Interakcje / Glipizyd / Glipizyd i zyprazydon
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować, ale po włączeniu lub odstawieniu zyprazydonu warto częściej kontrolować glikemię.
Po rozpoczęciu albo zakończeniu leczenia zyprazydonem częściej mierz cukier i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki wyraźnie się zmienią.
Interakcja o niejasnym znaczeniuGlipizyd+ ZyprazydonPołączenie można stosować, ale po włączeniu lub odstawieniu zyprazydonu warto częściej kontrolować glikemię.Po rozpoczęciu albo zakończeniu leczenia zyprazydonem częściej mierz cukier i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki wyraźnie się zmienią.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Po rozpoczęciu albo zakończeniu leczenia zyprazydonem częściej mierz cukier i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki wyraźnie się zmienią.
Te leki zwykle można brać razem. Lek na psychikę może czasem nieco podnosić cukier we krwi, przez co lek na cukrzycę działa słabiej. Gdy przestaniesz brać lek na psychikę, cukier może z kolei spaść bardziej niż zwykle.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wzmożone pragnienie
- częste oddawanie moczu
- wyższe niż zwykle wyniki pomiarów cukru
- drżenie, poty i nagły głód po odstawieniu zyprazydonu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale po włączeniu lub odstawieniu zyprazydonu warto częściej kontrolować glikemię. Przy pogorszeniu wyrównania cukrzycy lekarz może zmodyfikować dawkę glipizydu zamiast odstawiać lek przeciwpsychotyczny.
Skutek kliniczny
Możliwe jest stopniowe pogorszenie kontroli glikemii u pacjenta leczonego glipizydem po włączeniu zyprazydonu. Ryzyko hipoglikemii rośnie z kolei po odstawieniu zyprazydonu, jeśli dawkę glipizydu wcześniej zwiększono. Dane kliniczne dotyczące tej konkretnej pary są nieliczne.
Mechanizm
Leki przeciwpsychotyczne mogą pogarszać kontrolę glikemii, dlatego teoretycznie mogą osłabiać działanie glipizydu. Zyprazydon uchodzi za lek przeciwpsychotyczny o małym wpływie metabolicznym, a bezpośrednich danych o osłabieniu działania glipizydu brak. Starsze leki przeciwpsychotyczne z grupy fenotiazyn w dużych dawkach zwiększają stężenie glukozy we krwi przez zmniejszenie wydzielania insuliny[1]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ zyprazydon nie wpływa w sposób klinicznie istotny na metabolizm leków przez cytochrom P450[2]. Wypieranie z połączeń z białkami osocza również jest mało prawdopodobne[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia na czczo i poposiłkowa w pierwszych tygodniach po włączeniu lub odstawieniu zyprazydonu
- HbA1c
- masa ciała
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie zyprazydonu przy zwiększonej wcześniej dawce glipizydukolejność włączenia · zyprazydon | inne zalecenie | Jeśli dawkę glipizydu zwiększono z powodu pogorszenia glikemii w trakcie leczenia zyprazydonem, po jego odstawieniu rośnie ryzyko hipoglikemii i należy rozważyć zmniejszenie dawki glipizydu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Glibenese GITS 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glibenese-gits-100247068/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaGlipizyda alkoholPacjentowi leczonemu glipizydem należy odradzać nadużywanie alkoholu.Unikaj nadużywania alkoholu, a jeśli już pijesz, to mało i tylko razem z posiłkiem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj nadużywania alkoholu, a jeśli już pijesz, to mało i tylko razem z posiłkiem.
Alkohol może nasilić działanie glipizydu i obniżyć poziom cukru we krwi za bardzo. Groźne są zwłaszcza większe ilości alkoholu oraz picie na pusty żołądek. Niedocukrzenie może pojawić się z opóźnieniem i bywa mylone ze zwykłym upojeniem alkoholowym. W ciężkich przypadkach może doprowadzić do utraty przytomności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, kołatanie serca
- zimne poty, nagły silny głód
- osłabienie, zawroty głowy, senność
- splątanie, trudności z mówieniem
- utrata przytomności (wymaga natychmiastowego wezwania pomocy)
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Pacjentowi leczonemu glipizydem należy odradzać nadużywanie alkoholu. Jeśli pacjent mimo to pije, powinien robić to wyłącznie razem z posiłkiem, w małych ilościach i nigdy na czczo, a także wiedzieć, jak rozpoznać hipoglikemię i jak ją leczyć. Nie ma potrzeby zmieniać dawki glipizydu przy okazjonalnym, umiarkowanym piciu. Szczególnej ostrożności wymagają osoby starsze, niedożywione i z niewydolnością wątroby lub nerek, bo u nich hipoglikemia jest groźniejsza[1].
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to hipoglikemia, w ciężkich przypadkach z utratą przytomności lub śpiączką[1]. Reakcji disulfiramopodobnej (nagłe zaczerwienienie twarzy po alkoholu) nie obserwowano. Hipoglikemia po alkoholu może pojawić się z opóźnieniem i łatwo ją pomylić z upojeniem, co opóźnia pomoc.
Mechanizm
Alkohol upośledza wytwarzanie glukozy w wątrobie, a glipizyd zwiększa wydzielanie insuliny, więc oba działania sumują się w kierunku obniżenia glikemii. Dlatego ryzyko hipoglikemii rośnie szczególnie wtedy, gdy alkohol pije się na czczo albo przy niedostatecznej podaży kalorii. ChPL wskazuje, że alkohol nasila działanie hipoglikemizujące glipizydu i może prowadzić do śpiączki[1]. W badaniu krzyżowym alkohol wydłużał działanie hipoglikemizujące glipizydu, ale go nie nasilał, a u żadnego z 10 pacjentów nie wystąpiła reakcja disulfiramopodobna z zaczerwienieniem twarzy.
Monitorować
- objawy hipoglikemii (drżenie, pocenie się, głód, splątanie, senność)
- glikemia własna, gdy pacjent wypił alkohol, zwłaszcza przed snem
- regularność i wielkość posiłków
- u osób starszych i z chorobami wątroby lub nerek częstsza kontrola glikemii
Kiedy ocena się zmienia
| Duża ilość alkoholu (upojenie, nadużywanie)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy dużych ilościach alkoholu ryzyko ciężkiej hipoglikemii, w tym śpiączki, rośnie wyraźnie, a objawy mogą być zamaskowane przez upojenie. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | Osoby w podeszłym wieku są szczególnie wrażliwe na działanie hipoglikemizujące, a hipoglikemia bywa u nich trudna do rozpoznania, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków beta-adrenolitycznych. |
| Picie na czczo lub przy niedostatecznej podaży kaloriiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Niedostateczna podaż kalorii i alkohol należą do czynników zwiększających prawdopodobieństwo hipoglikemii podczas leczenia glipizydem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Glibenese GITS 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glibenese-gits-100247068/
Niekorzystna interakcjaZyprazydona alkoholZalecaj choremu niepicie alkoholu w trakcie leczenia zyprazydonem, a jeśli do spożycia dojdzie, tylko w niewielkiej ilości i z zachowaniem szczególnej ostrożności.Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, nie prowadź samochodu ani nie obsługuj maszyn.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, nie prowadź samochodu ani nie obsługuj maszyn.
Zyprazydon może powodować senność i zawroty głowy. Alkohol działa podobnie, więc razem mogą wywołać silną senność, problemy z równowagą i spowolnienie reakcji. Z tego powodu w czasie leczenia lepiej alkoholu nie pić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z utrzymaniem przytomności
- zawroty głowy, chwiejny chód lub upadki
- omdlenie albo uczucie szybkiego lub nierównego bicia serca
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj choremu niepicie alkoholu w trakcie leczenia zyprazydonem, a jeśli do spożycia dojdzie, tylko w niewielkiej ilości i z zachowaniem szczególnej ostrożności. ChPL wymaga ostrożności przy łączeniu z alkoholem.[1] Chory nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn po alkoholu.
Skutek kliniczny
Alkohol może nasilić senność, zawroty głowy, spowolnienie psychoruchowe i zaburzenia koordynacji u osoby przyjmującej zyprazydon. Zwiększa to ryzyko upadków, wypadków i błędów w obsłudze maszyn lub prowadzeniu pojazdów. U osób leczonych z powodu choroby psychicznej alkohol może dodatkowo pogarszać stan psychiczny i utrudniać leczenie.
Mechanizm
Zyprazydon i alkohol działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie się sumuje. Producent zaleca ostrożność przy łączeniu zyprazydonu z lekami działającymi ośrodkowo i z alkoholem.[1] Nasilenie senności i zaburzeń koordynacji jest oczekiwane, bo wynika z podstawowego działania obu substancji.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i sedacja w ciągu dnia
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi, zwłaszcza u osób starszych
- kołatanie serca lub omdlenia, które wymagają pilnej oceny lekarskiej
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości alkoholu, upojenieilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Przy większych ilościach alkoholu sumowanie działania hamującego na ośrodkowy układ nerwowy jest silniejsze, a ryzyko nadmiernej sedacji, upadków i wypadków wyraźnie rośnie. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sedacja i zawroty głowy częściej prowadzą do upadków, dlatego nawet niewielka ilość alkoholu wymaga szczególnej ostrożności. Wniosek wynika z ogólnej wiedzy farmakologicznej, ChPL nie podaje tu odrębnych danych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
Inne interakcje tych leków 404
Połączenie przeciwwskazaneAmantadyna+ ZyprazydonAmantadyny nie łączy się z zyprazydonem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować drugiego z tych leków i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.nieznanyopisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować drugiego z tych leków i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.
Amantadyna i zyprazydon mogą zaburzać pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych, nieregularnych uderzeń serca. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- nagłe osłabienie lub duszność
- splątanie lub widzenie rzeczy, których nie ma
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Amantadyny nie łączy się z zyprazydonem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] Zyprazydonu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT.[2] Gdy pacjent wymaga leczenia przeciwpsychotycznego i przeciwparkinsonowskiego, jeden z leków należy zastąpić substancją o możliwie małym wpływie na odstęp QT, a przed zmianą i po niej wykonać EKG oraz oznaczyć stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi nadmiernym wydłużeniem odstępu QT i komorowymi zaburzeniami rytmu typu torsade de pointes. Po przedawkowaniu zyprazydonu i amantadyny opisywano wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes.[3] Teoretycznie możliwe jest też nasilenie objawów psychotycznych przez amantadynę oraz osłabienie jej działania przeciwparkinsonowskiego przez zyprazydon.
Mechanizm
Amantadyna i zyprazydon wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego się sumuje.[1][2] Dopaminergiczne działanie amantadyny i blokowanie receptorów dopaminowych przez zyprazydon są przeciwstawne, co teoretycznie może osłabiać działanie obu leków.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed zmianą leczenia i po niej
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- czynność nerek (ryzyko kumulacji amantadyny)
- objawy psychotyczne i pozapiramidowe po zmianie leczenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Amantadyna jest wydalana przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek jej stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. W ciężkiej chorobie nerek amantadyny się nie stosuje. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Viregyt-K 100 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/viregyt-k-100070658/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
Połączenie przeciwwskazaneAnagrelid+ ZyprazydonPołączenie jest przeciwwskazane – nie należy włączać zyprazydonu u pacjenta leczonego anagrelidem ani odwrotnie.Skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem, który przepisał któryś z tych leków, i nie odstawiaj ich na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem, który przepisał któryś z tych leków, i nie odstawiaj ich na własną rękę.
Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a przyjmowane razem nasilają ten efekt. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, które grożą utratą przytomności. Tych leków nie łączy się ze sobą. Nie odstawiaj jednak żadnego z nich samodzielnie, tylko szybko porozmawiaj z lekarzem, który dobierze bezpieczniejszy lek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – nie należy włączać zyprazydonu u pacjenta leczonego anagrelidem ani odwrotnie. Zyprazydonu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Anagrelid u pacjentów przyjmujących leki wydłużające QTc oraz z hipokaliemią wymaga ostrożności[2]. Należy zamienić zyprazydon na lek przeciwpsychotyczny o mniejszym wpływie na QT, a decyzję o ewentualnej zmianie leczenia cytoredukcyjnego pozostawić hematologowi. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, trzeba pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym i wykonać EKG.
Skutek kliniczny
Addycyjne wydłużenie odstępu QTc ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i chorobie serca.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Anagrelid jako inhibitor fosfodiesterazy III dodatkowo działa inotropowo dodatnio i przyspiesza akcję serca, co zwiększa podatność na arytmie. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo anagrelid jest metabolizowany głównie przez CYP1A2[2], a zyprazydon nie wpływa w klinicznie istotny sposób na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez cytochrom P450[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- częstość i miarowość rytmu serca
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anagrelid Nordic 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anagrelid-nordic-100384925/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anagrelid Nordic. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anagrelid-nordic-100384925/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
Połączenie przeciwwskazaneDegareliks+ ZyprazydonZyprazydonu nie łączy się z degareliksem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować zyprazydonu, jeśli dostajesz zastrzyki z degareliksem, i od razu powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować zyprazydonu, jeśli dostajesz zastrzyki z degareliksem, i od razu powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie.
Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu. Razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Tych leków nie łączy się ze sobą. Lekarz może wybrać inny lek na objawy psychiczne, bezpieczniejszy dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- nagła duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zyprazydonu nie łączy się z degareliksem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] Podczas leczenia degareliksem leki przeciwpsychotyczne dobiera się ostrożnie.[2] Jeśli pacjent poddawany blokadzie androgenowej wymaga leczenia przeciwpsychotycznego, wybierz lek o małym wpływie na QT. Przed jego włączeniem i w trakcie leczenia wykonuj EKG oraz wyrównuj stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Grozi addycyjne wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem częstoskurczu typu torsades de pointes, który może prowadzić do omdlenia albo nagłego zgonu sercowego.[2][1]
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QTc, ale każdy innym sposobem. Degareliks robi to pośrednio, przez blokadę androgenową, a zyprazydon bezpośrednio. Ich działanie na repolaryzację serca może się sumować.[2][1] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo degareliks nie jest substratem ani modulatorem izoenzymów CYP450.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu (kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Degarelix Accord 80 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/degarelix-accord-100488496/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ ZyprazydonNie łącz difenhydraminy z zyprazydonem.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się zyprazydonem, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na alergię albo na sen.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się zyprazydonem, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na alergię albo na sen.
Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. W rzadkich przypadkach może dojść do groźnej arytmii, omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Oba leki powodują też senność, więc razem mocniej osłabiają koncentrację i zwiększają ryzyko upadku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie
- nadmierna senność lub splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz difenhydraminy z zyprazydonem[1]. U pacjenta leczonego zyprazydonem difenhydraminę zastąp lekiem bez wpływu na odstęp QT – w alergii nisko sedującym lekiem przeciwhistaminowym, a w bezsenności skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie psychiatryczne. Jeżeli oba leki przyjęto jednocześnie, odstaw difenhydraminę i przy objawach kardiologicznych wykonaj EKG z oceną QTc oraz oznacz potas i magnez.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Nasila się też senność, spowolnienie psychoruchowe i ryzyko upadków.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[1][2][3]. Zyprazydonu nie powinno się stosować z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć działania addycyjnego[4]. Dodatkowo oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, co sumuje działanie uspokajające[1][4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kardiologiczne (kołatanie serca, omdlenia)
- nasilenie sedacji
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii. Sumowanie sedacji i działania przeciwmuskarynowego difenhydraminy dodatkowo zwiększa ryzyko upadków i splątania. |
| Miejscowa (na skórę)droga podania · difenhydramina | ryzyko maleje | Przy krótkotrwałym stosowaniu difenhydraminy na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, więc ryzyko interakcji jest niższe. Należy unikać stosowania na dużą powierzchnię lub uszkodzoną skórę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
Połączenie przeciwwskazaneDonepezyl+ ZyprazydonNie łącz zyprazydonu z donepezylem.Nie zaczynaj brać obu leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem albo farmaceutą o zmianie jednego z nich, ale nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać obu leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem albo farmaceutą o zmianie jednego z nich, ale nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.
Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a razem ten efekt się nasila. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, które czasem kończą się omdleniem. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie – wezwij pomoc (112)
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz zyprazydonu z donepezylem. Zyprazydon jest przeciwwskazany przy jednoczesnym leczeniu lekami wydłużającymi odstęp QT, a donepezyl do nich należy.[1] Przy stosowaniu donepezylu z innymi lekami wydłużającymi QTc zaleca się ostrożność i może być potrzebne monitorowanie EKG.[2][3][4] Jeśli pacjent z otępieniem wymaga leku przeciwpsychotycznego, wybierz lek o małym wpływie na QTc i przed włączeniem wykonaj EKG oraz oznacz potas i magnez.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy bradykardii, hipokaliemii, hipomagnezemii, chorobach serca i u osób starszych.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QTc, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. U pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes.[2] Zyprazydon nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT, a działania addycyjnego nie można wykluczyć.[1] Cholinomimetyczne działanie donepezylu może dodatkowo zwalniać rytm serca, co sprzyja wystąpieniu torsade de pointes. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – zyprazydon tylko w niewielkim stopniu hamuje CYP3A4 i CYP2D6 in vitro i nie wpływa w sposób klinicznie istotny na leki metabolizowane przez cytochrom P450.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i po każdej zmianie dawki
- częstość rytmu serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- omdlenia, kołatania serca, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują bradykardia, choroby serca i zaburzenia elektrolitowe, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym połączeniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cogiton 5 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cogiton-5-100119525/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Donepex 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/donepex-100122763/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ GlipizydNie stosuj doustnej fenylefryny, także w złożonych lekach na przeziębienie, u pacjenta leczonego glipizydem.Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek na katar.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek na katar.
Fenylefryna jest składnikiem wielu tabletek, kapsułek i saszetek na katar i przeziębienie. Osoby chore na cukrzycę nie powinny jej przyjmować doustnie, bo może podnosić ciśnienie, przyspieszać pracę serca i utrudniać utrzymanie prawidłowego poziomu cukru. Glipizyd przyjmują osoby z cukrzycą, dlatego tego połączenia trzeba unikać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- silny ból głowy
- wyższe niż zwykle ciśnienie
- wyższe niż zwykle pomiary cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj doustnej fenylefryny, także w złożonych lekach na przeziębienie, u pacjenta leczonego glipizydem[1][2]. Przy objawach przeziębienia zaproponuj krótkotrwały lek obkurczający błonę śluzową nosa podawany donosowo albo leczenie objawowe bez sympatykomimetyku. Jeśli pacjent już przyjął fenylefrynę, zaleć odstawienie oraz kontrolę ciśnienia i glikemii, ponieważ po włączeniu leku sympatykomimetycznego pacjenta otrzymującego glipizyd należy starannie obserwować[3].
Skutek kliniczny
Możliwy wzrost ciśnienia tętniczego, kołatanie serca i zaburzenia rytmu, szczególnie u chorych na cukrzycę z chorobą sercowo-naczyniową. Możliwe też pogorszenie kontroli glikemii mimo leczenia glipizydem.
Mechanizm
Doustna fenylefryna jest przeciwwskazana w cukrzycy, a glipizyd stosuje się wyłącznie u chorych na cukrzycę, więc połączenie mieści się w tym przeciwwskazaniu[1][2]. Leki sympatykomimetyczne mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi i osłabiać kontrolę glikemii u pacjenta leczonego glipizydem[3]. Ten efekt opisano głównie dla leków pobudzających receptory beta2, a fenylefryna działa przede wszystkim na receptory alfa1, dlatego jej wpływ na glikemię jest słabszy i słabo udokumentowany. Większe znaczenie ma działanie presyjne fenylefryny u chorych na cukrzycę, u których często współistnieją nadciśnienie tętnicze i choroba wieńcowa – również przeciwwskazania do doustnej fenylefryny[1].
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- tętno i rytm serca
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (donosowo, do oka)droga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy podaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa na fenylefrynę jest mniejsza niż po podaniu doustnym, więc ryzyko jest niższe. Stosuj najkrócej, jak się da, i zachowaj ostrożność u chorych z nadciśnieniem lub chorobą wieńcową. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Glibenese GITS 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glibenese-gits-100247068/
Połączenie przeciwwskazaneKwas salicylowy+ GlipizydPlastrów i maści na odciski z kwasem salicylowym nie stosuje się u pacjentów z cukrzycą, a więc u żadnej osoby leczonej glipizydem.Z odciskami i zrogowaceniami na stopach idź do lekarza albo podologa zamiast samodzielnie stosować plaster lub maść na odciski.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Z odciskami i zrogowaceniami na stopach idź do lekarza albo podologa zamiast samodzielnie stosować plaster lub maść na odciski.
Jeśli bierzesz glipizyd, nie używaj plastrów ani maści na odciski z kwasem salicylowym. Taki preparat mocno rozmiękcza skórę, a przy cukrzycy łatwo o ranę na stopie, która źle się goi i może się zakazić. Słaby spirytus salicylowy nałożony na mały, zdrowy fragment skóry nie wpływa na działanie glipizydu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaczerwienienie, ból lub obrzęk stopy
- rana, pęcherz lub sączenie w miejscu odcisku
- drżenie rąk, poty, nagły głód lub kołatanie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, pk_wiazanie_bialek
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Plastrów i maści na odciski z kwasem salicylowym nie stosuje się u pacjentów z cukrzycą, a więc u żadnej osoby leczonej glipizydem[1]. Odciski i zrogowacenia u chorego na cukrzycę powinien ocenić lekarz lub podolog. Roztwór 2% wolno stosować tylko na małe powierzchnie nieuszkodzonej skóry, nigdy na rozległe obszary, w ostrych stanach zapalnych ani na zmiany sączące[2].
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to uszkodzenie skóry, owrzodzenie i zakażenie stopy w miejscu stosowania plastra lub maści na odciski u chorego na cukrzycę. Przy wchłanianiu kwasu salicylowego z dużej powierzchni skóry możliwe jest nasilenie działania glipizydu i hipoglikemia.
Mechanizm
Kwas salicylowy w dużym stężeniu złuszcza i rozmiękcza naskórek, a u chorych na cukrzycę gorsze ukrwienie i neuropatia sprzyjają niezauważonym uszkodzeniom skóry, owrzodzeniom i zakażeniom stopy. Kwas acetylosalicylowy w dużych dawkach nasila działanie hipoglikemizujące pochodnych sulfonylomocznika[3]. Glipizyd in vitro nie jest wypierany z połączeń z białkami osocza przez salicylany, ale tego wyniku nie należy wprost przenosić na warunki kliniczne[3]. Z nieuszkodzonej skóry wchłania się niewiele kwasu salicylowego, więc wpływ na glikemię ma znaczenie dopiero przy stosowaniu na rozległą lub uszkodzoną powierzchnię.
Monitorować
- stan skóry stóp (zaczerwienienie, pęknięcia, rany, sączenie)
- glikemia przy stosowaniu kwasu salicylowego na dużą powierzchnię skóry
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Roztwór na skórę 2%postać · kwas salicylowy | ryzyko maleje | Roztwór 2% stosowany na małą powierzchnię nieuszkodzonej skóry wchłania się w minimalnym stopniu i nie wpływa na działanie glipizydu. |
| Rozległa lub uszkodzona powierzchnia skórydawka · kwas salicylowy | ryzyko rośnie | Kwasu salicylowego nie stosuje się na rozległe powierzchnie skóry ani na zmiany sączące, bo większe wchłanianie grozi działaniem ogólnoustrojowym i nasileniem hipoglikemii przy glipizydzie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Plaster na odciski 400 mg/g (400 mg/plaster), plaster leczniczy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plaster-na-odciski-100232210/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spirytus salicylowy 2%, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spirytus-salicylowy-100156615/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Glibenese GITS 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glibenese-gits-100247068/
Połączenie przeciwwskazaneLorazepam+ ZyprazydonJeśli to możliwe, unikaj łączenia lorazepamu z zyprazydonem, a gdy połączenie jest konieczne, stosuj mniejsze dawki lorazepamu.Przyjmuj oba leki dokładnie według zaleceń lekarza, nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak się czujesz, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli senność jest bardzo silna.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przyjmuj oba leki dokładnie według zaleceń lekarza, nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak się czujesz, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli senność jest bardzo silna.
Lorazepam i zyprazydon działają uspokajająco, a przyjmowane razem mogą wzmacniać nawzajem to działanie. Możesz czuć się bardziej senny, spowolniony i mieć gorszą koordynację ruchów. Rzadziej, zwłaszcza przy większych dawkach, oddech może stać się płytki i wolny. Lekarz może zalecić mniejszą dawkę lorazepamu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z wybudzeniem
- wolny lub płytki oddech
- zawroty głowy i chwiejny chód, upadki
- splątanie
- omdlenie lub zawroty głowy przy wstawaniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeśli to możliwe, unikaj łączenia lorazepamu z zyprazydonem, a gdy połączenie jest konieczne, stosuj mniejsze dawki lorazepamu[1]. Łączenie z zyprazydonem wymaga ostrożności i obserwacji pacjenta[2]. Lorazepam jest przeciwwskazany w ostrym zatruciu lekami działającymi depresyjnie na OUN, w tym neuroleptykami[3]. Zaleca się możliwie krótkie stosowanie lorazepamu, unikanie alkoholu i innych leków uspokajających oraz szczególną ostrożność u osób starszych i z niewydolnością oddechową.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilone uspokojenie, senność, spowolnienie psychoruchowe, zaburzenia koordynacji i upadki, a przy dużych dawkach lub u osób z chorobami układu oddechowego także osłabienie oddychania. Zaburzona jest zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Mechanizm
Lorazepam i zyprazydon działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i depresyjne na OUN się sumuje. Lorazepam łączony z lekami przeciwpsychotycznymi może interaktywnie nasilać depresję OUN[1]. Zyprazydon łączony z innymi lekami działającymi ośrodkowo wymaga ostrożności[2]. Nie ma wspólnego szlaku metabolicznego, który wskazywałby na interakcję farmakokinetyczną, ponieważ lorazepam jest glukuronidowany, a zyprazydon nie wpływa istotnie klinicznie na metabolizm innych leków[2]. Lorazepam nie wydłuża odstępu QT, więc nie dochodzi do sumowania działania proarytmicznego.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności i sedacji
- częstość i wydolność oddechu, zwłaszcza po pierwszych dawkach
- koordynacja ruchowa i ryzyko upadków
- ciśnienie tętnicze, zwłaszcza przy wstawaniu
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie sedacji zwiększa ryzyko upadków i zaburzeń oddychania, dlatego należy rozpoczynać od najmniejszej dawki lorazepamu i ściśle obserwować pacjenta. |
| Ostre zatrucie zyprazydonemdawka · zyprazydon | interakcja nie dotyczy | Lorazepam jest przeciwwskazany w ostrym zatruciu lekami działającymi depresyjnie na OUN, w tym neuroleptykami. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorazepam Orion 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorazepam-orion-100313405/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorazepam TZF 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorazepam-tzf-100453695/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.