Interakcje / Fosforan sodu / Fosforan sodu i izatuksymab
Jaki opis pokazać?
Interakcja nieistotna klinicznie
Połączenie nie wymaga zmiany dawkowania ani odstępu między lekami.
Nie musisz nic zmieniać, ale jeśli masz chore nerki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz użyć fosforanu sodu.
Interakcja nieistotna klinicznieFosforan sodu+ IzatuksymabPołączenie nie wymaga zmiany dawkowania ani odstępu między lekami.Nie musisz nic zmieniać, ale jeśli masz chore nerki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz użyć fosforanu sodu.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Nie musisz nic zmieniać, ale jeśli masz chore nerki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz użyć fosforanu sodu.
Te dwa leki nie wpływają na siebie nawzajem. Izatuksymab dostajesz w kroplówce, więc środek przeczyszczający z fosforanem sodu nie zmniejszy jego działania. Możesz stosować je razem.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie nie wymaga zmiany dawkowania ani odstępu między lekami. Przed podaniem fosforanu sodu chorym na szpiczaka warto sprawdzić czynność nerek i stężenie wapnia, bo w tej grupie często występuje ich upośledzenie, a fosforanu sodu nie stosuje się w istotnej klinicznie niewydolności nerek ani w nadczynności przytarczyc z hiperkalcemią[1]. Wlewki z fosforanem sodu są przeciwwskazane w chorobach nerek[2].
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się klinicznie istotnych skutków jednoczesnego stosowania. Wpływ izatuksymabu na wyniki badań serologicznych oraz elektroforezy białek surowicy nie ma związku z fosforanem sodu[3].
Mechanizm
Nie ma mechanizmu, który wskazywałby na interakcję między fosforanem sodu a izatuksymabem. Fosforan sodu jako środek przeczyszczający może opóźniać lub zmniejszać wchłanianie leków przyjmowanych doustnie[1]. Izatuksymab podaje się we wlewie dożylnym, więc ten mechanizm go nie dotyczy[3]. Izatuksymab jest przeciwciałem monoklonalnym anty-CD38, nie zmienia stężeń elektrolitów i nie wpływa na farmakokinetykę innych leków poza badanymi lekami przeciwszpiczakowymi[3].
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Coloclear 1500 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/coloclear-100365477/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enema (32,2 mg + 139 mg)/ml, roztwór doodbytniczy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enema-100022180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sarclisa 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sarclisa-100434592/
Alkohol przy tych lekach
Fosforan sodu a alkohol: brak opisu w bazie.
Izatuksymab a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 224
Połączenie przeciwwskazaneFosforan sodu+ BurosumabNie łącz burosumabu z doustnym fosforanem sodu – połączenie jest przeciwwskazane.Nie stosuj fosforanu sodu w tabletkach, płynie ani we wlewce i powiedz lekarzowi kierującemu na badanie, że przyjmujesz burosumab, aby dobrał inny preparat do oczyszczenia jelita.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj fosforanu sodu w tabletkach, płynie ani we wlewce i powiedz lekarzowi kierującemu na badanie, że przyjmujesz burosumab, aby dobrał inny preparat do oczyszczenia jelita.
Lek na krzywicę hipofosfatemiczną, który dostajesz w zastrzykach, sprawia, że organizm zatrzymuje więcej fosforanów. Fosforan sodu, używany zwykle do oczyszczenia jelita przed badaniem, dostarcza ich bardzo dużo naraz. Razem mogą doprowadzić do niebezpiecznie wysokiego poziomu fosforanów we krwi, zaburzeń wapnia i uszkodzenia nerek. Tych leków nie wolno łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- skurcze lub drżenie mięśni
- mrowienie wokół ust lub w palcach
- kołatanie serca
- silne osłabienie lub zawroty głowy
- silne pragnienie albo wyraźnie mniej moczu
- splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz burosumabu z doustnym fosforanem sodu – połączenie jest przeciwwskazane[1]. Do przygotowania jelita przed badaniem wybierz preparat niezawierający fosforanów, najlepiej makrogol z elektrolitami. Jeśli pacjent przyjmował wcześniej doustne fosforany jako suplement, odstawia się je przed włączeniem burosumabu, a decyzję o terminie podejmuje lekarz prowadzący. Wlewek doodbytniczych z fosforanem sodu również unikaj, ponieważ fosforan wchłania się z jelita grubego.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężką hiperfosfatemią z zaburzeniami stężenia wapnia, odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi oraz uszkodzeniem nerek w mechanizmie nefropatii fosforanowej. Stężenie fosforanów powyżej górnej granicy normy jest samodzielnym przeciwwskazaniem do stosowania burosumabu[1].
Mechanizm
Burosumab hamuje działanie FGF23, przez co zwiększa zwrotne wchłanianie fosforanów w nerkach i zwiększa wytwarzanie aktywnej witaminy D, co z kolei nasila jelitowe wchłanianie fosforanów. Fosforan sodu dostarcza dużego ładunku fosforanów, a przy ograniczonym wydalaniu nerkowym prowadzi to do sumowania się działania obu leków na stężenie fosforanów w surowicy. Jednoczesne podawanie burosumabu z doustnymi fosforanami zwiększa ryzyko hiperfosfatemii i hiperkalcemii[1]. Fosforan sodu stosowany w przygotowaniu jelita może sam wywołać hiperfosfatemię, hipokalcemię, hipokaliemię, odwodnienie z hiponatremią lub kwasicę, a wchłanianie fosforanu zwiększa się przy jednoczesnym wpływie aktywnej witaminy D[2].
Monitorować
- fosforany w surowicy
- wapń w surowicy
- potas i sód w surowicy
- kreatynina i eGFR
- objawy odwodnienia
Bezpieczniejsze alternatywy
makrogol z elektrolitamipikosiarczan sodu z tlenkiem magnezu i kwasem cytrynowymglicerol w czopkachbisakodyl w czopkach
Kiedy ocena się zmienia
| Doodbytniczadroga podania · fosforan sodu | inne zalecenie | Wlewka z fosforanem sodu nie jest doustnym fosforanem, ale fosforan wchłania się z jelita grubego, zwłaszcza przy zatrzymaniu wlewki. U pacjenta leczonego burosumabem lepiej wybrać czopki z glicerolem lub bisakodylem. Jeśli wlewki nie da się uniknąć, stosuj pojedynczą dawkę i kontroluj fosforany oraz wapń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego CRYSVITA 10 mg, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/crysvita-100402623/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Coloclear 1500 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/coloclear-100365477/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ IzatuksymabKlozapiny nie stosuje się jednocześnie z lekami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego.Powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj klozapiny na własną rękę i rób badania krwi dokładnie w wyznaczonych terminach.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj klozapiny na własną rękę i rób badania krwi dokładnie w wyznaczonych terminach.
Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Razem mogą obniżyć ją tak bardzo, że nawet zwykła infekcja staje się groźna. Dlatego tych leków zwykle się nie łączy, a gdy oba są konieczne, lekarze muszą wspólnie zaplanować leczenie i częste badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- kaszel, duszność albo pieczenie przy oddawaniu moczu
- nagłe osłabienie i złe samopoczucie
- silna senność lub zawroty głowy po wlewie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie stosuje się jednocześnie z lekami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Nie rozpoczynaj leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego izatuksymab ani u pacjenta z czynnym szpiczakiem zajmującym szpik[1][2][3]. Gdy pacjent stabilnie leczony klozapiną wymaga izatuksymabu, o dalszym postępowaniu decydują wspólnie psychiatra i hematolog – rozważa się zmianę leku przeciwpsychotycznego, a jeśli klozapina jest niezbędna, prowadzi się ścisłą kontrolę morfologii z rozmazem przed każdym cyklem i przy każdej gorączce. W premedykacji przed wlewem warto ograniczyć leki uspokajające i przeciwcholinergiczne do niezbędnego minimum i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej senności i spadku ciśnienia[1].
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ciężkiej neutropenii lub agranulocytozy, gorączki neutropenicznej, ciężkich zakażeń i posocznicy. Jednoczesne leczenie utrudnia ustalenie, który lek odpowiada za spadek neutrofili, co komplikuje decyzję o odstawieniu klozapiny lub przerwaniu leczenia szpiczaka. Dodatkowo premedykacja przed wlewem izatuksymabu obejmuje zwykle lek przeciwhistaminowy, którego działanie uspokajające i przeciwcholinergiczne sumuje się z działaniem klozapiny[1].
Mechanizm
Oba leki mogą obniżać liczbę neutrofili, więc ich działanie hamujące krwiotworzenie się sumuje. Klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę, dlatego nie łączy się jej z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, w tym ze środkami cytotoksycznymi[1]. Izatuksymab, przeciwciało przeciw CD38 stosowane w schematach leczenia szpiczaka mnogiego, często wywołuje neutropenię. Leczenie klozapiną jest też przeciwwskazane przy zaburzeniach czynności szpiku kostnego, a szpiczak mnogi zajmuje szpik[3]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ izatuksymab jako przeciwciało monoklonalne nie jest metabolizowany przez cytochrom P450.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględna liczba neutrofili przed każdym cyklem izatuksymabu
- gorączka i objawy zakażenia
- ciśnienie tętnicze i stopień sedacji w trakcie i po premedykacji przed wlewem
- objawy psychotyczne przy zmianie lub odstawieniu klozapiny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina rozpoczynana u pacjenta leczonego izatuksymabemkolejność włączenia · klozapina | interakcja nie dotyczy | Nie rozpoczyna się leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy. |
| Izatuksymab włączany u pacjenta stabilnie leczonego klozapinąkolejność włączenia · izatuksymab | inne zalecenie | Decyzję o kontynuacji klozapiny, zmianie leku przeciwpsychotycznego lub schematu przeciwszpiczakowego podejmuje wspólnie psychiatra i hematolog. Przy kontynuacji konieczna jest ścisła kontrola morfologii z rozmazem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ IzatuksymabNie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu izatuksymabem.Nie przyjmuj BCG do pęcherza w czasie leczenia izatuksymabem i powiedz urologowi oraz hematologowi, że korzystasz z obu terapii.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj BCG do pęcherza w czasie leczenia izatuksymabem i powiedz urologowi oraz hematologowi, że korzystasz z obu terapii.
Izatuksymab, którym leczysz szpiczaka, osłabia twoją odporność. Szczepionka BCG podawana do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabej odporności mogą rozprzestrzenić się po całym organizmie i wywołać groźne zakażenie. Dodatkowo BCG może wtedy gorzej działać na nowotwór pęcherza. Dlatego tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dobę
- silne osłabienie, poty, utrata apetytu
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- nasilone pieczenie i ból przy oddawaniu moczu albo krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu izatuksymabem. Dopęcherzowe podawanie BCG jest przeciwwskazane u osób z nabytym defektem odporności oraz leczonych immunosupresyjnie, w tym kortykosteroidami i cytostatykami[1]. Przeciwwskazane jest również przy zaburzeniu odpowiedzi immunologicznej wywołanym chorobą lub lekami[2]. Wybór i kolejność leczenia raka pęcherza oraz szpiczaka powinny ustalić wspólnie urolog i hematolog, a w czasie terapii izatuksymabem należy rozważyć dopęcherzową chemioterapię. Ewentualne późniejsze włączenie BCG wymaga zakończenia leczenia przeciwszpiczakowego i oceny stanu odporności przez lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi uogólnionym zakażeniem prątkami BCG – z gorączką, posocznicą, zapaleniem płuc lub wątroby – które może zagrażać życiu. Jednocześnie można się spodziewać słabszego działania przeciwnowotworowego BCG w pęcherzu moczowym.
Mechanizm
Żywych prątków BCG nie podaje się dopęcherzowo osobom z nabytym niedoborem odporności ani leczonym przeciwnowotworowo lub immunosupresyjnie[3]. Izatuksymab jest przeciwciałem anty-CD38 stosowanym w szpiczaku mnogim, które usuwa komórki z ekspresją CD38, w tym część limfocytów i komórek NK, i nasila niedobór odporności związany z samą chorobą. Osłabiona odpowiedź komórkowa sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu się prątków i ich rozsiewowi, a jednocześnie zmniejsza skuteczność immunoterapii BCG, która zależy od sprawnej odpowiedzi immunologicznej.
Monitorować
- stan odporności przed planowanym włączeniem BCG (morfologia z rozmazem, liczba limfocytów, stężenie immunoglobulin)
- przy omyłkowym podaniu – objawy uogólnionego zakażenia BCG: gorączka, dreszcze, osłabienie, kaszel, duszność, objawy uszkodzenia wątroby
Bezpieczniejsze alternatywy
mitomycyna (dopęcherzowo)gemcytabina (dopęcherzowo)epirubicyna (dopęcherzowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórnie (szczepienie przeciwgruźlicze)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Śródskórna szczepionka BCG również zawiera żywe prątki i w trakcie leczenia izatuksymabem nie należy jej podawać ze względu na ryzyko uogólnionego zakażenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw cholerze+ IzatuksymabŻywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentowi leczonemu izatuksymabem.Zanim przyjmiesz szczepionkę przeciw cholerze, zapytaj hematologa, czy i którą możesz dostać w trakcie leczenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim przyjmiesz szczepionkę przeciw cholerze, zapytaj hematologa, czy i którą możesz dostać w trakcie leczenia.
Izatuksymab osłabia odporność, więc niektóre szczepionki mogą być dla ciebie niebezpieczne albo działać słabiej. Żywej szczepionki przeciw cholerze nie możesz przyjąć w czasie tego leczenia. Szczepionka zawierająca zabite bakterie jest bezpieczniejsza, ale może chronić cię słabiej niż zdrowe osoby. Dlatego w podróży szczególnie dbaj o bezpieczną wodę i jedzenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka po szczepieniu
- gorączka
- ból brzucha
- objawy odwodnienia (silne pragnienie, mało moczu, zawroty głowy)
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentowi leczonemu izatuksymabem[1]. Jeśli ochrona przed cholerą jest potrzebna, rozważ szczepionkę inaktywowaną po uzgodnieniu z hematologiem i poinformuj pacjenta, że ochrona może być niepełna. Szczepionkę inaktywowaną podaje się na czczo, z zachowaniem 1 godziny bez jedzenia, picia i innych leków doustnych przed i po podaniu[2]. Niezależnie od szczepienia podkreśl ścisłe przestrzeganie higieny żywności i wody w podróży. Ewentualne szczepienie żywą szczepionką przed rozpoczęciem lub po zakończeniu leczenia wymaga decyzji lekarza prowadzącego co do odstępu czasowego.
Skutek kliniczny
Po szczepionce żywej istnieje teoretyczne ryzyko przedłużonego wydalania lub objawowego zakażenia szczepem szczepionkowym (biegunka, odwodnienie) oraz brak skutecznej ochrony. Po szczepionce inaktywowanej należy spodziewać się słabszej lub niepełnej odpowiedzi ochronnej.
Mechanizm
Izatuksymab jest przeciwciałem anty-CD38, które usuwa komórki z ekspresją CD38, w tym plazmocyty, część limfocytów B i komórki NK. Sprzyja to hipogammaglobulinemii i upośledza odpowiedź humoralną na antygeny szczepionkowe. W przypadku żywej, atenuowanej szczepionki doustnej osłabiona odporność może dodatkowo ograniczać kontrolę namnażania szczepu szczepionkowego w jelicie. Żywej szczepionki przeciw cholerze nie stosuje się u osób otrzymujących terapię immunosupresyjną[1]. Inaktywowana szczepionka doustna nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale jej immunogenność może być wyraźnie słabsza.
Monitorować
- objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, gorączka, odwodnienie) w dniach po szczepieniu
- poziom immunoglobulin i ryzyko zakażeń u pacjenta leczonego izatuksymabem
- zastosowanie zasad higieny żywności i wody w podróży jako podstawowej ochrony
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (z możliwą słabszą ochroną)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite przecinkowce cholery z podjednostką B toksyny)postać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale przy leczeniu izatuksymabem jej immunogenność może być wyraźnie słabsza. Można ją podać po uzgodnieniu z hematologiem, na czczo, z zachowaniem 1 godziny bez jedzenia, picia i innych leków doustnych przed i po podaniu. |
| Szczepienie żywą szczepionką przed rozpoczęciem leczenia izatuksymabemkolejność włączenia · szczepionka przeciw cholerze | inne zalecenie | Jeśli szczepienie żywą szczepionką jest planowane, najlepiej przeprowadzić je przed rozpoczęciem leczenia izatuksymabem lub po zakończeniu leczenia i ustąpieniu immunosupresji. Odstęp czasowy ustala lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ IzatuksymabNie podawaj żywej, doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu izatuksymabem.Nie przyjmuj kapsułek przeciw durowi brzusznemu i zapytaj swojego hematologa o szczepionkę w zastrzyku, jeśli planujesz podróż.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj kapsułek przeciw durowi brzusznemu i zapytaj swojego hematologa o szczepionkę w zastrzyku, jeśli planujesz podróż.
Kapsułki przeciw durowi brzusznemu zawierają żywe, osłabione bakterie. Izatuksymab, który dostajesz na szpiczaka, osłabia odporność, więc te bakterie mogłyby wywołać chorobę zamiast chronić. Dlatego tej szczepionki nie możesz przyjmować w trakcie leczenia. Istnieją szczepionki w zastrzyku, które nie zawierają żywych bakterii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- biegunka
- ból brzucha
- nudności lub wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej, doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu izatuksymabem[1]. Jeżeli przed podróżą potrzebna jest ochrona, rozważ szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań po konsultacji z hematologiem, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia. Pacjenta poinformuj, że ochrona po szczepieniu może być niepełna, więc ważna jest higiena żywności i wody w podróży.
Skutek kliniczny
Możliwe zakażenie szczepem szczepionkowym z gorączką i objawami żołądkowo-jelitowymi oraz brak skutecznej ochrony przed durem brzusznym. W przypadku szczepionki inaktywowanej do wstrzykiwań nie ma ryzyka zakażenia, ale odpowiedź immunologiczna może być słabsza.
Mechanizm
Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, atenuowane pałeczki szczepu Ty 21a, które namnażają się w jelicie. Izatuksymab jest przeciwciałem anty-CD38 stosowanym w szpiczaku plazmocytowym. Usuwa komórki z ekspresją CD38, w tym plazmocyty i komórki NK, i pogłębia niedobór odporności związany z chorobą i leczeniem skojarzonym. Żywej szczepionki doustnej nie podaje się osobom z nabytym niedoborem odporności ani otrzymującym leki immunosupresyjne lub antymitotyczne[1]. Upośledzona odporność zwiększa ryzyko niekontrolowanego namnażania szczepu szczepionkowego i osłabia wytworzenie ochrony.
Monitorować
- gorączka i objawy żołądkowo-jelitowe po ewentualnym przypadkowym podaniu szczepionki doustnej
- aktualny stan odporności i schemat leczenia przeciwszpiczakowego przed planowanym szczepieniem
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw durowi brzusznemu polisacharydowa Vi (inaktywowana, do wstrzykiwań)szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana całokomórkowa (do wstrzykiwań)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwańdroga podania · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | inne zalecenie | Szczepionka inaktywowana nie namnaża się, więc nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym. U pacjenta leczonego izatuksymabem odpowiedź może być jednak słabsza. Termin szczepienia ustal z hematologiem, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia. |
| Pełny cykl szczepienia zakończony przed pierwszym podaniem izatuksymabukolejność włączenia · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | inne zalecenie | Jeżeli pełny cykl doustnej szczepionki zakończono przed włączeniem izatuksymabu, nie dochodzi do jednoczesnego stosowania. Nie rozpoczynaj ani nie kontynuuj cyklu po pierwszej infuzji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
Połączenie przeciwwskazaneOkrelizumab+ IzatuksymabNie podawaj okrelizumabu pacjentowi z czynnym szpiczakiem leczonemu izatuksymabem.Powiedz neurologowi i hematologowi, że jesteś leczony obydwoma lekami, i nie przyjmuj kolejnego wlewu leku na stwardnienie rozsiane, dopóki lekarze wspólnie nie ustalą leczenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz neurologowi i hematologowi, że jesteś leczony obydwoma lekami, i nie przyjmuj kolejnego wlewu leku na stwardnienie rozsiane, dopóki lekarze wspólnie nie ustalą leczenia.
Oba leki mocno osłabiają odporność, a razem działają silniej niż każdy osobno. Przy ich łączeniu łatwo o ciężkie zakażenia, nawet takie, które zwykle nie są groźne. Leku na stwardnienie rozsiane, który podawany jest we wlewie co pół roku, nie stosuje się u osób z aktywnym nowotworem, takim jak szpiczak. Działanie tego leku na odporność utrzymuje się przez wiele miesięcy po ostatnim wlewie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub myślenia
- nasilające się zmęczenie i częste infekcje
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj okrelizumabu pacjentowi z czynnym szpiczakiem leczonemu izatuksymabem. Gdy szpiczak zostanie rozpoznany w trakcie leczenia okrelizumabem, okrelizumab należy odstawić, bo aktywny nowotwór złośliwy jest przeciwwskazaniem do jego stosowania[1]. Decyzję o dalszym leczeniu stwardnienia rozsianego podejmuje neurolog wspólnie z hematologiem, z wyborem leku niedziałającego immunosupresyjnie. Po odstawieniu okrelizumabu niedobór limfocytów B utrzymuje się przez wiele miesięcy, więc przy rozpoczynaniu izatuksymabu trzeba uwzględnić ryzyko zakażeń jak przy leczeniu skojarzonym.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich, nawracających i oportunistycznych zakażeń oraz pogłębia niedobór przeciwciał, który u chorych na szpiczaka występuje już z powodu samej choroby. Okrelizumab jest przeciwwskazany przy aktywnym nowotworze złośliwym, w stanie ciężkiego obniżenia odporności i przy czynnym zakażeniu[1]. Pacjent leczony izatuksymabem ma aktywny nowotwór złośliwy, więc spełnia warunek przeciwwskazania do okrelizumabu.
Mechanizm
Nie łącz okrelizumabu z izatuksymabem, ponieważ oba przeciwciała sumują działanie osłabiające odporność. Okrelizumab trwale usuwa limfocyty B CD20-dodatnie, a izatuksymab niszczy komórki z ekspresją CD38, w tym część komórek układu odpornościowego. Interakcji farmakokinetycznej się nie przewiduje, ponieważ okrelizumab nie działa przez enzymy cytochromu P450, inne enzymy metabolizujące ani transportery[1]. Okrelizumabu nie łączy się z innymi lekami immunosupresyjnymi, z wyjątkiem kortykosteroidów w leczeniu rzutów[1].
Monitorować
- objawy zakażenia (gorączka, kaszel, zakażenia dróg moczowych, półpasiec)
- morfologia z rozmazem, w tym liczba neutrofili i limfocytów
- stężenie immunoglobulin w surowicy
- objawy neurologiczne sugerujące zakażenie oportunistyczne ośrodkowego układu nerwowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Okrelizumab odstawiony przed rozpoczęciem izatuksymabuodstep · okrelizumab | inne zalecenie | Po odstawieniu okrelizumabu niedobór limfocytów B utrzymuje się długo, więc rozpoczęcie izatuksymabu wymaga ścisłego monitorowania zakażeń, stężenia immunoglobulin i morfologii. Ponowne podanie okrelizumabu jest przeciwwskazane, dopóki nowotwór pozostaje aktywny. |
| Rozpoznanie szpiczaka w trakcie leczenia okrelizumabemkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Rozpoznanie aktywnego nowotworu złośliwego w trakcie terapii okrelizumabem jest wskazaniem do jego odstawienia i wyboru leczenia SM niedziałającego immunosupresyjnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ocrevus 30 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ocrevus-100399341/
Połączenie przeciwwskazaneChelatory żelaza (np. deferypron)+ Przeciwciała anty-CD38 (np. daratumumab, izatuksymab) klasaChelatora żelaza wywołującego neutropenię nie łączy się z przeciwciałem anty-CD38 ze względu na ryzyko ciężkiej agranulocytozy i zakażeń.Jeśli przyjmujesz lek usuwający nadmiar żelaza i dostajesz przeciwciało na szpiczaka, powiedz o tym hematologowi przed kolejnym podaniem i nie zaczynaj ani nie przerywaj żadnego z tych leków na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek usuwający nadmiar żelaza i dostajesz przeciwciało na szpiczaka, powiedz o tym hematologowi przed kolejnym podaniem i nie zaczynaj ani nie przerywaj żadnego z tych leków na własną rękę.
Deferypron, lek usuwający nadmiar żelaza z organizmu, może rzadko, ale groźnie obniżyć liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Daratumumab i izatuksymab, leki stosowane w leczeniu szpiczaka, też często obniżają liczbę tych krwinek. Razem mogą doprowadzić do ciężkiej infekcji, dlatego tych leków się ze sobą nie łączy. Deferoksamina i deferazyroks działają pod tym względem łagodniej i lekarz może je zastosować zamiast deferypronu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia lub bolesne zmiany w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- duże osłabienie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Chelatora żelaza wywołującego neutropenię nie łączy się z przeciwciałem anty-CD38 ze względu na ryzyko ciężkiej agranulocytozy i zakażeń. Deferypronu nie stosuje się z lekami, które mogą powodować neutropenię lub agranulocytozę, w tym z daratumumabem i izatuksymabem. Jeśli pacjent wymaga leczenia chelatującego w trakcie terapii anty-CD38, należy zamienić deferypron na deferoksaminę albo na deferazyroks z regularną kontrolą morfologii. Gdy deferypron był stosowany przed rozpoczęciem terapii anty-CD38, należy go odstawić i skontrolować bezwzględną liczbę neutrofili przed pierwszym podaniem przeciwciała. Decyzję o zmianie chelatora podejmuje hematolog prowadzący.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, a w konsekwencji ciężkich, także zagrażających życiu zakażeń bakteryjnych i grzybiczych. Neutropenia wywołana przez przeciwciało anty-CD38 może dodatkowo maskować początek agranulocytozy po deferypronie i utrudniać ustalenie, który lek ją spowodował, co opóźnia właściwą decyzję o odstawieniu.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na sumowaniu się działania hamującego granulopoezę. Deferypron wywołuje idiosynkratyczną, zależną od leku neutropenię i agranulocytozę o niewyjaśnionym mechanizmie. Daratumumab i izatuksymab niszczą komórki z ekspresją CD38, w tym część komórek prekursorowych i efektorowych układu odpornościowego, oraz często powodują neutropenię, limfopenię i małopłytkowość. Interakcja farmakokinetyczna nie występuje, ponieważ przeciwciała monoklonalne nie są metabolizowane przez cytochrom P450 ani nie wpływają na transport leków. Interakcja dotyczy wszystkich przeciwciał anty-CD38 w podobnym stopniu, natomiast po stronie chelatorów żelaza dotyczy głównie deferypronu.
Monitorować
- Morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili przed każdym podaniem przeciwciała anty-CD38
- Liczba płytek krwi, zwłaszcza przy deferazyroksie ze względu na ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego
- Objawy zakażenia – gorączka, dreszcze, ból gardła, zmiany w jamie ustnej
- Przy deferazyroksie dodatkowo czynność nerek i wątroby zgodnie ze standardem leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| Neutropenia lub agranulocytoza w wywiadziekolejność włączenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjenta z neutropenią lub agranulocytozą w wywiadzie ryzyko ciężkiego powikłania jest wyższe, a przy deferazyroksie należy rozważyć deferoksaminę jako chelator z najmniejszym wpływem na szpik. |
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze)+ Przeciwciała anty-CD38 (np. daratumumab, izatuksymab) klasaPrzy leczeniu przeciwciałem anty-CD38 nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze, bo żywa szczepionka jest przeciwwskazana u osób z immunosupresją.Jeśli jesteś leczony przeciwciałem anty-CD38 (np. daratumumabem lub izatuksymabem), nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaniem podróży porozmawiaj z hematologiem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli jesteś leczony przeciwciałem anty-CD38 (np. daratumumabem lub izatuksymabem), nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaniem podróży porozmawiaj z hematologiem.
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, osłabionego wirusa. Leki na szpiczaka, takie jak daratumumab czy izatuksymab, mocno osłabiają odporność, więc organizm może nie poradzić sobie nawet z osłabionym wirusem. Może to wywołać ciężką chorobę zagrażającą życiu, a samo szczepienie może nie dać ochrony. Dotyczy to wszystkich leków z tej grupy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Wysoka gorączka w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
- Silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki
- Zażółcenie skóry lub białek oczu
- Uporczywe wymioty, silne osłabienie, ból mięśni
- Krwawienia lub siniaki bez wyraźnej przyczyny
- Wyraźne zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy leczeniu przeciwciałem anty-CD38 nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze, bo żywa szczepionka jest przeciwwskazana u osób z immunosupresją. Zakaz dotyczy zarówno daratumumabu, jak i izatuksymabu, niezależnie od drogi podania przeciwciała. Jeśli szczepienie jest konieczne, należy je wykonać przed rozpoczęciem leczenia, w odstępie pozwalającym na wytworzenie odporności, a decyzję podjąć wspólnie z hematologiem. Po zakończeniu terapii szczepienie rozważa się dopiero po odbudowie odporności, co trwa zwykle kilka miesięcy i wymaga oceny lekarza. Pacjentowi, który nie może zostać zaszczepiony, a planuje podróż do strefy endemicznej, wystawia się zaświadczenie o przeciwwskazaniu do szczepienia i zaleca odłożenie podróży albo ścisłą ochronę przed komarami.
Skutek kliniczny
U pacjenta leczonego przeciwciałem anty-CD38 wirus szczepionkowy może wywołać ciężką, uogólnioną chorobę poszczepienną z zajęciem narządów wewnętrznych lub układu nerwowego, która może zagrażać życiu. Jednocześnie odpowiedź ochronna na szczepienie może być niewystarczająca, więc pacjent pozostaje narażony na zakażenie dzikim wirusem w czasie podróży. Ryzyko zwiększają choroba podstawowa (szpiczak plazmocytowy) oraz leki stosowane razem z przeciwciałem anty-CD38, takie jak deksametazon czy lenalidomid.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, atenuowanego wirusa, który musi się namnożyć w organizmie, aby wywołać odporność. Przeciwciała anty-CD38 niszczą komórki z ekspresją CD38, w tym komórki plazmatyczne, komórki NK oraz część limfocytów T i B. Prowadzi to do hipogammaglobulinemii i osłabienia odporności komórkowej. W efekcie organizm słabiej kontroluje namnażanie wirusa szczepionkowego i słabiej odpowiada na szczepienie. Mechanizm wynika z działania całej klasy, dlatego interakcja jest wspólna dla daratumumabu i izatuksymabu.
Monitorować
- Ustalenie przed szczepieniem, czy pacjent jest lub był w ostatnich miesiącach leczony daratumumabem albo izatuksymabem
- W razie przypadkowego podania szczepionki – obserwacja w kierunku gorączki, objawów neurologicznych, żółtaczki i niewydolności narządowej przez kilka tygodni
- Ocena stanu odporności (m.in. stężenia immunoglobulin) przed ewentualnym szczepieniem po zakończeniu terapii
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia przeciwciałem anty-CD38, co najmniej 4 tygodnie wcześniejkolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze | inne zalecenie | Szczepienie wykonane przed rozpoczęciem terapii anty-CD38, z odstępem pozwalającym na wytworzenie odporności i ustąpienie wiremii szczepionkowej, jest dopuszczalne, o ile pacjent nie ma immunosupresji z innych przyczyn. Decyzję podejmuje się wspólnie z hematologiem, uwzględniając wpływ samego szpiczaka i wcześniejszego leczenia na odporność. |
| Kilka miesięcy po ostatniej dawce przeciwciała anty-CD38, po potwierdzeniu odbudowy odpornościodstep · przeciwciała anty-CD38 | inne zalecenie | Działanie immunosupresyjne przeciwciał anty-CD38 utrzymuje się długo po ostatniej dawce. Szczepienie po zakończeniu terapii rozważa się dopiero po odbudowie odporności ocenionej przez hematologa, przy braku innego leczenia immunosupresyjnego. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.