Interakcje / Insulina degludec / Insulina degludec i prometazyna
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto poinformować pacjenta o możliwych zmianach glikemii i słabszym odczuwaniu objawów hipoglikemii.
Mierz cukier częściej, szczególnie przed snem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli wyniki będą wyraźnie inne niż zwykle.
Interakcja o niejasnym znaczeniuInsulina degludec+ PrometazynaPołączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto poinformować pacjenta o możliwych zmianach glikemii i słabszym odczuwaniu objawów hipoglikemii.Mierz cukier częściej, szczególnie przed snem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli wyniki będą wyraźnie inne niż zwykle.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Mierz cukier częściej, szczególnie przed snem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli wyniki będą wyraźnie inne niż zwykle.
Prometazyna rzadko może zmieniać poziom cukru we krwi, a jej działanie usypiające może sprawić, że później zauważysz objawy zbyt niskiego cukru. Zwykle nie trzeba zmieniać dawki insuliny. Nie pij alkoholu w czasie leczenia, bo nasila senność i może zaburzać działanie insuliny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód
- splątanie lub trudność z obudzeniem się
- nietypowo wysokie wyniki pomiarów cukru
- silna senność w ciągu dnia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto poinformować pacjenta o możliwych zmianach glikemii i słabszym odczuwaniu objawów hipoglikemii. Przy przewlekłym stosowaniu prometazyny lub niewyjaśnionych zmianach cukru we krwi zaleca się częstsze pomiary glikemii, także przed snem. W czasie leczenia prometazyną nie należy pić alkoholu[1]. Alkohol może nasilać lub zmniejszać hipoglikemizujące działanie insuliny[2].
Skutek kliniczny
Możliwe są niewielkie wahania glikemii oraz później zauważona hipoglikemia u pacjenta sennego po prometazynie. Dane o istotnych klinicznie skutkach tego połączenia są skąpe i opierają się głównie na mechanizmie działania grupy fenotiazyn.
Mechanizm
Prometazyna jako pochodna fenotiazyny może w pojedynczych przypadkach podwyższać stężenie glukozy we krwi, co teoretycznie osłabia działanie insuliny degludec. Działanie uspokajające i nasenne prometazyny może utrudniać rozpoznanie objawów hipoglikemii, zwłaszcza w nocy. Insulina degludec nie wpływa na farmakokinetykę prometazyny, a prometazyna nie zmienia wchłaniania ani eliminacji insuliny.
Monitorować
- glikemia na czczo i przed snem
- objawy hipoglikemii i ich odczuwanie przez pacjenta
- nadmierna senność
Kiedy ocena się zmienia
| Stosowanie przewlekłe lub codziennie na nocczas leczenia · prometazyna | inne zalecenie | Przy regularnym przyjmowaniu prometazyny na noc rośnie ryzyko nierozpoznanej hipoglikemii nocnej, dlatego warto zalecić kontrolę glikemii przed snem i rozważyć ciągły pomiar glukozy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diphergan 10 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diphergan-100019309/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Alkohol przy tych lekach
Insulina degludec a alkohol: brak opisu w bazie.
Niekorzystna interakcjaPrometazynaa alkoholW czasie leczenia prometazyną nie należy pić alkoholu.W czasie przyjmowania prometazyny nie pij alkoholu i nie prowadź pojazdów, dopóki nie wiesz, jak lek na Ciebie działa.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
W czasie przyjmowania prometazyny nie pij alkoholu i nie prowadź pojazdów, dopóki nie wiesz, jak lek na Ciebie działa.
Prometazyna sama powoduje senność, a alkohol ten efekt jeszcze wzmacnia. Po takim połączeniu możesz być bardzo śpiący, mieć wolniejsze reakcje i gorszą koordynację ruchów. Z tego powodu w czasie leczenia nie należy pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z utrzymaniem się na nogach
- splątanie, dezorientacja
- wyraźnie spowolnione reakcje lub niewyraźna mowa
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
W czasie leczenia prometazyną nie należy pić alkoholu[1]. Pacjenta trzeba poinformować o tym zakazie przy wydaniu leku i ostrzec, że prometazyna już sama upośledza zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Jeśli pacjent mimo to wypił alkohol, powinien zrezygnować z prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn oraz nie przyjmować kolejnych dawek prometazyny w tym samym czasie, aż do ustąpienia senności.
Skutek kliniczny
Nasilona senność, spowolnienie reakcji, upośledzenie koncentracji i sprawności psychoruchowej. W badaniu z randomizacją prometazyna 30 mg zwiększała liczbę błędów w teście czasu reakcji do 3,81 wobec 1,84 dla placebo (p<0,01), w stopniu zbliżonym do alkoholu przy stężeniu we krwi 87 mg/dl, a dawki 20 i 30 mg wywoływały senność. Połączenie z alkoholem może więc pogłębić te zaburzenia, co zwiększa ryzyko wypadków, upadków i prowadzenia pojazdów w stanie niezdolności do jazdy.
Mechanizm
Prometazyna i alkohol hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działania uspokajające i upośledzające sprawność psychoruchową się sumują. Prometazyna jest lekiem przeciwhistaminowym o silnym działaniu sedatywnym, a alkohol dodatkowo nasila senność i spowalnia reakcje.
Monitorować
- nasilona senność, zawroty głowy i splątanie
- spowolnienie reakcji i zaburzenia koordynacji
- u osób starszych także ryzyko upadków
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 20 mgalkohol | ryzyko rośnie | W badaniu z randomizacją już dawki 20 i 30 mg prometazyny wywoływały senność, więc przy większych dawkach nasilenie sedacji w połączeniu z alkoholem może być większe. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sedatywne działanie prometazyny jest zwykle silniejsze, a dołączenie alkoholu zwiększa ryzyko upadków i splątania. Wniosek wynika z ogólnej wiedzy farmakologicznej, nie z danych w ChPL. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diphergan 10 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diphergan-100019309/
Inne interakcje tych leków 374
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ PrometazynaNie łącz difenhydraminy z prometazyną.Nie przyjmuj tych leków razem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich zostawić.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich zostawić.
Oba leki to leki przeciwalergiczne, które mocno usypiają. Przyjmowane razem mogą wywołać bardzo silną senność, spowolnienie oddechu, splątanie, kłopoty z oddawaniem moczu oraz groźne zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca
- omdlenie lub zawroty głowy
- bardzo silna senność, trudność z obudzeniem się
- płytki lub wolny oddech
- splątanie, dezorientacja
- trudności z oddaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz difenhydraminy z prometazyną. Pozostaw jeden lek przeciwhistaminowy, a gdy potrzebne jest działanie przeciwalergiczne, wybierz lek II generacji bez działania uspokajającego.
Skutek kliniczny
Grozi addytywne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes. Nasila się senność, zaburzenia koncentracji i koordynacji, ryzyko upadków oraz depresji oddechowej. Sumują się objawy przeciwcholinergiczne – suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia, a u osób starszych splątanie i majaczenie.
Mechanizm
Oba leki są przeciwhistaminowymi lekami I generacji o silnym działaniu uspokajającym i przeciwmuskarynowym, więc ich działania hamujące ośrodkowy układ nerwowy i przeciwcholinergiczne sumują się. Prometazyna wydłuża odstęp QT i wymaga ostrożności w skojarzeniu z innymi lekami o takim działaniu[1]. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes[2]. Difenhydramina hamuje CYP2D6 i sama jest jego substratem[2], a prometazyna jest metabolizowana głównie przez ten enzym, co może dodatkowo zwiększać ekspozycję na oba leki.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli połączenie zostało już zastosowane
- stężenie potasu i magnezu
- stopień sedacji i częstość oddechów
- objawy przeciwcholinergiczne – zatrzymanie moczu, zaparcia, splątanie
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diphergan 10 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diphergan-100019309/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina degludecNie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ich stosowania.Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krótkotrwale stosowany lek do nosa.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krótkotrwale stosowany lek do nosa.
Fenylefryna to składnik wielu doustnych leków na przeziębienie i katar. Przy cukrzycy nie stosuje się jej w tabletkach ani kapsułkach, bo może podnosić cukier we krwi i osłabiać działanie insuliny. Może też podnosić ciśnienie i obciążać serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ich stosowania[1][2]. Przy objawach przeziębienia zaproponuj krótkotrwale stosowany lek obkurczający śluzówkę nosa w postaci miejscowej oraz leczenie objawowe bez sympatykomimetyków. Jeśli pacjent już przyjął fenylefrynę, zalecaj częstsze pomiary glikemii i ciśnienia tętniczego, a przy utrzymującej się hiperglikemii kontakt z lekarzem w sprawie dawki insuliny[3].
Skutek kliniczny
Fenylefryny doustnej nie stosuje się u chorych na cukrzycę[1][2]. U pacjenta leczonego insuliną degludec można się spodziewać pogorszenia kontroli glikemii z hiperglikemią oraz wzrostu ciśnienia tętniczego, zwłaszcza przy współistniejącym nadciśnieniu lub chorobie wieńcowej.
Mechanizm
Fenylefryna jako lek sympatykomimetyczny pobudza receptory adrenergiczne i może podnosić stężenie glukozy we krwi, działając przeciwnie do insuliny. Leki sympatykomimetyczne mogą zwiększać zapotrzebowanie na insulinę[3]. Dodatkowo fenylefryna podnosi ciśnienie tętnicze, co u chorych na cukrzycę, często obciążonych chorobami serca i naczyń, zwiększa ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (donosowo lub do oka)droga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy krótkotrwałym stosowaniu miejscowym fenylefryna działa ogólnoustrojowo w znacznie mniejszym stopniu, więc wpływ na glikemię jest mało prawdopodobny. U pacjentów z nadciśnieniem lub chorobą wieńcową zachowaj ostrożność i ogranicz czas stosowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ PrometazynaNie łącz hydroksyzyny z prometazyną, bo połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj tych leków razem i zanim weźmiesz kolejną dawkę, zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich zostawić.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i zanim weźmiesz kolejną dawkę, zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich zostawić.
Hydroksyzyna i prometazyna to dwa podobne leki przeciwalergiczne, które działają też uspokajająco i nasennie. Przyjmowane razem mogą wywołać bardzo silną senność, suchość w ustach, zaparcie, trudności z oddawaniem moczu i splątanie. Mogą też zaburzyć rytm serca, co bywa groźne dla życia. Tych leków nie należy łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- bardzo silna senność, trudność z obudzeniem się
- splątanie lub dezorientacja
- trudności z oddawaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z prometazyną, bo połączenie jest przeciwwskazane.[1][2][3] To duplikacja terapeutyczna dwóch sedatywnych leków przeciwhistaminowych, więc zwykle wystarczy jeden z nich. Gdy wskazaniem jest alergia, lepszy jest lek przeciwhistaminowy II generacji o małym wpływie na odstęp QT. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, oceń EKG z QTc oraz stężenie potasu i magnezu, a także obserwuj go pod kątem nadmiernej senności i zaburzeń rytmu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes. Zwiększa też ryzyko nadmiernej sedacji, zaburzeń psychoruchowych z ryzykiem upadków oraz objawów przeciwcholinergicznych, takich jak zaparcie, zatrzymanie moczu i splątanie. Ryzyko arytmii jest największe u pacjentów z chorobą układu krążenia, znaczącą bradykardią, hipokaliemią, hipomagnezemią lub nagłą śmiercią sercową w rodzinie.[1]
Mechanizm
Oba leki należą do leków przeciwhistaminowych I generacji, więc ich działania niepożądane sumują się. Oba wydłużają odstęp QT, hamują OUN i działają przeciwcholinergicznie. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami, które wydłużają odstęp QT lub wywołują torsade de pointes, w tym z niektórymi lekami przeciwhistaminowymi.[1] Prometazyna nasila działanie leków przeciwcholinergicznych, uspokajających i nasennych.[4]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość i miarowość rytmu serca
- stopień sedacji i ryzyko upadków
- objawy przeciwcholinergiczne – zaparcie, zatrzymanie moczu, splątanie
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania sedatywnego i przeciwcholinergicznego częściej prowadzi do splątania, zatrzymania moczu i upadków, a ryzyko arytmii rośnie z powodu chorób serca i zaburzeń elektrolitowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diphergan 10 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diphergan-100019309/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
Połączenie przeciwwskazaneKwas salicylowy+ Insulina degludecU pacjenta leczonego insuliną degludec nie stosuje się plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i modzele.Nie lecz sam odcisków na stopach preparatami z kwasem salicylowym – pokaż je lekarzowi lub podologowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie lecz sam odcisków na stopach preparatami z kwasem salicylowym – pokaż je lekarzowi lub podologowi.
Jeśli chorujesz na cukrzycę i przyjmujesz insulinę, nie używaj plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski. U osób z cukrzycą skóra stóp gorzej się goi i słabiej czuje ból, więc taki preparat może spowodować ranę, której długo nie zauważysz. Płyn z kwasem salicylowym na małą zmianę skóry, poza stopami, zwykle nie jest groźny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaczerwienienie, pęcherz, rana lub sączenie w miejscu stosowania
- ból, obrzęk lub ocieplenie stopy
- drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód – objawy niskiego cukru
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego insuliną degludec nie stosuje się plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i modzele[1]. Zmiany na stopach powinien ocenić lekarz lub podolog. Roztwór kwasu salicylowego 2% można stosować tylko na małe, nieuszkodzone powierzchnie skóry, z dala od stóp, i nie na rozległe obszary ani zmiany sączące[2]. Przy dłuższym stosowaniu na większą powierzchnię warto częściej kontrolować glikemię.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest uszkodzenie skóry stopy cukrzycowej z ryzykiem owrzodzenia i zakażenia po preparatach na odciski. Przy dużej powierzchni aplikacji możliwe jest nasilenie działania insuliny i hipoglikemia.
Mechanizm
Insulina degludec jest stosowana w cukrzycy, a u chorych na cukrzycę preparatów kwasu salicylowego na odciski i modzele nie stosuje się[1]. Silne działanie złuszczające na stopie z zaburzonym czuciem i ukrwieniem grozi niezauważonym uszkodzeniem skóry, owrzodzeniem i zakażeniem. Salicylany mogą zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę[3]. Przy stosowaniu miejscowym na małą powierzchnię wchłanianie do krwi jest niewielkie, więc efekt hipoglikemizujący ma znaczenie głównie przy nakładaniu na rozległe powierzchnie skóry lub skórę uszkodzoną.
Monitorować
- stan skóry stóp – zaczerwienienie, pęknięcia, owrzodzenia
- glikemia przy stosowaniu na większą powierzchnię skóry
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Plaster lub maść na odciski i modzelepostać · kwas salicylowy | ryzyko rośnie | Preparaty keratolityczne z kwasem salicylowym na odciski są przeciwwskazane u chorych na cukrzycę. |
| Roztwór 2% na małą powierzchnię skóry poza stopamipostać · kwas salicylowy | ryzyko maleje | Przy aplikacji na małą, nieuszkodzoną powierzchnię wchłanianie jest niewielkie, a wpływ na glikemię mało prawdopodobny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Plaster na odciski 400 mg/g (400 mg/plaster), plaster leczniczy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plaster-na-odciski-100232210/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spirytus salicylowy 2%, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spirytus-salicylowy-100156615/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Połączenie przeciwwskazanePrometazyna+ SakwinawirNie łącz prometazyny z sakwinawirem.Nie bierz prometazyny, jeśli leczysz się sakwinawirem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz prometazyny, jeśli leczysz się sakwinawirem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.
Prometazyny nie wolno łączyć z sakwinawirem. Oba leki wpływają na pracę serca w ten sam sposób, a razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Takie zaburzenia mogą zagrażać życiu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność z uczuciem kołatania serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz prometazyny z sakwinawirem. Sakwinawiru wzmocnionego rytonawirem nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR[1]. Jeśli pacjent przyjmujący sakwinawir wymaga leku przeciwhistaminowego, wybierz preparat bez wpływu na odstęp QT i bez działania uspokajającego. Gdy prometazynę podano już przy trwającej terapii sakwinawirem, odstaw ją i oceń zapis EKG oraz stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT i PR, częstoskurczu typu torsade de pointes i innych zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca, łącznie z nagłym zgonem sercowym.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Sakwinawir wzmocniony rytonawirem wydłuża odstępy QT i PR zależnie od dawki, co wykazano u zdrowych ochotników[1]. Prometazyna należy do pochodnych fenotiazyny i przy łączeniu z innymi lekami wydłużającymi QT wymaga szczególnej ostrożności[2]. Rytonawir stosowany jako wzmacniacz sakwinawiru silnie hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, co może dodatkowo zmieniać ekspozycję na leki towarzyszące[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc i PR
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diphergan 10 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diphergan-100019309/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazanePrometazyna+ AmantadynaNie łącz prometazyny z amantadyną.Jeśli przyjmujesz amantadynę, nie bierz prometazyny i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz amantadynę, nie bierz prometazyny i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.
Prometazyny nie należy łączyć z amantadyną. Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Mogą też razem wywołać splątanie, omamy, suchość w ustach i kłopoty z oddawaniem moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, zasłabnięcie lub omdlenie
- splątanie albo widzenie rzeczy, których nie ma
- silna senność
- trudności z oddaniem moczu
- nasilenie drżenia lub sztywności mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz prometazyny z amantadyną. Amantadyny nie stosuje się razem z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli pacjent przyjmujący amantadynę potrzebuje leku przeciwhistaminowego, wybierz lek przeciwhistaminowy bez istotnego wpływu na odstęp QT i bez działania przeciwcholinergicznego. Jeśli lekarz mimo to uzna połączenie za niezbędne, przed włączeniem i w trakcie leczenia należy wykonać EKG oraz oznaczyć stężenie potasu i magnezu, ponieważ ich niedobór również wyklucza stosowanie amantadyny[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes. Możliwe jest też nasilenie objawów przeciwcholinergicznych, takich jak splątanie, omamy, suchość w ustach, zaparcia i zatrzymanie moczu, zwłaszcza u osób starszych i z chorobą Parkinsona. U pacjentów z parkinsonizmem prometazyna może dodatkowo pogarszać kontrolę objawów ruchowych.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie w tym zakresie się sumuje. Amantadyny nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Prometazynę łączy się z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT tylko przy zachowaniu szczególnej ostrożności[2]. Drugim mechanizmem jest sumowanie działania przeciwcholinergicznego. Amantadyna nasila działania niepożądane leków przeciwcholinergicznych, takie jak splątanie i omamy[1], a prometazyna nasila działanie leków przeciwcholinergicznych[2]. Prometazyna jako pochodna fenotiazyny słabo blokuje receptory dopaminowe, co teoretycznie może osłabiać działanie przeciwparkinsonowskie amantadyny.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu we krwi
- kołatania serca, zasłabnięcia, omdlenia
- splątanie, omamy, nadmierna senność
- zatrzymanie moczu, zaparcia
- nasilenie objawów parkinsonizmu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Amantadyna jest wydalana przez nerki, a ciężka choroba nerek stanowi przeciwwskazanie do jej stosowania. Kumulacja amantadyny nasila ryzyko zaburzeń rytmu i działań ośrodkowych w połączeniu z prometazyną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diphergan 10 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diphergan-100019309/
Połączenie przeciwwskazanePrometazyna+ LinezolidNie podawaj prometazyny w trakcie leczenia linezolidem ani przez 14 dni po jego zakończeniu.Nie przyjmuj prometazyny w trakcie leczenia linezolidem ani przez 14 dni po jego zakończeniu i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj prometazyny w trakcie leczenia linezolidem ani przez 14 dni po jego zakończeniu i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Linezolid to antybiotyk, który działa też na enzym rozkładający niektóre substancje w mózgu. Prometazyny nie wolno przyjmować razem z lekami o takim działaniu. Połączenie może nasilić senność, splątanie i spadki ciśnienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność albo trudność z obudzeniem się
- splątanie
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- trudności z oddaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – synergizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj prometazyny w trakcie leczenia linezolidem ani przez 14 dni po jego zakończeniu.[1][2] Przy potrzebie leczenia przeciwhistaminowego wybierz lek przeciwhistaminowy bez działania ośrodkowego, a przy konieczności terapii przeciwwymiotnej uzgodnij z lekarzem lek pozbawiony działania serotoninergicznego.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie działań niepożądanych prometazyny – nadmiernej senności, splątania, objawów przeciwcholinergicznych i spadków ciśnienia tętniczego. Przeciwwskazanie wynika z przynależności linezolidu do inhibitorów MAO, a nie z opisanych przypadków tego konkretnego połączenia.
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy.[3] Prometazyny nie łączy się z inhibitorami MAO, a połączenie z niektórymi z nich może zwiększać stężenie obu leków we krwi.[1] Inhibitory MAO mogą też nasilać ośrodkowe i przeciwcholinergiczne działanie prometazyny.
Monitorować
- stan świadomości i nasilenie senności
- ciśnienie tętnicze
- objawy przeciwcholinergiczne (zatrzymanie moczu, splątanie, suchość w ustach)
Bezpieczniejsze alternatywy
cetyryzynalewocetyryzynaloratadynadesloratadynafeksofenadynabilastyna
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od zakończenia leczenia linezolidemlinezolid | ryzyko maleje | Po upływie 14 dni od odstawienia linezolidu prometazynę można stosować. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diphergan 10 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diphergan-100019309/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Polfergan 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polfergan-100204538/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
Połączenie przeciwwskazanePrometazyna+ RasagilinaPrometazyny nie podaje się pacjentowi leczonemu rasagiliną ani przez 14 dni po odstawieniu rasagiliny.Nie przyjmuj prometazyny razem z rasagiliną i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na alergię, nudności czy sen.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj prometazyny razem z rasagiliną i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na alergię, nudności czy sen.
Prometazyny nie łączy się z rasagiliną. Razem mogą nasilić objawy choroby Parkinsona, mocno obniżyć ciśnienie i wywołać silną senność lub splątanie. To zwiększa ryzyko zawrotów głowy i upadków. Prometazyny nie przyjmuj też przez 14 dni po odstawieniu rasagiliny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- silna senność lub splątanie
- nasilenie sztywności, spowolnienia lub drżenia
- suchość w ustach, trudności z oddawaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Prometazyny nie podaje się pacjentowi leczonemu rasagiliną ani przez 14 dni po odstawieniu rasagiliny.[1][2] Przy wskazaniach przeciwalergicznych wybierz niesedatywny lek przeciwhistaminowy II generacji, a przy nudnościach lub bezsenności skonsultuj z lekarzem prowadzącym leczenie choroby Parkinsona inną opcję. Jeśli połączenie już zastosowano, odstaw prometazynę i obserwuj ciśnienie tętnicze, stopień senności oraz nasilenie objawów ruchowych.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie objawów parkinsonowskich, niedociśnienie ortostatyczne z zawrotami głowy i ryzykiem upadku, nadmierna senność oraz splątanie, zwłaszcza u osób starszych. Ryzyko ciężkiej reakcji jest głównie teoretyczne, ale połączenie jest formalnie przeciwwskazane.
Mechanizm
Rasagilina jest nieodwracalnym inhibitorem MAO-B, a prometazyny nie łączy się z żadnym inhibitorem MAO.[1][2] Przy jednoczesnym stosowaniu prometazyny z niektórymi inhibitorami MAO może wzrosnąć stężenie obu leków we krwi.[1] Prometazyna jako pochodna fenotiazyny słabo blokuje receptory dopaminowe, co działa przeciwnie do leczenia choroby Parkinsona. Oba leki mogą też sumować działanie obniżające ciśnienie tętnicze, a prometazyna dokłada działanie uspokajające i przeciwcholinergiczne.
Metabolizm i transportery
- Rasagilina: wrażliwy substrat CYP1A2[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, w tym w pozycji stojącej
- nasilenie objawów parkinsonowskich (sztywność, spowolnienie, drżenie)
- senność i splątanie
- ryzyko upadków
Bezpieczniejsze alternatywy
cetyryzynalewocetyryzynaloratadynadesloratadynafeksofenadynabilastyna
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od odstawienia rasagilinyrasagilina | interakcja nie dotyczy | Prometazynę można rozważyć dopiero po co najmniej 14 dniach od odstawienia rasagiliny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diphergan 10 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diphergan-100019309/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Polfergan 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polfergan-100204538/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azilect. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/azilect-100105492/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.