Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Indometacyna / Indometacyna i panobinostat

Indometacyna i panobinostat

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Unikaj indometacyny podczas cykli panobinostatu i w ból wybieraj paracetamol w dawkach dostosowanych do czynności wątroby.

Nie bierz indometacyny ani innych leków przeciwbólowych z tej grupy bez zgody lekarza prowadzącego – na ból zapytaj farmaceutę o paracetamol.

Niekorzystna interakcjaIndometacyna+ PanobinostatUnikaj indometacyny podczas cykli panobinostatu i w ból wybieraj paracetamol w dawkach dostosowanych do czynności wątroby.Nie bierz indometacyny ani innych leków przeciwbólowych z tej grupy bez zgody lekarza prowadzącego – na ból zapytaj farmaceutę o paracetamol.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie bierz indometacyny ani innych leków przeciwbólowych z tej grupy bez zgody lekarza prowadzącego – na ból zapytaj farmaceutę o paracetamol.

Lek na szpiczaka może obniżać liczbę płytek krwi i powodować krwawienia oraz biegunkę. Indometacyna osłabia krzepnięcie krwi i może podrażniać żołądek, a przy odwodnieniu także szkodzić nerkom. Razem te leki zwiększają ryzyko groźnego krwawienia, zwłaszcza z żołądka i jelit.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub fusowate
  • ból brzucha lub zgaga
  • siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • nasilona biegunka i mało oddawanego moczu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj indometacyny podczas cykli panobinostatu i w ból wybieraj paracetamol w dawkach dostosowanych do czynności wątroby. Jeśli NLPZ jest niezbędny, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy czas z inhibitorem pompy protonowej i tylko przy prawidłowej liczbie płytek krwi. Nie podawaj indometacyny przy małopłytkowości, krwawieniu, biegunce z odwodnieniem ani pogorszeniu czynności nerek. Uzgodnij leczenie przeciwbólowe z hematologiem prowadzącym.

Skutek kliniczny

Większe ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i innych krwawień przy małopłytkowości oraz ryzyko ostrego uszkodzenia nerek przy odwodnieniu.

Mechanizm

Indometacynę lepiej pominąć u chorego leczonego panobinostatem, bo oba leki sumują ryzyko krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego. Panobinostat często wywołuje małopłytkowość, krwawienia, biegunkę, nudności i wymioty. Indometacyna hamuje agregację płytek krwi i wydłuża czas krwawienia, a działanie to jest silniejsze u osób z zaburzeniami hemostazy[1]. Panobinostat podaje się w skojarzeniu z deksametazonem[2], a kortykosteroidy razem z indometacyną zwiększają ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego[1]. Odwodnienie po biegunce wywołanej panobinostatem dodatkowo sprzyja uszkodzeniu nerek przez NLPZ. Nie stwierdza się istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ indometacyna nie jest silnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4 lub P-gp.

Metabolizm i transportery

  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • morfologia z liczbą płytek krwi
  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, krwiste wymioty)
  • kreatynina i elektrolity, zwłaszcza przy biegunce
  • stan nawodnienia
  • ciśnienie tętnicze

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (na skórę)droga podania · indometacynaryzyko malejeIndometacyna stosowana miejscowo na skórę daje małe stężenia we krwi, więc ryzyko krwawienia jest wyraźnie mniejsze, choć przy głębokiej małopłytkowości nadal zachowaj ostrożność.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metindol Retard 75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metindol-retard-100043377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaIndometacynaa alkoholW trakcie leczenia indometacyną należy unikać alkoholu, a jeśli pacjent nie chce zrezygnować z picia, powinien ograniczyć się do sporadycznych małych ilości.Nie pij alkoholu w czasie leczenia indometacyną, przyjmuj lek z jedzeniem, a jeśli trudno ci zrezygnować z alkoholu, porozmawiaj o tym z lekarzem lub farmaceutą.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia indometacyną, przyjmuj lek z jedzeniem, a jeśli trudno ci zrezygnować z alkoholu, porozmawiaj o tym z lekarzem lub farmaceutą.

Alkohol i indometacyna razem mocniej drażnią żołądek i zwiększają ryzyko jego krwawienia. Ten lek sam w sobie może uszkadzać żołądek, a alkohol to ryzyko wyraźnie podnosi, zwłaszcza gdy pijesz często lub dużo. Połączenie może też nasilać zawroty głowy i senność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarny, smolisty stolec
  • wymioty z krwią albo przypominające fusy z kawy
  • silny lub nawracający ból brzucha
  • nagłe osłabienie, bladość, zawroty głowy
  • silna senność albo zaburzenia równowagi po alkoholu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

W trakcie leczenia indometacyną należy unikać alkoholu, a jeśli pacjent nie chce zrezygnować z picia, powinien ograniczyć się do sporadycznych małych ilości. U osób regularnie pijących lub nadużywających alkoholu warto rozważyć z lekarzem inny lek przeciwbólowy albo dołączenie inhibitora pompy protonowej, zwłaszcza przy długim leczeniu i innych czynnikach ryzyka krwawienia. Indometacynę należy przyjmować z posiłkiem lub po nim. Pacjenta trzeba pouczyć o objawach krwawienia z przewodu pokarmowego i o tym, by nie prowadził pojazdów, jeśli po leku i alkoholu odczuwa zawroty głowy lub senność.

Skutek kliniczny

Najważniejszym skutkiem jest większe ryzyko krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego oraz owrzodzeń żołądka i dwunastnicy. Indometacyna należy do niesteroidowych leków przeciwzapalnych o wysokim potencjale uszkadzania przewodu pokarmowego, a choroba wrzodowa czynna lub w wywiadzie jest przeciwwskazaniem do jej stosowania[1]. Ryzyko rośnie z ilością i regularnością picia, z czasem leczenia, z wiekiem oraz przy jednoczesnym stosowaniu kortykosteroidów, leków przeciwzakrzepowych, przeciwpłytkowych lub SSRI, które ChPL wymienia jako czynniki zwiększające ryzyko krwawień[1]. Krwawienie może przebiegać skrycie i ujawnić się dopiero niedokrwistością albo smolistym stolcem. Wcześniej, już po pojedynczej dawce alkoholu, mogą pojawić się nasilone zawroty głowy, senność i zaburzenia koordynacji. U osób nadużywających alkoholu dochodzi ryzyko pogorszenia czynności wątroby i nerek, bo indometacyna może zwiększać aktywność enzymów wątrobowych[1], a ciężka niewydolność wątroby lub nerek jest przeciwwskazaniem[1].

Mechanizm

Połączenie zwiększa ryzyko uszkodzenia błony śluzowej żołądka i krwawienia z przewodu pokarmowego, bo oba czynniki działają na nią szkodliwie w odmienny sposób. Indometacyna hamuje cyklooksygenazę, a przez to syntezę prostaglandyn chroniących błonę śluzową żołądka i dwunastnicy. Hamuje też agregację płytek krwi i wydłuża czas krwawienia[1]. Etanol bezpośrednio drażni i uszkadza błonę śluzową żołądka, zwiększa wydzielanie kwasu solnego, a przy nadużywaniu pogarsza krzepnięcie. Drugi, mniej istotny mechanizm to sumowanie działań ośrodkowych. Indometacyna często wywołuje zawroty i bóle głowy oraz senność, a ChPL wymienia nasilenie zawrotów głowy i senności przy łączeniu z innymi lekami działającymi ośrodkowo, takimi jak diazepam i haloperydol[1]. Alkohol nasila te objawy w podobny sposób. ChPL indometacyny nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Ocena opiera się na danych dla całej grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych i na farmakologii obu substancji.

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego – smoliste stolce, fusowate wymioty, ból w nadbrzuszu
  • morfologia krwi przy dłuższym leczeniu u osób regularnie pijących alkohol
  • aktywność AlAT i AspAT u osób nadużywających alkoholu przy przewlekłym leczeniu
  • stężenie kreatyniny u osób starszych i nadużywających alkoholu
  • zawroty głowy i senność wpływające na prowadzenie pojazdów

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie lub nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy regularnym piciu lub nadużywaniu alkoholu ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego wyraźnie rośnie, a dochodzi ryzyko uszkodzenia wątroby i nerek. Należy rozważyć z lekarzem inny lek przeciwbólowy lub osłonę inhibitorem pompy protonowej.
Sporadyczna mała ilość alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko malejeSporadyczne wypicie małej ilości alkoholu przy krótkim leczeniu u osoby bez czynników ryzyka krwawienia wiąże się z mniejszym ryzykiem, jednak nadal zaleca się unikanie alkoholu.
Osoby starszewiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego po niesteroidowych lekach przeciwzapalnych jest większe, a krwawienia przebiegają ciężej. Alkohol dodatkowo zwiększa ryzyko upadków z powodu zawrotów głowy.
Leczenie przewlekłeczas leczenia · alkoholryzyko rośniePrzy przewlekłym stosowaniu indometacyny ryzyko owrzodzeń i krwawień narasta, dlatego u pacjentów pijących alkohol warto kontrolować morfologię krwi oraz aktywność enzymów wątrobowych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metindol Retard 75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metindol-retard-100043377/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuPanobinostata alkoholZaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i całkowitą rezygnację z picia w okresach biegunki, wymiotów, małopłytkowości lub zaburzeń elektrolitowych.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, a przy biegunce, wymiotach lub krwawieniach nie pij go wcale i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jeśli masz wątpliwości.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, a przy biegunce, wymiotach lub krwawieniach nie pij go wcale i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jeśli masz wątpliwości.

W czasie leczenia panobinostatem najlepiej ograniczyć alkohol do rzadkich i małych ilości. Lek często wywołuje biegunkę, nudności i wymioty, a alkohol może je nasilić i doprowadzić do odwodnienia. Odwodnienie może zaburzać pracę serca, a gdy masz mało płytek krwi, alkohol zwiększa też ryzyko krwawienia z żołądka. Sok grejpfrutowy i sok z granatów zwiększają ilość leku w organizmie, więc nie pij drinków, które je zawierają.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilona biegunka lub wymioty
  • kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • czarne, smoliste stolce albo krew w wymiocinach
  • łatwe siniaczenie, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • silne osłabienie lub skurcze mięśni
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i całkowitą rezygnację z picia w okresach biegunki, wymiotów, małopłytkowości lub zaburzeń elektrolitowych. Pacjent nie powinien pić drinków z sokiem grejpfrutowym ani z sokiem z granatów, ponieważ ChPL zaleca powstrzymanie się od grejpfruta, granatów, karamboli i soków z tych owoców[1]. Należy też unikać nalewek i preparatów z zielem dziurawca, którego jednoczesnego stosowania ChPL każe unikać jako silnego induktora CYP3A4[1]. U osób nadużywających alkoholu warto ocenić czynność wątroby, stężenie elektrolitów i odstęp QT oraz poinformować lekarza prowadzącego.

Skutek kliniczny

Możliwe jest nasilenie biegunki, nudności i wymiotów z odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi, zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca oraz krwawienia z przewodu pokarmowego przy małopłytkowości. Brak opisów klinicznych potwierdzających taką interakcję.

Mechanizm

Interakcja jest teoretyczna i farmakodynamiczna – alkohol może nasilać działania niepożądane panobinostatu dotyczące przewodu pokarmowego, krwi, wątroby i serca. ChPL panobinostatu nie wspomina o alkoholu ani o etanolu[1]. Panobinostat wydłuża odstęp QT[1], a duża jednorazowa ilość alkoholu oraz wywołane nią wymioty, biegunka i zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia i hipomagnezemia, mogą dodatkowo zwiększać ryzyko arytmii. Alkohol drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego, co może nasilać typowe dla panobinostatu nudności, wymioty i biegunkę, a przy małopłytkowości zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Panobinostat jest metabolizowany w wątrobie, w około 40% za pośrednictwem CYP3A4[1], dlatego przewlekłe uszkodzenie wątroby przez alkohol może teoretycznie zmieniać jego ekspozycję. Nie opisano istotnego klinicznie wpływu etanolu na farmakokinetykę panobinostatu.

Metabolizm i transportery

  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[2], słaby induktor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • EKG z oceną odstępu QT przy zaburzeniach elektrolitowych lub nadużywaniu alkoholu
  • morfologia krwi z liczbą płytek
  • próby wątrobowe przy przewlekłym piciu alkoholu
  • nasilenie biegunki i stan nawodnienia

Kiedy ocena się zmienia

Duża jednorazowa ilość alkoholu (upicie się)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieDuża jednorazowa dawka etanolu nasila wymioty, biegunkę i zaburzenia elektrolitowe, co przy wydłużającym odstęp QT panobinostacie zwiększa ryzyko arytmii. Należy zdecydowanie zalecić unikanie takiego picia.
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu sprzyja uszkodzeniu wątroby, niedoborom elektrolitów i małopłytkowości, co nasila ryzyko działań niepożądanych panobinostatu. Wskazana ocena prób wątrobowych, elektrolitów i EKG oraz informacja dla lekarza prowadzącego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 345

Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ PanobinostatAmisulprydu nie należy łączyć z panobinostatem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwpsychotyczny.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwpsychotyczny.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem ten efekt się nasila. Może to prowadzić do groźnych, nawet zagrażających życiu zaburzeń rytmu. Ryzyko rośnie, gdy masz biegunkę lub wymioty, bo tracisz wtedy potas i magnez.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • nasilona biegunka lub wymioty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Amisulprydu nie należy łączyć z panobinostatem[1]. Przed rozpoczęciem terapii panobinostatem amisulpryd trzeba zamienić na lek przeciwpsychotyczny o minimalnym wpływie na odstęp QT, w porozumieniu z psychiatrą i hematologiem. Jeśli w wyjątkowej sytuacji oba leki są już stosowane, konieczne jest pilne skontaktowanie się z lekarzem prowadzącym, kontrola EKG z oceną QTc oraz wyrównanie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii, a biegunka i wymioty, częste w trakcie leczenia panobinostatem, sprzyjają zaburzeniom elektrolitowym. Leki zaburzające równowagę elektrolitową, w tym glikokortykosteroidy stosowane razem z panobinostatem, dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes przy amisulprydzie[1].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT[1]. Panobinostat ma udokumentowaną zdolność wydłużania odstępu QT, a łączenie go z innymi substancjami wydłużającymi QT nie jest zalecane[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo amisulpryd jest w niewielkim stopniu metabolizowany w wątrobie i wydala się głównie przez nerki, a hamowanie CYP2D6 przez panobinostat nie powinno istotnie zmieniać jego stężenia.

Metabolizm i transportery

  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
  • nasilenie biegunki i wymiotów
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Bezpieczniejsze alternatywy

lurazydonarypiprazol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ PanobinostatNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego panobinostatem – wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4, dobrany do wskazania.Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci, gdy przyjmujesz panobinostat, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci, gdy przyjmujesz panobinostat, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.

Chloramfenikol, nawet w maści lub kroplach do oczu, może uszkadzać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Panobinostat również obniża liczbę płytek krwi i białych krwinek, więc razem te leki mogą bardzo osłabić krew i odporność. Chloramfenikol może też zwiększyć ilość panobinostatu w organizmie i nasilić jego działania niepożądane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • siniaki, wybroczyny lub krwawienie z nosa albo dziąseł
  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • duże osłabienie i bladość
  • kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego panobinostatem – wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4, dobrany do wskazania. Chloramfenikol jest przeciwwskazany w chorobach szpiku i przy nieprawidłowym składzie krwi w wywiadzie[1]. Przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A dawkę panobinostatu należy zmniejszyć[2]. Jeśli chloramfenikol został już podany, skontaktuj się z hematologiem prowadzącym i zleć kontrolę morfologii krwi.

Skutek kliniczny

Grozi nasilona supresja szpiku – ciężka małopłytkowość z krwawieniami, neutropenia z ciężkimi zakażeniami, a po chloramfenikolu także niedokrwistość aplastyczna. Wzrost stężenia panobinostatu może dodatkowo nasilić jego działania niepożądane, w tym wydłużenie odstępu QT[2].

Mechanizm

Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a panobinostat podaje się chorym na szpiczaka plazmocytowego (mnogiego)[2]. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1], a panobinostat sam często powoduje małopłytkowość i neutropenię, więc działania mielotoksyczne obu leków się sumują. Dodatkowo chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Około 40% panobinostatu jest metabolizowane przez CYP3A4, a silny inhibitor CYP3A (ketokonazol) zwiększał Cmax i AUC panobinostatu odpowiednio 1,6-krotnie i 1,8-krotnie[2].

Metabolizm i transportery

  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
  • objawy krwawienia i zakażenia
  • EKG (odstęp QT) oraz stężenie potasu i magnezu

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowymupirocynatobramycynaofloksacyna

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikolinne zaleceniePrzy stosowaniu miejscowym wpływ chloramfenikolu na metabolizm panobinostatu jest mało prawdopodobny, ale przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku i zaburzeniami hemopoezy dotyczy także maści. Zamiast chloramfenikolu wybierz inny antybiotyk miejscowy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ PanobinostatNie należy łączyć cyklosporyny z panobinostatem.Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków bez rozmowy z hematologiem i powiedz mu, że stosujesz oba.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków bez rozmowy z hematologiem i powiedz mu, że stosujesz oba.

Cyklosporyna może bardzo zwiększyć ilość panobinostatu w organizmie. Przez to rośnie ryzyko groźnych działań niepożądanych – zaburzeń rytmu serca, silnej biegunki i spadku liczby krwinek. Tych leków zwykle się nie łączy, a decyzję o leczeniu musi podjąć lekarz prowadzący leczenie szpiczaka.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca, nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • silna lub częsta biegunka
  • osłabienie i duże pragnienie
  • siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł
  • gorączka lub dreszcze
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć cyklosporyny z panobinostatem.[1] Gdy pacjent wymaga immunosupresji w trakcie leczenia szpiczaka, hematolog powinien rozważyć lek immunosupresyjny niehamujący glikoproteiny P ani CYP3A4 albo przerwę w leczeniu panobinostatem. Jeżeli specjalista uzna połączenie za nieuniknione, dawkę panobinostatu należy zmniejszyć jak przy silnych inhibitorach CYP3A i glikoproteiny P.[2] W takiej sytuacji konieczne są częste kontrole EKG, elektrolitów i morfologii oraz wyrównanie potasu i magnezu przed każdym cyklem.

Skutek kliniczny

Wzrost ekspozycji na panobinostat zwiększa ryzyko jego ciężkich działań toksycznych – wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu, ciężkiej biegunki z odwodnieniem oraz małopłytkowości i neutropenii. Cyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie wiąże się z ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami.[1]

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje glikoproteinę P i CYP3A4, a panobinostat jest substratem glikoproteiny P i w około 40% jest metabolizowany przez CYP3A4.[1][2] Zahamowanie obu szlaków zwiększa wchłanianie i zmniejsza eliminację panobinostatu, co podnosi jego stężenie w osoczu. Silny inhibitor CYP3A zwiększał AUC panobinostatu 1,8-krotnie, a Cmax 1,6-krotnie.[2] Dodatkowo cyklosporyna sprzyja hipomagnezemii, a panobinostat wywołuje biegunkę i wydłuża odstęp QT, więc zaburzenia elektrolitowe mogą nasilać ryzyko arytmii.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], panobinostat – substrat CYP3A4[4]
  • Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[3], panobinostat – substrat P-gp[4]
  • Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[4], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], silny inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • morfologia krwi z płytkami i neutrofilami
  • liczba i nasilenie wypróżnień, nawodnienie
  • kreatynina i czynność nerek
  • stężenie cyklosporyny we krwi

Bezpieczniejsze alternatywy

mykofenolan mofetylu

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo do okadroga podania · cyklosporynainterakcja nie dotyczyCyklosporyna w kroplach do oczu daje znikome stężenie we krwi, więc nie należy oczekiwać istotnego hamowania glikoproteiny P i CYP3A4.
Odstawienie cyklosporyny w trakcie leczenia panobinostatemkolejność włączenia · cyklosporynainne zaleceniePo odstawieniu cyklosporyny stężenie panobinostatu może się zmniejszyć, dlatego hematolog powinien ponownie ocenić zmniejszoną wcześniej dawkę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ PanobinostatPołączenie jest przeciwwskazane i cytalopramu nie należy stosować razem z panobinostatem.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz cytalopram, i nie odstawiaj go samodzielnie, tylko poczekaj na decyzję o zamianie leku.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz cytalopram, i nie odstawiaj go samodzielnie, tylko poczekaj na decyzję o zamianie leku.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca i zaburzać jego rytm. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza gdy masz biegunkę lub wymioty i tracisz potas oraz magnez. Tych leków nie łączy się ze sobą, dlatego lekarz zwykle zamienia lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy dla serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy
  • uporczywa biegunka lub wymioty
  • skurcze mięśni lub duże osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i cytalopramu nie należy stosować razem z panobinostatem[1]. Przed rozpoczęciem leczenia panobinostatem należy zamienić cytalopram na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, z zachowaniem stopniowego odstawiania cytalopramu. Jeśli zamiana nie jest możliwa i lekarz prowadzący świadomie zdecyduje o kontynuacji, konieczne jest wyjściowe i regularne EKG oraz kontrola i wyrównywanie stężenia potasu i magnezu[2]. Należy też unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT, a przeciwwymiotne leki z tej grupy stosować ostrożnie[3].

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, które sprzyjają złośliwym arytmiom[2]. U chorych na szpiczaka leczonych panobinostatem zaburzenia elektrolitowe są częste z powodu biegunki, a w schemacie leczenia często pojawiają się też przeciwwymiotne leki wydłużające QT, takie jak ondansetron czy granisetron[3].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć efektu addytywnego[2]. Panobinostat ma zdolność wydłużania odstępu QT, a jednoczesne stosowanie innych substancji wydłużających QT nie jest zalecane[3]. Panobinostat hamuje także CYP2D6, który w niewielkim stopniu uczestniczy w metabolizmie cytalopramu, co może dodatkowo nieznacznie zwiększać jego ekspozycję.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[4], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[4], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Panobinostat – słaby inhibitor CYP2D6[5], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
  • Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[5], cytalopram – substrat CYP3A4[4]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby induktor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • biegunka i wymioty jako przyczyna zaburzeń elektrolitowych
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ PanobinostatNie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego panobinostatem.Nie bierz leków z difenhydraminą w czasie leczenia panobinostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek na sen lub alergię.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz leków z difenhydraminą w czasie leczenia panobinostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek na sen lub alergię.

Lek na szpiczaka z panobinostatem i difenhydramina, która jest w niektórych tabletkach nasennych i przeciwalergicznych, mogą razem zaburzać rytm serca. To połączenie może prowadzić do groźnej arytmii. Lek na szpiczaka może też zwiększać ilość difenhydraminy w organizmie, przez co silniej działa ona nasennie i może powodować suchość w ustach, zaparcia czy kłopoty z oddawaniem moczu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy
  • bardzo duża senność lub splątanie
  • trudności z oddaniem moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego panobinostatem. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli potrzebny jest lek przeciwhistaminowy, wybierz preparat o małym ryzyku wydłużenia QT, a problem bezsenności omów z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. W razie przypadkowego jednoczesnego przyjęcia odstaw difenhydraminę i oceń EKG oraz stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i nagłej śmierci sercowej. Możliwe także nasilenie senności, zawrotów głowy i objawów przeciwcholinergicznych (suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu, splątanie) wskutek większej ekspozycji na difenhydraminę. Ryzyko rośnie przy zaburzeniach elektrolitowych, które często towarzyszą biegunce wywołanej panobinostatem.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz typu torsade de pointes[1][2][3]. Panobinostat wydłuża odstęp QT i nie zaleca się łączenia go z innymi substancjami o takim działaniu[4]. Dodatkowo panobinostat hamuje CYP2D6 i zwiększał Cmax i AUC dekstrometorfanu odpowiednio 1,8 i 1,6 raza[4]. Difenhydramina jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie i należy unikać podawania jej z inhibitorami tego enzymu[1]. Można więc oczekiwać większego stężenia difenhydraminy, co dodatkowo nasila ryzyko wydłużenia QT i działania przeciwcholinergicznego.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Difenhydramina – inhibitor CYP2D6[5], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Panobinostat – słaby inhibitor CYP2D6[6], difenhydramina – substrat CYP2D6[5]
  • Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2D6[5]
  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
  • nadmierna senność i objawy przeciwcholinergiczne

Bezpieczniejsze alternatywy

cetyryzynafeksofenadynadesloratadyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDiklofenak+ IndometacynaNie łączy się indometacyny z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, w tym z diklofenakiem.Nie przyjmuj tych dwóch leków razem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz stosować.nieznanyrozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych dwóch leków razem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz stosować.

Diklofenak i indometacyna to leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z tej samej grupy. Przyjmowane razem nie działają silniej, za to wyraźnie zwiększają ryzyko krwawienia z żołądka i jelit oraz uszkodzenia nerek. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • silny ból brzucha
  • obrzęki nóg lub nagły przyrost masy ciała
  • wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie łączy się indometacyny z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, w tym z diklofenakiem[1]. Należy stosować tylko jeden lek z tej grupy w najmniejszej skutecznej dawce i przez możliwie najkrótszy czas. Jeśli potrzebne jest dodatkowe działanie przeciwbólowe, można rozważyć paracetamol.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko owrzodzeń, krwawień i perforacji przewodu pokarmowego[2]. Nasila się ryzyko uszkodzenia nerek, zatrzymania sodu i wody, wzrostu ciśnienia tętniczego oraz zaostrzenia niewydolności serca[1].

Mechanizm

Diklofenak i indometacyna to dwa niesteroidowe leki przeciwzapalne, które hamują cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn. Ich działania niepożądane się sumują, zwłaszcza uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, hamowanie agregacji płytek oraz zmniejszenie przepływu nerkowego zależnego od prostaglandyn[1]. Połączenie nie zwiększa skuteczności przeciwbólowej ani przeciwzapalnej.

Metabolizm i transportery

  • Diklofenak: substrat CYP2C9[3]

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty)
  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • ciśnienie tętnicze
  • morfologia krwi
  • obrzęki i masa ciała u pacjentów z chorobami serca

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa na skórędroga podania · diklofenakryzyko malejeDiklofenak stosowany na skórę daje znacznie mniejsze stężenie w osoczu niż postać doustna, więc sumowanie działań ogólnoustrojowych jest słabsze. Nadal należy unikać rozległego i długotrwałego stosowania na skórę u pacjentów leczonych indometacyną doustnie, zwłaszcza z grup ryzyka.
Do okadroga podania · indometacynaryzyko malejeIndometacyna w kroplach do oczu działa głównie miejscowo, a ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, dlatego sumowanie działań z doustnym diklofenakiem ma mniejsze znaczenie kliniczne.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego, uszkodzenia nerek i zaostrzenia niewydolności serca przy łączeniu leków z tej grupy jest większe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metindol Retard 75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metindol-retard-100043377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ PanobinostatNie łącz escytalopramu z panobinostatem.Powiedz onkologowi i lekarzowi, który przepisał escytalopram, że masz zalecone oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz onkologowi i lekarzowi, który przepisał escytalopram, że masz zalecone oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.

Escytalopram i panobinostat mogą w podobny sposób zaburzać pracę serca, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków się nie łączy, więc lekarz zwykle zamienia lek przeciwdepresyjny na inny przed rozpoczęciem leczenia panobinostatem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silna biegunka lub wymioty
  • siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz escytalopramu z panobinostatem. Przed rozpoczęciem leczenia panobinostatem uzgodnij z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwdepresyjne zamianę escytalopramu na lek o mniejszym wpływie na odstęp QT i nie odstawiaj escytalopramu nagle. Jeśli lekarz uzna połączenie za niezbędne, wykonaj EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie, wyrównaj stężenie potasu i magnezu oraz unikaj dokładania kolejnych leków wydłużających QT, w tym przeciwwymiotnych z grupy setronów, które przy panobinostacie wymagają ostrożności[1].

Skutek kliniczny

Addytywne wydłużenie odstępu QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii[2], a te zaburzenia elektrolitowe mogą wystąpić przy biegunce i wymiotach, które często towarzyszą leczeniu panobinostatem. Ponadto SSRI upośledzają czynność płytek krwi, co przy małopłytkowości wywołanej panobinostatem może zwiększać skłonność do krwawień.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[2][3][4]. Panobinostat ma zdolność wydłużania odstępu QT, a jego łączenie z innymi lekami wydłużającymi QT nie jest zalecane[1]. Dodatkowo panobinostat hamuje CYP2D6 i zwiększał AUC dekstrometorfanu 1,6 raza[1]. Escytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19, a CYP3A4 i CYP2D6 mają mniejszy udział, natomiast metabolizm S-DCT częściowo zależy od CYP2D6[2]. Wzrost ekspozycji na escytalopram jest więc prawdopodobnie niewielki, ale może dodatkowo nasilać zależne od stężenia wydłużenie QT.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[5], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6]
  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[7], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Panobinostat – słaby inhibitor CYP2D6[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • liczba płytek krwi i objawy krwawienia
  • nasilenie biegunki i wymiotów
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Kiedy ocena się zmienia

Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko wydłużenia QT i arytmii jest większe, a ekspozycja na escytalopram zwykle wyższa, co dodatkowo przemawia za unikaniem połączenia.
Wyższe dawki escytalopramudawka · escytalopramryzyko rośnieWydłużenie QT przez escytalopram zależy od dawki, więc większe dawki zwiększają ryzyko addycji z panobinostatem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ IndometacynaNie łączy się indometacyny z fenylobutazonem – należy wybrać jeden NLPZ.Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich zostawić albo czym go zastąpić.nieznanyrozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich zostawić albo czym go zastąpić.

Fenylobutazon i indometacyna to leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z tej samej grupy. Przyjmowane razem nie działają lepiej, a znacznie częściej wywołują działania niepożądane. Mogą uszkodzić żołądek i jelita, doprowadzić do krwawienia, zaszkodzić nerkom albo wywołać uczulenie. Dotyczy to także maści, zwłaszcza gdy stosujesz ją dłużej niż tydzień.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub fusowate
  • silny ból brzucha
  • wysypka, swędzenie, obrzęk twarzy lub duszność
  • wyraźnie mniej oddawanego moczu albo obrzęki nóg
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie łączy się indometacyny z fenylobutazonem – należy wybrać jeden NLPZ[1]. Jeśli pacjent przyjmuje indometacynę doustnie, a potrzebuje leczenia miejscowego, lepiej sięgnąć po metodę niefarmakologiczną albo lek spoza grupy NLPZ. Gdy lekarz mimo to zdecyduje o krótkim miejscowym stosowaniu fenylobutazonu, maść stosuje się na możliwie małą powierzchnię nieuszkodzonej skóry i nie dłużej niż 7 dni[2].

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko owrzodzeń, krwawień i perforacji przewodu pokarmowego, uszkodzenia nerek oraz reakcji nadwrażliwości. Indometacyna hamuje agregację płytek krwi i wydłuża czas krwawienia, co nasila ryzyko krwawień przy dodaniu drugiego NLPZ[1]. Ryzyko rośnie dodatkowo przy jednoczesnym przyjmowaniu glikokortykosteroidów i spożywaniu alkoholu[2].

Mechanizm

Fenylobutazon i indometacyna to dwa niesteroidowe leki przeciwzapalne, które hamują syntezę prostaglandyn, więc ich działania niepożądane się sumują. Połączenie indometacyny z innymi NLPZ jest przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka działań niepożądanych[1]. Fenylobutazon stosowany razem z innymi NLPZ może wywołać odczyny alergiczne i zwiększyć ryzyko innych działań niepożądanych[2]. Fenylobutazon w postaci maści stosowany dłużej niż 7 dni może wchodzić w interakcje jak przy podaniu ogólnym[2].

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, ból w nadbrzuszu)
  • czynność nerek
  • reakcje alergiczne i skórne
  • ciśnienie tętnicze i obrzęki

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · fenylobutazoninne zaleceniePrzy stosowaniu fenylobutazonu na skórę narażenie ogólnoustrojowe jest mniejsze niż przy podaniu ogólnym, ale przeciwwskazanie łączenia indometacyny z innymi NLPZ nadal obowiązuje. Maści nie stosuje się na uszkodzoną skórę ani u dzieci poniżej 14 roku życia.
czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazonryzyko rośniePrzy stosowaniu maści z fenylobutazonem dłużej niż 7 dni interakcje są takie jak po podaniu ogólnym.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metindol Retard 75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metindol-retard-100043377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.