjonalne picie alkoholu nie powinno zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa fosamprenawiru. Przy regularnym lub nadmiernym piciu rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby, zaburzeń lipidowych, zapalenia trzustki i martwicy kości, a pomijanie dawek może prowadzić do niepowodzenia wirusologicznego i rozwoju oporności HIV.

Mechanizm

Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej fosamprenawiru z etanolem. ChPL fosamprenawiru nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w tabeli interakcji i nie zaleca jego unikania.[1] Amprenawir, aktywny metabolit fosamprenawiru, oraz rytonawir są metabolizowane głównie w wątrobie z udziałem CYP3A4.[1] Przewlekłe picie alkoholu indukuje przede wszystkim CYP2E1 i w niewielkim stopniu wpływa na CYP3A4, dlatego istotna zmiana stężeń amprenawiru jest mało prawdopodobna. Potencjalne znaczenie ma natomiast addycja działań niekorzystnych – fosamprenawir z rytonawirem może zwiększać aktywność aminotransferaz i stężenie triglicerydów, a alkohol nasila uszkodzenie wątroby, hipertriglicerydemię i ryzyko zapalenia trzustki. ChPL wymienia spożywanie alkoholu jako jeden z czynników ryzyka martwicy kości u pacjentów leczonych skojarzoną terapią przeciwretrowirusową.[1] Picie alkoholu, zwłaszcza nadmierne, pogarsza też regularność przyjmowania leków przeciwretrowirusowych.

Metabolizm i transportery

  • Fosamprenawir: inhibitor CYP3A4[2], wrażliwy substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz (ALT, AST)
  • stężenie triglicerydów i cholesterolu
  • amylaza lub lipaza przy bólach brzucha
  • przestrzeganie schematu dawkowania i miano wirusa HIV
  • bóle i sztywność stawów

Kiedy ocena się zmienia

Picie ryzykowne lub nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy regularnym piciu dużych ilości alkoholu rośnie ryzyko hepatotoksyczności, hipertriglicerydemii, zapalenia trzustki i martwicy kości oraz pomijania dawek. Zaleca się unikanie alkoholu i kontrolę parametrów wątrobowych i lipidowych.
Przewlekła choroba wątroby, w tym koinfekcja HBV lub HCVczas leczenia · pacjentryzyko rośnieU pacjentów z przewlekłą chorobą wątroby alkohol nasila ryzyko ciężkich działań niepożądanych ze strony wątroby w trakcie terapii przeciwretrowirusowej. Należy zalecić unikanie alkoholu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir 700 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/telzir-100092192/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/telzir-100092192/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuWardenafila alkoholPoinformuj pacjenta, że niewielka ilość alkoholu nie wchodzi w istotną interakcję z wardenafilem, ale większe ilości mogą osłabić działanie leku i nasilić zawroty głowy.W dniu przyjęcia wardenafilu ogranicz alkohol do niewielkiej ilości, bo dzięki temu lek zadziała lepiej i zmniejszysz ryzyko zawrotów głowy.szybki (godziny)badania kliniczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

W dniu przyjęcia wardenafilu ogranicz alkohol do niewielkiej ilości, bo dzięki temu lek zadziała lepiej i zmniejszysz ryzyko zawrotów głowy.

Niewielka ilość alkoholu nie zmienia działania wardenafilu i nie powoduje groźnych spadków ciśnienia. Większa ilość alkoholu sama w sobie utrudnia uzyskanie erekcji, więc lek może wtedy działać słabiej. Po kilku drinkach mogą też nasilić się zawroty głowy, ból głowy i uderzenia gorąca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy lub zamroczenie przy wstawaniu
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • kołatanie serca
  • silny ból głowy
  • brak działania leku po wypiciu alkoholu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Poinformuj pacjenta, że niewielka ilość alkoholu nie wchodzi w istotną interakcję z wardenafilem, ale większe ilości mogą osłabić działanie leku i nasilić zawroty głowy. Doradź ograniczenie alkoholu w dniu przyjęcia wardenafilu, szczególnie u pacjentów leczonych lekami obniżającymi ciśnienie lub alfa-adrenolitykami. Przy nawracającym braku skuteczności leku zapytaj o ilość wypijanego alkoholu, zanim rozważysz zwiększenie dawki.

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnego klinicznie spadku ciśnienia ani zmian rytmu serca. Większe ilości alkoholu mogą nasilać zawroty głowy, uderzenia gorąca, ból głowy i niedociśnienie ortostatyczne oraz zmniejszać skuteczność wardenafilu w leczeniu zaburzeń erekcji.

Mechanizm

Umiarkowana ilość alkoholu nie zmienia stężenia wardenafilu we krwi, a w badaniu wardenafil nie nasilał wpływu alkoholu na ciśnienie tętnicze i rytm serca. Wardenafil podany w dawce 20 mg razem z alkoholem (średnie maksymalne stężenie alkoholu we krwi 73 mg/dl) nie zmieniał swojej farmakokinetyki[1] W tym samym badaniu wardenafil nie nasilał wpływu alkoholu na ciśnienie tętnicze i częstość pracy serca[1] Teoretycznie oba czynniki rozszerzają naczynia krwionośne i obniżają ciśnienie, dlatego przy ilościach alkoholu większych niż badane nie można wykluczyć sumowania się tego działania. Alkohol działa też przeciwnie do celu leczenia, ponieważ hamuje ośrodkowo pobudzenie seksualne i pogarsza erekcję. Ulotka dla pacjenta informuje, że napoje alkoholowe mogą nasilać problemy z uzyskaniem erekcji[1] Charakterystyki wszystkich trzech produktów wardenafilu mają ten sam zapis i żadna nie zaleca unikania alkoholu ani nie wymienia go w przeciwwskazaniach[1]

Metabolizm i transportery

  • Wardenafil: inhibitor P-gp[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • zawroty głowy i objawy niedociśnienia ortostatycznego po większej ilości alkoholu
  • skuteczność leczenia zaburzeń erekcji u pacjentów regularnie pijących alkohol

Kiedy ocena się zmienia

Ilość alkoholu powodująca stężenie we krwi wyższe niż badane 73 mg/dlilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieBrak danych dla stężeń alkoholu wyższych niż badane w ChPL. Przy dużych ilościach alkoholu rośnie ryzyko addycyjnego działania hipotensyjnego i spadku skuteczności wardenafilu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levitra-100113741/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 397

Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ WardenafilNie łącz amisulprydu z wardenafilem.Nie przyjmuj wardenafilu razem z amisulprydem i porozmawiaj z lekarzem o bezpieczniejszym leku na erekcję lub o zmianie leczenia psychiatrycznego.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj wardenafilu razem z amisulprydem i porozmawiaj z lekarzem o bezpieczniejszym leku na erekcję lub o zmianie leczenia psychiatrycznego.

Te dwa leki razem mogą zaburzać rytm serca i prowadzić do groźnej arytmii. Oba obniżają też ciśnienie, przez co możesz odczuwać zawroty głowy lub zemdleć. Problemy z erekcją mogą być skutkiem ubocznym leku przeciwpsychotycznego, a lekarz może temu zaradzić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • silne zawroty głowy przy wstawaniu
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz amisulprydu z wardenafilem[1]. Jeśli pacjent wymaga leczenia zaburzeń erekcji, wybierz inhibitor PDE5 bez istotnego wpływu na odstęp QT, np. tadalafil lub syldenafil, i zachowaj ostrożność z powodu sumowania działania hipotensyjnego[1]. Rozważ też, czy zaburzenia erekcji nie wynikają z hiperprolaktynemii wywołanej amisulprydem, i w porozumieniu z psychiatrą oceń zmianę leku przeciwpsychotycznego na lek słabiej zwiększający stężenie prolaktyny.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest addycyjne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego, szczególnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub wrodzonym wydłużeniu QT. Dodatkowo może wystąpić niedociśnienie ortostatyczne z zawrotami głowy i omdleniem.

Mechanizm

Amisulpryd wydłuża odstęp QT w zależności od dawki i może wywołać torsade de pointes. Wardenafil również wydłuża odstęp QT, dlatego ich działania na repolaryzację komór sumują się. Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT[1]. Oba leki obniżają ponadto ciśnienie tętnicze – wardenafil przez rozszerzenie naczyń, a amisulpryd przez blokadę receptorów alfa-adrenergicznych, a jednoczesne stosowanie amisulprydu z lekami obniżającymi ciśnienie wymaga rozwagi[1]. Nie ma interakcji farmakokinetycznej, ponieważ amisulpryd nie hamuje izoenzymu CYP3A4 odpowiedzialnego za metabolizm wardenafilu[2].

Metabolizm i transportery

  • Wardenafil: inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • ciśnienie tętnicze, w tym w pozycji stojącej
  • stężenie prolaktyny przy zaburzeniach erekcji

Bezpieczniejsze alternatywy

tadalafilsyldenafilarypiprazol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levitra-100113741/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ WardenafilNie należy łączyć cytalopramu z wardenafilem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT.Nie przyjmuj wardenafilu razem z cytalopramem i porozmawiaj z lekarzem o innym leku na erekcję, ale nie odstawiaj cytalopramu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj wardenafilu razem z cytalopramem i porozmawiaj z lekarzem o innym leku na erekcję, ale nie odstawiaj cytalopramu na własną rękę.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca i zaburzać jego rytm. Gdy przyjmujesz je razem, to ryzyko może się zwiększyć. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą. Problemy z erekcją mogą też być skutkiem ubocznym leku przeciwdepresyjnego.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność albo ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć cytalopramu z wardenafilem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT[1]. U pacjenta leczonego cytalopramem, który wymaga leczenia zaburzeń erekcji, lekarz powinien rozważyć inny inhibitor PDE5 bez istotnego wpływu na odstęp QT albo zmianę leku przeciwdepresyjnego. Warto też ocenić, czy zaburzenia erekcji nie są działaniem niepożądanym cytalopramu, zanim doda się kolejny lek.

Skutek kliniczny

Możliwe dodatkowe wydłużenie odstępu QT ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie u osób z hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią lub chorobą serca. Ryzyko złośliwych arytmii rośnie przy jednoczesnym stosowaniu leków wywołujących hipokaliemię lub hipomagnezemię[2].

Mechanizm

Cytalopram wydłuża odstęp QT w sposób zależny od dawki, a wardenafil również należy do leków o udokumentowanym, choć umiarkowanym wpływie na odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie produktów leczniczych wydłużających odstęp QT i wskazuje, że nie można wykluczyć efektu addytywnego[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ wardenafil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 z udziałem CYP3A5 i CYP2C, a ChPL wardenafilu nie wymienia cytalopramu wśród leków wpływających na jego stężenie[3].

Metabolizm i transportery

  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Wardenafil: inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

tadalafilsildenafilawanafilsertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levitra-100113741/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ WardenafilPołączenie jest przeciwwskazane – cyzaprydu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj wardenafilu, jeśli bierzesz cyzapryd, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj wardenafilu, jeśli bierzesz cyzapryd, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny zamiennik.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem ten wpływ się sumuje. Może to doprowadzić do groźnych zaburzeń rytmu, które zagrażają życiu. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – cyzaprydu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] Jeśli pacjent potrzebuje leczenia zaburzeń erekcji, należy wybrać inhibitor PDE5 bez istotnego wpływu na QT albo zastąpić cyzapryd innym lekiem prokinetycznym.

Skutek kliniczny

Łączenie obu leków zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i ciężkich zaburzeń rytmu serca, w tym częstoskurczu komorowego, migotania komór i torsade de pointes.[1] Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i wrodzonym wydłużeniu QT.[1]

Mechanizm

Cyzapryd nie może być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes.[1] Wardenafil również wydłuża odstęp QT, więc oba leki sumują swój wpływ na repolaryzację komór. Wardenafil nie hamuje istotnie CYP3A4, dlatego interakcja nie wynika ze zwiększenia stężenia cyzaprydu, tylko z nakładania się działania na serce.

Metabolizm i transportery

  • Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[2]
  • Wardenafil: inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc, jeśli doszło do jednoczesnego przyjęcia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • kołatania serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

tadalafilawanafilitopryd

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHaloperydol+ WardenafilNie stosuj wardenafilu u pacjenta leczonego haloperydolem, bo haloperydolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj wardenafilu, jeśli bierzesz haloperydol – zapytaj lekarza o inny lek na erekcję.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj wardenafilu, jeśli bierzesz haloperydol – zapytaj lekarza o inny lek na erekcję.

Haloperydol i wardenafil mogą oba wpływać na rytm serca, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Oba leki mogą też obniżać ciśnienie krwi, więc razem mogą wywołać zawroty głowy lub omdlenie. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy, zwłaszcza po wstaniu
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj wardenafilu u pacjenta leczonego haloperydolem, bo haloperydolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. W leczeniu zaburzeń erekcji wybierz inhibitor PDE5 bez wpływu na QT, np. tadalafil. Możesz też rozważyć zmianę leku przeciwpsychotycznego na lek o mniejszym wpływie na QT. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, oceń objawy kołatania serca, zawrotów głowy lub omdlenia. W razie takich objawów wykonaj EKG i oznacz potas oraz magnez.

Skutek kliniczny

Wzrasta ryzyko wydłużenia QTc, komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, oraz niedociśnienia ortostatycznego z omdleniem. Ryzyko jest największe przy hipokaliemii, bradykardii, chorobie serca i dużych dawkach haloperydolu.

Mechanizm

Haloperydol wydłuża odstęp QTc i nie łączy się go z innymi lekami wydłużającymi QT[1]. Wardenafil również wydłuża odstęp QT, choć jego działanie jest słabsze, więc oba leki sumują wpływ na repolaryzację komór. Dodatkowo haloperydol blokuje receptory α1-adrenergiczne, a wardenafil rozszerza naczynia. Z tego powodu oba leki mogą wspólnie obniżać ciśnienie tętnicze. Wardenafil nasila spadek ciśnienia po lekach blokujących receptory α-adrenergiczne[2]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo haloperydol nie hamuje istotnie CYP3A4, czyli głównego szlaku metabolizmu wardenafilu.

Metabolizm i transportery

  • Haloperydol: inhibitor CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]
  • Wardenafil: inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Bezpieczniejsze alternatywy

tadalafilaripiprazol

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · haloperydolryzyko rośnieHaloperydol podany dożylnie silniej wydłuża QTc niż haloperydol doustny. W takiej sytuacji ryzyko arytmii przy jednoczesnym wardenafilu jest największe.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i niedociśnienie ortostatyczne. Dlatego ryzyko arytmii i upadków przy tym połączeniu jest u nich większe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levitra-100113741/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2%. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ WardenafilNie łącz hydroksyzyny z wardenafilem.Nie bierz tych leków razem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz tych leków razem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.

Hydroksyzyna i wardenafil mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób. Razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Mogą też nasilać zawroty głowy i spadek ciśnienia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz hydroksyzyny z wardenafilem.[1] Jeśli pacjent potrzebuje leku na zaburzenia erekcji, rozważ inhibitor PDE5 bez istotnego wpływu na odstęp QT albo zamień hydroksyzynę na lek przeciwlękowy lub przeciwświądowy bez działania proarytmicznego. Odstęp między dawkami nie usuwa ryzyka, ponieważ hydroksyzyna działa długo.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą objawiać się kołataniem serca, omdleniem lub nagłym zatrzymaniem krążenia. Dodatkowo mogą sumować się zawroty głowy i senność po hydroksyzynie z obniżeniem ciśnienia po wardenafilu.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT lub wywołują torsade de pointes.[1] Wardenafil wydłuża odstęp QT w zależności od dawki, choć w mniejszym stopniu niż klasyczne leki z listy wysokiego ryzyka. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo hydroksyzyna hamuje CYP3A4 dopiero w stężeniach znacznie większych niż maksymalne stężenia w osoczu.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[2], wardenafil – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[2], inhibitor CYP2C9[2], inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP3A4[2], substrat CYP3A4[2]
  • Wardenafil: inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc, jeśli połączenia nie da się uniknąć
  • stężenie potasu i magnezu
  • objawy kołatania serca, omdlenia, zawrotów głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

tadalafilsildenafilawanafil

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneInhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir)+ Alfa-adrenolityki urologiczne (np. tamsulosyna, sylodosyna, alfuzosyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i alfa-adrenolityku urologicznego należy unikać tego połączenia albo, gdy jest konieczne, wybrać lek o najmniejszym ryzyku i ściśle kontrolować ciśnienie tętnicze.Jeśli bierzesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy i lek na prostatę z grupy alfa-blokerów, nie zaczynaj ani nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem, a gdy już je bierzesz razem, wstawaj powoli i zgłoś lekarzowi zawroty głowy lub omdlenie.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli bierzesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy i lek na prostatę z grupy alfa-blokerów, nie zaczynaj ani nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem, a gdy już je bierzesz razem, wstawaj powoli i zgłoś lekarzowi zawroty głowy lub omdlenie.

Niektóre leki na HIV, takie jak darunawir, atazanawir czy rytonawir, spowalniają usuwanie z organizmu leków na prostatę, takich jak alfuzosyna, sylodosyna czy tamsulosyna. Lek na prostatę gromadzi się wtedy we krwi i działa silniej niż powinien. Może to mocno obniżyć ciśnienie, zwłaszcza przy wstawaniu, i grozić zawrotami głowy, omdleniem lub upadkiem. Terazosyna jest wyjątkiem, bo organizm usuwa ją inną drogą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy lub pociemnienie przed oczami przy wstawaniu
  • omdlenie lub upadek
  • kołatanie serca lub szybkie bicie serca
  • silne osłabienie i senność
  • bolesny wzwód trwający kilka godzin
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i alfa-adrenolityku urologicznego należy unikać tego połączenia albo, gdy jest konieczne, wybrać lek o najmniejszym ryzyku i ściśle kontrolować ciśnienie tętnicze. Alfuzosyna jest przeciwwskazana z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z rytonawirem i inhibitorami proteazy wzmacnianymi rytonawirem. Nie należy jej z nimi łączyć. Sylodosyny nie zaleca się łączyć z silnymi inhibitorami CYP3A4. Tamsulosynę można rozważyć tylko ostrożnie, w najniższej dawce, z oceną ciśnienia w pozycji stojącej po rozpoczęciu leczenia. Jeśli pacjent wymaga alfa-adrenolityku, rozsądną opcją jest terazosyna z miareczkowaniem dawki od najniższej. Można też zamiast niego zastosować inhibitor 5-alfa-reduktazy. Gdy zmiana leczenia przeciwwirusowego jest możliwa, warto rozważyć schemat bez inhibitora proteazy i bez wzmacniacza farmakokinetycznego.

Skutek kliniczny

Większe stężenie alfa-adrenolityku nasila jego działanie rozszerzające naczynia. Może to dać hipotonię ortostatyczną, zawroty głowy, omdlenia i upadki, a także tachykardię odruchową. Alfuzosyna wydłuża odstęp QT zależnie od stężenia. To ryzyko sumuje się z działaniem sakwinawiru i rytonawiru, które same wydłużają QT. Najsilniejszy wzrost stężeń dotyczy alfuzosyny i sylodosyny. Przy tamsulosynie wzrost jest mniejszy, ale nadal może mieć znaczenie kliniczne.

Mechanizm

Inhibitory proteazy, zwłaszcza wzmacniane rytonawirem, są silnymi inhibitorami CYP3A4. Dotyczy to też leków, które podaje się zawsze z rytonawirem, jak darunawir, typranawir czy sakwinawir. Alfuzosyna, sylodosyna i tamsulosyna są w dużej mierze metabolizowane przez CYP3A4. Gdy ten szlak zostaje zahamowany, ich stężenie we krwi wyraźnie rośnie i utrzymuje się dłużej. W przypadku sylodosyny dochodzi jeszcze hamowanie glikoproteiny P. Mechanizm jest wspólny dla całej grupy inhibitorów proteazy. W grupie alfa-adrenolityków dotyczy alfuzosyny, sylodosyny i tamsulosyny, ale nie terazosyny.

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej, szczególnie w pierwszych dniach połączenia
  • objawy hipotonii ortostatycznej: zawroty głowy, omdlenia, upadki
  • częstość akcji serca
  • EKG z oceną odstępu QT przy połączeniu z sakwinawirem lub u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka wydłużenia QT

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych hipotonia ortostatyczna częściej prowadzi do upadków i złamań. Nasilenie działania alfa-adrenolityku jest u nich szczególnie niebezpieczne, więc należy unikać połączenia lub stosować najniższe dawki z kontrolą ciśnienia w pozycji stojącej.
Inhibitor proteazy dołączony do stałego leczenia alfa-adrenolitykiemkolejność włączenia · inhibitory proteazyinne zalecenieGdy inhibitor proteazy, zwłaszcza wzmacniany rytonawirem, dołącza się do wcześniej dobrze tolerowanego alfa-adrenolityku, stężenie alfa-adrenolityku rośnie w ciągu kilku dni. Należy wtedy odstawić alfuzosynę lub sylodosynę i zamienić je na lek bez tej interakcji. Przy tamsulosynie trzeba rozważyć zmniejszenie dawki i kontrolować ciśnienie w pierwszych dniach.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atazanavir Krka 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atazanavir-krka-100402296/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atazanavir Accord 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atazanavir-accord-100399016/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Krka 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/darunavir-krka-100401954/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Omnic Ocas 0,4 0,4 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/omnic-ocas-0-4-100136340/
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tanyz 0,4 mg, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tanyz-100158198/
  9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tamsudil 0,4 mg, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tamsudil-100158488/
  10. Charakterystyka Produktu Leczniczego Silodosin Recordati 4 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/silodosin-recordati-100416861/
  11. Charakterystyka Produktu Leczniczego Silodyx 4 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/silodyx-100316390/
  12. Charakterystyka Produktu Leczniczego Urorec 4 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/urorec-100074739/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Inhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir) klasaJednoczesnego stosowania inhibitora proteazy HIV i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 należy unikać, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL albo wymaga zmiany leczenia.Jeśli bierzesz lek na serce i lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy albo rytonawir w leczeniu COVID-19, nie łącz ich bez zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie o obu lekach.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli bierzesz lek na serce i lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy albo rytonawir w leczeniu COVID-19, nie łącz ich bez zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie o obu lekach.

Niektóre leki na HIV, takie jak rytonawir, darunawir czy atazanawir, mocno spowalniają usuwanie z organizmu części leków na serce. Dotyczy to zwłaszcza ranolazyny, iwabradyny i mawakamtenu, których może wtedy we krwi zrobić się za dużo. Może to spowodować groźne zwolnienie lub zaburzenia rytmu serca, omdlenia albo osłabienie pracy serca. Trimetazydyna, meldonium, koenzym Q10 i preparaty z głogu nie stwarzają tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne bicie serca
  • kołatanie serca lub nierówny rytm
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • błyski lub jasne plamy w polu widzenia
  • duszność, obrzęki nóg lub nagłe osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Jednoczesnego stosowania inhibitora proteazy HIV i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 należy unikać, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL albo wymaga zmiany leczenia. Ranolazyna i iwabradyna są przeciwwskazane z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z rytonawirem i innymi inhibitorami proteazy HIV, i należy je odstawić lub zastąpić innym lekiem. Mawakamtenu nie należy włączać u pacjenta leczonego wzmacnianym inhibitorem proteazy bez konsultacji kardiologicznej, a u osób słabo metabolizujących przez CYP2C19 połączenie jest przeciwwskazane. Dotyczy to także krótkiej kuracji nirmatrelwirem z rytonawirem w COVID-19, a po jej zakończeniu z ponownym włączeniem ranolazyny lub iwabradyny trzeba odczekać kilka dni[1]. Jeżeli lek nasercowy jest niezbędny, rozważ z lekarzem prowadzącym leczenie HIV zmianę schematu na niewzmacniany inhibitor integrazy.

Skutek kliniczny

Przy ranolazynie wzrost stężenia grozi wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem typu torsade de pointes, zawrotami głowy, nudnościami i omdleniami. Przy iwabradynie grozi ciężką bradykardią, blokiem przedsionkowo-komorowym, zaburzeniami widzenia typu fosfenów i arytmią komorową wtórną do bradykardii. Przy mawakamtenie grozi nadmiernym spadkiem frakcji wyrzutowej lewej komory i niewydolnością serca. Interakcja dotyczy wszystkich inhibitorów proteazy z listy, ale nie wszystkich leków nasercowych – leki nie zależne od CYP3A4 są wyjątkami.

Mechanizm

Inhibitory proteazy HIV, zwłaszcza wzmacniane rytonawirem lub kobicystatem, silnie hamują CYP3A4, a część z nich także glikoproteinę P[2]. Ranolazyna, iwabradyna i mawakamten są metabolizowane w dużej mierze przez CYP3A4, a ranolazyna jest dodatkowo substratem glikoproteiny P, dlatego ich stężenie we krwi wielokrotnie rośnie. Sakwinawir i atazanawir dodatkowo wydłużają odstęp PR lub QT, co sumuje się z wydłużeniem QT po ranolazynie i z bradykardią po iwabradynie. Hamowanie CYP3A4 przez rytonawir utrzymuje się jeszcze kilka dni po jego odstawieniu.

Monitorować

  • częstość rytmu serca
  • EKG z oceną odstępów QTc i PR
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy niewydolności serca i frakcja wyrzutowa lewej komory przy mawakamtenie
  • zawroty głowy, omdlenia i zaburzenia widzenia

Źródła

  1. Casey B, Vernick RC, Bahekar A, Patel D, Ncogo Alene I. Ranolazine Toxicity Secondary to Paxlovid. Cureus. 2023;15(4):e37153. doi: 10.7759/cureus.37153. PMID: 37153311.
  2. Maideen NMP, Kandasamy K, Balasubramanian R. Pharmacokinetic Interactions of Paxlovid Involving CYP3A Enzymes and P-gp Transporter: An Overview of Clinical Data. Curr Drug Metab. 2024;25(9):639-652. doi: 10.2174/0113892002320326250123082112. PMID: 39917926.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ FosamprenawirLowastatyny nie wolno stosować razem z fosamprenawirem.Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek na cholesterol.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek na cholesterol.

Lek na HIV fosamprenawir sprawia, że lowastatyna, lek na cholesterol, gromadzi się w organizmie w zbyt dużej ilości. Może to prowadzić do ciężkiego uszkodzenia mięśni, a nawet nerek. Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
  • ciemny, brązowy mocz
  • skurcze mięśni połączone z gorączką lub złym samopoczuciem
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Lowastatyny nie wolno stosować razem z fosamprenawirem. Połączenie jest przeciwwskazane w ChPL fosamprenawiru.[1] ChPL lowastatyny wymienia inhibitory proteazy HIV wśród silnych inhibitorów CYP3A4, których jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane.[2][3][4] Jeśli pacjent wymaga leczenia fosamprenawirem, lowastatynę należy odstawić i w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie HIV dobrać statynę, której metabolizm nie zależy w istotnym stopniu od CYP3A4.

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenia lowastatyny w osoczu mogą zwiększać ryzyko miopatii, w tym rozpadu włókien mięśni poprzecznie prążkowanych (rabdomiolizy).[1] Rabdomioliza może prowadzić do ostrego uszkodzenia nerek i stanowi zagrożenie życia.

Mechanizm

Fosamprenawir, zwykle podawany z rytonawirem, hamuje CYP3A4, przez co zmniejsza wydalanie lowastatyny, która jest metabolizowana właśnie przez ten enzym. Lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu, w tym inhibitory proteazy HIV, zwiększają ryzyko miopatii poprzez zmniejszenie jej wydalania.[2] Gdy fosamprenawir podaje się z rytonawirem, profil interakcji metabolicznych może być zdominowany przez rytonawir, który jest znacznie silniejszym inhibitorem CYP3A4.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fosamprenawir – inhibitor CYP3A4[5], lowastatyna – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Lowastatyna: wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat OATP1B1[6]
  • Fosamprenawir: inhibitor CYP3A4[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • objawy ze strony mięśni (ból, tkliwość, osłabienie)
  • aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
  • barwa moczu i czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy

Bezpieczniejsze alternatywy

prawastatynafluwastatynapitawastatyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir 700 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/telzir-100092192/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovastin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovastin-100080071/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovasterol 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovasterol-100096942/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/telzir-100092192/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.