Interakcje / Idelalizyb / Idelalizyb i szczepionka przeciw poliomyelitis
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Jeśli to możliwe, zaplanuj szczepienie przeciw poliomyelitis przed rozpoczęciem leczenia idelalizybem.
Powiedz lekarzowi kwalifikującemu do szczepienia, że przyjmujesz idelalizyb, i zapytaj, czy warto sprawdzić poziom przeciwciał po szczepieniu, zwłaszcza przed podróżą.
Niekorzystna interakcjaIdelalizyb+ Szczepionka przeciw poliomyelitisJeśli to możliwe, zaplanuj szczepienie przeciw poliomyelitis przed rozpoczęciem leczenia idelalizybem.Powiedz lekarzowi kwalifikującemu do szczepienia, że przyjmujesz idelalizyb, i zapytaj, czy warto sprawdzić poziom przeciwciał po szczepieniu, zwłaszcza przed podróżą.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi kwalifikującemu do szczepienia, że przyjmujesz idelalizyb, i zapytaj, czy warto sprawdzić poziom przeciwciał po szczepieniu, zwłaszcza przed podróżą.
Idelalizyb osłabia działanie układu odpornościowego, dlatego twój organizm może wytworzyć mniej przeciwciał po szczepieniu przeciw polio. Szczepionka jest bezpieczna, bo zawiera tylko zabite wirusy i nie może wywołać choroby. Ochrona po szczepieniu może być jednak słabsza niż u zdrowej osoby. Najlepiej, gdy szczepienie odbywa się przed rozpoczęciem leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- planowany wyjazd do kraju, w którym występuje polio – zapytaj lekarza o ocenę ochrony
- gorączka lub ostra infekcja w dniu szczepienia – szczepienie należy przełożyć
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeśli to możliwe, zaplanuj szczepienie przeciw poliomyelitis przed rozpoczęciem leczenia idelalizybem. Podczas leczenia szczepienie inaktywowaną szczepionką można wykonać, ale nie należy zakładać pełnej ochrony i warto rozważyć oznaczenie przeciwciał po szczepieniu u pacjentów z rzeczywistym ryzykiem narażenia, np. przed podróżą do regionów endemicznych. Nie stosuje się żywej doustnej szczepionki przeciw poliomyelitis u pacjentów leczonych idelalizybem.
Skutek kliniczny
Możliwa słabsza lub krótsza odpowiedź poszczepienna i niepełna ochrona przed poliomyelitis. Szczepionka zawiera wirusy inaktywowane, więc nie ma ryzyka zakażenia wirusem szczepionkowym, a bezpieczeństwo szczepienia nie zmienia się. Dodatkowo choroba podstawowa leczona idelalizybem sama w sobie upośledza odpowiedź na szczepienia.
Mechanizm
Idelalizyb hamuje kinazę PI3K delta, która jest kluczowa dla aktywacji, proliferacji i przeżycia limfocytów B, a także uczestniczy w sygnalizacji limfocytów T. Zahamowanie tej drogi może osłabić wytwarzanie przeciwciał po podaniu antygenów szczepionkowych, w tym inaktywowanych wirusów poliomyelitis. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie dotyczy metabolizmu, ponieważ szczepionka nie jest substratem ani modulatorem enzymów metabolizujących idelalizyb. Idelalizyb jest metabolizowany głównie przez oksydazę aldehydową i w mniejszym stopniu przez CYP3A[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- miano przeciwciał przeciw wirusom poliomyelitis po szczepieniu u pacjentów z ryzykiem narażenia
- termin szczepienia względem rozpoczęcia leczenia idelalizybem
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia idelalizybemkolejność włączenia · pacjent | ryzyko maleje | Szczepienie wykonane przed włączeniem idelalizybu pozwala uzyskać odpowiedź immunologiczną bez wpływu leku na limfocyty B. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuIdelalizyba alkoholZalecaj ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, niewielkich ilości przez cały okres leczenia idelalizybem.Ogranicz alkohol do rzadkich, małych ilości, a jeśli lekarz mówił ci o problemach z wątrobą lub masz biegunkę, nie pij wcale.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do rzadkich, małych ilości, a jeśli lekarz mówił ci o problemach z wątrobą lub masz biegunkę, nie pij wcale.
Ten lek może czasem uszkadzać wątrobę i powodować ciężką biegunkę. Alkohol także obciąża wątrobę i jelita, więc picie, zwłaszcza częste lub w dużych ilościach, może zwiększać te ryzyka. Okazjonalna mała ilość alkoholu prawdopodobnie ci nie zaszkodzi, ale nie ma badań, które by to potwierdzały.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- biegunka, zwłaszcza częsta lub z krwią
- silne osłabienie i brak apetytu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, niewielkich ilości przez cały okres leczenia idelalizybem. Pacjentom z nieprawidłowymi wynikami prób wątrobowych, chorobą wątroby, nasiloną biegunką lub nadużywającym alkoholu zalecaj całkowitą abstynencję. Przypomnij o regularnych kontrolach prób wątrobowych zleconych przez lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu prawdopodobnie nie ma istotnego znaczenia klinicznego. Przy regularnym lub obfitym piciu możliwe jest większe ryzyko uszkodzenia wątroby, nasilenia biegunki i zaburzeń wodno-elektrolitowych oraz trudności w interpretacji wyników prób wątrobowych podczas leczenia.
Mechanizm
Interakcja jest możliwa tylko teoretycznie i wynika z nakładania się działań niepożądanych, a nie ze zmiany stężenia leku. ChPL idelalizybu nie wymienia alkoholu wśród przeciwwskazań ani w punkcie dotyczącym interakcji[1]. Słowo „alkohol” pojawia się w charakterystyce produktu wyłącznie jako składnik otoczki tabletki, poli(alkohol winylowy), który nie jest etanolem[1]. Idelalizyb jest metabolizowany głównie przez oksydazę aldehydową, a w mniejszym stopniu przez CYP3A i UGT1A4[1]. Nie ma danych, aby etanol w istotny klinicznie sposób zmieniał farmakokinetykę idelalizybu. Idelalizyb może powodować wzrost aktywności aminotransferaz i ciężkie polekowe uszkodzenie wątroby oraz ciężką biegunkę i zapalenie jelita grubego. Alkohol, zwłaszcza w dużych ilościach lub spożywany regularnie, sam obciąża wątrobę i podrażnia przewód pokarmowy, dlatego może teoretycznie nasilać te działania i utrudniać ocenę przyczyny nieprawidłowych wyników prób wątrobowych.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny
- częstość i nasilenie biegunki
- objawy odwodnienia
- ilość i regularność spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości jednorazowo (upijanie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu zwiększa obciążenie wątroby i ryzyko odwodnienia przy biegunce wywołanej idelalizybem, dlatego zalecaj unikanie takich epizodów. |
| Regularne, codzienne lub prawie codzienne picieczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe spożywanie alkoholu sumuje się z hepatotoksycznością idelalizybu i utrudnia interpretację prób wątrobowych, dlatego u takich pacjentów zalecaj abstynencję i poinformuj lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja nieistotna klinicznieSzczepionka przeciw poliomyelitisa alkoholNie trzeba zmieniać schematu szczepienia ani zalecać abstynencji.Nie musisz rezygnować z alkoholu, ale w dniu szczepienia i dzień po nim pij z umiarem.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Nie musisz rezygnować z alkoholu, ale w dniu szczepienia i dzień po nim pij z umiarem.
Alkohol nie osłabia działania szczepionki przeciw polio i nie zwiększa ryzyka powikłań. Bardzo mała ilość alkoholu zawarta w samej szczepionce jest bez znaczenia dla zdrowia. Picie alkoholu w dniu szczepienia może jednak nasilić ból głowy lub złe samopoczucie po szczepieniu albo utrudnić ich rozpoznanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka utrzymująca się dłużej niż dwa dni
- nasilony ból, obrzęk lub zaczerwienienie w miejscu wkłucia
- wysypka, duszność lub obrzęk twarzy po szczepieniu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- brak
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać schematu szczepienia ani zalecać abstynencji. Można doradzić umiarkowanie w piciu w dniu szczepienia i dzień po nim, aby nie zacierać obrazu ewentualnych odczynów poszczepiennych.
Skutek kliniczny
Okazjonalne spożycie alkoholu przed szczepieniem lub po nim nie powinno wpływać na skuteczność ani bezpieczeństwo szczepionki. Alkohol może jednak nasilać lub maskować typowe objawy poszczepienne, takie jak ból głowy, złe samopoczucie czy gorączka, co utrudnia ich ocenę.
Mechanizm
Nie jest znany mechanizm, przez który alkohol mógłby zmieniać działanie lub bezpieczeństwo inaktywowanej szczepionki przeciw poliomyelitis. ChPL szczepionki nie wymienia spożycia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w ostrzeżeniach, ani w interakcjach[1]. Etanol występuje w szczepionce wyłącznie jako substancja pomocnicza w ilości 2 mg w dawce 0,5 ml, a według ChPL ta mała ilość alkoholu nie będzie powodowała zauważalnych skutków[1]. Szczepionka zawiera wirusy inaktywowane, nie ulega metabolizmowi wątrobowemu i nie działa ośrodkowo, więc nie ma podstaw farmakokinetycznych ani farmakodynamicznych do interakcji z etanolem. Teoretycznie przewlekłe nadużywanie alkoholu może osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepienia w ogóle, ale nie dotyczy to okazjonalnego picia.
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może teoretycznie osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepienia. Nie jest to powód do odraczania szczepienia, ale warto przy okazji porozmawiać o ograniczeniu picia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imovax Polio 29 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 1, szczep Mahoney, 7 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 2, szczep MEF-1 i 26 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 3, szczep Saukett/0,5 ml; Szczepionka 1-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml), zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imovax-polio-100196626/
Inne interakcje tych leków 704
Połączenie przeciwwskazaneDapoksetyna+ IdelalizybNie łącz dapoksetyny z idelalizybem, bo połączenie jest przeciwwskazane jako skojarzenie z silnym inhibitorem CYP3A4.Nie przyjmuj leku na przedwczesny wytrysk w czasie leczenia przeciwnowotworowym ani przez kilka dni po jego zakończeniu i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku na przedwczesny wytrysk w czasie leczenia przeciwnowotworowym ani przez kilka dni po jego zakończeniu i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Lek na białaczkę lub chłoniaka, który przyjmujesz, mocno spowalnia rozkładanie leku na przedwczesny wytrysk w organizmie. Lek na wytrysk zostaje wtedy w organizmie dłużej i w większej ilości. Może to wywołać silne zawroty głowy, spadek ciśnienia i omdlenie. Tych leków nie wolno łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- uczucie zbliżającego się omdlenia lub utrata przytomności
- nudności
- nierówne lub bardzo wolne bicie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz dapoksetyny z idelalizybem, bo połączenie jest przeciwwskazane jako skojarzenie z silnym inhibitorem CYP3A4[1]. Dapoksetynę można rozważyć dopiero kilka dni po odstawieniu idelalizybu, gdy aktywność CYP3A4 wróci do normy[2]. W czasie leczenia idelalizybem w przedwczesnym wytrysku zastosuj leczenie miejscowe albo skonsultuj z lekarzem prowadzącym inne postępowanie.
Skutek kliniczny
Rośnie ekspozycja na dapoksetynę i jej czynny metabolit. Nasilają się zależne od dawki działania niepożądane: zawroty głowy, nudności, niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia, które mogą prowadzić do upadków i urazów. U pacjenta onkologicznego leczonego idelalizybem, często osłabionego i z innymi lekami, ryzyko upadku i urazu jest dodatkowo większe.
Mechanizm
Idelalizyb przez swój główny metabolit GS-563117 silnie i nieodwracalnie hamuje CYP3A. W badaniu z midazolamem zwiększył jego AUC o około 440%, czyli działa jak silny inhibitor[2]. Dapoksetyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, CYP3A4 i FMO1. Silny inhibitor CYP3A4 (ketokonazol) zwiększał Cmax dapoksetyny o 35% i AUC o 99%, a AUC czynnej frakcji (dapoksetyna z demetylodapoksetyną) może się podwoić[1]. U słabych metabolizerów CYP2D6 i przy jednoczesnym silnym inhibitorze CYP2D6 przyrost ekspozycji może być znacznie większy[1]. Hamowanie CYP3A4 trwa kilka dni po odstawieniu idelalizybu[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Dapoksetyna – słaby induktor CYP3A4[3], idelalizyb – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
- Idelalizyb – silny inhibitor CYP3A4[5], dapoksetyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Dapoksetyna: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby induktor CYP3A4[3], substrat CYP2D6[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Idelalizyb: inhibitor CYP2C8[4], silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[4], induktor CYP2B6[4], induktor CYP2C19[4], induktor CYP2C8[4], induktor CYP2C9[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej
- omdlenia i stany przedomdleniowe
- zawroty głowy i nudności po dawce dapoksetyny
Bezpieczniejsze alternatywy
lidokaina z prylokainą (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka dni po odstawieniu idelalizybuodstep · idelalizyb | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez metabolit idelalizybu jest nieodwracalne. Aktywność enzymu wraca kilka dni po odstawieniu idelalizybu, dlatego dapoksetynę można rozważyć dopiero po tym czasie. |
| Słaby metabolizer CYP2D6 lub jednoczesny silny inhibitor CYP2D6dawka · pacjent | ryzyko rośnie | Przy braku czynnego CYP2D6 przyrost Cmax i AUC czynnej frakcji dapoksetyny pod wpływem inhibitora CYP3A4 może być znacznie większy niż podwojenie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Priligy 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/priligy-100282745/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Priligy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/priligy-100282745/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ IdelalizybPołączenie jest przeciwwskazane – nie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego idelalizybem.Nie stosuj maści z fenylobutazonem podczas leczenia idelalizybem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na ból.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj maści z fenylobutazonem podczas leczenia idelalizybem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na ból.
Maść z fenylobutazonem może osłabiać wytwarzanie krwinek białych w szpiku. Idelalizyb, który przyjmujesz z powodu choroby nowotworowej, też często obniża liczbę tych krwinek. Razem mogą bardzo zwiększyć ryzyko groźnych zakażeń, a także podrażnienia i krwawienia z przewodu pokarmowego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub nawracające infekcje
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- silna biegunka albo ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – nie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego idelalizybem.[1] Przeciwwskazanie dotyczy także postaci na skórę, ponieważ przy dłuższym stosowaniu maści mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym.[1] Jeśli pacjent potrzebuje leczenia miejscowego bólu lub stanu zapalnego, wybierz inny lek do stosowania na skórę i uzgodnij wybór z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. Gdy pacjent już stosował oba leki, odstaw fenylobutazon i skieruj pacjenta na kontrolę morfologii krwi z rozmazem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, a w konsekwencji zakażeń zagrażających życiu u pacjenta już immunosupresyjnego z powodu nowotworu i leczenia. Możliwe jest też nasilenie uszkodzenia przewodu pokarmowego, w tym krwawienia i perforacji.
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u osób leczonych chemioterapeutykami i innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego.[1] Idelalizyb jest lekiem przeciwnowotworowym, który często powoduje neutropenię, a fenylobutazon sam może uszkadzać szpik i wywoływać agranulocytozę lub niedokrwistość aplastyczną. Działania hamujące szpik obu leków się sumują. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać przewód pokarmowy – idelalizyb wywołuje biegunkę, zapalenie jelita grubego i perforację jelita, a fenylobutazon zwiększa ryzyko krwawień i perforacji przewodu pokarmowego.[1] Nie przewiduje się istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ fenylobutazon nie jest induktorem ani inhibitorem szlaków metabolizmu idelalizybu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego
- biegunka i ból brzucha
Bezpieczniejsze alternatywy
diklofenak do stosowania na skóręibuprofen do stosowania na skórę
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym, co dodatkowo zwiększa ryzyko hamowania szpiku i uszkodzenia przewodu pokarmowego. Krótkie stosowanie nie znosi przeciwwskazania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneIdelalizyb+ KariprazynaNie łączy się kariprazyny z idelalizybem, ponieważ jest on silnym inhibitorem CYP3A4.Nie odstawiaj sam żadnego z tych leków, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał ci kariprazynę, i powiedz mu o leczeniu idelalizybem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj sam żadnego z tych leków, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał ci kariprazynę, i powiedz mu o leczeniu idelalizybem.
Lek na nowotwór krwi, idelalizyb, bardzo mocno spowalnia usuwanie kariprazyny z organizmu. Kariprazyna gromadzi się wtedy we krwi przez kilka tygodni i może wywołać silne działania niepożądane. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój i potrzeba ciągłego ruszania się
- drżenie rąk, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
- nadmierna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łączy się kariprazyny z idelalizybem, ponieważ jest on silnym inhibitorem CYP3A4.[1] Gdy pacjent wymaga leczenia idelalizybem, kariprazynę należy zastąpić lekiem przeciwpsychotycznym, którego eliminacja nie zależy głównie od CYP3A4, a zmianę przeprowadza lekarz psychiatra w porozumieniu z hematologiem. Po odstawieniu idelalizybu aktywność CYP3A4 wraca do normy dopiero po kilku dniach, dlatego kariprazyny nie włącza się bezpośrednio po zakończeniu terapii idelalizybem.[2] Po odstawieniu kariprazyny jej czynne metabolity utrzymują się w organizmie przez kilka tygodni, co należy uwzględnić przy planowaniu włączenia idelalizybu.[1]
Skutek kliniczny
Należy spodziewać się znacznego i narastającego przez kilka tygodni wzrostu stężenia kariprazyny i jej czynnych metabolitów. Silny inhibitor CYP3A4 podany przez 4 dni dwukrotnie zwiększał całkowitą ekspozycję na kariprazynę, a przy dłuższym stosowaniu wzrost jest większy ze względu na długi okres półtrwania metabolitów.[1] Idelalizyb zwiększał AUC midazolamu o około 440%, co potwierdza siłę hamowania CYP3A.[2] Skutkiem może być nasilenie działań niepożądanych kariprazyny, przede wszystkim akatyzji, objawów pozapiramidowych, sedacji i niedociśnienia ortostatycznego.
Mechanizm
Główny metabolit idelalizybu, GS-563117, jest silnym inhibitorem CYP3A, a hamowanie CYP3A4 jest nieodwracalne i ustępuje dopiero kilka dni po odstawieniu idelalizybu.[2] Kariprazyna oraz jej czynne metabolity, demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna, są metabolizowane głównie przez CYP3A4, a CYP2D6 odgrywa tu niewielką rolę.[1] Idelalizyb hamuje więc główną drogę eliminacji kariprazyny i jej długo działających metabolitów.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Idelalizyb – silny inhibitor CYP3A4[3], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Kariprazyna – inhibitor P-gp[4], idelalizyb – substrat P-gp[5]
- Idelalizyb: inhibitor CYP2C8[5], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
- Kariprazyna: inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- akatyzja i niepokój ruchowy
- objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, spowolnienie ruchowe)
- nadmierna senność i sedacja
- ciśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Po odstawieniu idelalizybukolejność włączenia · idelalizyb | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez metabolit idelalizybu jest nieodwracalne, a aktywność enzymu wraca do normy dopiero kilka dni po odstawieniu leku, dlatego kariprazynę można włączyć dopiero po tym okresie. |
| Po odstawieniu kariprazynykolejność włączenia · kariprazyna | inne zalecenie | Czynne metabolity kariprazyny mają długi okres półtrwania i utrzymują się przez kilka tygodni po odstawieniu, dlatego po włączeniu idelalizybu w tym czasie należy monitorować działania niepożądane kariprazyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
Połączenie przeciwwskazaneIdelalizyb+ LefamulinaPołączenie jest przeciwwskazane – lefamuliny nie stosuje się u pacjenta przyjmującego idelalizyb.Nie zaczynaj lefamuliny, jeśli przyjmujesz idelalizyb, tylko skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę o inny antybiotyk.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj lefamuliny, jeśli przyjmujesz idelalizyb, tylko skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę o inny antybiotyk.
Idelalizyb sprawia, że organizm znacznie wolniej usuwa antybiotyk lefamulinę. Lefamulina gromadzi się wtedy we krwi i może zaburzać rytm serca. Tych leków nie stosuje się razem, a lekarz może dobrać inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nasilone nudności lub biegunka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – lefamuliny nie stosuje się u pacjenta przyjmującego idelalizyb.[1] Wybierz inny antybiotyk zgodny z rozpoznaniem i lokalną lekowrażliwością, z pominięciem silnych inhibitorów CYP3A i leków wydłużających QT. Hamowanie CYP3A przez idelalizyb jest nieodwracalne, a aktywność enzymu wraca kilka dni po jego odstawieniu, dlatego krótka przerwa w leczeniu idelalizybem nie znosi interakcji.[2]
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie lefamuliny podnosi ryzyko jej działań niepożądanych, w tym wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu serca. Wzrost ekspozycji na idelalizyb może nasilać jego działania niepożądane.
Mechanizm
Główny metabolit idelalizybu, GS-563117, jest silnym i nieodwracalnym inhibitorem CYP3A, więc idelalizyb działa jak silny inhibitor CYP3A, a lefamulina jest substratem CYP3A i P-gp.[2] Lefamuliny nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A, bo zwiększają jej stężenie w osoczu – ketokonazol zwiększył AUC lefamuliny 2,65-krotnie.[1] W drugą stronę lefamulina jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i in vitro hamuje BCRP, a idelalizyb jest częściowo metabolizowany przez CYP3A i jest substratem P-gp i BCRP, więc może dojść do umiarkowanego wzrostu ekspozycji na idelalizyb.[1][2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Idelalizyb – silny inhibitor CYP3A4[3], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Idelalizyb – inhibitor P-gp[5], lefamulina – substrat P-gp[4]
- Lefamulina – inhibitor BCRP[4], idelalizyb – substrat BCRP[5]
- Lefamulina – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], idelalizyb – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Idelalizyb: inhibitor CYP2C8[5], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
- Lefamulina: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną QTc, jeśli do połączenia doszło
- stężenie potasu i magnezu
- aktywność aminotransferaz
- objawy działań niepożądanych obu leków
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymceftriaksondoksycyklina
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka dni po odstawieniu idelalizybuodstep · idelalizyb | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A przez metabolit idelalizybu jest nieodwracalne, a aktywność enzymu wraca kilka dni po odstawieniu leku, więc przeciwwskazanie obowiązuje także bezpośrednio po zakończeniu leczenia idelalizybem. |
| Dożylnadroga podania · lefamulina | inne zalecenie | Przeciwwskazanie opisano dla lefamuliny doustnej, a silne inhibitory CYP3A i P-gp zwiększają jej stężenie głównie przez wpływ na wchłanianie. Ocena połączenia z lefamuliną dożylną wymaga weryfikacji z dokumentacją postaci dożylnej, do tego czasu należy go unikać. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
Połączenie przeciwwskazaneIdelalizyb+ SomapacitanNie stosuj somapacitanu u pacjenta leczonego idelalizybem.Nie wstrzykuj somapacitanu w trakcie leczenia idelalizybem i jak najszybciej powiedz o obu lekach lekarzowi prowadzącemu leczenie nowotworu oraz endokrynologowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie wstrzykuj somapacitanu w trakcie leczenia idelalizybem i jak najszybciej powiedz o obu lekach lekarzowi prowadzącemu leczenie nowotworu oraz endokrynologowi.
Lek na hormon wzrostu nie powinien być stosowany, gdy trwa leczenie nowotworu. Hormon wzrostu pobudza wzrost tkanek i mógłby osłabić działanie leczenia przeciwnowotworowego. Dlatego tych dwóch leków nie łączy się ze sobą. O tym, czy i kiedy wrócić do hormonu wzrostu, decyduje lekarz po zakończeniu leczenia nowotworu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powiększanie się węzłów chłonnych
- nowe guzki lub zgrubienia
- nasilone zmęczenie, gorączka lub nocne poty
- niezamierzona utrata masy ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj somapacitanu u pacjenta leczonego idelalizybem[1]. Jeśli pacjent przyjmuje somapacitan i rozpoczyna leczenie idelalizybem, somapacitan należy odstawić, a decyzję o ewentualnym powrocie do terapii hormonem wzrostu podejmuje lekarz po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i potwierdzeniu nieaktywności choroby. Skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie hematologiczne i lekarzem endokrynologiem w celu uzgodnienia postępowania.
Skutek kliniczny
Podawanie hormonu wzrostu w czasie czynnej choroby nowotworowej może sprzyjać progresji nowotworu i osłabiać efekt leczenia idelalizybem. W razie objawów wzrostu guza leczenie somapacitanem należy przerwać[1].
Mechanizm
Somapacitanu nie stosuje się u pacjentów z czynną chorobą nowotworową, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed rozpoczęciem terapii somapacitanem[1]. Idelalizyb jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w czynnych nowotworach układu chłonnego, więc samo wskazanie do idelalizybu wyklucza jednoczesne podawanie somapacitanu. Hormon wzrostu działa pobudzająco na wzrost tkanek, co stoi w sprzeczności z celem leczenia przeciwnowotworowego. Dodatkowo hormon wzrostu może zwiększać klirens substancji metabolizowanych przez cytochrom P450, a znaczenie kliniczne tego zjawiska nie jest znane[1]. Idelalizyb jest metabolizowany głównie przez oksydazę aldehydową i w mniejszym stopniu przez CYP3A[2], dlatego wpływ farmakokinetyczny somapacitanu na idelalizyb jest prawdopodobnie niewielki. Somapacitan jako białko nie jest substratem CYP3A, więc hamowanie CYP3A przez metabolit idelalizybu nie powinno zmieniać jego stężenia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność choroby nowotworowej i odpowiedź na leczenie idelalizybem
- objawy progresji lub wzrostu guza
- weryfikacja, czy leczenie przeciwnowotworowe zostało zakończone przed ponownym włączeniem somapacitanu
Kiedy ocena się zmienia
| Idelalizyb włączany u pacjenta już leczonego somapacitanemkolejność włączenia · somapacitan | inne zalecenie | Rozpoznanie czynnej choroby nowotworowej i rozpoczęcie leczenia idelalizybem u pacjenta stosującego somapacitan wymaga przerwania terapii hormonem wzrostu. Ponowne włączenie somapacitanu jest możliwe dopiero po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i ocenie aktywności choroby przez lekarza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneIdelalizyb+ LonafarnibNie łącz lonafarnibu z idelalizybem, ponieważ lonafarnib jest przeciwwskazany z silnymi inhibitorami CYP3A.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek na nowotwór krwi bardzo mocno podnosi ilość lonafarnibu w organizmie, co zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych. Działa to też w drugą stronę, a efekt utrzymuje się jeszcze kilka dni po odstawieniu leku przeciwnowotworowego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona biegunka lub wymioty
- kołatanie serca lub omdlenie
- wyraźne osłabienie
- nasilenie innych działań niepożądanych któregoś z leków
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz lonafarnibu z idelalizybem, ponieważ lonafarnib jest przeciwwskazany z silnymi inhibitorami CYP3A[1]. Hamowanie CYP3A przez idelalizyb jest nieodwracalne, a aktywność enzymu wraca do normy dopiero kilka dni po odstawieniu idelalizybu, dlatego lonafarnib można rozpocząć dopiero po tym okresie[2]. Wybór innego leczenia onkologicznego trzeba uzgodnić z hematologiem, uwzględniając, że lonafarnib jest przeciwwskazany także z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4[1].
Skutek kliniczny
Należy się spodziewać kilkukrotnego wzrostu stężenia lonafarnibu i większego ryzyka jego działań niepożądanych[1]. Wzrost narażenia na idelalizyb jest mniejszy, ale może nasilać jego działania niepożądane[2].
Mechanizm
Główny metabolit idelalizybu GS-563117 jest silnym, nieodwracalnym inhibitorem CYP3A i zwiększa AUC midazolamu o około 440%[2]. Lonafarnib jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP3A5, a silny inhibitor CYP3A zwiększał jego Cmax 3,7-krotnie i AUC 5,3-krotnie[1]. Lonafarnib sam jest silnym inhibitorem CYP3A opartym na mechanizmie działania, więc może dodatkowo zwiększać narażenie na idelalizyb, który w mniejszym stopniu jest metabolizowany przez CYP3A[1][2]. Silny inhibitor CYP3A zwiększał AUC idelalizybu o 79%[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Idelalizyb – silny inhibitor CYP3A4[3], lonafarnib – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Idelalizyb – inhibitor P-gp[5], lonafarnib – substrat P-gp[4]
- Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[4], idelalizyb – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Lonafarnib – inhibitor P-gp[4], idelalizyb – substrat P-gp[5]
- Idelalizyb: inhibitor CYP2C8[5], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
- Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[4], silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- działania niepożądane lonafarnibu
- odstęp QTc
- działania niepożądane idelalizybu
- czas od odstawienia idelalizybu do włączenia lonafarnibu
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka dni po odstawieniu idelalizybuodstep · idelalizyb | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A przez metabolit idelalizybu jest nieodwracalne, a aktywność enzymu wraca po kilku dniach od odstawienia, dlatego lonafarnib włącza się dopiero po tym czasie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
Połączenie przeciwwskazaneIdelalizyb+ EliglustatNie łącz eliglustatu z idelalizybem u pacjentów PM przez CYP2D6 ani u pacjentów IM lub EM przyjmujących umiarkowany lub silny inhibitor CYP2D6.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem prowadzącym chorobę Gauchera, który może zmienić leczenie lub zlecić badanie EKG.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem prowadzącym chorobę Gauchera, który może zmienić leczenie lub zlecić badanie EKG.
Lek na nowotwór krwi (idelalizyb) spowalnia usuwanie z organizmu leku na chorobę Gauchera (eliglustat). Eliglustat może się wtedy gromadzić we krwi i zaburzać pracę serca. U części osób, zależnie od wyników badania genetycznego wykonanego przed rozpoczęciem leczenia eliglustatem, tych leków w ogóle nie wolno łączyć. Działanie idelalizybu na usuwanie eliglustatu trwa jeszcze kilka dni po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz eliglustatu z idelalizybem u pacjentów PM przez CYP2D6 ani u pacjentów IM lub EM przyjmujących umiarkowany lub silny inhibitor CYP2D6[1]. U pozostałych pacjentów IM i EM najlepiej unikać połączenia i na czas leczenia idelalizybem rozważyć zmianę terapii choroby Gauchera na leczenie enzymatyczne. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, konieczna jest konsultacja z lekarzem prowadzącym chorobę Gauchera, kontrola EKG i ścisłe monitorowanie działań niepożądanych[2]. Po odstawieniu idelalizybu hamowanie CYP3A utrzymuje się jeszcze kilka dni, więc eliglustatu nie wznawia się od razu[2].
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia eliglustatu zwiększa ryzyko zależnego od stężenia wydłużenia odstępów PR, QRS i QT oraz zaburzeń rytmu serca. U pacjentów PM przyjmujących silny inhibitor CYP3A oraz u pacjentów IM lub EM przyjmujących jednocześnie umiarkowany lub silny inhibitor CYP2D6 i CYP3A połączenie jest przeciwwskazane[1]. U pacjentów IM i EM bez inhibitora CYP2D6 należy liczyć się z istotnym wzrostem narażenia na eliglustat.
Mechanizm
Główny metabolit idelalizybu GS-563117 jest silnym inhibitorem CYP3A, a hamowanie CYP3A4 jest nieodwracalne i ustępuje dopiero kilka dni po odstawieniu idelalizybu[2]. Eliglustat jest metabolizowany przez CYP2D6 i CYP3A, więc zablokowanie drogi CYP3A zwiększa jego stężenie we krwi. Najsilniej dotyczy to osób wolno metabolizujących przez CYP2D6 (PM), u których CYP3A jest główną drogą eliminacji eliglustatu, oraz osób IM lub EM przyjmujących dodatkowo inhibitor CYP2D6.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Idelalizyb – silny inhibitor CYP3A4[3], eliglustat – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Idelalizyb – inhibitor P-gp[4], eliglustat – substrat P-gp[5]
- Eliglustat – słaby inhibitor P-gp[5], idelalizyb – substrat P-gp[4]
- Idelalizyb: inhibitor CYP2C8[4], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[4], induktor CYP2B6[4], induktor CYP2C19[4], induktor CYP2C8[4], induktor CYP2C9[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
- Eliglustat: umiarkowany inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP2D6[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[5]
Monitorować
- fenotyp CYP2D6 pacjenta (PM, IM, EM, URM) przed decyzją o łączeniu
- EKG – odstępy PR, QRS i QTc na początku i w trakcie leczenia skojarzonego
- inne przyjmowane leki hamujące CYP2D6 lub CYP3A
- objawy zaburzeń rytmu – kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- czynność wątroby
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Eliglustat włączany po odstawieniu idelalizybukolejność włączenia · idelalizyb | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez metabolit idelalizybu jest nieodwracalne, a aktywność enzymu wraca kilka dni po przerwaniu leczenia. Eliglustat wznawia się dopiero po tym czasie, w porozumieniu z lekarzem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cerdelga 84 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cerdelga-100335335/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cerdelga. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cerdelga-100335335/
Połączenie przeciwwskazaneIdelalizyb+ OzanimodNie łącz ozanimodu z idelalizybem.Nie zaczynaj ani nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym oraz hematologiem o tym, który lek masz przyjmować.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj ani nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym oraz hematologiem o tym, który lek masz przyjmować.
Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Oba osłabiają odporność, więc razem mogą doprowadzić do bardzo ciężkich zakażeń, a także obciążyć wątrobę. Lek na chorobę nowotworową krwi i lek na stwardnienie rozsiane lub chorobę jelit muszą zostać uzgodnione przez twoich lekarzy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- biegunka z krwią lub silny ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz ozanimodu z idelalizybem. U chorego, który ma rozpocząć leczenie idelalizybem, ozanimod należy odstawić, a decyzję o dalszym leczeniu stwardnienia rozsianego lub wrzodziejącego zapalenia jelita grubego podejmuje lekarz prowadzący we współpracy z hematologiem. Przed włączeniem idelalizybu po ozanimodzie należy uwzględnić stopniowy powrót liczby limfocytów po odstawieniu modulatora receptora S1P.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężkimi, także śmiertelnymi zakażeniami, w tym oportunistycznymi, takimi jak zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii, reaktywacja CMV czy postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia. Możliwe jest też nasilone uszkodzenie wątroby. U chorego z aktywnym nowotworem złośliwym ozanimodu się nie stosuje[1].
Mechanizm
Ozanimod jako modulator receptora sfingozyno-1-fosforanu zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i obniża ich liczbę we krwi. Idelalizyb hamuje kinazę PI3K delta, upośledza odporność komórkową i często powoduje neutropenię. Oba leki sumują działanie immunosupresyjne i oba mogą uszkadzać wątrobę. Idelalizyb stosuje się wyłącznie w aktywnych nowotworach hematologicznych, a aktywny nowotwór złośliwy oraz stan obniżonej odporności predysponujący do zakażeń oportunistycznych wykluczają stosowanie ozanimodu[1]. Idelalizyb jest silnym inhibitorem CYP3A, ale udział tego szlaku w metabolizmie ozanimodu jest niewielki, więc interakcja farmakokinetyczna ma znaczenie drugorzędne.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofili
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- objawy zakażenia, w tym oportunistycznego (gorączka, kaszel, duszność, objawy neurologiczne)
Kiedy ocena się zmienia
| Ozanimod niedawno odstawiony przed włączeniem idelalizybukolejność włączenia · ozanimod | inne zalecenie | Po odstawieniu ozanimodu liczba limfocytów wraca do normy stopniowo, dlatego przed włączeniem idelalizybu należy sprawdzić morfologię krwi i uwzględnić utrzymujące się działanie immunosupresyjne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia 0,23 mg; 0,46 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.