Interakcje / Ibuprofen / Ibuprofen i naproksen
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz naproksenu z ibuprofenem.
Wybierz tylko jeden z tych leków, a jeśli ból nie mija, zapytaj farmaceutę o paracetamol albo idź do lekarza.
Połączenie przeciwwskazaneIbuprofen+ NaproksenNie łącz naproksenu z ibuprofenem.Wybierz tylko jeden z tych leków, a jeśli ból nie mija, zapytaj farmaceutę o paracetamol albo idź do lekarza.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Wybierz tylko jeden z tych leków, a jeśli ból nie mija, zapytaj farmaceutę o paracetamol albo idź do lekarza.
Naproksen i ibuprofen to leki z tej samej grupy przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Przyjmowane razem nie działają wyraźnie silniej, ale znacznie częściej uszkadzają żołądek i nerki oraz mogą wywołać krwawienie. Nie bierz ich jednocześnie ani na zmianę w ciągu tego samego dnia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny ból brzucha
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub nagła duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz naproksenu z ibuprofenem.[1] Stosuj jeden NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie krótki czas. Jeśli ból nie ustępuje, nie dokładaj drugiego NLPZ, tylko rozważ dołączenie paracetamolu albo konsultację lekarską. Przy zamianie jednego NLPZ na drugi kolejną dawkę nowego leku podaj dopiero w czasie przewidzianym na następną dawkę poprzedniego, a nie równolegle.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie dwóch NLPZ zwiększa ryzyko działań niepożądanych.[2] Najważniejsze są owrzodzenie, krwawienie i perforacja przewodu pokarmowego, ostre pogorszenie czynności nerek oraz nasilenie nadciśnienia i niewydolności serca. Ryzyko jest największe u osób starszych, odwodnionych, z chorobą wrzodową w wywiadzie oraz przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe, SSRI, kortykosteroidy, diuretyki, inhibitory ACE lub sartany.
Mechanizm
Naproksen i ibuprofen są nieselektywnymi inhibitorami cyklooksygenazy COX-1 i COX-2. Ich działania niepożądane sumują się. Zahamowanie syntezy prostaglandyn osłabia ochronę błony śluzowej żołądka i dwunastnicy, upośledza przepływ nerkowy i sprzyja zatrzymaniu sodu i wody. Hamowanie COX-1 w płytkach krwi zaburza ich agregację. Drugi NLPZ nie dodaje istotnej korzyści przeciwbólowej, a zwiększa toksyczność.
Metabolizm i transportery
- Ibuprofen: substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, ból w nadbrzuszu)
- czynność nerek (kreatynina, eGFR) u osób starszych, odwodnionych i przyjmujących leki moczopędne, inhibitory ACE lub sartany
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (żel lub plaster na skórę)droga podania · ibuprofen | ryzyko maleje | Ibuprofen stosowany na skórę daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko sumowania toksyczności z doustnym naproksenem jest mniejsze. Należy unikać stosowania na duże powierzchnie i przez dłuższy czas, szczególnie u osób z grupy ryzyka. |
| Zamiana jednego leku na drugi zamiast jednoczesnego stosowaniaodstep · pacjent | inne zalecenie | Zamiana naproksenu na ibuprofen lub odwrotnie jest dopuszczalna. Pierwszą dawkę nowego leku podaje się w porze przewidzianej na kolejną dawkę poprzedniego, uwzględniając dłuższy czas działania naproksenu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaIbuprofena alkoholOsoba wypijająca 3 lub więcej porcji alkoholu dziennie nie powinna przyjmować ibuprofenu bez porady lekarza.Przyjmuj ibuprofen po jedzeniu i nie pij alkoholu, gdy lek bierzesz kilka dni.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj ibuprofen po jedzeniu i nie pij alkoholu, gdy lek bierzesz kilka dni.
Ibuprofen i alkohol podrażniają żołądek, a razem zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia. Ryzyko rośnie u osób, które piją alkohol codziennie, zwłaszcza 3 porcje lub więcej, i przyjmują lek przez kilka dni. Jedna tabletka po kieliszku wina nie jest groźna. Lek należy przyjmować po jedzeniu i jak najkrócej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub fusowate
- silny ból w nadbrzuszu
- osłabienie i zawroty głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Osoba wypijająca 3 lub więcej porcji alkoholu dziennie nie powinna przyjmować ibuprofenu bez porady lekarza. Pozostali pacjenci przyjmują lek po posiłku, w najmniejszej skutecznej dawce i najkrócej, jak to możliwe, a przy leczeniu trwającym kilka dni nie piją alkoholu. Przy dodatkowych czynnikach ryzyka (wiek powyżej 65 lat, przebyta choroba wrzodowa, leki przeciwzakrzepowe, glikokortykosteroidy) lepszym wyborem jest paracetamol. U osoby pijącej regularnie dawka paracetamolu nie powinna przekraczać 2 g na dobę.
Skutek kliniczny
Przy regularnym piciu alkoholu w trakcie leczenia ibuprofenem rośnie ryzyko krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego[1]. Ostrzeżenie amerykańskiej Agencji Żywności i Leków dla leków bez recepty dotyczy osób wypijających 3 lub więcej porcji alkoholu dziennie. Pojedyncza dawka leku po jednym napoju nie wymaga szczególnych środków ostrożności[1].
Mechanizm
Ibuprofen hamuje COX-1 w błonie śluzowej żołądka i zmniejsza syntezę ochronnych prostaglandyn, a w płytkach krwi przejściowo osłabia agregację. Etanol uszkadza barierę śluzówkową bezpośrednio i zwiększa wydzielanie kwasu. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny, bez istotnych zmian stężeń obu substancji.
Metabolizm i transportery
- Ibuprofen: substrat CYP2C9[2]
Monitorować
- ból w nadbrzuszu
- czarne stolce
- wymioty z krwią
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| ilość alkoholu ≥ 3 porcje (30 g etanolu) dzienniepacjent | ryzyko rośnie | Od 3 porcji alkoholu dziennie ryzyko krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego przy NLPZ rośnie na tyle, że lek wymaga porady lekarza. |
| czas leczenia ≥ 3 dniibuprofen | ryzyko rośnie | Ryzyko uszkodzenia śluzówki zależy od czasu stosowania NLPZ, więc przy kilkudniowym leczeniu alkohol ma większe znaczenie. |
| Na skórę (żel)droga podania · ibuprofen | interakcja nie dotyczy | Po podaniu na skórę stężenie ibuprofenu we krwi jest małe i nie wpływa na śluzówkę żołądka. |
Źródła
- Kaufman DW, Kelly JP, Wiholm BE, Laszlo A, Sheehan JE, Koff RS, et al. The risk of acute major upper gastrointestinal bleeding among users of aspirin and ibuprofen at various levels of alcohol consumption. Am J Gastroenterol. 1999;94(11):3189-96. doi: 10.1111/j.1572-0241.1999.01517.x. PMID: 10566713.
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Niekorzystna interakcjaNaproksena alkoholNależy zalecić unikanie alkoholu w czasie leczenia naproksenem, a zwłaszcza regularnego picia większych ilości.Unikaj alkoholu w czasie leczenia naproksenem, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj alkoholu w czasie leczenia naproksenem, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia.
Naproksen i alkohol podrażniają żołądek, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia z przewodu pokarmowego. Alkohol może też nasilać zawroty głowy i senność, które czasem wywołuje ten lek. Ryzyko jest większe u osób pijących regularnie, starszych i u tych, które miały już problemy z żołądkiem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy z kawy
- silny lub nasilający się ból brzucha
- nietypowe osłabienie i bladość
- silne zawroty głowy lub senność
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy zalecić unikanie alkoholu w czasie leczenia naproksenem, a zwłaszcza regularnego picia większych ilości. U osób nadużywających alkoholu lepiej rozważyć inny lek przeciwbólowy albo ochronę żołądka inhibitorem pompy protonowej i możliwie najkrótsze leczenie najmniejszą skuteczną dawką. Ciężka niewydolność wątroby oraz choroba wrzodowa lub krwawienie z przewodu pokarmowego w wywiadzie są przeciwwskazaniami do stosowania naproksenu.[1]
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest zwiększone ryzyko krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego, czyli wymiotów fusowatych, smolistych stolców i niedokrwistości. Ryzyko rośnie przy regularnym piciu większych ilości alkoholu i dłuższym stosowaniu naproksenu. Mogą też nasilać się dolegliwości dyspeptyczne, zawroty głowy i senność, co pogarsza sprawność psychoruchową. Pojedyncze spożycie niewielkiej ilości alkoholu podczas krótkiego leczenia doraźnego wiąże się z małym ryzykiem u osób bez innych czynników ryzyka.
Mechanizm
Naproksen i alkohol niezależnie od siebie uszkadzają błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, a ich działania sumują się. Naproksen hamuje cyklooksygenazę, przez co zmniejsza syntezę prostaglandyn chroniących śluzówkę i osłabia agregację płytek krwi. Etanol bezpośrednio drażni śluzówkę i zwiększa wydzielanie kwasu solnego. W efekcie rośnie ryzyko nadżerek, owrzodzeń i krwawienia z przewodu pokarmowego. Oba związki mogą też nasilać działania ośrodkowe, takie jak zawroty głowy i senność. ChPL naproksenu nie wymieniają spożywania alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach, a słowo „alkohol” pojawia się wyłącznie w ostrzeżeniu dotyczącym przewlekłej choroby alkoholowej wątroby. Wszystkie trzy produkty opisują to samo zjawisko i nie różnią się pod tym względem. U osób z zaburzeniami czynności wątroby, takimi jak przewlekła choroba alkoholowa wątroby i inne postaci marskości, zmniejsza się całkowite stężenie naproksenu w osoczu, natomiast zwiększa się stężenie jego wolnej frakcji.[1]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego – smoliste stolce, wymioty fusowate
- ból w nadbrzuszu i objawy dyspeptyczne
- morfologia krwi u osób długotrwale leczonych i pijących regularnie
- czynność wątroby i nerek u osób nadużywających alkoholu
- zawroty głowy i senność
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie większych ilości alkoholu lub nadużywanieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu znacznie zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego podczas leczenia naproksenem. Należy rozważyć inny lek przeciwbólowy albo ochronę żołądka inhibitorem pompy protonowej. |
| Przewlekła choroba alkoholowa wątroby lub marskośćilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | W przewlekłej chorobie alkoholowej wątroby zmniejsza się całkowite stężenie naproksenu w osoczu, a zwiększa wolna frakcja leku, dlatego zaleca się najmniejszą skuteczną dawkę. Ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania naproksenu. |
| Osoba starszawiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego po NLPZ jest większe, a jego skutki cięższe, dlatego połączenie z alkoholem jest szczególnie niekorzystne. |
| Krótkie leczenie doraźneczas leczenia · alkohol | ryzyko maleje | Pojedyncze spożycie niewielkiej ilości alkoholu podczas krótkiego leczenia doraźnego u osoby bez czynników ryzyka wiąże się z małym ryzykiem, nadal jednak warto zalecić zachowanie odstępu i umiar. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Naproxen 250 Hasco 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/naproxen-250-hasco-100121232/
Inne interakcje tych leków 116
Połączenie przeciwwskazaneDiklofenak+ IbuprofenNie należy łączyć diklofenaku z ibuprofenem – pacjent powinien stosować tylko jeden NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas.Przyjmuj tylko jeden z tych leków, a jeśli ból nie mija, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwbólowy z innej grupy.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Przyjmuj tylko jeden z tych leków, a jeśli ból nie mija, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwbólowy z innej grupy.
Diklofenak i ibuprofen to leki z tej samej grupy – przeciwbólowe i przeciwzapalne. Przyjmowane razem nie działają wyraźnie lepiej, za to bardziej podrażniają żołądek, zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia oraz mogą obciążać nerki i serce. Dlatego nie łącz ich ze sobą, także wtedy, gdy jeden z nich jest w tabletce na przeziębienie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny lub nawracający ból brzucha
- wyraźnie mniej moczu albo obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie należy łączyć diklofenaku z ibuprofenem – pacjent powinien stosować tylko jeden NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas. Jeżeli jeden NLPZ nie daje wystarczającej kontroli bólu, zamiast dokładania drugiego NLPZ należy rozważyć lek przeciwbólowy spoza tej grupy, na przykład paracetamol, albo ponowną ocenę leczenia przez lekarza. Przy zamianie jednego NLPZ na drugi trzeba odstawić poprzedni lek, a nie przyjmować obu równolegle, i uwzględnić przedłużone działanie postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu diklofenaku. Jeżeli pacjent przyjmował oba leki jednocześnie przez dłuższy czas, należy ocenić objawy ze strony przewodu pokarmowego, ciśnienie tętnicze i czynność nerek.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest zwiększone ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, szczególnie u osób starszych i obciążonych chorobą wrzodową. ChPL ibuprofenu nakazuje unikać jednoczesnego stosowania dwóch lub więcej leków z grupy NLPZ, ponieważ może to zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych[1]. Inna charakterystyka ibuprofenu umieszcza jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ wprost w przeciwwskazaniach ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych[2]. Sumowanie działania obu leków może też pogarszać czynność nerek, sprzyjać zatrzymaniu płynów i nasilać nadciśnienie tętnicze lub niewydolność serca.
Mechanizm
Diklofenak i ibuprofen należą do tej samej grupy NLPZ i oba hamują cyklooksygenazę, więc ich działania niepożądane się sumują. Oba leki zmniejszają syntezę prostaglandyn, które chronią błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, podtrzymują przepływ krwi przez nerki i wpływają na czynność płytek krwi. Połączenie dwóch NLPZ nie daje istotnie silniejszego działania przeciwbólowego, a zwiększa obciążenie tych samych narządów. ChPL diklofenaku wymienia inne NLPZ wśród leków, których jednoczesne podawanie może zwiększać częstość działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, ból w nadbrzuszu)
- ciśnienie tętnicze
- czynność nerek (kreatynina, eGFR) przy dłuższym jednoczesnym stosowaniu
- obrzęki i przyrost masy ciała
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórędroga podania · diklofenak | ryzyko maleje | Diklofenak stosowany miejscowo na skórę daje znacznie mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż postać doustna, więc ryzyko sumowania działań z ibuprofenem doustnym jest mniejsze, ale nie znika. Należy ograniczyć powierzchnię i czas stosowania żelu oraz unikać długotrwałego łączenia u osób z grup ryzyka. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego oraz pogorszenia czynności nerek przy stosowaniu NLPZ jest większe, dlatego dublowanie NLPZ jest u nich szczególnie niebezpieczne. |
| Zamiana diklofenaku na ibuprofenkolejność włączenia · diklofenak | inne zalecenie | Zamiana jednego NLPZ na drugi jest dopuszczalna pod warunkiem odstawienia poprzedniego leku, z uwzględnieniem przedłużonego działania postaci diklofenaku o zmodyfikowanym lub przedłużonym uwalnianiu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Połączenie przeciwwskazaneIbuprofen+ KetoprofenNie należy stosować ibuprofenu i ketoprofenu jednocześnie w postaciach działających ogólnoustrojowo.Nie bierz ibuprofenu i ketoprofenu jednocześnie, a jeśli jeden lek nie wystarcza na ból, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inne rozwiązanie.nieznanyrozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz ibuprofenu i ketoprofenu jednocześnie, a jeśli jeden lek nie wystarcza na ból, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inne rozwiązanie.
Ibuprofen i ketoprofen to leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z tej samej grupy. Przyjmowane razem nie działają wyraźnie silniej, za to dużo bardziej obciążają żołądek i nerki. Zwiększają też ryzyko wrzodów i krwawienia z przewodu pokarmowego. Sprawdzaj skład leków na przeziębienie i ból, bo często zawierają ibuprofen.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny lub nawracający ból brzucha
- wyraźnie mniej oddawanego moczu albo obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie należy stosować ibuprofenu i ketoprofenu jednocześnie w postaciach działających ogólnoustrojowo. ChPL ibuprofenu wymienia jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ wśród przeciwwskazań[1]. Jeśli jeden NLPZ nie daje wystarczającej kontroli bólu, nie dodaje się drugiego, tylko rozważa lek przeciwbólowy z innej grupy albo zmianę leczenia u lekarza. Przy zamianie jednego NLPZ na drugi należy odstawić poprzedni lek, a nie przyjmować obu naprzemiennie.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego[2]. ChPL ibuprofenu wskazuje także na ogólny wzrost ryzyka działań niepożądanych przy łączeniu dwóch lub więcej NLPZ[3]. Należy się też liczyć z większym ryzykiem pogorszenia czynności nerek, zatrzymania płynów i wzrostu ciśnienia tętniczego, szczególnie u osób starszych, odwodnionych i przyjmujących leki hipotensyjne lub moczopędne.
Mechanizm
Oba leki należą do niesteroidowych leków przeciwzapalnych i hamują cyklooksygenazę, więc ich działania niepożądane się sumują. Dotyczy to zwłaszcza uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, upośledzenia agregacji płytek krwi oraz zmniejszenia przepływu nerkowego zależnego od prostaglandyn. ChPL ketoprofenu wskazuje, że łączenie z innymi NLPZ zwiększa ryzyko owrzodzenia i krwawienia w obrębie przewodu pokarmowego[2].
Metabolizm i transportery
- Ibuprofen: substrat CYP2C9[4]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, ból w nadbrzuszu)
- czynność nerek u osób starszych, odwodnionych lub stosujących leki hipotensyjne i moczopędne
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · ketoprofen | ryzyko maleje | Ketoprofen stosowany miejscowo na skórę daje znacznie mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż postacie doustne, więc ryzyko sumowania działań niepożądanych z doustnym ibuprofenem jest mniejsze. Nadal należy unikać takiego łączenia bez potrzeby, szczególnie przy dużych powierzchniach smarowania, długim stosowaniu i u osób z grup ryzyka. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i pogorszenia czynności nerek przy stosowaniu NLPZ jest większe, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków hipotensyjnych lub moczopędnych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okitask-100358098/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Połączenie przeciwwskazaneIbuprofen+ MeloksykamNie łączy się ibuprofenu z meloksykamem – pacjent powinien przyjmować tylko jeden lek z tej grupy.Jeśli przyjmujesz meloksykam, nie bierz ibuprofenu – na dodatkowy ból lub gorączkę zapytaj farmaceutę o paracetamol, a przy silnym bólu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz meloksykam, nie bierz ibuprofenu – na dodatkowy ból lub gorączkę zapytaj farmaceutę o paracetamol, a przy silnym bólu skontaktuj się z lekarzem.
Ibuprofen i meloksykam to leki z tej samej grupy, które działają przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Przyjmowane razem nie łagodzą bólu wyraźnie lepiej, ale mocno zwiększają ryzyko podrażnienia i krwawienia z żołądka oraz uszkodzenia nerek. Tych leków nie wolno łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny lub uporczywy ból brzucha
- wyraźne zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub nagły przyrost masy ciała
- duszność lub świszczący oddech
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łączy się ibuprofenu z meloksykamem – pacjent powinien przyjmować tylko jeden lek z tej grupy.[1] Należy unikać jednoczesnego stosowania dwóch lub więcej niesteroidowych leków przeciwzapalnych.[2] U pacjenta leczonego meloksykamem, który potrzebuje dodatkowego leczenia bólu lub gorączki, wybiera się paracetamol, a przy niewystarczającej kontroli bólu kieruje do lekarza w celu modyfikacji leczenia zamiast dokładania ibuprofenu. Jeśli pacjent już przyjął oba leki, należy przerwać jeden z nich i poinformować pacjenta o objawach krwawienia z przewodu pokarmowego.
Skutek kliniczny
Ibuprofenu nie stosuje się jednocześnie z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, w tym z meloksykamem, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych.[1] Najgroźniejsze skutki to owrzodzenie, krwawienie lub perforacja przewodu pokarmowego, a u osób odwodnionych, starszych lub z chorobami nerek także pogorszenie czynności nerek aż do ostrej niewydolności, zatrzymanie płynów i wzrost ciśnienia tętniczego. Jednoczesne stosowanie meloksykamu z innymi lekami tej grupy nie jest zalecane.[3]
Mechanizm
Ibuprofen i meloksykam to niesteroidowe leki przeciwzapalne, które hamują cyklooksygenazę i zmniejszają wytwarzanie prostaglandyn. Ich działania niepożądane się sumują – dotyczy to zwłaszcza uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, zahamowania czynności płytek krwi oraz ograniczenia przepływu nerkowego zależnego od prostaglandyn. Drugi lek z tej grupy nie zwiększa istotnie siły działania przeciwbólowego, a dokłada ryzyko.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty fusowate, ból w nadbrzuszu)
- morfologia krwi przy podejrzeniu utajonego krwawienia
- czynność nerek (kreatynina, eGFR) u osób starszych, odwodnionych lub z chorobami nerek
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (żel, krem, plaster)droga podania · ibuprofen | ryzyko maleje | Ibuprofen stosowany na skórę daje znacznie mniejsze stężenie we krwi niż postać doustna, więc ryzyko sumowania działań ogólnoustrojowych z meloksykamem jest mniejsze. Nie należy jednak stosować go na duże powierzchnie skóry ani przez długi czas, zwłaszcza u pacjentów z grup ryzyka. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i ostrego uszkodzenia nerek przy łączeniu dwóch leków z tej grupy jest większe, a krwawienie częściej ma ciężki przebieg. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trosicam 7,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trosicam-100248033/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trosicam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trosicam-100248033/
Połączenie przeciwwskazaneIbuprofen+ FlurbiprofenNie łącz ibuprofenu z flurbiprofenem, także w postaci pastylek do ssania.Nie łącz tych leków – jeśli bierzesz ibuprofen, wybierz pastylki na gardło bez flurbiprofenu albo zapytaj farmaceutę o inny lek.nieznanyrozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków – jeśli bierzesz ibuprofen, wybierz pastylki na gardło bez flurbiprofenu albo zapytaj farmaceutę o inny lek.
Ibuprofen i flurbiprofen to leki z tej samej grupy przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Flurbiprofen często występuje w pastylkach na ból gardła. Przyjmowane razem nie działają lepiej, za to zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia z żołądka oraz kłopotów z nerkami.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy z kawy
- silny ból brzucha
- obrzęki nóg lub wyraźnie mniej moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz ibuprofenu z flurbiprofenem, także w postaci pastylek do ssania. Ibuprofenu nie stosuje się jednocześnie z innymi NLPZ[1]. Należy unikać jednoczesnego stosowania dwóch lub więcej NLPZ[2][3]. Jeśli pacjent przyjmuje ibuprofen ogólnie, ból gardła łagodzi się preparatami miejscowymi bez NLPZ, a jeśli potrzebny jest flurbiprofen w pastylkach, lek przeciwbólowy ogólny warto zamienić na paracetamol.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, a także pogorszenia czynności nerek, zatrzymania płynów i zaostrzenia niewydolności serca. Dodanie drugiego NLPZ nie zwiększa istotnie siły działania przeciwbólowego, a nasila toksyczność. Ibuprofenu nie stosuje się jednocześnie z innymi NLPZ, w tym inhibitorami COX-2[1].
Mechanizm
Ibuprofen i flurbiprofen należą do niesteroidowych leków przeciwzapalnych i oba hamują cyklooksygenazę, przez co ich działania niepożądane się sumują. Łączne hamowanie syntezy prostaglandyn osłabia ochronę błony śluzowej przewodu pokarmowego, upośledza czynność płytek krwi i zmniejsza przepływ nerkowy. Jednoczesne stosowanie dwóch lub więcej NLPZ zwiększa ryzyko działań niepożądanych, szczególnie wrzodów i krwawienia z przewodu pokarmowego[4].
Metabolizm i transportery
- Ibuprofen: substrat CYP2C9[5]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty)
- ból w nadbrzuszu
- obrzęki i zmniejszenie ilości oddawanego moczu
Bezpieczniejsze alternatywy
paracetamollidokaina (pastylki do ssania)ambroksol (pastylki do ssania)chlorheksydyna (pastylki do ssania)
Kiedy ocena się zmienia
| Pastylki do ssania 8,75 mgpostać · flurbiprofen | inne zalecenie | Flurbiprofen w pastylkach do ssania działa głównie miejscowo, ale lek przechodzi do krążenia ogólnego, więc zakaz łączenia z innymi NLPZ obowiązuje także dla tej postaci. Zamiast łączyć, wybierz miejscowy preparat bez NLPZ albo zamień ibuprofen na paracetamol. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Strepsils Intensive bez cukru pomarańczowy 8,75 mg, pastylki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/strepsils-intensive-bez-cukru-pomaranczowy-100385681/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cholinex Direct 8,75 mg, pastylki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cholinex-direct-100350168/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu propionowego (np. ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen)+ Inhibitory kalcyneuryny (np. takrolimus, cyklosporyna, woklosporyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i inhibitora kalcyneuryny należy w miarę możliwości unikać ogólnoustrojowego NLPZ, a jeśli jest konieczny – podawać najmniejszą skuteczną dawkę jak najkrócej pod kontrolą funkcji nerek i stężenia potasu.Jeśli przyjmujesz takrolimus, cyklosporynę lub woklosporynę, nie stosuj bez zgody lekarza tabletek przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen, i na ból lub gorączkę wybieraj raczej paracetamol.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz takrolimus, cyklosporynę lub woklosporynę, nie stosuj bez zgody lekarza tabletek przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen, i na ból lub gorączkę wybieraj raczej paracetamol.
Leki przeciwbólowe takie jak ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen czy naproksen mogą razem z lekami zapobiegającymi odrzuceniu przeszczepu lub stosowanymi w chorobach autoimmunologicznych, takimi jak takrolimus czy cyklosporyna, uszkadzać nerki. Oba rodzaje leków zmniejszają przepływ krwi przez nerki, a razem działają silniej niż osobno. Może to prowadzić do nagłego pogorszenia pracy nerek, wzrostu potasu we krwi i podwyższenia ciśnienia. Bezpieczniejszym lekiem na ból i gorączkę jest zwykle paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- obrzęki nóg, twarzy lub szybki przyrost masy ciała
- nietypowe osłabienie, nudności lub uczucie kołatania serca
- wyraźnie wyższe niż zwykle ciśnienie tętnicze
- pogorszenie wyników kreatyniny lub potasu w badaniach kontrolnych
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i inhibitora kalcyneuryny należy w miarę możliwości unikać ogólnoustrojowego NLPZ, a jeśli jest konieczny – podawać najmniejszą skuteczną dawkę jak najkrócej pod kontrolą funkcji nerek i stężenia potasu[1]. U biorców przeszczepów, zwłaszcza nerki, ogólnoustrojowe NLPZ takie jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen należy traktować jako leki do unikania i w pierwszej kolejności stosować paracetamol[2]. Jeśli NLPZ jest niezbędny, należy przed włączeniem ocenić kreatyninę i potas, zapewnić dobre nawodnienie i powtórzyć badania w ciągu kilku dni od rozpoczęcia leczenia. Naproksen ma długi okres półtrwania, dlatego jego działanie na nerki utrzymuje się dłużej niż w przypadku ibuprofenu czy deksketoprofenu. Przy wzroście kreatyniny lub potasu NLPZ należy odstawić, a nie redukować dawkę takrolimusu, cyklosporyny lub woklosporyny bez konsultacji z ośrodkiem transplantacyjnym lub prowadzącym lekarzem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, hiperkaliemii, nadciśnienia tętniczego i obrzęków[3]. U biorców przeszczepu nerki może prowadzić do pogorszenia funkcji przeszczepu, które trudno odróżnić od odrzucania. Ryzyko rośnie przy odwodnieniu, niewydolności serca, marskości wątroby, przewlekłej chorobie nerek, w podeszłym wieku i przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków, inhibitorów ACE lub sartanów[4].
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego oraz wszystkich inhibitorów kalcyneuryny. Inhibitory kalcyneuryny zwężają tętniczkę doprowadzającą kłębuszka nerkowego, a nerka broni przepływu krwi i filtracji między innymi dzięki prostaglandynom rozszerzającym tę tętniczkę. NLPZ hamują cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn nerkowych, przez co znoszą ten mechanizm obronny. W efekcie dochodzi do nasilenia spadku przesączania kłębuszkowego, retencji sodu i wody oraz upośledzenia wydalania potasu. Oba leki niezależnie zmniejszają też wydzielanie reniny i aldosteronu, co sprzyja hiperkaliemii.
Monitorować
- kreatynina i eGFR przed włączeniem NLPZ i w ciągu kilku dni od jego rozpoczęcia
- stężenie potasu w surowicy
- ciśnienie tętnicze
- diureza, obrzęki i masa ciała
- stężenie minimalne takrolimusu lub cyklosporyny w razie pogorszenia funkcji nerek
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (na skórę)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko maleje | NLPZ stosowane miejscowo na skórę w niewielkiej powierzchni osiągają małe stężenia ogólnoustrojowe, dlatego ryzyko nefrotoksyczności jest znacznie mniejsze. Ostrożność zachować przy stosowaniu na dużą powierzchnię, długotrwale lub pod opatrunkiem okluzyjnym. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z obniżonym eGFR, w tym u większości biorców przeszczepu nerki, rezerwa nerkowa jest mała i nawet krótkie leczenie NLPZ może wywołać ostre uszkodzenie nerek. Ogólnoustrojowe NLPZ należy u nich unikać. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zależność przepływu nerkowego od prostaglandyn jest większa, częściej występuje odwodnienie i jednoczesne stosowanie diuretyków lub leków z grupy inhibitorów ACE i sartanów, co zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek i hiperkaliemii. |
| czas leczenia ≥ 5 dniNLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko rośnie | Ryzyko narasta wraz z czasem stosowania i dawką NLPZ. Przy leczeniu dłuższym niż kilka dni konieczna jest kontrola kreatyniny i potasu, a przy przewlekłej potrzebie leczenia przeciwbólowego należy zmienić lek. |
Źródła
- Chiasson JM, Fominaya CE, Gebregziabher M, Taber DJ. Long-term Assessment of NSAID Prescriptions and Potential Nephrotoxicity Risk in Adult Kidney Transplant Recipients. Transplantation. 2019;103(12):2675-2681. doi: 10.1097/TP.0000000000002689. PMID: 30830038.
- Jeong R, Lentine KL, Quinn RR, Ravani P, Wiebe N, Davison SN, et al. NSAID prescriptions in kidney transplant recipients. Clin Transplant. 2021;35(9):e14405. doi: 10.1111/ctr.14405. PMID: 34174784.
- Naesens M, Kuypers DR, Sarwal M. Calcineurin inhibitor nephrotoxicity. Clin J Am Soc Nephrol. 2009;4(2):481-508. doi: 10.2215/CJN.04800908. PMID: 19218475.
- LaForge JM, Urso K, Day JM, Bourgeois CW, Ross MM, Ahmadzadeh S, et al. Non-steroidal Anti-inflammatory Drugs: Clinical Implications, Renal Impairment Risks, and AKI. Adv Ther. 2023;40(5):2082-2096. doi: 10.1007/s12325-023-02481-6. PMID: 36947330.
Niekorzystna interakcjaIbuprofen+ MetotreksatNależy unikać podawania ibuprofenu w ciągu 24 godzin przed i po dawce metotreksatu.Nie bierz ibuprofenu na własną rękę, gdy leczysz się metotreksatem – na ból lub gorączkę zapytaj farmaceutę o inny lek, a jeśli ibuprofen zalecił ci lekarz, nie przyjmuj go w ciągu doby przed ani po dawce metotreksatu.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie bierz ibuprofenu na własną rękę, gdy leczysz się metotreksatem – na ból lub gorączkę zapytaj farmaceutę o inny lek, a jeśli ibuprofen zalecił ci lekarz, nie przyjmuj go w ciągu doby przed ani po dawce metotreksatu.
Ibuprofen może utrudniać usuwanie metotreksatu z organizmu przez nerki. Wtedy we krwi zostaje więcej metotreksatu i łatwiej o jego groźne działania niepożądane, takie jak spadek liczby krwinek, owrzodzenia w jamie ustnej czy uszkodzenie żołądka i jelit. Ryzyko jest największe, gdy weźmiesz ibuprofen w ciągu doby przed lub po dawce metotreksatu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- owrzodzenia lub bolesność w jamie ustnej
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- siniaki lub krwawienia bez wyraźnej przyczyny
- czarne stolce lub krew w wymiotach
- uporczywa biegunka lub silny ból brzucha
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- nasilone zmęczenie i bladość
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wydalanie, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Należy unikać podawania ibuprofenu w ciągu 24 godzin przed i po dawce metotreksatu.[1] U pacjentów z czynnikami ryzyka, np. z graniczną czynnością nerek, nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu.[2] Przy małych dawkach metotreksatu połączenie jest dopuszczalne z zachowaniem ostrożności i z kontrolą stężenia metotreksatu w surowicy.[2][3] Do doraźnego leczenia bólu lub gorączki lepiej wybrać paracetamol.
Skutek kliniczny
Głównym skutkiem jest nasilenie toksyczności metotreksatu, zwłaszcza szpikowej i żołądkowo-jelitowej. Podanie ibuprofenu w ciągu 24 godzin przed lub po podaniu metotreksatu może zwiększyć stężenie metotreksatu i nasilić jego działanie toksyczne.[1] Podczas jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu, zwłaszcza w dużych dawkach, notowano ciężkie działania niepożądane, w tym zgon, niespodziewanie ciężką mielosupresję, niedokrwistość aplastyczną i toksyczne działanie na przewód pokarmowy.[2]
Mechanizm
Ibuprofen, podobnie jak inne NLPZ, zmniejsza kanalikowe wydzielanie metotreksatu w nerkach, co zwiększa jego stężenie i nasila działanie toksyczne.[2] Hamowanie syntezy prostaglandyn nerkowych może dodatkowo zmniejszać przepływ nerkowy i opóźniać eliminację metotreksatu. Oba leki mogą też uszkadzać błonę śluzową przewodu pokarmowego, więc ich działania niepożądane w tym zakresie się sumują.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- stężenie kreatyniny i eGFR
- aktywność aminotransferaz
- stężenie metotreksatu w surowicy przy dużych dawkach lub zaburzeniach czynności nerek
- objawy zapalenia jamy ustnej i dolegliwości żołądkowo-jelitowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 24 h od dawki metotreksatuibuprofen | ryzyko rośnie | Podanie ibuprofenu w ciągu 24 godzin przed lub po podaniu metotreksatu może zwiększyć stężenie metotreksatu i nasilić jego działanie toksyczne. |
| dawka ≥ 100 mg/m2 pc.metotreksat | ryzyko rośnie | Ciężkie działania niepożądane, w tym zgony, notowano zwłaszcza przy dużych dawkach metotreksatu stosowanych w onkologii, dlatego w takich schematach NLPZ należy unikać. |
| Graniczna czynność nerekeGFR · pacjent | inne zalecenie | U pacjentów z czynnikami ryzyka, np. z graniczną czynnością nerek, nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu. |
| Na skórędroga podania · ibuprofen | ryzyko maleje | Ibuprofen stosowany miejscowo na skórę osiąga niewielkie stężenia ogólnoustrojowe, więc ryzyko klinicznie istotnego wpływu na wydalanie metotreksatu jest małe, choć przy stosowaniu na duże powierzchnie nie można go wykluczyć. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaIbuprofen+ PeryndoprylUnikaj regularnego stosowania ibuprofenu u pacjenta leczonego peryndoprylem, a jeśli skojarzenie jest konieczne, stosuj je ostrożnie i często kontroluj stężenie potasu.Na ból lub gorączkę wybierz raczej paracetamol, a jeśli musisz wziąć ibuprofen, przyjmij go jak najkrócej, pij dużo płynów i zapytaj farmaceutę lub lekarza, czy w twoim przypadku jest to bezpieczne.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Na ból lub gorączkę wybierz raczej paracetamol, a jeśli musisz wziąć ibuprofen, przyjmij go jak najkrócej, pij dużo płynów i zapytaj farmaceutę lub lekarza, czy w twoim przypadku jest to bezpieczne.
Ibuprofen może osłabić działanie peryndoprylu, przez co ciśnienie może być gorzej kontrolowane. Oba leki razem mogą obciążać nerki i podnosić poziom potasu we krwi. Ryzyko jest większe u osób starszych, odwodnionych, z chorymi nerkami i u przyjmujących leki moczopędne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- osłabienie mięśni lub kołatanie serca
- wyraźnie wyższe ciśnienie niż zwykle
- silne zmęczenie, nudności
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Unikaj regularnego stosowania ibuprofenu u pacjenta leczonego peryndoprylem, a jeśli skojarzenie jest konieczne, stosuj je ostrożnie i często kontroluj stężenie potasu.[1] Pacjent powinien być dobrze nawodniony, a czynność nerek warto sprawdzić po włączeniu leczenia skojarzonego i okresowo później, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku.[2] Do doraźnego leczenia bólu i gorączki lepszym wyborem jest paracetamol. Szczególną ostrożność zachowaj, gdy pacjent przyjmuje także diuretyk, ponieważ zwiększa to ryzyko uszkodzenia nerek.[2]
Skutek kliniczny
Połączenie może osłabić kontrolę ciśnienia tętniczego.[2] U pacjentów odwodnionych lub w podeszłym wieku z zaburzoną czynnością nerek może dojść do pogorszenia czynności nerek, w tym do ostrej niewydolności nerek, zwykle odwracalnej.[2] Skojarzenie inhibitora ACE z niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym zwiększa ryzyko hiperkaliemii.[1] Ryzyko nefrotoksyczności rośnie dodatkowo przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków.[2]
Mechanizm
Ibuprofen hamuje cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn w nerkach. Przez to osłabia działanie hipotensyjne i natriuretyczne inhibitorów ACE oraz zwęża tętniczkę doprowadzającą kłębuszka, podczas gdy peryndopryl rozszerza tętniczkę odprowadzającą. Oba mechanizmy razem obniżają ciśnienie filtracyjne i GFR. Oba leki niezależnie zmniejszają wydalanie potasu, więc ich działanie hiperkaliemizujące się sumuje.
Metabolizm i transportery
- Ibuprofen: substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stężenie potasu w surowicy
- nawodnienie i ilość oddawanego moczu
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko pogorszenia czynności nerek przy tym skojarzeniu jest większe. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Zaburzona czynność nerek zwiększa ryzyko ostrej niewydolności nerek i hiperkaliemii. |
| Krótkotrwale, doraźnieczas leczenia · ibuprofen | ryzyko maleje | Pojedyncze, doraźne dawki ibuprofenu u dobrze nawodnionego pacjenta z prawidłową czynnością nerek niosą mniejsze ryzyko niż leczenie przewlekłe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prestarium 10 mg 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prestarium-10-mg-100144925/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Niekorzystna interakcjaIbuprofen+ PemetreksedU pacjentów z klirensem kreatyniny 45–79 ml/min nie podaje się ibuprofenu przez 2 dni przed infuzją pemetreksedu, w dniu infuzji i przez 2 dni po niej.Nie przyjmuj ibuprofenu przez 2 dni przed wlewem pemetreksedu, w dniu wlewu i przez 2 dni po nim, a na ból w tym czasie zapytaj farmaceutę lub onkologa o bezpieczniejszy lek, np. paracetamol.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj ibuprofenu przez 2 dni przed wlewem pemetreksedu, w dniu wlewu i przez 2 dni po nim, a na ból w tym czasie zapytaj farmaceutę lub onkologa o bezpieczniejszy lek, np. paracetamol.
Ibuprofen może utrudniać nerkom usuwanie pemetreksedu z organizmu. Lek przeciwnowotworowy dłużej zostaje wtedy we krwi i częściej daje działania niepożądane, takie jak spadek odporności, owrzodzenia w jamie ustnej czy biegunka. Ryzyko jest największe w dniach tuż przed wlewem i tuż po nim oraz u osób ze słabiej pracującymi nerkami.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- nasilona biegunka
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- wyraźne osłabienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wydalanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
U pacjentów z klirensem kreatyniny 45–79 ml/min nie podaje się ibuprofenu przez 2 dni przed infuzją pemetreksedu, w dniu infuzji i przez 2 dni po niej.[1] U pacjentów z klirensem kreatyniny ≥ 80 ml/min należy zachować szczególną ostrożność przy dawkach ibuprofenu powyżej 1600 mg na dobę.[1] NLPZ o dłuższym okresie półtrwania, np. piroksykam, odstawia się u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek co najmniej 5 dni przed podaniem pemetreksedu, w dniu podania i co najmniej 2 dni po nim.[1] Jeżeli jednoczesne stosowanie NLPZ jest konieczne, pacjenta należy uważnie obserwować pod kątem zahamowania czynności szpiku i toksyczności ze strony przewodu pokarmowego.[1]
Skutek kliniczny
Opóźniona eliminacja pemetreksedu zwiększa ryzyko jego toksyczności, szczególnie zahamowania czynności szpiku (neutropenia, małopłytkowość) i toksyczności ze strony przewodu pokarmowego.[1]
Mechanizm
Ibuprofen zmniejsza wydalanie pemetreksedu przez nerki, co zwiększa ekspozycję na cytostatyk i częstość jego działań niepożądanych.[1] Pemetreksed jest wydalany głównie w postaci niezmienionej przez wydzielanie w cewkach nerkowych, a w mniejszym stopniu przez przesączanie kłębuszkowe, dlatego leki upośledzające czynność nerek opóźniają jego eliminację.[1] Efekt jest najsilniejszy u pacjentów z już zmniejszonym klirensem kreatyniny.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- klirens kreatyniny przed każdym cyklem pemetreksedu
- morfologia krwi z rozmazem – neutrofile i płytki krwi
- objawy toksyczności przewodu pokarmowego – zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, biegunka
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 79 ml/min (klirens kreatyniny 45–79 ml/min)pacjent | inne zalecenie | Przy klirensie kreatyniny 45–79 ml/min należy unikać ibuprofenu przez 2 dni przed podaniem pemetreksedu, w dniu podania i przez 2 dni po podaniu. |
| dawka ≥ 1600 mg na dobęibuprofen | ryzyko rośnie | U pacjentów z prawidłową czynnością nerek (klirens ≥ 80 ml/min) zmniejszenie wydalania pemetreksedu dotyczy dawek ibuprofenu powyżej 1600 mg na dobę i wymaga szczególnej ostrożności. |
| odstep ≥ 2 dni przed i 2 dni po podaniu pemetrekseduibuprofen | ryzyko maleje | Zachowanie przerwy w stosowaniu ibuprofenu od 2 dni przed do 2 dni po infuzji pemetreksedu ogranicza ryzyko interakcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pemetrexed Accord 100 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pemetrexed-accord-100363053/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pemetrexed Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/pemetrexed-accord-100363053/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.