Interakcje / Futibatynib / Futibatynib i lenakapawir
Jaki opis pokazać?
Interakcja nieistotna klinicznie
Leki można stosować razem bez zmiany dawek.
Przyjmuj oba leki tak jak dotąd i nie zmieniaj dawek na własną rękę.
Interakcja nieistotna klinicznieFutibatynib+ LenakapawirLeki można stosować razem bez zmiany dawek.Przyjmuj oba leki tak jak dotąd i nie zmieniaj dawek na własną rękę.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmuj oba leki tak jak dotąd i nie zmieniaj dawek na własną rękę.
Te dwa leki można przyjmować razem. Lek na HIV może nieznacznie wpływać na rozkład leku przeciwnowotworowego w organizmie, ale ta zmiana jest zbyt mała, żeby miała znaczenie. Lek przeciwnowotworowy nie osłabia działania leku na HIV.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Leki można stosować razem bez zmiany dawek. Unikanie i ewentualne zmniejszenie dawki futibatynibu dotyczy silnych inhibitorów CYP3A, a lenakapawir do nich nie należy.[1] Tolerancję futibatynibu oceniaj w ramach rutynowej kontroli leczenia onkologicznego.
Skutek kliniczny
Można oczekiwać co najwyżej niewielkiego wzrostu stężenia futibatynibu, mniejszego niż przy silnych inhibitorach CYP3A, bez spodziewanego znaczenia klinicznego. Skuteczność lenakapawiru nie powinna się zmienić.
Mechanizm
Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i inhibitorem P-gp, a futibatynib jest metabolizowany przez CYP3A.[2] Nawet silny inhibitor CYP3A (itrakonazol) zwiększa AUC futibatynibu tylko o 41%, a Cmax o 51%, więc futibatynib nie jest wrażliwym substratem CYP3A i umiarkowany inhibitor powinien działać słabiej.[1] Hamowanie P-gp nie ma klinicznie istotnego wpływu na ekspozycję na futibatynib, bo chinidyna zwiększyła jego AUC tylko o 17%.[1] Futibatynib nie zmienia ekspozycji na substraty CYP3A ani P-gp, dlatego nie należy oczekiwać wpływu na stężenie lenakapawiru.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- rutynowa ocena tolerancji futibatynibu zgodnie ze schematem leczenia
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lytgobi 4 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lytgobi-100485444/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lytgobi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lytgobi-100485444/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuFutibatyniba alkoholZalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości albo całkowitą rezygnację z picia, zwłaszcza przy zapaleniu jamy ustnej, biegunce lub nieprawidłowych wynikach prób wątrobowych.W czasie leczenia pij alkohol jak najrzadziej i w małych ilościach, a jeśli masz owrzodzenia w ustach, biegunkę lub złe wyniki badań wątroby, nie pij go wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
W czasie leczenia pij alkohol jak najrzadziej i w małych ilościach, a jeśli masz owrzodzenia w ustach, biegunkę lub złe wyniki badań wątroby, nie pij go wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Nie wiadomo, aby alkohol zmieniał działanie tego leku. Alkohol może jednak nasilać jego częste działania niepożądane, takie jak bolesne zmiany w jamie ustnej, biegunka i nudności. Obciąża też wątrobę, która przy tej chorobie wymaga szczególnej ochrony.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub owrzodzenia w jamie ustnej
- biegunka lub objawy odwodnienia
- nasilone nudności lub wymioty
- zażółcenie skóry lub oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości albo całkowitą rezygnację z picia, zwłaszcza przy zapaleniu jamy ustnej, biegunce lub nieprawidłowych wynikach prób wątrobowych. Odradzić płukanki do ust zawierające alkohol w okresie zapalenia błony śluzowej jamy ustnej. Pacjenta z przewlekłym nadużywaniem alkoholu należy zgłosić lekarzowi prowadzącemu do oceny czynności wątroby.
Skutek kliniczny
Spożywanie alkoholu może nasilać zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, nudności, biegunkę i odwodnienie oraz zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby u pacjenta z chorobą nowotworową dróg żółciowych. Nie opisano przypadków poważnych skutków tego połączenia.
Mechanizm
Nie opisano interakcji futibatynibu z alkoholem, a ryzyko wynika wyłącznie z teoretycznego nakładania się działań niepożądanych. ChPL futibatynibu nie wymienia alkoholu ani etanolu w żadnym punkcie, także w przeciwwskazaniach i interakcjach.[1] Futibatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A, a ChPL ostrzega przed silnymi inhibitorami oraz silnymi i umiarkowanymi induktorami tego enzymu.[1] Etanol nie należy do klinicznie istotnych modulatorów CYP3A, dlatego interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Możliwe jest natomiast addytywne działanie farmakodynamiczne. Alkohol drażni błonę śluzową jamy ustnej i przewodu pokarmowego, nasila biegunkę i odwodnienie oraz obciąża wątrobę. Zapalenie jamy ustnej, suchość w ustach, biegunka, nudności i wzrost aktywności aminotransferaz należą do częstych działań niepożądanych futibatynibu. Dodatkowo lek stosuje się u chorych na raka dróg żółciowych, u których czynność wątroby bywa upośledzona.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny
- objawy zapalenia jamy ustnej
- biegunka i objawy odwodnienia
- nudności i wymioty
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu jednorazowoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu istotnie nasila ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego, wymiotów i odwodnienia oraz obciąża wątrobę, dlatego należy go unikać. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby u chorego na raka dróg żółciowych i wymaga oceny prób wątrobowych przez lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lytgobi 4 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lytgobi-100485444/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lytgobi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lytgobi-100485444/
Interakcja nieistotna klinicznieLenakapawira alkoholNie jest wymagana zmiana dawkowania lenakapawiru ani zakaz spożywania alkoholu.Możesz pić alkohol z umiarem, ale pilnuj, aby nie pominąć żadnej tabletki ani terminu zastrzyku.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz pić alkohol z umiarem, ale pilnuj, aby nie pominąć żadnej tabletki ani terminu zastrzyku.
Alkohol nie zmienia działania lenakapawiru, a lek nie nasila działania alkoholu. Możesz pić alkohol z umiarem bez obaw o interakcję. Pamiętaj tylko, że po alkoholu łatwiej zapomnieć o tabletce albo o wizycie na zastrzyk, a regularność jest bardzo ważna dla skuteczności leczenia i ochrony przed HIV. Alkohol poliwinylowy wymieniony w składzie tabletki to nie jest alkohol do picia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- pominięta tabletka lub opuszczony termin zastrzyku
- trudność z ograniczeniem picia alkoholu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- brak_interakcji
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie jest wymagana zmiana dawkowania lenakapawiru ani zakaz spożywania alkoholu. Przy okazji wydawania leku warto przypomnieć, że regularne przyjęcie tabletek i dotrzymanie terminów kolejnych wstrzyknięć jest kluczowe dla skuteczności, a u osób nadużywających alkoholu rozważyć dodatkowe wsparcie w przestrzeganiu schematu.
Skutek kliniczny
Nie należy oczekiwać zmiany stężenia ani skuteczności lenakapawiru po spożyciu alkoholu ani nasilenia działania alkoholu przez lek. Znaczenie praktyczne ma pośredni wpływ nadużywania alkoholu na przestrzeganie schematu leczenia, czyli pomijanie dawek doustnych w fazie wprowadzenia albo opuszczanie terminów wstrzyknięć, co grozi utratą skuteczności i rozwojem oporności wirusa.
Mechanizm
Nie jest znany mechanizm, przez który alkohol w istotny sposób zmieniałby działanie lenakapawiru albo odwrotnie. Lenakapawir jest substratem CYP3A, P-gp i UGT1A1, a jego stężenie istotnie obniżają dopiero silne i umiarkowane induktory tych szlaków, takie jak ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, efawirenz czy ziele dziurawca zwyczajnego[1]. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1 i nie należy do induktorów o takim znaczeniu klinicznym. Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i inhibitorem P-gp[1], a żaden z tych szlaków nie odgrywa istotnej roli w eliminacji etanolu. Charakterystyki obu produktów z lenakapawirem, zarówno stosowanego w leczeniu zakażenia HIV, jak i w profilaktyce przedekspozycyjnej, zgodnie nie wymieniają alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1]. Alkohol poliwinylowy (E1203) obecny w otoczce tabletek jest substancją pomocniczą i nie jest etanolem[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- przestrzeganie schematu dawkowania doustnego i terminów wstrzyknięć u osób nadużywających alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Picie nadmierne lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | U osób nadużywających alkoholu rośnie ryzyko pomijania dawek doustnych i terminów wstrzyknięć, co grozi utratą skuteczności lenakapawiru i rozwojem oporności wirusa. Warto zaplanować przypomnienia o terminach i rozważyć skierowanie do wsparcia w leczeniu uzależnienia. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu z uszkodzeniem wątrobyczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do zaawansowanej choroby wątroby, a doświadczenie ze stosowaniem lenakapawiru w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby jest ograniczone. W takiej sytuacji decyzję o leczeniu i jego kontroli powinien podjąć lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
Inne interakcje tych leków 460
Połączenie przeciwwskazaneApalutamid+ LenakapawirLenakapawiru nie łączy się z apalutamidem, ponieważ apalutamid należy do silnych induktorów CYP3A, z którymi równoczesne podawanie lenakapawiru jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj żadnego z tych leków bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba, nie odstawiaj ich sam, tylko jak najszybciej powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV i onkologowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj żadnego z tych leków bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba, nie odstawiaj ich sam, tylko jak najszybciej powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV i onkologowi.
Lek na raka prostaty apalutamid przyspiesza usuwanie z organizmu lenakapawiru, który działa przeciwko wirusowi HIV. Stężenie lenakapawiru we krwi może wtedy tak spaść, że lek przestanie chronić przed wirusem. Wirus może się namnażać i stać się odporny na leczenie. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe miano wirusa HIV w badaniu kontrolnym
- gorączka, wysypka, ból gardła lub powiększone węzły chłonne przy stosowaniu leku zapobiegającego zakażeniu HIV
- nawracające lub nietypowe infekcje
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lenakapawiru nie łączy się z apalutamidem, ponieważ apalutamid należy do silnych induktorów CYP3A, z którymi równoczesne podawanie lenakapawiru jest przeciwwskazane.[1] Gdy lenakapawir jest niezbędny, należy wspólnie z urologiem lub onkologiem rozważyć zamianę apalutamidu na antyandrogen bez działania indukującego enzymy. Indukcja enzymów utrzymuje się przez pewien czas po odstawieniu apalutamidu, dlatego lenakapawir należy włączać z odpowiednim odstępem uzgodnionym z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Jeżeli połączenia nie da się uniknąć, decyzję o zmianie schematu przeciwretrowirusowego podejmuje lekarz specjalista chorób zakaźnych.
Skutek kliniczny
Spodziewane jest znaczne zmniejszenie stężenia lenakapawiru, które może prowadzić do utraty działania przeciwwirusowego i rozwoju oporności HIV-1 na lenakapawir.[1] W leczeniu zakażenia wielolekoopornego oznacza to ryzyko utraty jednej z ostatnich skutecznych opcji, a w profilaktyce przedekspozycyjnej ryzyko zakażenia HIV-1 wirusem opornym.[2]
Mechanizm
Apalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i przez aktywację receptora PXR indukuje także UGT oraz transportery leków, w tym P-gp. W połączeniu z midazolamem zmniejszał AUC substratu CYP3A4 o 92%.[3] Lenakapawir jest substratem CYP3A, P-gp i UGT1A1, a silne induktory tych szlaków mogą znacznie zmniejszać jego stężenie w osoczu. Ryfampicyna zmniejszała AUC lenakapawiru o 84%, a nawet umiarkowany induktor efawirenz o 56%.[1] Działanie odwrotne jest bez znaczenia klinicznego. Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A, a nawet silny inhibitor CYP3A4 itrakonazol nie zmieniał AUC apalutamidu.[3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Apalutamid – słaby inhibitor CYP3A4[4], lenakapawir – substrat CYP3A4[5]
- Apalutamid – silny induktor CYP3A4[6], lenakapawir – substrat CYP3A4[5]
- Apalutamid – słaby induktor P-gp[4], lenakapawir – substrat P-gp[5]
- Lenakapawir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], apalutamid – substrat CYP3A4[4]
- Lenakapawir – inhibitor P-gp[5], apalutamid – substrat P-gp[4]
- Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], umiarkowany inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], słaby induktor BCRP[4], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP2C19[6], słaby induktor CYP2C9[6], silny induktor CYP3A4[6], słaby induktor OATP1B1[4], słaby induktor P-gp[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
- Lenakapawir: umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5], substrat UGT1A1[5]
Monitorować
- miano HIV-1 RNA
- lekooporność HIV-1 przy niepowodzeniu wirusologicznym
- test w kierunku HIV-1 u osób stosujących profilaktykę przedekspozycyjną
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Apalutamid odstawiony przed włączeniem lenakapawirukolejność włączenia · apalutamid | inne zalecenie | Działanie indukujące apalutamidu nie ustępuje od razu po jego odstawieniu, dlatego lenakapawir należy włączać dopiero po odpowiednim odstępie ustalonym przez lekarza specjalistę chorób zakaźnych. |
| Wstrzyknięcie podskórnedroga podania · lenakapawir | inne zalecenie | Interakcja dotyczy również lenakapawiru we wstrzyknięciach o przedłużonym uwalnianiu. Rozpoczęcie apalutamidu w okresie działania depot lenakapawiru może obniżyć jego stężenie i wymaga konsultacji z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yeytuo 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yeytuo-100524432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ LenakapawirPołączenie jest przeciwwskazane – dziurawca w żadnej postaci doustnej nie stosuje się w trakcie terapii lenakapawirem.Nie stosuj żadnych preparatów z dziurawcem (herbatek, kropli, tabletek, suplementów) w czasie leczenia lenakapawirem, a jeśli potrzebujesz czegoś na nastrój, sen lub nerwy, zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj żadnych preparatów z dziurawcem (herbatek, kropli, tabletek, suplementów) w czasie leczenia lenakapawirem, a jeśli potrzebujesz czegoś na nastrój, sen lub nerwy, zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Dziurawca nie wolno łączyć z lenakapawirem. Dziurawiec przyspiesza usuwanie lenakapawiru z organizmu, przez co lek może przestać działać. Wtedy leczenie HIV może zawieść, a wirus może stać się odporny na lek. Jeśli bierzesz lenakapawir, aby chronić się przed zakażeniem, ochrona może okazać się niewystarczająca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- przypadkowe przyjęcie preparatu z dziurawcem – powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu
- gorączka, ból gardła, wysypka lub powiększone węzły chłonne w trakcie profilaktyki
- niepokojący wynik badań kontrolnych HIV
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – dziurawca w żadnej postaci doustnej nie stosuje się w trakcie terapii lenakapawirem.[1][2] Dziurawca nie łączy się z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w zakażeniu HIV.[3] Jeśli pacjent przyjmuje dziurawiec, należy go odstawić przed rozpoczęciem lenakapawiru z uwzględnieniem tego, że indukcja enzymów ustępuje stopniowo, a w przypadku objawów depresyjnych lub lękowych skierować pacjenta do lekarza w celu doboru leczenia bez działania indukującego.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia lenakapawiru grozi utratą działania terapeutycznego i rozwojem oporności HIV-1.[1] W leczeniu zakażenia oznacza to ryzyko niepowodzenia wirusologicznego, a w profilaktyce przedekspozycyjnej ryzyko zakażenia HIV-1 wirusem opornym na lenakapawir.[2]
Mechanizm
Dziurawiec jest silnym induktorem CYP3A4 i P-gp, a lenakapawir jest substratem CYP3A, P-gp i UGT1A1. Indukcja tych szlaków przyspiesza eliminację lenakapawiru i może znacznie zmniejszać jego stężenie w osoczu.[1] Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie leków przeciwwirusowych.[4] Skalę zjawiska pokazuje inny silny induktor tych szlaków – ryfampicyna zmniejsza AUC lenakapawiru o 84%, a Cmax o 55%.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- wywiad w kierunku stosowania dziurawca (herbatki, nalewki, suplementy, preparaty „na nastrój” i „na trawienie”)
- miano HIV-1 RNA, jeśli doszło do równoczesnego stosowania
- w profilaktyce – testy w kierunku HIV-1 zgodnie ze schematem
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dziurawiec odstawiony przed rozpoczęciem lenakapawirukolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Indukcja enzymów ustępuje stopniowo po odstawieniu dziurawca, dlatego rozpoczęcie lenakapawiru bezpośrednio po odstawieniu nadal niesie ryzyko obniżonej ekspozycji. Termin włączenia należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym. |
| Wstrzyknięcie podskórne o przedłużonym działaniupostać · lenakapawir | inne zalecenie | Lenakapawir podany podskórnie utrzymuje się w organizmie przez długi czas, także po zakończeniu terapii. Dziurawiec stosowany w tym okresie może obniżać resztkowe stężenia i sprzyjać selekcji oporności, dlatego zakaz należy przekazać pacjentowi również na czas po ostatnim wstrzyknięciu. |
| Stosowanie zewnętrzne na skórędroga podania · dziurawiec | ryzyko maleje | Interakcja wynika z indukcji enzymów po przyjęciu doustnym. Przy stosowaniu miejscowym na skórę wpływ na ekspozycję na lenakapawir jest mało prawdopodobny, ale brak danych, dlatego do weryfikacji przez farmaceutę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yeytuo 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yeytuo-100524432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
Połączenie przeciwwskazaneFenytoina+ LenakapawirNie łącz fenytoiny z lenakapawirem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj brać fenytoiny, jeśli stosujesz lenakapawir, i od razu powiedz o obu lekach lekarzowi, który prowadzi twoje leczenie lub profilaktykę HIV.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać fenytoiny, jeśli stosujesz lenakapawir, i od razu powiedz o obu lekach lekarzowi, który prowadzi twoje leczenie lub profilaktykę HIV.
Fenytoina przyspiesza usuwanie lenakapawiru z organizmu. Przez to lenakapawir może przestać chronić przed HIV albo przestać kontrolować zakażenie, a wirus może stać się oporny na leczenie. Tych leków nie wolno stosować razem. Lenakapawir podawany w zastrzyku działa bardzo długo, więc ostrożność dotyczy też czasu po ostatnim zastrzyku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, ból gardła, wysypka lub powiększone węzły chłonne
- wynik badania HIV gorszy niż dotychczas
- nawrót lub nasilenie napadów padaczkowych po zmianie leku przeciwpadaczkowego
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz fenytoiny z lenakapawirem – połączenie jest przeciwwskazane.[1][2] U pacjenta wymagającego leczenia przeciwpadaczkowego należy dobrać lek, który nie indukuje CYP3A, P-gp ani UGT1A1, w porozumieniu z neurologiem i lekarzem prowadzącym terapię HIV.[1] Okskarbazepiny i fenobarbitalu również nie zaleca się łączyć z lenakapawirem, więc nie są one dobrą zamianą.[1] Lenakapawir w postaci wstrzyknięć utrzymuje się w organizmie bardzo długo, dlatego włączenie fenytoiny po ostatnim wstrzyknięciu także wymaga konsultacji z lekarzem prowadzącym terapię HIV.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia lenakapawiru może prowadzić do utraty działania terapeutycznego i rozwoju oporności HIV-1.[1] U osób stosujących lenakapawir w profilaktyce przedekspozycyjnej spadek stężenia grozi zakażeniem HIV-1 i selekcją wirusa opornego.[2]
Mechanizm
Fenytoina jest silnym induktorem CYP3A, P-gp i UGT1A1, czyli wszystkich trzech szlaków, którymi lenakapawir jest metabolizowany i transportowany.[1] Indukcja przyspiesza eliminację lenakapawiru i może znacznie zmniejszyć jego stężenie w osoczu.[1] Nie przeprowadzono badania tej pary, a skalę zjawiska pokazuje inny silny induktor tych szlaków – ryfampicyna zmniejszała AUC lenakapawiru o 84% i Cmax o 55%.[1] Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i inhibitorem P-gp, ale fenytoina jest metabolizowana głównie innymi szlakami, więc klinicznie istotny wpływ w drugą stronę jest mało prawdopodobny.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- miano HIV-1 RNA (wiremia) przy każdej zmianie leczenia przeciwpadaczkowego
- badanie oporności HIV-1 w razie wzrostu wiremii
- kontrola napadów padaczkowych po zamianie fenytoiny na inny lek przeciwpadaczkowy
- stężenie nowego leku przeciwpadaczkowego, jeśli jest monitorowane terapeutycznie
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Wstrzyknięcie podskórnedroga podania · lenakapawir | inne zalecenie | Lenakapawir po wstrzyknięciu podskórnym utrzymuje się w organizmie bardzo długo, dlatego indukcja fenytoiną po ostatniej dawce może obniżyć stężenia resztkowe i sprzyjać selekcji opornego wirusa. Decyzję o włączeniu fenytoiny w tym okresie należy podjąć z lekarzem prowadzącym terapię HIV. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yeytuo 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yeytuo-100524432/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
Połączenie przeciwwskazaneKarbamazepina+ LenakapawirKarbamazepiny nie łączy się z lenakapawirem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj ani nie przerywaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV i neurologowi, że masz przepisane oba, aby dobrali inny lek przeciwpadaczkowy.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj ani nie przerywaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV i neurologowi, że masz przepisane oba, aby dobrali inny lek przeciwpadaczkowy.
Karbamazepina sprawia, że organizm znacznie szybciej usuwa lenakapawir. Lek na HIV może wtedy przestać działać, a wirus może stać się na niego odporny. Jeśli stosujesz lenakapawir, żeby zapobiegać zakażeniu HIV, możesz stracić tę ochronę. Tych leków nie wolno stosować razem, także w okresie kilku miesięcy po ostatnim zastrzyku z lenakapawirem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- lekarz informuje o wykrywalnym lub rosnącym poziomie wirusa we krwi
- objawy przypominające grypę, gorączka, wysypka lub powiększone węzły chłonne podczas stosowania leku zapobiegającego HIV
- nawrót lub nasilenie napadów padaczkowych po zmianie leku przeciwpadaczkowego
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Karbamazepiny nie łączy się z lenakapawirem – połączenie jest przeciwwskazane[1][2]. Okskarbazepina i fenobarbital również nie są zalecane z lenakapawirem, dlatego należy wybrać lek przeciwdrgawkowy, który nie indukuje enzymów wątrobowych[1]. Zmianę leczenia przeciwpadaczkowego przeprowadza neurolog w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie lub profilaktykę HIV, z uwzględnieniem tego, że działanie indukujące karbamazepiny utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po jej odstawieniu. Lenakapawir w postaci długo działających wstrzyknięć pozostaje w organizmie przez wiele miesięcy, więc włączenie karbamazepiny po ostatnim wstrzyknięciu także grozi utrzymywaniem się niskich stężeń lenakapawiru i selekcją oporności.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia lenakapawiru może prowadzić do utraty działania przeciwwirusowego i rozwoju oporności HIV-1[1]. U osób stosujących lenakapawir w profilaktyce przedekspozycyjnej oznacza to ryzyko zakażenia HIV-1 mimo regularnego przyjmowania leku[2]. Oporność na lenakapawir może ograniczyć przyszłe możliwości leczenia, w tym inhibitorami kapsydu.
Mechanizm
Karbamazepina jest silnym induktorem CYP3A, P-gp i UGT1A1, a lenakapawir jest substratem wszystkich trzech szlaków, więc jego eliminacja wyraźnie przyspiesza[1]. Dla porównania inny silny induktor tych szlaków, ryfampicyna, zmniejsza AUC lenakapawiru o 84% i Cmax o 55%[1]. Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A, a karbamazepina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, więc teoretycznie możliwe jest też niewielkie zwiększenie stężenia karbamazepiny[3], ale ma to drugorzędne znaczenie wobec utraty działania lenakapawiru.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- wiremia HIV-1 u pacjentów leczonych, jeśli doszło do jednoczesnego stosowania
- test w kierunku HIV-1 u osób stosujących profilaktykę przedekspozycyjną, jeśli doszło do jednoczesnego stosowania
- kontrola napadów padaczkowych po zamianie karbamazepiny na inny lek przeciwdrgawkowy
Bezpieczniejsze alternatywy
lewetyracetamlamotryginalakozamidbrywaracetamkwas walproinowygabapentynapregabalina
Kiedy ocena się zmienia
| Podskórna (długo działające wstrzyknięcie)droga podania · lenakapawir | inne zalecenie | Lenakapawir podany podskórnie utrzymuje się w organizmie przez wiele miesięcy po ostatnim wstrzyknięciu. Włączenie karbamazepiny w tym okresie może utrzymywać niskie stężenia lenakapawiru i sprzyjać oporności, dlatego przeciwwskazanie należy traktować jako obowiązujące także po zakończeniu wstrzyknięć, a schemat przeciwwirusowy lub profilaktyczny ustalić z lekarzem specjalistą. |
| Lenakapawir włączany po odstawieniu karbamazepinykolejność włączenia · karbamazepina | inne zalecenie | Działanie indukujące karbamazepiny wygasa stopniowo po jej odstawieniu, dlatego rozpoczęcie lenakapawiru bezpośrednio po zamianie leku przeciwdrgawkowego może jeszcze wiązać się z obniżonym stężeniem lenakapawiru. Termin włączenia należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yeytuo 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yeytuo-100524432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Finlepsin 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/finlepsin-100116679/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Finlepsin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/finlepsin-100116679/
Połączenie przeciwwskazaneKolchicyna+ LenakapawirU pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby nie łączy się kolchicyny z lenakapawirem.Nie zaczynaj brać kolchicyny bez rozmowy z lekarzem, który wie o twoim leczeniu HIV, a jeśli już ją bierzesz, nie zwiększaj dawki samodzielnie i zgłoś się do lekarza przy niepokojących objawach.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać kolchicyny bez rozmowy z lekarzem, który wie o twoim leczeniu HIV, a jeśli już ją bierzesz, nie zwiększaj dawki samodzielnie i zgłoś się do lekarza przy niepokojących objawach.
Lek przeciw HIV, który przyjmujesz w zastrzykach lub tabletkach, spowalnia usuwanie kolchicyny z organizmu. Kolchicyna może się wtedy gromadzić i wywołać groźne działania niepożądane, zwłaszcza gdy masz chore nerki lub wątrobę albo jesteś w starszym wieku. Lek przeciw HIV działa długo, nawet wiele miesięcy po ostatnim zastrzyku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka, nudności lub wymioty
- ból brzucha
- ból, osłabienie lub tkliwość mięśni
- ciemny mocz
- drętwienie lub mrowienie rąk i stóp
- nietypowe siniaki, krwawienia lub częste infekcje
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby nie łączy się kolchicyny z lenakapawirem[1]. U osób w podeszłym wieku oraz z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby należy unikać tego połączenia[2]. U pozostałych pacjentów połączenie jest możliwe po rozważeniu korzyści i ryzyka, przy najmniejszej skutecznej dawce kolchicyny i uważnym monitorowaniu objawów toksyczności[2]. Kolchicyna jest wrażliwym substratem CYP3A i P-gp o wąskim indeksie terapeutycznym, dlatego przy lenakapawirze wymaga szczególnej ostrożności[3]. Ostrożność obowiązuje również po zakończeniu wstrzyknięć lenakapawiru, ponieważ lek długo pozostaje w organizmie.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia kolchicyny może prowadzić do jej toksyczności – zaburzeń żołądkowo-jelitowych, toksyczności nerwowo-mięśniowej, miopatii i rabdomiolizy, zahamowania czynności szpiku, a w ciężkich przypadkach do zgonu[2]. Ryzyko jest największe u osób w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.
Mechanizm
Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i inhibitorem glikoproteiny P[3]. Kolchicyna jest substratem P-gp, a jej metabolizm zależy głównie od CYP3A4, dlatego jednoczesne hamowanie obu szlaków zwiększa ekspozycję na kolchicynę[2]. Lenakapawir w postaci wstrzyknięć o przedłużonym uwalnianiu utrzymuje się w organizmie bardzo długo, więc działanie hamujące może trwać jeszcze wiele miesięcy po ostatnim podaniu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha)
- ból, tkliwość i osłabienie mięśni, aktywność CK
- morfologia krwi
- czynność nerek (eGFR) i wątroby
- objawy neuropatii obwodowej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Zaburzenia czynności nerek lub wątrobyeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby przyjmujących inhibitory P-gp kolchicyna jest przeciwwskazana. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | inne zalecenie | U pacjentów w podeszłym wieku należy unikać łączenia kolchicyny z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4. |
| Wstrzyknięcie o przedłużonym uwalnianiupostać · lenakapawir | inne zalecenie | Lenakapawir po wstrzyknięciu długo utrzymuje się w organizmie, więc ostrożność przy kolchicynie obowiązuje także wiele miesięcy po ostatniej dawce. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine RPH 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-rph-100331923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
Połączenie przeciwwskazaneKwetiapina+ LenakapawirNie łącz kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4, do których należy lenakapawir.Jeśli przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Lenakapawir, stosowany w leczeniu lub zapobieganiu zakażeniu HIV, spowalnia rozkładanie kwetiapiny w organizmie. Przez to kwetiapina może działać silniej niż zwykle i wywołać nadmierną senność, zawroty głowy, spadki ciśnienia lub zaburzenia rytmu serca. Lenakapawir w zastrzykach działa przez wiele miesięcy, więc ten wpływ utrzymuje się długo. Te leki zwykle nie powinny być stosowane razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z wybudzeniem
- zawroty głowy i omdlenia przy wstawaniu
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- drżenie, sztywność mięśni lub niepokój ruchowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4, do których należy lenakapawir.[1][2][3] U pacjenta leczonego lenakapawirem wybierz lek przeciwpsychotyczny niezależny od CYP3A4. Jeśli lekarz prowadzący uzna połączenie za niezbędne, decyzja wymaga konsultacji psychiatry i specjalisty chorób zakaźnych, rozpoczęcia od małej dawki kwetiapiny, powolnego zwiększania i kontroli EKG. Ostrożność dotyczy też innych wrażliwych substratów CYP3A podawanych z lenakapawirem.[4]
Skutek kliniczny
Większe stężenie kwetiapiny może nasilać senność, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe i ryzyko wydłużenia odstępu QT. Długo działający lenakapawir utrzymuje się w organizmie przez wiele miesięcy po ostatnim wstrzyknięciu, więc hamowanie metabolizmu kwetiapiny może trwać długo i nie da się go szybko przerwać.
Mechanizm
Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego enzymu (ketokonazol) zwiększał jej AUC 5- do 8-krotnie.[1] Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i inhibitorem P-gp, dlatego może hamować metabolizm kwetiapiny i zwiększać jej stężenie w osoczu.[4] Wzrost ekspozycji przy umiarkowanym inhibitorze powinien być mniejszy niż przy ketokonazolu, ale nie zbadano go dla tej pary.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- nasilenie senności i sedacji
- ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej i leżącej
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu
- objawy pozapiramidowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podskórna (iniekcja o przedłużonym działaniu)droga podania · lenakapawir | inne zalecenie | Po iniekcji lenakapawir utrzymuje się w organizmie przez wiele miesięcy, dlatego hamowanie CYP3A trwa także po zakończeniu leczenia. Przed włączeniem kwetiapiny u osoby, która przyjęła lenakapawir w ostatnich miesiącach, uwzględnij utrzymującą się interakcję. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneLomitapid+ LenakapawirLomitapidu nie stosuje się razem z lenakapawirem.Nie przyjmuj lomitapidu razem z lenakapawirem i nie przerywaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze bezpieczne leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj lomitapidu razem z lenakapawirem i nie przerywaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze bezpieczne leczenie.
Lenakapawir sprawia, że lomitapid wolniej znika z organizmu i jego stężenie we krwi może wzrosnąć kilkukrotnie. Może to poważnie zaszkodzić wątrobie i wywołać silne biegunki, nudności i wymioty. Lenakapawir podawany w zastrzyku działa przez wiele miesięcy, więc ryzyko utrzymuje się długo po ostatniej dawce. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- silna lub uporczywa biegunka
- nudności lub wymioty
- nietypowe zmęczenie i brak apetytu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lomitapidu nie stosuje się razem z lenakapawirem. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 są przy lomitapidzie przeciwwskazane, a jeśli leczenie takim lekiem jest konieczne, lomitapid odstawia się na czas jego trwania[1]. Przy podawaniu z lenakapawirem wrażliwych substratów CYP3A o wąskim indeksie terapeutycznym zaleca się ostrożność[2]. Lenakapawir we wstrzyknięciach długo działających utrzymuje się w organizmie przez wiele miesięcy po ostatniej dawce. Dlatego decyzję o włączeniu lub ponownym włączeniu lomitapidu podejmuje się wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie HIV lub profilaktykę, a nie wyłącznie na podstawie daty odstawienia tabletek. Leczenia lenakapawirem nie przerywa się samodzielnie z powodu tej interakcji.
Skutek kliniczny
Wielokrotny wzrost stężenia lomitapidu grozi nasileniem jego działań zależnych od dawki, przede wszystkim hepatotoksyczności (wzrost aminotransferaz, stłuszczenie wątroby) oraz ciężkich objawów żołądkowo-jelitowych, takich jak biegunka, nudności i wymioty.
Mechanizm
Lenakapawir hamuje CYP3A w stopniu umiarkowanym i hamuje P-gp[2]. Lomitapid jest wrażliwym substratem CYP3A4. Przy silnym inhibitorze (ketokonazol) AUC lomitapidu wzrosło około 27-krotnie, a Cmax około 15-krotnie, a dla umiarkowanych inhibitorów przewiduje się wzrost narażenia 4–10 razy[1]. Lomitapid nie wpływa w istotny sposób na ekspozycję na lenakapawir.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Lomitapid – słaby inhibitor CYP3A4[3], lenakapawir – substrat CYP3A4[4]
- Lomitapid – inhibitor P-gp[5], lenakapawir – substrat P-gp[4]
- Lenakapawir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], lomitapid – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Lomitapid: słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[5], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Lenakapawir: umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4], substrat UGT1A1[4]
Monitorować
- AlAT i AspAT
- bilirubina i fosfataza zasadnicza
- objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty)
- LDL-C przy zmianie leczenia hipolipemizującego
Bezpieczniejsze alternatywy
ewinakumabalirokumabewolokumabezetymibemtrycytabina z dizoproksylem tenofowiru (profilaktyka HIV)kabotegrawir (profilaktyka HIV)
Kiedy ocena się zmienia
| Wstrzyknięcie podskórne (postać długo działająca)droga podania · lenakapawir | inne zalecenie | Po wstrzyknięciu lenakapawir utrzymuje się w organizmie przez wiele miesięcy, więc hamowanie CYP3A trwa długo po ostatniej dawce. Odstawienie lenakapawiru nie pozwala na szybkie bezpieczne włączenie lomitapidu, a termin ustala się z lekarzem prowadzącym. |
| Lenakapawir włączany u pacjenta leczonego lomitapidemkolejność włączenia · lenakapawir | inne zalecenie | Jeśli lenakapawir jest konieczny, lomitapid odstawia się na czas jego stosowania. Lekarz zmienia wtedy leczenie hipolipemizujące. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
Połączenie przeciwwskazaneRyfampicyna+ LenakapawirPołączenie jest przeciwwskazane – ryfampicyny nie łączy się z lenakapawirem.Nie zaczynaj przyjmować ryfampicyny i od razu powiedz lekarzowi, który prowadzi twoje leczenie lub profilaktykę HIV, że ktoś ci ją przepisał.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować ryfampicyny i od razu powiedz lekarzowi, który prowadzi twoje leczenie lub profilaktykę HIV, że ktoś ci ją przepisał.
Ryfampicyna, antybiotyk stosowany między innymi w leczeniu gruźlicy, bardzo przyspiesza usuwanie lenakapawiru z organizmu. Lenakapawir przestaje wtedy działać, a wirus HIV może stać się na niego oporny. Jeśli stosujesz lenakapawir w profilaktyce, połączenie może narazić cię na zakażenie HIV. Leków tych nie wolno stosować razem, także w okresie po ostatnim zastrzyku z lenakapawirem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Otrzymałeś receptę na ryfampicynę lub inny lek na gruźlicę
- Gorączka, wysypka, bóle mięśni lub powiększone węzły chłonne u osoby stosującej profilaktykę HIV
- Zła wartość wyniku badania HIV albo wzrost ilości wirusa we krwi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – ryfampicyny nie łączy się z lenakapawirem.[1][2][3] Gdy konieczne jest leczenie ryfampicyną, lekarz prowadzący terapię HIV-1 lub profilaktykę powinien zmienić schemat przeciwretrowirusowy na taki, który można bezpiecznie stosować z ryfampicyną. Ryfabutyna nie jest dobrym zamiennikiem, bo także zmniejsza stężenie lenakapawiru i jej łączenie z nim nie jest zalecane.[2] Lenakapawir podany we wstrzyknięciu długo działającym utrzymuje się w organizmie przez wiele miesięcy, dlatego przeciwwskazanie dotyczy także okresu po ostatnim wstrzyknięciu.
Skutek kliniczny
Znaczne zmniejszenie stężenia lenakapawiru grozi utratą działania terapeutycznego i rozwojem oporności HIV-1.[2] U osoby stosującej lenakapawir w profilaktyce przedekspozycyjnej oznacza to ryzyko zakażenia HIV-1 mimo profilaktyki.[1]
Mechanizm
Ryfampicyna jest silnym induktorem CYP3A4, P-gp i UGT1A1, a lenakapawir jest substratem wszystkich tych trzech szlaków.[2] Indukcja przyspiesza eliminację lenakapawiru i znacznie zmniejsza jego stężenie w osoczu – przy ryfampicynie 600 mg raz na dobę AUC lenakapawiru spada o 84%, a Cmax o 55%.[2][3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Ryfampicyna – silny induktor CYP3A4[4], lenakapawir – substrat CYP3A4[5]
- Ryfampicyna – silny induktor P-gp[6], lenakapawir – substrat P-gp[5]
- Ryfampicyna – silny induktor UGT1A1[6], lenakapawir – substrat UGT1A1[5]
- Ryfampicyna: inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], umiarkowany induktor CYP1A2[4], umiarkowany induktor CYP2B6[4], silny induktor CYP2C19[4], umiarkowany induktor CYP2C8[4], umiarkowany induktor CYP2C9[4], silny induktor CYP3A4[4], silny induktor P-gp[6], silny induktor UGT1A1[6]
- Lenakapawir: umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5], substrat UGT1A1[5]
Monitorować
- Miano RNA HIV-1 u pacjenta leczonego, jeśli doszło do jednoczesnego stosowania obu leków
- Test w kierunku HIV-1 u osoby stosującej profilaktykę, jeśli doszło do jednoczesnego stosowania obu leków
- Oznaczenie oporności HIV-1 w razie niepowodzenia wirusologicznego
Kiedy ocena się zmienia
| Wstrzyknięcie podskórne o przedłużonym działaniudroga podania · lenakapawir | inne zalecenie | Po wstrzyknięciu lenakapawir utrzymuje się w organizmie przez wiele miesięcy, dlatego przeciwwskazanie obowiązuje także po zakończeniu podawania i należy je uwzględnić przy włączaniu ryfampicyny w tym okresie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rifampicyna TZF 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rifampicyna-tzf-100058290/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yeytuo 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yeytuo-100524432/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rifampicyna TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rifampicyna-tzf-100058290/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.