Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Fostemsawir / Fostemsawir i hydroksyzyna

Fostemsawir i hydroksyzyna

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Najlepiej unikać hydroksyzyny u pacjenta leczonego fostemsawirem i wybrać lek bez wpływu na QT.

Nie zaczynaj brać hydroksyzyny bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, a jeśli już ją przyjmujesz, zapytaj lekarza o kontrolne EKG.

Niekorzystna interakcjaFostemsawir+ HydroksyzynaNajlepiej unikać hydroksyzyny u pacjenta leczonego fostemsawirem i wybrać lek bez wpływu na QT.Nie zaczynaj brać hydroksyzyny bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, a jeśli już ją przyjmujesz, zapytaj lekarza o kontrolne EKG.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie zaczynaj brać hydroksyzyny bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, a jeśli już ją przyjmujesz, zapytaj lekarza o kontrolne EKG.

Hydroksyzyna i lek na HIV fostemsawir mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem mogą u niektórych osób zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Ryzyko jest większe, jeśli chorujesz na serce, masz wolne tętno, niski poziom potasu lub magnezu albo bierzesz inne leki wpływające na serce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • bardzo wolne tętno
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Najlepiej unikać hydroksyzyny u pacjenta leczonego fostemsawirem i wybrać lek bez wpływu na QT. Jeśli połączenie jest konieczne, przed włączeniem hydroksyzyny wykonaj EKG i oznacz potas oraz magnez, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas i wyklucz pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT.[1] Sprawdź, czy pacjent nie przyjmuje innych leków wydłużających QT, bo z nimi hydroksyzyna jest przeciwwskazana.[1]

Skutek kliniczny

Możliwe wydłużenie odstępu QT i zwiększone ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, zwłaszcza u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka. Hydroksyzyna jest przeciwwskazana u pacjentów z wydłużonym QT, chorobą układu krążenia, hipokaliemią, hipomagnezemią, znaczącą bradykardią lub nagłą śmiercią sercową w rodzinie.[1]

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację serca mogą się sumować[2][3]. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT lub wywołują torsade de pointes.[1] Temsawir wydłuża QT w sposób zależny od dawki, wyraźnie dopiero przy dawkach większych od zalecanej, dlatego połączenie traktuje się jako wymagające ostrożności, a nie bezwzględnie przeciwwskazane. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo hydroksyzyna jest metabolizowana przez CYP3A4/5 i dehydrogenazę alkoholową, a temsawir nie hamuje CYP3A4.[1][4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[5], fostemsawir – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
  • Fostemsawir: inhibitor BCRP[6], inhibitor OATP1B1[6], inhibitor OATP1B3[6], substrat BCRP[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG (QTc) przed włączeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość rytmu serca (bradykardia)
  • kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

cetyryzynalewocetyryzynadesloratadyna

Kiedy ocena się zmienia

Powyżej 600 mg dwa razy na dobędawka · fostemsawirryzyko rośnieWpływ temsawiru na QT rośnie z dawką, więc przy dawkach większych od zalecanej połączenie z hydroksyzyną należy traktować jako przeciwwskazane.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, bradykardia i zaburzenia elektrolitowe, które zwiększają ryzyko torsade de pointes, a hydroksyzyna dodatkowo działa przeciwcholinergicznie i sedująco.
Pojedyncze dawki doraźneczas leczenia · hydroksyzynaryzyko malejeKrótkotrwałe, doraźne stosowanie najmniejszej skutecznej dawki hydroksyzyny u pacjenta bez czynników ryzyka QT zmniejsza ryzyko klinicznie istotnej interakcji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieFostemsawira alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania fostemsawiru ani zabraniać umiarkowanego spożycia alkoholu.Nie musisz zmieniać sposobu przyjmowania leku, ale pilnuj, żeby po alkoholu nie pominąć żadnej dawki.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Nie musisz zmieniać sposobu przyjmowania leku, ale pilnuj, żeby po alkoholu nie pominąć żadnej dawki.

Alkohol nie zmienia działania fostemsawiru i nie nasila jego działań niepożądanych. Możesz pić alkohol w umiarkowanych ilościach. Pamiętaj jednak, że po większej ilości alkoholu łatwo zapomnieć o dawce, a pomijanie dawek może sprawić, że lek przestanie działać na wirusa.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • pominięcie dawki leku po wypiciu alkoholu
  • bóle stawów
  • sztywność stawów
  • trudności w poruszaniu się
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
brak
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać dawkowania fostemsawiru ani zabraniać umiarkowanego spożycia alkoholu. U osób pijących dużo lub regularnie warto omówić ryzyko pomijania dawek i zaproponować sposoby przypominania o leku. Pacjenta należy poinformować, aby zgłosił się do lekarza, jeśli odczuwa bóle stawów, sztywność stawów lub trudności w poruszaniu się[1].

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać zmiany skuteczności fostemsawiru ani nasilenia jego działań niepożądanych. Ryzyko ma charakter pośredni i dotyczy osób nadużywających alkoholu – upojenie sprzyja pomijaniu dawek, co przy leku o przedłużonym uwalnianiu stosowanym u pacjentów z ograniczonymi opcjami terapeutycznymi może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej i rozwoju oporności. Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa też ryzyko martwicy kości, które jest już podwyższone w tej grupie pacjentów[1].

Mechanizm

Nie oczekuje się klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej fostemsawiru z alkoholem. Temsawir, czynna postać fostemsawiru, jest przekształcany do metabolitów głównie przez niezidentyfikowane esterazy (36,1%) i w mniejszym stopniu przez CYP3A4 (21,2%), a jego stężenie w osoczu istotnie zmniejszają silne induktory CYP3A[1]. Etanol nie jest silnym induktorem CYP3A4, ponieważ przewlekłe picie indukuje przede wszystkim CYP2E1, dlatego nie należy oczekiwać spadku stężenia temsawiru. ChPL fostemsawiru nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Alkohol pojawia się w ChPL jedynie w punkcie 4.4 jako jeden z wielu czynników ryzyka martwicy kości u pacjentów z zaawansowanym zakażeniem HIV lub długotrwale leczonych skojarzoną terapią przeciwretrowirusową[1]. Ten zapis dotyczy czynnika ryzyka choroby, a nie interakcji z lekiem.

Metabolizm i transportery

  • Fostemsawir: inhibitor BCRP[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • regularność przyjmowania dawek u osób nadużywających alkoholu
  • bóle i sztywność stawów oraz trudności w poruszaniu się u osób przewlekle pijących

Kiedy ocena się zmienia

Nadużywanie alkoholu lub picie do stanu upojeniailość alkoholu · pacjentinne zalecenieU osób nadużywających alkoholu głównym ryzykiem jest nieprzestrzeganie schematu dawkowania, co może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej. Warto omówić z pacjentem sposoby przypominania o dawkach i rozważyć skierowanie do leczenia uzależnienia.
Przewlekłe regularne picie alkoholuczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzewlekłe spożywanie alkoholu jest jednym z czynników ryzyka martwicy kości u pacjentów z zaawansowanym zakażeniem HIV lub długotrwale leczonych skojarzoną terapią przeciwretrowirusową. Należy zalecić pacjentowi kontakt z lekarzem w razie bólu lub sztywności stawów albo trudności w poruszaniu się.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaHydroksyzynaa alkoholW czasie leczenia hydroksyzyną pacjent nie powinien pić alkoholu, także wieczorem po dawce przyjętej na sen.Unikaj alkoholu w czasie leczenia hydroksyzyną i nie prowadź samochodu po połączeniu.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Unikaj alkoholu w czasie leczenia hydroksyzyną i nie prowadź samochodu po połączeniu.

Hydroksyzyna i alkohol nasilają wzajemnie senność. Razem mogą spowolnić reakcje, zaburzyć równowagę i pamięć, a senność może utrzymywać się do następnego dnia, bo lek długo działa. Osoby starsze po takim połączeniu łatwiej się przewracają. Przez cały czas leczenia lepiej nie pić alkoholu i nie prowadzić samochodu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność
  • kołatanie serca, nierówne bicie serca
  • omdlenie
  • splątanie
  • trudność w oddawaniu moczu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

W czasie leczenia hydroksyzyną pacjent nie powinien pić alkoholu, także wieczorem po dawce przyjętej na sen. Nie należy prowadzić pojazdów, dopóki pacjent nie wie, jak reaguje na lek. U osób starszych hydroksyzyny lepiej unikać, a przy świądzie alergicznym można zastosować lek przeciwhistaminowy, który nie wywołuje senności, na przykład feksofenadynę lub bilastynę[1].

Skutek kliniczny

Połączenie powoduje nasiloną senność, spowolnienie reakcji i zaburzenia koordynacji, które mogą utrzymywać się do następnego dnia, bo okres półtrwania hydroksyzyny u dorosłych wynosi 14–20 godzin. U osób starszych rośnie ryzyko upadków i splątania.

Mechanizm

Hydroksyzyna blokuje ośrodkowe receptory histaminowe H1 i działa przeciwcholinergicznie, a etanol nasila hamujące przewodnictwo GABA-ergiczne. Działanie uspokajające obu substancji się sumuje. Hydroksyzyna wydłuża odstęp QT, a przewlekłe picie dużych ilości alkoholu może prowadzić do niedoboru potasu i magnezu, co dodatkowo sprzyja zaburzeniom rytmu.

Metabolizm i transportery

  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[2], inhibitor CYP2C9[2], inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP3A4[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • senność następnego dnia
  • kołatanie serca i omdlenia
  • splątanie u osób starszych

Bezpieczniejsze alternatywy

feksofenadynabilastyna

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych dawka hydroksyzyny nie powinna przekraczać 50 mg na dobę, a sedacja i działanie przeciwcholinergiczne nasilone alkoholem zwiększają ryzyko upadków.

Źródła

  1. Ridout F, Shamsi Z, Meadows R, Johnson S, Hindmarch I. A single-center, randomized, double-blind, placebo-controlled, crossover investigation of the effects of fexofenadine hydrochloride 180 mg alone and with alcohol, with hydroxyzine hydrochloride 50 mg as a positive internal control, on aspects of cognitive and psychomotor function related to driving a car. Clin Ther. 2003;25(5):1518-38. doi: 10.1016/s0149-2918(03)80137-6. PMID: 12867226.
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 583

Połączenie przeciwwskazaneCyprofloksacyna+ HydroksyzynaNie należy stosować hydroksyzyny jednocześnie z cyprofloksacyną.Nie przyjmuj tych leków jednocześnie i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, żeby dobrać bezpieczny zamiennik jednego z nich.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków jednocześnie i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, żeby dobrać bezpieczny zamiennik jednego z nich.

Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Cyprofloksacyna to antybiotyk, a hydroksyzyna to lek na niepokój, swędzenie lub kłopoty ze snem. Każdy z nich może zaburzać rytm serca, a razem to działanie się sumuje i może dojść do groźnej arytmii.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy stosować hydroksyzyny jednocześnie z cyprofloksacyną[1][2][3]. Jeśli antybiotyk jest konieczny, na czas jego stosowania warto odstawić hydroksyzynę i w razie potrzeby zastąpić ją lekiem przeciwhistaminowym o niskim ryzyku wydłużenia QT. Alternatywnie można wybrać antybiotyk spoza grupy fluorochinolonów, jeśli pozwala na to wskazanie i lekowrażliwość drobnoustroju. Gdy połączenia nie da się uniknąć, przed leczeniem należy wykonać EKG z oceną QTc i wyrównać stężenia potasu oraz magnezu, a w trakcie kontrolować EKG.

Skutek kliniczny

Połączenie może wydłużyć odstęp QT i wywołać komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes, z ryzykiem omdlenia i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe u osób starszych, z chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT[1].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego się sumuje i zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu typu torsade de pointes. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes, a wśród nich wymienia się fluorochinolony[1]. Cyprofloksacynę, podobnie jak inne fluorochinolony, stosuje się ostrożnie u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT[4]. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – hydroksyzyna jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5[1], a cyprofloksacyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP1A2[4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyprofloksacyna – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[6]
  • Cyprofloksacyna: umiarkowany inhibitor CYP1A2[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], substrat OAT1[5], substrat OAT3[5]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[6], inhibitor CYP2C9[6], inhibitor CYP2D6[6], inhibitor CYP3A4[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • częstość rytmu serca (bradykardia)
  • objawy: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

cetyryzynalewocetyryzynadesloratadynafeksofenadynabilastyna

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · cyprofloksacynainterakcja nie dotyczyCyprofloksacyna stosowana miejscowo do oka lub ucha daje znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc nie sumuje się z działaniem hydroksyzyny na odstęp QT.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i bradykardia, które dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Proxacin 250 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/proxacin-250-100120570/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ HydroksyzynaNie należy stosować cytalopramu jednocześnie z hydroksyzyną, ponieważ ChPL obu leków ujmują to połączenie w przeciwwskazaniach.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z cytalopramem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, jeśli masz przepisane oba leki.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z cytalopramem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, jeśli masz przepisane oba leki.

Cytalopram i hydroksyzyna mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zagrażać życiu. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy stosować cytalopramu jednocześnie z hydroksyzyną, ponieważ ChPL obu leków ujmują to połączenie w przeciwwskazaniach[1][2]. Jeśli pacjent przyjmujący cytalopram potrzebuje leku przeciwlękowego, nasennego lub przeciwświądowego, lekarz powinien wybrać lek bez wpływu na odstęp QT albo rozważyć zmianę leku przeciwdepresyjnego. Jeśli leki były już stosowane razem, należy pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu odstawienia jednego z nich oraz wykonania EKG i oznaczenia stężenia potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych dla życia komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą objawiać się kołataniem serca, omdleniem lub nagłym zatrzymaniem krążenia. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca i w starszym wieku[2].

Mechanizm

Cytalopram i hydroksyzyna wydłużają odstęp QT, a ich jednoczesne stosowanie może addytywnie zwiększać ryzyko komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes. ChPL cytalopramu wskazuje, że nie badano łączenia z innymi lekami wydłużającymi QT i nie można wykluczyć efektu addytywnego[1]. ChPL hydroksyzyny wymienia cytalopram z nazwy wśród leków, z którymi łączenie zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca[2]. Hydroksyzyna hamuje CYP2D6 i w dużych dawkach może wchodzić w interakcje z substratami tego enzymu[2], a cytalopram jest częściowo metabolizowany przez CYP2D6, jednak ten mechanizm ma znaczenie drugorzędne wobec sumowania wpływu na QT.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2C19[3], cytalopram – substrat CYP2C19[4]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2D6[3], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[3], cytalopram – substrat CYP3A4[4]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc, jeśli leki były przyjmowane razem
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca – kołatanie, zawroty głowy, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinafeksofenadynadesloratadynalewocetyryzyna

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawkidawka · hydroksyzynaryzyko rośnieW dużych dawkach hydroksyzyna hamuje CYP2D6 i może wchodzić w interakcje z substratami tego enzymu, co może dodatkowo zwiększać ekspozycję na cytalopram i ryzyko wydłużenia QT.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ FostemsawirPołączenie jest przeciwwskazane i dziurawca nie stosuje się u pacjenta leczonego fostemsawirem.Nie stosuj żadnych produktów z dziurawcem razem z tym lekiem na HIV, a jeśli już je przyjmowałeś lub przyjmowałaś, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj żadnych produktów z dziurawcem razem z tym lekiem na HIV, a jeśli już je przyjmowałeś lub przyjmowałaś, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV.

Dziurawiec sprawia, że lek na HIV zawierający fostemsawir jest szybciej usuwany z organizmu i słabiej działa. Wirus może wtedy znów się namnażać i uodpornić na leczenie. Dotyczy to wszystkich produktów z dziurawcem – tabletek na nastrój, kropli na trawienie i herbatek ziołowych. Działanie dziurawca może utrzymywać się jeszcze przez kilka dni po jego odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wynik badania wiremii gorszy niż wcześniej
  • nawrót objawów zakażenia, np. gorączki, nocnych potów lub częstych infekcji
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i dziurawca nie stosuje się u pacjenta leczonego fostemsawirem.[1] Preparatów dziurawca nie stosuje się u osób przyjmujących leki przeciwwirusowe z powodu zakażenia HIV.[2] Jeżeli pacjent przyjmował dziurawiec, należy go odstawić, a przed włączeniem fostemsawiru uwzględnić, że efekt indukcji enzymów wygasa stopniowo przez kilka do kilkunastu dni po odstawieniu. Jeżeli doszło do jednoczesnego stosowania, należy poinformować lekarza prowadzącego leczenie HIV i rozważyć kontrolę wiremii.

Skutek kliniczny

Znaczące zmniejszenie stężenia temsawiru może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej.[1] U pacjenta z zakażeniem HIV-1, zwykle wielolekoopornym, oznacza to ryzyko niepowodzenia leczenia i selekcji opornych wariantów wirusa przy ograniczonych dalszych opcjach terapeutycznych.

Mechanizm

Dziurawiec jest silnym induktorem CYP3A, a fostemsawiru nie stosuje się jednocześnie z silnymi induktorami CYP3A.[1] Czynny metabolit fostemsawiru, temsawir, jest w części metabolizowany przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P, więc indukcja CYP3A4 i P-gp przez dziurawiec przyspiesza jego eliminację i zmniejsza stężenie w osoczu.[1] Przy jednoczesnym stosowaniu z ryfampicyną, innym silnym induktorem CYP3A, stężenie temsawiru zmniejszało się istotnie.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[3], fostemsawir – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[3]
  • Fostemsawir: inhibitor BCRP[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • wiremia HIV-1 (RNA HIV-1) po okresie jednoczesnego stosowania
  • wywiad w kierunku preparatów ziołowych i suplementów zawierających dziurawiec, także w mieszankach ziołowych i preparatach na trawienie lub nastrój

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinamirtazapina

Kiedy ocena się zmienia

Dziurawiec odstawiony przed włączeniem fostemsawirukolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca indukcja enzymów wygasa stopniowo, dlatego włączenie fostemsawiru bezpośrednio po zakończeniu przyjmowania dziurawca nadal niesie ryzyko obniżonego stężenia temsawiru. Odstęp i ewentualną kontrolę wiremii należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym.
Pojedyncze, okazjonalne użycieczas leczenia · dziurawiecinne zalecenieIndukcja narasta przy systematycznym stosowaniu, jednak także okazjonalne przyjmowanie dziurawca nie jest dopuszczalne przy fostemsawirze, a przy przypadkowym jednorazowym spożyciu wystarcza zaprzestanie i poinformowanie lekarza.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEnzalutamid+ FostemsawirFostemsawiru nie łączy się z enzalutamidem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i z onkologiem, żeby zmienili leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i z onkologiem, żeby zmienili leczenie.

Lek na raka prostaty (enzalutamid) przyspiesza usuwanie z organizmu wielu innych leków. Fostemsawir, lek na HIV, może wtedy mieć zbyt niskie stężenie we krwi i przestać działać. W efekcie wirus HIV może znów się namnażać. Tych leków nie przyjmuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wzrost ilości wirusa HIV w badaniu krwi
  • nowe lub nawracające zakażenia
  • przedłużająca się gorączka lub nocne poty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Fostemsawiru nie łączy się z enzalutamidem – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Onkolog i lekarz prowadzący leczenie HIV powinni wspólnie zdecydować o zmianie leczenia przeciwnowotworowego na lek bez silnego działania indukującego albo o zmianie schematu przeciwretrowirusowego na schemat bez fostemsawiru. Działanie indukujące enzalutamidu może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu, dlatego przy zamianie enzalutamidu na inny lek należy uwzględnić ten okres przed włączeniem fostemsawiru.[2]

Skutek kliniczny

Znaczne zmniejszenie stężenia temsawiru w osoczu może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej, czyli niepowodzenia leczenia zakażenia HIV-1.[1]

Mechanizm

Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i zwiększa syntezę wielu enzymów oraz nośników, co obniża stężenie leków będących ich substratami.[2] Temsawir, aktywna postać fostemsawiru, jest w części metabolizowany przez CYP3A4 (21,2%) i jest substratem P-gp oraz BCRP.[1] Ryfampicyna, inny silny induktor CYP3A, istotnie zmniejszała stężenie temsawiru w osoczu, a podobnego efektu należy oczekiwać po enzalutamidzie.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Enzalutamid – słaby inhibitor P-gp[3], fostemsawir – substrat P-gp[4]
  • Enzalutamid – silny induktor CYP3A4[5], fostemsawir – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Enzalutamid: inhibitor OAT3[3], słaby inhibitor P-gp[3], induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP2C19[5], umiarkowany induktor CYP2C9[5], silny induktor CYP3A4[5], induktor UGT1A1[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
  • Fostemsawir: inhibitor BCRP[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • miano HIV-1 RNA w osoczu po niezamierzonym jednoczesnym stosowaniu oraz po zmianie leczenia

Bezpieczniejsze alternatywy

darolutamid

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≤ 1 miesiąc od odstawienia enzalutamiduenzalutamidinne zalecenieDziałanie indukujące enzalutamidu może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po zakończeniu jego przyjmowania, dlatego w tym okresie ryzyko obniżenia stężenia temsawiru nadal istnieje.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneErytromycyna+ HydroksyzynaNie łącz erytromycyny podawanej ogólnie z hydroksyzyną – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj hydroksyzyny w czasie kuracji erytromycyną i od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym ją zastąpić.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj hydroksyzyny w czasie kuracji erytromycyną i od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym ją zastąpić.

Erytromycyna i hydroksyzyna mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Antybiotyk może też zwiększać ilość hydroksyzyny we krwi, przez co silniej działa ona nasennie. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
  • nagłe zawroty głowy
  • silna senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz erytromycyny podawanej ogólnie z hydroksyzyną – połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Na czas antybiotykoterapii odstaw hydroksyzynę i zastąp ją lekiem przeciwhistaminowym niewydłużającym istotnie QT albo, jeśli erytromycyna nie jest niezbędna, wybierz antybiotyk spoza makrolidów odpowiedni do wskazania. Inne makrolidy również wydłużają QT, więc nie rozwiązują problemu. Hydroksyzynę można wznowić po zakończeniu kuracji erytromycyną.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes[1]. Erytromycyna stosowana z innymi lekami wydłużającymi QT może wywoływać zaburzenia rytmu i poważne zdarzenia sercowe[4]. Wyższe stężenie hydroksyzyny może też nasilać senność i działanie przeciwcholinergiczne.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działania na repolaryzację komór sumują się. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT i wywołującymi torsade de pointes, w tym z erytromycyną[1]. Dodatkowo hydroksyzyna jest metabolizowana przez CYP3A4/5, a erytromycyna hamuje enzymy cytochromu P450, co może zwiększać stężenie hydroksyzyny we krwi i dalej nasilać ryzyko[1][4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Erytromycyna – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[6]
  • Erytromycyna: umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[6], inhibitor CYP2C9[6], inhibitor CYP2D6[6], inhibitor CYP3A4[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc, jeśli leki zostały już przyjęte razem
  • stężenie potasu i magnezu we krwi
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
  • nadmierna senność

Bezpieczniejsze alternatywy

feksofenadynadesloratadynalewocetyryzyna

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (na skórę)droga podania · erytromycynaryzyko malejeErytromycyna stosowana miejscowo na skórę nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych istotnych dla odstępu QT ani metabolizmu hydroksyzyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ FostemsawirFostemsawiru nie łączy się z silnymi induktorami CYP3A, do których należy fenobarbital, więc połączenie jest przeciwwskazane.Nie odstawiaj sam żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, który wraz z neurologiem dobierze inny lek przeciwpadaczkowy.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj sam żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, który wraz z neurologiem dobierze inny lek przeciwpadaczkowy.

Fenobarbital sprawia, że organizm szybciej usuwa fostemsawir. Lek na HIV może wtedy przestać działać, a wirus może stać się oporny na leczenie. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wynik badania wiremii HIV gorszy niż poprzednio
  • nawrót objawów zakażenia, np. gorączka, nawracające infekcje, nocne poty
  • napady padaczkowe w trakcie zmiany leków
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Fostemsawiru nie łączy się z silnymi induktorami CYP3A, do których należy fenobarbital, więc połączenie jest przeciwwskazane.[1] Przed włączeniem fostemsawiru należy w porozumieniu z neurologiem zamienić fenobarbital na lek przeciwpadaczkowy bez działania indukującego, pamiętając, że indukcja enzymów ustępuje stopniowo przez pewien czas po odstawieniu. Fenobarbitalu nie odstawia się nagle ze względu na ryzyko napadów.

Skutek kliniczny

Znaczne zmniejszenie stężenia temsawiru może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej.[1] U pacjentów z wielolekoopornym HIV-1, u których fostemsawir jest często jedną z ostatnich opcji, grozi to niepowodzeniem leczenia i selekcją oporności.

Mechanizm

Fenobarbital jest silnym induktorem mikrosomalnych enzymów wątroby, w tym CYP3A, i przyspiesza metabolizm wielu leków.[2] Temsawir, czynna postać fostemsawiru, jest w części metabolizowany przez CYP3A4, a podczas stosowania z silnym induktorem CYP3A obserwowano istotne zmniejszenie jego stężenia w osoczu.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenobarbital – umiarkowany induktor CYP3A4[3], fostemsawir – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[3]
  • Fostemsawir: inhibitor BCRP[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • miano HIV-1 RNA, jeśli leki były stosowane razem
  • kontrola napadów padaczkowych po zamianie leku przeciwpadaczkowego

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetambrywaracetamlakozamidkwas walproinowylamotrygina

Kiedy ocena się zmienia

Fenobarbital odstawiony przed włączeniem fostemsawirukolejność włączenia · fenobarbitalinne zaleceniePo odstawieniu fenobarbitalu indukcja enzymów wygasa stopniowo, dlatego w pierwszym okresie stosowania fostemsawiru stężenie temsawiru może być jeszcze obniżone i warto skontrolować miano HIV-1 RNA.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenytoina+ FostemsawirFenytoiny nie łączy się z fostemsawirem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i neurologiem, aby dobrali inny lek przeciwpadaczkowy.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i neurologiem, aby dobrali inny lek przeciwpadaczkowy.

Fenytoina, lek przeciwpadaczkowy, przyspiesza usuwanie z organizmu fostemsawiru, leku na HIV. Przez to fostemsawir może przestać skutecznie hamować wirusa, a wirus może stać się odporny na leczenie. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wzrost miana wirusa w badaniu kontrolnym
  • nawracające infekcje, gorączka lub utrata masy ciała
  • napady padaczkowe po zmianie leku przeciwpadaczkowego
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Fenytoiny nie łączy się z fostemsawirem – połączenie jest przeciwwskazane[1]. Jeśli pacjent wymaga fostemsawiru, należy we współpracy z neurologiem zamienić fenytoinę na lek przeciwpadaczkowy, który nie indukuje CYP3A. Po odstawieniu fenytoiny działanie indukujące wygasa stopniowo, dlatego fostemsawir należy włączać dopiero po jego ustąpieniu.

Skutek kliniczny

Znaczące zmniejszenie stężenia temsawiru może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej[1]. U pacjentów z wielolekooporną infekcją HIV-1, u których fostemsawir bywa jedną z ostatnich opcji, grozi to niepowodzeniem leczenia i dalszym narastaniem oporności wirusa.

Mechanizm

Fenytoina jest silnym induktorem CYP3A, a temsawir, czynny metabolit fostemsawiru, jest przekształcany częściowo przez CYP3A4 (21,2%) i częściowo przez niezidentyfikowane esterazy (36,1%)[1]. Indukcja CYP3A przyspiesza eliminację temsawiru i znacząco zmniejsza jego stężenie w osoczu[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenytoina – silny induktor CYP3A4[2], fostemsawir – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
  • Fenytoina: umiarkowany induktor CYP1A2[2], umiarkowany induktor CYP2C19[2], silny induktor CYP3A4[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[2]
  • Fostemsawir: inhibitor BCRP[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • miano HIV-1 RNA, jeśli doszło do jednoczesnego stosowania obu leków
  • kontrola napadów padaczkowych i stężenia nowego leku przeciwpadaczkowego po zamianie fenytoiny

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetambrywaracetamlakozamidlamotryginagabapentyna

Kiedy ocena się zmienia

Fenytoina niedawno odstawiona przed włączeniem fostemsawirukolejność włączenia · fenytoinainne zalecenieDziałanie indukujące fenytoiny utrzymuje się przez pewien czas po jej odstawieniu, dlatego fostemsawir należy włączać dopiero po wygaśnięciu indukcji i potwierdzić skuteczność oznaczeniem miana HIV-1 RNA.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ AmitryptylinaPołączenia należy unikać u osób starszych, z chorobą serca, wydłużonym odstępem QT, hipokaliemią lub hipomagnezemią.Zapytaj lekarza, czy hydroksyzynę można zastąpić lekiem, który nie usypia.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Zapytaj lekarza, czy hydroksyzynę można zastąpić lekiem, który nie usypia.

Hydroksyzyna i amitryptylina nasilają wzajemnie senność, suchość w ustach, zaparcia i trudności z oddawaniem moczu. U osób starszych mogą wywołać splątanie i upadki. Oba leki wpływają też na przewodzenie w sercu i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu, zwłaszcza u osób z chorobą serca. Lekarz powinien wiedzieć, że pacjent przyjmuje oba leki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub zasłabnięcie
  • splątanie
  • zatrzymanie moczu
  • bardzo silna senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenia należy unikać u osób starszych, z chorobą serca, wydłużonym odstępem QT, hipokaliemią lub hipomagnezemią[1][2][3]. Gdy lekarz uzna je za konieczne, hydroksyzynę podaje się w najmniejszej dawce i najkrócej, a EKG wykonuje się przed leczeniem i po jego rozpoczęciu. Przy świądzie alergicznym hydroksyzynę można zastąpić feksofenadyną lub bilastyną.

Skutek kliniczny

Połączenie nasila senność, suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu i zaburzenia widzenia, a u osób starszych sprzyja splątaniu i upadkom. U pacjentów z chorobami serca, hipokaliemią lub przyjmujących inne leki wydłużające odstęp QT może dojść do groźnych zaburzeń rytmu serca[1].

Mechanizm

Oba leki blokują receptory H1 i muskarynowe, więc sumuje się działanie uspokajające i przeciwcholinergiczne. Oba wydłużają odstęp QT przez blokowanie kanałów potasowych hERG, co zwiększa ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes[1]. Hydroksyzyna hamuje CYP2D6, a amitryptylina i jej metabolit nortryptylina są przez ten enzym hydroksylowane, więc stężenie amitryptyliny może wzrosnąć.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2C19[4], amitryptylina – substrat CYP2C19[5]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2C9[4], amitryptylina – substrat CYP2C9[5]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2D6[4], amitryptylina – substrat CYP2D6[5]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[4], amitryptylina – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[4], inhibitor CYP2C9[4], inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP3A4[4]
  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C9[5], substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc
  • potas i magnez
  • senność i splątanie
  • zatrzymanie moczu i zaparcia

Bezpieczniejsze alternatywy

feksofenadynabilastyna

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych dawka hydroksyzyny nie powinna przekraczać 50 mg na dobę, a obciążenie przeciwcholinergiczne obu leków zwiększa ryzyko majaczenia i upadków.
dawka ≥ 75 mg amitryptyliny na dobęamitryptylinaryzyko rośniePrzy dawkach przeciwdepresyjnych amitryptyliny wydłużenie QT i działanie przeciwcholinergiczne są silniejsze niż przy 10–25 mg stosowanych w bólu.

Źródła

  1. Schlit AF, Delaunois A, Colomar A, Claudio B, Cariolato L, Boev R, et al. Risk of QT prolongation and torsade de pointes associated with exposure to hydroxyzine: re-evaluation of an established drug. Pharmacol Res Perspect. 2017;5(3):e00309. doi: 10.1002/prp2.309. PMID: 28480041.
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.