Interakcje / Histamina / Histamina i maprotylina
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Należy unikać maprotyliny w trakcie leczenia histaminą i rozważyć lek przeciwdepresyjny bez działania przeciwhistaminowego.
Powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz maprotylinę, i nie odstawiaj jej samodzielnie – lekarz dobierze inny lek na depresję.
Niekorzystna interakcjaHistamina+ MaprotylinaNależy unikać maprotyliny w trakcie leczenia histaminą i rozważyć lek przeciwdepresyjny bez działania przeciwhistaminowego.Powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz maprotylinę, i nie odstawiaj jej samodzielnie – lekarz dobierze inny lek na depresję.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz maprotylinę, i nie odstawiaj jej samodzielnie – lekarz dobierze inny lek na depresję.
Maprotylina, lek na depresję, może osłabiać działanie histaminy stosowanej w zastrzykach w leczeniu białaczki. Przez to leczenie białaczki może być mniej skuteczne. Oba leki mogą też obniżać ciśnienie krwi i wpływać na pracę serca, więc razem mogą nasilać te objawy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub omdlenie po zastrzyku
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- silne osłabienie przy wstawaniu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać maprotyliny w trakcie leczenia histaminą i rozważyć lek przeciwdepresyjny bez działania przeciwhistaminowego. Trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych nie stosuje się podczas leczenia histaminą.[1] Decyzję o zmianie leku przeciwdepresyjnego podejmuje lekarz prowadzący we współpracy z hematologiem, a odstawienie maprotyliny powinno być stopniowe. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, należy kontrolować ciśnienie tętnicze, tętno i EKG.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest osłabienie skuteczności leczenia podtrzymującego remisję białaczki. Możliwe jest też nasilenie spadków ciśnienia, tachykardii i zaburzeń rytmu serca po wstrzyknięciu histaminy.
Mechanizm
Maprotylina, czteropierścieniowy lek przeciwdepresyjny o budowie i profilu receptorowym zbliżonym do trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, silnie blokuje receptor H1. Może więc znosić działanie histaminy podawanej podskórnie w leczeniu podtrzymującym ostrej białaczki szpikowej. Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne blokują receptory H1 i H2 i należy unikać ich stosowania w trakcie leczenia histaminą.[1] Leki blokujące receptor H1 mogą zmniejszać skuteczność histaminy.[1] Dodatkowo maprotylina działa hipotensyjnie (hipotonia ortostatyczna) i kardiotoksycznie (zaburzenia rytmu, wydłużenie QT), a jednoczesne stosowanie leków działających kardiotoksycznie lub hipotensyjnie może nasilać działania toksyczne histaminy.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze po wstrzyknięciu histaminy
- tętno i rytm serca
- EKG (odstęp QT)
- skuteczność leczenia hematologicznego
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ceplene 0,5 mg/0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ceplene-100127424/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
Alkohol przy tych lekach
Histamina a alkohol: brak opisu w bazie.
Połączenie przeciwwskazaneMaprotylinaa alkoholNie stosować maprotyliny w ostrym zatruciu alkoholem ani u pacjentów z alkoholizmem.Nie pij alkoholu w czasie leczenia i powiedz lekarzowi, jeśli masz problem z piciem.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie pij alkoholu w czasie leczenia i powiedz lekarzowi, jeśli masz problem z piciem.
Podczas leczenia tym lekiem nie należy pić alkoholu. Lek sprawia, że alkohol działa mocniej niż zwykle, a oba razem silnie usypiają i pogarszają pamięć, skupienie oraz koordynację ruchów. Przy nadużywaniu alkoholu rośnie też ryzyko drgawek, dlatego lekarz musi wiedzieć o każdym problemie z piciem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z utrzymaniem przytomności
- zaburzenia równowagi i koordynacji
- splątanie, problemy z pamięcią
- drgawki (wtedy natychmiast wezwij pomoc)
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosować maprotyliny w ostrym zatruciu alkoholem ani u pacjentów z alkoholizmem. W pozostałych przypadkach unikać alkoholu przez cały okres leczenia, a pacjenta ostrzec, że lek może nasilać reakcję na alkohol.[1]
Skutek kliniczny
Nasilone uspokojenie i senność, osłabienie pamięci, koncentracji i koordynacji, a przy większych ilościach alkoholu głębsze zahamowanie OUN. U osób uzależnionych od alkoholu i podczas jego odstawiania wzrasta ryzyko drgawek. Skutki te pogarszają zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
Mechanizm
Maprotylina i alkohol hamują czynność ośrodkowego układu nerwowego, więc ich działanie się sumuje. ChPL ostrzega, że lek może nasilać reakcję na alkohol i inne leki hamujące OUN.[1] Dodatkowo maprotylina obniża próg drgawkowy, a alkoholizm jest w ChPL wymieniony jako stan obniżający ten próg, więc u osób nadużywających alkoholu ryzyko drgawek jest większe.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nadmierna senność, spowolnienie i zaburzenia koordynacji
- pogorszenie pamięci i koncentracji
- drgawki lub ich zwiastuny, zwłaszcza u osób z wywiadem alkoholowym
- sygnały picia alkoholu mimo leczenia, np. zapach alkoholu, zaniedbywanie dawek leku
Kiedy ocena się zmienia
| Niewielka, sporadyczna ilość alkoholu u osoby bez uzależnieniailość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Przy sporadycznym piciu małych ilości alkoholu przeciwwskazanie z punktu 4.3 nie dotyczy wprost, ale ChPL każe ostrzec pacjenta o nasileniu reakcji na alkohol, a ALKO2 zaleca jego unikanie. |
| Ostre zatrucie alkoholem lub alkoholizmilość alkoholu · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ostre zatrucie alkoholem i alkoholizm są w punkcie 4.3 ChPL przeciwwskazaniami do stosowania maprotyliny. |
| Jednoczesne przyjmowanie innych leków hamujących OUNdawka · alkohol | ryzyko rośnie | Inne leki hamujące OUN, np. benzodiazepiny, barbiturany czy środki znieczulające, dodatkowo nasilają skutki połączenia z alkoholem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
Inne interakcje tych leków 389
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ MaprotylinaNie należy rozpoczynać jednoczesnego stosowania cytalopramu i maprotyliny, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp QT Jeśli pacjent przyjmuje oba leki, trzeba skontaktować się z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o zamianie jednego z nich, a do tego czasu warto wykonać EKG i oznaczyć potas oraz magnez.Nie odstawiaj żadnego z leków samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.
Cytalopram i maprotylina to leki przeciwdepresyjne, które razem mogą zaburzać rytm serca. Cytalopram może też zwiększać ilość maprotyliny we krwi, przez co jej działania niepożądane mogą być silniejsze. Tych leków zwykle nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- drgawki
- silna senność lub splątanie
- trudności z oddaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy rozpoczynać jednoczesnego stosowania cytalopramu i maprotyliny, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp QT[1] Jeśli pacjent przyjmuje oba leki, trzeba skontaktować się z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o zamianie jednego z nich, a do tego czasu warto wykonać EKG i oznaczyć potas oraz magnez. Pacjent nie powinien samodzielnie odstawiać żadnego z leków, bo nagłe przerwanie maprotyliny może powodować objawy odstawienne i spadek ciśnienia[2] Po odstawieniu cytalopramu przy dalszym stosowaniu maprotyliny stężenie maprotyliny może się zmniejszyć, co może wymagać korekty jej dawki[2]
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Wzrost stężenia maprotyliny może nasilić jej działania niepożądane, takie jak senność, suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu i drgawki[2] Ryzyko arytmii rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii[3]
Mechanizm
Cytalopramu nie należy łączyć z maprotyliną, bo oba leki wydłużają odstęp QT, a cytalopram dodatkowo może zwiększać stężenie maprotyliny. ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT, w tym trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, i wskazuje na możliwy efekt addytywny[3] Maprotylina jest czteropierścieniowym lekiem przeciwdepresyjnym o działaniu wydłużającym QT, a jej ChPL wymienia wydłużenie odstępu QT wśród przeciwwskazań[2] ChPL maprotyliny podaje, że SSRI hamujące CYP2D6, w tym cytalopram, mogą znacznie zwiększyć stężenie maprotyliny w surowicy, a inhibitory CYP2D6 mogą zwiększyć je nawet 3,5-krotnie[2] Wyższe stężenie maprotyliny dodatkowo nasila ryzyko zaburzeń rytmu i obniża próg drgawkowy.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP1A2[4], maprotylina – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5]
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[4], maprotylina – substrat CYP2C19[5]
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[4], maprotylina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
- Maprotylina: drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy toksyczności maprotyliny (senność, suchość w ustach, zatrzymanie moczu, drżenia, drgawki)
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie lub odstawienie cytalopramu u pacjenta leczonego maprotylinąkolejność włączenia · cytalopram | inne zalecenie | Włączenie cytalopramu może zwiększyć stężenie maprotyliny, a jego odstawienie może je zmniejszyć, dlatego przy każdej zmianie terapii należy ocenić potrzebę korekty dawki maprotyliny |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ MaprotylinaNie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego maprotyliną.Nie bierz difenhydraminy, gdy leczysz się maprotyliną, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na sen lub alergię.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz difenhydraminy, gdy leczysz się maprotyliną, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na sen lub alergię.
Difenhydramina, popularny lek nasenny i przeciwalergiczny, nie powinna być przyjmowana razem z maprotyliną. Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko jest znacznie większe i może być groźne dla życia. Razem mogą też wywołać silną senność, splątanie, trudności z oddawaniem moczu i zaparcia. Difenhydramina może dodatkowo zwiększać ilość maprotyliny we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe silne zawroty głowy
- bardzo silna senność
- splątanie lub dezorientacja
- trudności z oddaniem moczu
- silne zaparcie lub ból brzucha
- niewyraźne widzenie lub ból oka
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego maprotyliną[1][2]. Jednoczesne stosowanie difenhydraminy z lekami wydłużającymi odstęp QT jest przeciwwskazane[3]. Przy objawach alergii wybierz lek przeciwhistaminowy nowszej generacji o małym działaniu przeciwcholinergicznym i uspokajającym. Przy bezsenności skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie przeciwdepresyjne, który oceni przyczynę i ewentualną zmianę leczenia. Jeśli oba leki zostały już przyjęte razem, oceń objawy kardiologiczne i przeciwcholinergiczne, a przy kołataniu serca lub omdleniu wykonaj EKG.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes. Sumowanie działania przeciwcholinergicznego może wywołać splątanie lub majaczenie, zatrzymanie moczu, ciężkie zaparcie, zaburzenia widzenia i napad jaskry z wąskim kątem przesączania. Nasila się senność i upośledzenie sprawności psychoruchowej. Wzrost stężenia maprotyliny nasila jej działania niepożądane, w tym ryzyko drgawek.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, działają przeciwcholinergicznie i hamująco na OUN, więc ich działania się sumują. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[3]. Difenhydramina nasila działanie przeciwcholinergiczne leków przeciwdepresyjnych o budowie pierścieniowej[3], a maprotylina nasila działanie leków przeciwcholinergicznych, w tym przeciwhistaminowych, na źrenice, OUN, jelita i pęcherz moczowy[4]. Difenhydramina hamuje CYP2D6[3], a inhibitory CYP2D6 mogą zwiększyć stężenie maprotyliny nawet 3,5-krotnie[4]. Difenhydramina sama jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie, więc oba leki konkurują o ten sam szlak eliminacji[3].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przy przypadkowym jednoczesnym stosowaniu
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy przeciwcholinergiczne: zatrzymanie moczu, zaparcie, splątanie, zaburzenia widzenia
- nasilenie senności i sprawność psychoruchowa
- objawy toksyczności maprotyliny, w tym drgawki
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania przeciwcholinergicznego i uspokajającego częściej prowadzi do majaczenia, upadków i zatrzymania moczu. |
| Postać do stosowania na skórępostać · difenhydramina | ryzyko maleje | Difenhydramina stosowana na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko interakcji jest znacznie mniejsze niż przy postaci doustnej. Unikaj stosowania na duże lub uszkodzone powierzchnie skóry. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
Połączenie przeciwwskazaneHistamina+ KlonidynaNie łącz klonidyny z histaminą stosowaną w skojarzeniu z interleukiną-2.Powiedz lekarzowi prowadzącemu, że bierzesz klonidynę, zanim zaczniesz zastrzyki z histaminą, i nie odstawiaj jej samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi prowadzącemu, że bierzesz klonidynę, zanim zaczniesz zastrzyki z histaminą, i nie odstawiaj jej samodzielnie.
Klonidyny nie łączy się z histaminą podawaną w zastrzykach razem z interleukiną-2. Klonidyna może osłabić działanie histaminy, a oba leki razem mogą za mocno obniżyć ciśnienie krwi. Lekarz zamieni klonidynę na inny lek na ciśnienie. Nie przerywaj klonidyny sam z dnia na dzień, bo ciśnienie może gwałtownie wzrosnąć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub omdlenie
- bardzo wolne albo nierówne bicie serca
- silne osłabienie po zastrzyku
- silny ból głowy i wysokie ciśnienie po odstawieniu klonidyny
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz klonidyny z histaminą stosowaną w skojarzeniu z interleukiną-2.[1] Przed rozpoczęciem leczenia histaminą lekarz prowadzący powinien zamienić klonidynę na inny lek przeciwnadciśnieniowy. Klonidynę odstawia się stopniowo, bo nagłe przerwanie grozi gwałtownym wzrostem ciśnienia. Każdy lek przeciwnadciśnieniowy w trakcie leczenia histaminą wymaga ostrożności i kontroli ciśnienia.[1]
Skutek kliniczny
Możliwe jest zmniejszenie skuteczności leczenia podtrzymującego remisję oraz nasilone niedociśnienie z zawrotami głowy i omdleniem po wstrzyknięciu histaminy. Zaburzenia rytmu serca też są możliwe.
Mechanizm
Klonidyny nie podaje się w trakcie leczenia histaminą w skojarzeniu z interleukiną-2.[1] Klonidyna ma w budowie pierścień imidazolinowy zbliżony do histaminy, podobnie jak cymetydyna, i może osłabiać działanie histaminy.[1] Do tego sumuje się działanie obniżające ciśnienie. Histamina rozszerza naczynia i obniża ciśnienie, a klonidyna obniża ciśnienie i zwalnia czynność serca. Leki przeciwnadciśnieniowe mogą nasilać działania toksyczne histaminy.[1]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze przed i po wstrzyknięciu histaminy
- tętno i rytm serca
- objawy niedociśnienia ortostatycznego
- ciśnienie tętnicze w okresie odstawiania klonidyny
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ceplene 0,5 mg/0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ceplene-100127424/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ MaprotylinaNie łącz hydroksyzyny z maprotyliną.Nie przyjmuj hydroksyzyny, jeśli bierzesz maprotylinę, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny, jeśli bierzesz maprotylinę, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.
Hydroksyzyny nie łączy się z maprotyliną. Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Mogą też razem nasilać senność, suchość w ustach, zaparcia i trudności z oddawaniem moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- silna senność
- trudności z oddawaniem moczu
- splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z maprotyliną. Hydroksyzyna jest przeciwwskazana u osób stosujących leki wydłużające odstęp QT[1]. Jeśli pacjent leczony maprotyliną potrzebuje leku przeciwhistaminowego, wybierz lek bez działania cholinolitycznego i o małym ryzyku wydłużenia QT. Jeśli lekarz mimo to utrzymuje połączenie, wykonaj EKG z oceną QTc przed i w trakcie leczenia oraz wyrównaj niedobory potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Sumowanie wydłużenia odstępu QT z ryzykiem arytmii komorowych, w tym torsade de pointes. Nasilenie działań przeciwcholinergicznych – suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia, splątanie. Nasilenie senności i zaburzeń psychoruchowych, zwłaszcza z alkoholem.
Mechanizm
Hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes, w tym z niektórymi lekami przeciwdepresyjnymi[2]. Maprotylina, podobnie jak trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, może wydłużać odstęp QT i zaburzać przewodnictwo w sercu, dlatego nie stosuje się jej u osób z wrodzonym wydłużeniem QT i zaburzeniami przewodnictwa[3]. Hydroksyzyna hamuje CYP2D6 i w dużych dawkach może wchodzić w interakcje z substratami tego enzymu[2]. Inhibitory CYP2D6 mogą zwiększyć stężenie maprotyliny nawet 3,5-krotnie[3], co dodatkowo zwiększa ryzyko kardiotoksyczności. Oba leki działają cholinolitycznie i hamująco na OUN, a maprotylina nasila działanie przeciwcholinergiczne leków przeciwhistaminowych[3].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu i magnezu
- objawy przeciwcholinergiczne (zatrzymanie moczu, zaparcia, splątanie)
- nadmierna senność
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawkidawka · hydroksyzyna | ryzyko rośnie | W dużych dawkach hydroksyzyna silniej hamuje CYP2D6, co może zwiększać stężenie maprotyliny i jej kardiotoksyczność. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują czynniki ryzyka wydłużenia QT oraz splątanie i zatrzymanie moczu po lekach przeciwcholinergicznych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
Połączenie przeciwwskazaneLewetyracetam+ MaprotylinaNie stosuj maprotyliny u pacjenta leczonego lewetyracetamem z powodu padaczki lub napadów drgawkowych.Nie zaczynaj przyjmować maprotyliny razem z lewetyracetamem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o innym leku na depresję, ale jeśli już ją bierzesz, nie odstawiaj jej nagle sam.nieznanyrozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować maprotyliny razem z lewetyracetamem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o innym leku na depresję, ale jeśli już ją bierzesz, nie odstawiaj jej nagle sam.
Maprotylina, lek na depresję, może ułatwiać wystąpienie napadów drgawkowych. Lewetyracetam przyjmujesz właśnie po to, żeby napadom zapobiegać, więc te leki działają przeciwko sobie. Razem mogą też nasilać senność i zawroty głowy. Tych leków nie łączy się, a lekarz może dobrać inny, bezpieczniejszy lek na depresję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- napad drgawek lub częstsze napady niż zwykle
- nagłe drgania mięśni, krótkie wyłączenia świadomości
- bardzo silna senność
- zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie stosuj maprotyliny u pacjenta leczonego lewetyracetamem z powodu padaczki lub napadów drgawkowych.[1] Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, lekarz powinien wybrać lek o mniejszym wpływie na próg drgawkowy. Jeśli pacjent już przyjmuje maprotylinę, nie odstawia się jej nagle, ponieważ nagłe przerwanie leczenia może wywołać poważne niedociśnienie, a zamianę leku przeprowadza się pod kontrolą lekarza.[1]
Skutek kliniczny
Pierwsze zdanie: ryzyko utraty kontroli napadów, czyli nawrotu lub nasilenia napadów drgawkowych mimo leczenia lewetyracetamem. Dodatkowo możliwe nasilone uspokojenie, senność i zaburzenia koncentracji.
Mechanizm
Maprotylina obniża próg drgawkowy i działa przeciwnie do lewetyracetamu, który ma zapobiegać napadom. Maprotylina jest przeciwwskazana u osób z drgawkami lub obniżonym progiem drgawkowym, a lewetyracetam stosuje się właśnie w leczeniu padaczki i napadów drgawkowych.[1] Maprotylina nasila też działanie leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy, co może się sumować z sennością i zawrotami głowy po lewetyracetamie.[1] Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ lewetyracetam nie wpływa na stężenia innych leków metabolizowanych wątrobowo i sam nie podlega istotnym interakcjom tego typu.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- częstość i nasilenie napadów drgawkowych
- nadmierna senność i zawroty głowy
- ciśnienie tętnicze przy odstawianiu maprotyliny
Bezpieczniejsze alternatywy
sertralinaescytalopramcitalopram
Kiedy ocena się zmienia
| Maprotylina stosowana przed włączeniem lewetyracetamukolejność włączenia · maprotylina | inne zalecenie | Jeśli lewetyracetam włączono z powodu napadu u pacjenta już leczonego maprotyliną, sama maprotylina może być przyczyną obniżenia progu drgawkowego i należy ją zamienić na inny lek przeciwdepresyjny. Odstawia się ją stopniowo, ponieważ nagłe przerwanie leczenia może wywołać poważne niedociśnienie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Keppra 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/keppra-100104386/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Keppra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/keppra-100104386/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
Połączenie przeciwwskazaneMaprotylina+ EscytalopramNie należy łączyć maprotyliny z escytalopramem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnej decyzji lekarza i jak najszybciej porozmawiaj z nim o zmianie leczenia, ale żadnego z nich nie odstawiaj nagle na własną rękę.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnej decyzji lekarza i jak najszybciej porozmawiaj z nim o zmianie leczenia, ale żadnego z nich nie odstawiaj nagle na własną rękę.
Maprotylina i escytalopram to dwa leki na depresję, które razem mogą zaburzać pracę serca. Takie połączenie zwiększa ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, a także drgawek. Escytalopram może też zwiększać ilość maprotyliny w organizmie, przez co nasilają się jej działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe silne zawroty głowy
- drgawki
- silna senność lub splątanie
- bardzo duża suchość w ustach, nieostre widzenie lub trudności z oddaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć maprotyliny z escytalopramem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli lekarz uzna leczenie skojarzone dwoma lekami przeciwdepresyjnymi za konieczne, należy wybrać połączenie o mniejszym ryzyku dla serca i ocenić odstęp QT oraz stężenie potasu i magnezu. Gdy pacjent już przyjmuje oba leki, nie należy ich odstawiać nagle na własną rękę – potrzebny jest pilny kontakt z lekarzem prowadzącym w celu zmiany schematu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca. Rośnie też ryzyko drgawek oraz nasilenia działań niepożądanych maprotyliny wskutek wzrostu jej stężenia, takich jak suchość w ustach, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu i nadmierna senność.
Mechanizm
Główny problem to sumowanie się działania obu leków na układ przewodzący serca. ChPL escytalopramu przeciwwskazuje łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, ponieważ nie można wykluczyć addytywnego działania[1]. Maprotylina jest czteropierścieniowym lekiem przeciwdepresyjnym o działaniu zbliżonym do leków trójpierścieniowych, a jej ChPL przeciwwskazuje ją przy zaburzeniach przewodnictwa, takich jak wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT[2]. Oba leki obniżają też próg drgawkowy, a ChPL escytalopramu zaleca ostrożność przy łączeniu z innymi lekami przeciwdepresyjnymi obniżającymi ten próg[1]. Dodatkowo ChPL maprotyliny podaje, że inhibitory CYP2D6, w tym leki z grupy SSRI takie jak cytalopram, mogą znacznie zwiększać stężenie maprotyliny w surowicy[2]. Escytalopram jest S-enancjomerem cytalopramu, więc podobnego, choć prawdopodobnie słabszego efektu należy się spodziewać również przy nim.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[3], maprotylina – substrat CYP2C19[4]
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], maprotylina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4]
- Maprotylina: drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca – kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
- objawy przedawkowania maprotyliny – suchość w ustach, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu, nadmierna senność
- drgawki
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki escytalopramudawka · escytalopram | ryzyko rośnie | Wydłużenie odstępu QT przez escytalopram jest zależne od dawki, więc przy większych dawkach ryzyko addycji z maprotyliną dodatkowo rośnie. |
| Duże dawki maprotylinydawka · maprotylina | ryzyko rośnie | Większe dawki maprotyliny zwiększają ryzyko drgawek i zaburzeń przewodnictwa, a dodatkowy wzrost jej stężenia wskutek hamowania CYP2D6 nasila to ryzyko. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneMaprotylina+ SelegilinaNie łączyć maprotyliny z selegiliną.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Maprotylina to lek przeciwdepresyjny, a selegilina to lek stosowany w chorobie Parkinsona. Razem mogą zbyt mocno pobudzić układ nerwowy i wywołać groźną dla życia reakcję z wysoką gorączką, drżeniem, skokami ciśnienia i drgawkami. Tych leków nie wolno przyjmować razem, a przy zamianie jednego na drugi potrzebna jest przerwa wyznaczona przez lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka
- silne pocenie się
- drżenie lub mimowolne skurcze mięśni
- pobudzenie, splątanie lub omamy
- szybkie bicie serca
- silny ból głowy lub skok ciśnienia
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łączyć maprotyliny z selegiliną. ChPL maprotyliny wymienia jednoczesne leczenie inhibitorami MAO w przeciwwskazaniach i wymaga co najmniej 14 dni odstępu przy zamianie leków w obu kierunkach[1]. ChPL selegiliny przeciwwskazuje łączenie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi i zaleca co najmniej 14 dni odstępu po odstawieniu selegiliny oraz odstęp równy 5 okresom półtrwania przed jej włączeniem[2][3]. W razie potrzeby leczenia obu schorzeń lekarz powinien wybrać lek przeciwparkinsonowski spoza inhibitorów MAO albo zmienić lek przeciwdepresyjny z zachowaniem wymaganych odstępów.
Skutek kliniczny
Możliwy zespół serotoninowy i ciężkie zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, niekiedy śmiertelne, z obfitym poceniem, gorączką, nadciśnieniem lub niedociśnieniem tętniczym, tachykardią, niepokojem, zawrotami głowy i drgawkami[2]. ChPL maprotyliny opisuje przy łączeniu z inhibitorami MAO bardzo wysoką gorączkę, drżenia, uogólnione drgawki kloniczne, majaczenie i możliwy zgon[1]. Oba leki dodatkowo nasilają działanie sympatykomimetyków, co zwiększa ryzyko przełomu nadciśnieniowego.
Mechanizm
Selegilina hamuje MAO-B i zwiększa stężenie amin katecholowych oraz dopaminy w ośrodkowym układzie nerwowym, a maprotylina hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny. Oba leki nasilają przekaźnictwo monoaminergiczne, co sprzyja zespołowi serotoninowemu, reakcjom nadciśnieniowym i drgawkom. ChPL selegiliny wskazuje, że w dawkach większych niż zalecane lek traci selektywność wobec MAO-B, co dodatkowo zwiększa ryzyko[2]. Maprotylina jest formalnie lekiem czteropierścieniowym, ale należy do tej samej grupy nieselektywnych inhibitorów wychwytu monoamin co trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, które ChPL selegiliny przeciwwskazuje.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- Objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenia, mioklonie, gorączka, poty) w okresie zamiany leków
- Ciśnienie tętnicze i tętno
- Drgawki i zaburzenia świadomości
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dnipacjent | inne zalecenie | Zamiana leków jest możliwa po zachowaniu co najmniej 14 dni odstępu między odstawieniem jednego a włączeniem drugiego, zgodnie z ChPL maprotyliny i selegiliny. Przed włączeniem selegiliny ChPL zaleca odstęp równy 5 okresom półtrwania leku wchodzącego w interakcję. |
| Dawka większa niż zalecanadawka · selegilina | ryzyko rośnie | Selegilina w dawkach większych niż zalecane traci selektywność wobec MAO-B, co dodatkowo zwiększa ryzyko ciężkich działań niepożądanych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Segan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/segan-100201907/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Selgres 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/selgres-100084896/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
Połączenie przeciwwskazaneMaprotylina+ CyzaprydNie stosuj cyzaprydu u pacjenta leczonego maprotyliną.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek.
Oba leki wpływają na pracę serca w podobny sposób, a razem ich działanie się nasila. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, które mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zagrażać życiu. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj cyzaprydu u pacjenta leczonego maprotyliną[1]. Jeśli leczenie prokinetyczne jest konieczne, wybierz lek niewydłużający odstępu QT albo w porozumieniu z lekarzem rozważ zmianę leku przeciwdepresyjnego. Gdy pacjent przyjął oba leki jednocześnie, odstaw cyzapryd, wykonaj EKG z oceną QTc oraz oznacz stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT oraz ciężkich zaburzeń rytmu serca – częstoskurczu komorowego, migotania komór i częstoskurczu typu torsade de pointes[1]. Te arytmie mogą prowadzić do omdlenia i nagłego zgonu sercowego.
Mechanizm
Cyzapryd i maprotylina wydłużają odstęp QT, a ich działania na repolaryzację komór sumują się. Cyzapryd jest przeciwwskazany z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, w tym z trój- i czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, takimi jak maprotylina[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przy przypadkowym jednoczesnym przyjęciu
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu – kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.