Interakcje / Insulina glargine / Insulina glargine i prednizon
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale podczas leczenia prednizonem zwykle trzeba zwiększyć dawkę insuliny glargine i częściej oznaczać glikemię.
Mierz cukier częściej niż zwykle przez cały czas brania prednizonu i przy jego odstawianiu, a dawkę insuliny zmieniaj tylko według zaleceń lekarza.
Niekorzystna interakcjaInsulina glargine+ PrednizonPołączenie można stosować, ale podczas leczenia prednizonem zwykle trzeba zwiększyć dawkę insuliny glargine i częściej oznaczać glikemię.Mierz cukier częściej niż zwykle przez cały czas brania prednizonu i przy jego odstawianiu, a dawkę insuliny zmieniaj tylko według zaleceń lekarza.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Mierz cukier częściej niż zwykle przez cały czas brania prednizonu i przy jego odstawianiu, a dawkę insuliny zmieniaj tylko według zaleceń lekarza.
Prednizon podnosi poziom cukru we krwi i osłabia działanie insuliny. W czasie leczenia prednizonem twoja zwykła dawka insuliny może nie wystarczać i cukry mogą być wyższe niż zwykle, często po południu i wieczorem. Gdy lekarz zmniejszy dawkę prednizonu albo go odstawi, cukier może spaść za nisko, jeśli dawka insuliny była wcześniej zwiększona.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysokie wyniki cukru na glukometrze
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- suchość w ustach i zmęczenie
- drżenie, poty, kołatanie serca lub nagły głód przy zmniejszaniu dawki prednizonu
- splątanie lub senność
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale podczas leczenia prednizonem zwykle trzeba zwiększyć dawkę insuliny glargine i częściej oznaczać glikemię.[1] Kontrolę glikemii należy uwzględnić szczególnie w godzinach popołudniowych i wieczornych, a przy dużej hiperglikemii poposiłkowej rozważyć dołączenie insuliny prandialnej zamiast samego zwiększania dawki insuliny bazalnej. Przy każdej zmianie dawki prednizonu, a zwłaszcza przy jego zmniejszaniu i odstawianiu, dawkę insuliny trzeba odpowiednio skorygować, aby nie dopuścić do hipoglikemii.
Skutek kliniczny
Podczas leczenia prednizonem glikemia rośnie, a dotychczasowa dawka insuliny glargine może przestać wystarczać, co grozi hiperglikemią i dekompensacją cukrzycy. Hiperglikemia posteroidowa przy porannej dawce prednizonu dominuje zwykle po południu i wieczorem, czego płaski profil insuliny bazalnej może nie pokrywać w pełni. Po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu prednizonu wcześniej zwiększona dawka insuliny może wywołać hipoglikemię.
Mechanizm
Prednizon jako glikokortykosteroid nasila glukoneogenezę w wątrobie i zwiększa insulinooporność tkanek obwodowych, przez co osłabia hipoglikemizujące działanie insuliny glargine.[2] Kortykosteroidy należą do substancji zmniejszających działanie hipoglikemizujące insuliny.[1]
Metabolizm i transportery
- Prednizon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- glikemia na czczo
- glikemia poposiłkowa i wieczorna
- objawy hipoglikemii przy zmniejszaniu dawki prednizonu
- HbA1c przy leczeniu przewlekłym
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawka prednizonudawka · prednizon | ryzyko rośnie | Wpływ prednizonu na glikemię zależy od dawki – przy dużych dawkach hiperglikemia jest wyraźniejsza i zwykle wymaga większej korekty insulinoterapii. |
| Zmniejszanie dawki lub odstawienie prednizonukolejność włączenia · prednizon | inne zalecenie | Przy zmniejszaniu dawki lub odstawianiu prednizonu działanie insuliny wraca do wyjściowego, więc wcześniej zwiększoną dawkę insuliny glargine trzeba stopniowo zmniejszać, aby uniknąć hipoglikemii. |
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · prednizon | inne zalecenie | Przy długotrwałym leczeniu prednizonem potrzebna jest trwała modyfikacja insulinoterapii i okresowa ocena HbA1c. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lantus SoloStar 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lantus-solostar-100130515/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
Alkohol przy tych lekach
Insulina glargine a alkohol: brak opisu w bazie.
Niekorzystna interakcjaPrednizona alkoholNależy ograniczyć alkohol w czasie leczenia prednizonem do sporadycznych, niewielkich ilości i unikać regularnego oraz nadmiernego picia.W czasie leczenia prednizonem pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małej ilości, a jeśli bierzesz też leki przeciwbólowe lub chorowałeś na wrzody, zrezygnuj z niego całkowicie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W czasie leczenia prednizonem pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małej ilości, a jeśli bierzesz też leki przeciwbólowe lub chorowałeś na wrzody, zrezygnuj z niego całkowicie.
Prednizon i alkohol mogą razem podrażniać żołądek i zwiększać ryzyko wrzodów oraz krwawienia z przewodu pokarmowego. Przy dłuższym leczeniu regularne picie alkoholu dodatkowo osłabia kości. Ryzyko jest większe, gdy pije się dużo lub często albo gdy jednocześnie bierze się leki przeciwbólowe, takie jak ibuprofen czy aspiryna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub pieczenie w nadbrzuszu
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- nagłe osłabienie, zawroty głowy, bladość
- ból kości lub złamanie po niewielkim urazie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy ograniczyć alkohol w czasie leczenia prednizonem do sporadycznych, niewielkich ilości i unikać regularnego oraz nadmiernego picia. Szczególnie ważne jest unikanie alkoholu u pacjentów z chorobą wrzodową lub krwawieniem z przewodu pokarmowego w wywiadzie, przyjmujących jednocześnie niesteroidowe leki przeciwzapalne, salicylany lub leki przeciwzakrzepowe oraz leczonych długotrwale. Przy leczeniu długotrwałym należy zadbać o profilaktykę osteoporozy, czyli wystarczające spożycie wapnia i witaminy D oraz aktywność fizyczną.[1]
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko zapalenia błony śluzowej żołądka, choroby wrzodowej i krwawienia z przewodu pokarmowego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych lub salicylanów.[1] Przy długotrwałym leczeniu i regularnym piciu rośnie ryzyko osteoporozy i złamań.[1] Możliwe są także gorsza kontrola glikemii u chorych na cukrzycę, wahania nastroju i większa podatność na zakażenia.
Mechanizm
Prednizon i alkohol sumują swoje szkodliwe działanie na błonę śluzową żołądka i dwunastnicy oraz na metabolizm kości. Charakterystyka produktu prednizonu wymienia alkohol wśród substancji, które razem z prednizonem zwiększają ryzyko owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego.[1] Część charakterystyk prednizonu nie opisuje tej interakcji w punkcie 4.5, ale wymienia nadmierne spożycie alkoholu jako czynnik ryzyka osteoporozy, który przy leczeniu glikokortykosteroidem wymaga szczególnej profilaktyki.[1] Glikokortykosteroidy hamują wytwarzanie prostaglandyn chroniących śluzówkę, zmniejszają kościotworzenie i wchłanianie wapnia, a alkohol bezpośrednio drażni śluzówkę żołądka, zwiększa wydzielanie kwasu solnego i niezależnie uszkadza tkankę kostną. Oba czynniki mogą też nasilać zaburzenia glikemii i osłabiać odporność. Alkohol nie zmienia w istotny klinicznie sposób stężenia prednizonu we krwi.
Metabolizm i transportery
- Prednizon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy dyspeptyczne i objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty)
- glikemia u chorych na cukrzycę
- stan kości przy leczeniu długotrwałym (ocena ryzyka osteoporozy, ewentualnie densytometria)
- jednoczesne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych i salicylanów
Kiedy ocena się zmienia
| Sporadycznie, niewielka ilośćilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Sporadyczne spożycie niewielkiej ilości alkoholu przy krótkiej kuracji u pacjenta bez choroby wrzodowej w wywiadzie i bez jednoczesnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych ma niewielkie znaczenie kliniczne. |
| Regularne lub nadmierne picieilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przy regularnym lub nadmiernym piciu należy zalecić abstynencję na czas leczenia, rozważyć ochronę żołądka i zwrócić uwagę na profilaktykę osteoporozy. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · alkohol | inne zalecenie | Przy długotrwałym leczeniu prednizonem alkohol dodatkowo zwiększa ryzyko osteoporozy, dlatego należy ograniczyć jego spożycie i zapewnić podaż wapnia i witaminy D oraz aktywność fizyczną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
Inne interakcje tych leków 253
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina glargineNie wydawaj doustnej fenylefryny osobie leczonej insuliną glargine.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Fenylefryna to składnik wielu leków na katar i przeziębienie, który obkurcza naczynia krwionośne. Osoby z cukrzycą nie powinny przyjmować jej w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach. Może ona osłabiać działanie insuliny i podnosić cukier we krwi, a także ciśnienie krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki pomiaru cukru
- nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie krwi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnej fenylefryny osobie leczonej insuliną glargine[1][2]. Zaproponuj leczenie objawowe przeziębienia bez składnika sympatykomimetycznego. Jeżeli lek sympatykomimetyczny jest jednak stosowany, dawka insuliny glargine może wymagać korekty pod kontrolą pomiarów glikemii[3].
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii i wzrost stężenia glukozy we krwi przy zachowanej dawce insuliny[3]. U chorych na cukrzycę, często obciążonych chorobami serca i naczyń, dochodzi ryzyko wzrostu ciśnienia tętniczego i zaburzeń rytmu wywołanych fenylefryną[1].
Mechanizm
Fenylefryna jest lekiem sympatykomimetycznym, a leki tej grupy osłabiają działanie hipoglikemizujące insuliny i mogą podnosić stężenie glukozy we krwi[3]. Doustnej fenylefryny nie stosuje się u chorych na cukrzycę[1][2]. Stosowanie insuliny glargine oznacza rozpoznaną cukrzycę, więc połączenie jest przeciwwskazane z racji choroby pacjenta.
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi
- ciśnienie tętnicze
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek sodu donosowoparacetamol bez dodatku leku obkurczającego naczynia
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (donosowo, do oczu)droga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przeciwwskazanie dotyczy doustnych postaci fenylefryny. Przy podaniu miejscowym wchłanianie ogólnoustrojowe jest mniejsze, ale ocenę dla tej drogi podania farmaceuta powinien zweryfikować przed ustaleniem klasy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lantus SoloStar 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lantus-solostar-100130515/
Połączenie przeciwwskazaneKwas salicylowy+ Insulina glargineU pacjenta leczonego insuliną glargine nie stosuj plastrów ani maści na odciski z kwasem salicylowym i skieruj go do lekarza lub podologa w sprawie zmian na stopach.Nie używaj plastrów ani maści na odciski z kwasem salicylowym i z każdym odciskiem lub zgrubieniem na stopie idź do lekarza albo podologa.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj plastrów ani maści na odciski z kwasem salicylowym i z każdym odciskiem lub zgrubieniem na stopie idź do lekarza albo podologa.
Plastry i maści na odciski z kwasem salicylowym mocno złuszczają skórę. Jeśli masz cukrzycę i przyjmujesz insulinę, możesz nie poczuć, że skóra na stopie została uszkodzona, a z takiej rany łatwo robi się trudno gojący się wrzód. Rzadziej, przy smarowaniu dużych powierzchni skóry, kwas salicylowy może dodatkowo obniżać cukier we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaczerwienienie, pęcherz lub rana w miejscu przyklejenia plastra
- ból, obrzęk lub ropna wydzielina na stopie
- drżenie, poty, kołatanie serca lub nagły głód
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
U pacjenta leczonego insuliną glargine nie stosuj plastrów ani maści na odciski z kwasem salicylowym i skieruj go do lekarza lub podologa w sprawie zmian na stopach[1]. Spirytus salicylowy 2% można stosować tylko na małe, nieuszkodzone powierzchnie skóry, z dala od stóp i bez opatrunku okluzyjnego[2]. Przy stosowaniu na większe powierzchnie zaleć częstszą kontrolę glikemii, bo salicylany mogą wymagać zmiany dawki insuliny[3].
Skutek kliniczny
Plastry i maści na odciski z wysokim stężeniem kwasu salicylowego mogą u chorych na cukrzycę wywołać owrzodzenie i zakażenie stopy, co zwiększa ryzyko stopy cukrzycowej. Plastrów na odciski z kwasem salicylowym nie stosuje się u pacjentów z cukrzycą ani z zaburzeniami krążenia[1]. Nasilenie hipoglikemii jest możliwe głównie przy dużym wchłanianiu ogólnoustrojowym, czyli przy stosowaniu na rozległe lub uszkodzone powierzchnie skóry.
Mechanizm
Salicylany nasilają działanie hipoglikemizujące insuliny i mogą zwiększać ryzyko hipoglikemii[3]. Przy stosowaniu na skórę kwas salicylowy wchłania się w niewielkim stopniu, ale wchłanianie rośnie przy rozległych powierzchniach, opatrunku okluzyjnym i uszkodzonej skórze. Większym problemem u chorego leczonego insuliną jest silne działanie keratolityczne preparatów na odciski. Przy cukrzycowej neuropatii i zaburzeniach ukrwienia stóp mogą one prowadzić do niezauważonych oparzeń chemicznych, owrzodzeń i zakażeń.
Monitorować
- stan skóry stóp w miejscu stosowania
- glikemia przy stosowaniu na większe powierzchnie skóry
- objawy hipoglikemii
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Plaster lub maść na odciski (400–500 mg/g)postać · kwas salicylowy | ryzyko rośnie | Preparaty na odciski z wysokim stężeniem kwasu salicylowego są przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą ze względu na ryzyko owrzodzeń stopy. |
| Roztwór na skórę 2% na małą, nieuszkodzoną powierzchnię poza stopamipostać · kwas salicylowy | ryzyko maleje | Przy stosowaniu spirytusu salicylowego 2% na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry wchłanianie jest minimalne i nie wpływa na działanie insuliny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Plaster na odciski 400 mg/g (400 mg/plaster), plaster leczniczy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plaster-na-odciski-100232210/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spirytus salicylowy 2%, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spirytus-salicylowy-100156615/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lantus SoloStar 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lantus-solostar-100130515/
Połączenie przeciwwskazanePrednizon+ Szczepionka przeciw półpaścowiU pacjenta przyjmującego prednizon ogólnoustrojowo należy wybrać szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, a szczepionki żywej nie podawać przy dużych dawkach kortykosteroidów.Przed szczepieniem powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz prednizon i w jakiej dawce, i nie odstawiaj leku na własną rękę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz prednizon i w jakiej dawce, i nie odstawiaj leku na własną rękę.
Prednizon osłabia działanie układu odpornościowego. Przez to szczepionka przeciw półpaścowi może chronić cię nieco słabiej. Szczepionki z żywym, osłabionym wirusem nie podaje się osobom biorącym duże dawki sterydów, bo wirus ze szczepionki mógłby wywołać zakażenie. Szczepionka bez żywego wirusa jest w tej sytuacji bezpieczna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
- gorączka utrzymująca się kilka dni po szczepieniu
- silne osłabienie lub objawy zakażenia po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
U pacjenta przyjmującego prednizon ogólnoustrojowo należy wybrać szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, a szczepionki żywej nie podawać przy dużych dawkach kortykosteroidów[1]. Szczepionka żywa może być podana przy kortykosteroidach miejscowych lub wziewnych, małych dawkach ogólnoustrojowych oraz w terapii zastępczej[1]. Jeśli to możliwe, szczepienie warto zaplanować przed rozpoczęciem leczenia prednizonem albo w okresie najmniejszej dawki, aby uzyskać lepszą odpowiedź.
Skutek kliniczny
Przy szczepionce żywej i dużych dawkach prednizonu możliwe jest zakażenie wirusem szczepionkowym, dlatego ChPL żywej szczepionki ujmuje leczenie immunosupresyjne, w tym duże dawki kortykosteroidów, w przeciwwskazaniach[1]. Przy szczepionce rekombinowanej głównym skutkiem jest możliwa słabsza odpowiedź poszczepienna, a ChPL tej szczepionki nie wymienia prednizonu ani kortykosteroidów wśród interakcji[2].
Mechanizm
Prednizon w dawkach ogólnoustrojowych hamuje odpowiedź immunologiczną, zwłaszcza komórkową, co może osłabiać odpowiedź na każdą szczepionkę przeciw półpaścowi. W przypadku szczepionki żywej osłabienie odporności zwiększa dodatkowo ryzyko niekontrolowanego namnażania się szczepionkowego wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Szczepionka rekombinowana z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa, więc tego ryzyka nie niesie.
Metabolizm i transportery
- Prednizon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- rodzaj szczepionki (żywa czy rekombinowana) przed podaniem
- aktualna dawka i czas stosowania prednizonu
- objawy zakażenia lub pęcherzykowej wysypki po szczepionce żywej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka żywa atenuowanapostać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko rośnie | Szczepionka żywa jest przeciwwskazana u osób leczonych immunosupresyjnie, w tym dużymi dawkami kortykosteroidów. |
| Mała dawka ogólnoustrojowa lub terapia zastępczadawka · prednizon | ryzyko maleje | Małe dawki kortykosteroidów o działaniu ogólnym oraz terapia zastępcza, np. w niewydolności nadnerczy, nie stanowią przeciwwskazania do szczepionki żywej. |
| Miejscowa lub wziewnadroga podania · prednizon | ryzyko maleje | Kortykosteroidy stosowane miejscowo lub wziewnie nie są przeciwwskazaniem do szczepionki żywej. |
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowi | inne zalecenie | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i jej ChPL nie wymienia kortykosteroidów. Można ją podać, a szczepienie najlepiej zaplanować przed rozpoczęciem leczenia prednizonem lub przy najmniejszej dawce. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
Połączenie przeciwwskazanePrednizon+ Jeżówka purpurowaNie łącz jeżówki purpurowej z prednizonem stosowanym długotrwale lub w dawkach immunosupresyjnych, a także u pacjentów z chorobą autoimmunologiczną lub po przeszczepieniu, bo w tych stanach jeżówka jest przeciwwskazana.Nie stosuj jeżówki w czasie leczenia prednizonem, a na przeziębienie zapytaj farmaceutę o inny środek.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj jeżówki w czasie leczenia prednizonem, a na przeziębienie zapytaj farmaceutę o inny środek.
Jeżówka purpurowa pobudza odporność, a prednizon ją wycisza, więc te leki działają przeciwko sobie. Jeżówka może osłabić efekt leczenia prednizonem, a przy chorobach, w których odporność atakuje własny organizm, może je zaostrzyć. Nie ochroni cię też przed infekcjami, na które prednizon cię naraża.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawrót lub nasilenie objawów choroby, na którą bierzesz prednizon
- gorączka lub infekcja, która nie mija albo się nasila
- wysypka, swędzenie lub duszność po przyjęciu jeżówki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz jeżówki purpurowej z prednizonem stosowanym długotrwale lub w dawkach immunosupresyjnych, a także u pacjentów z chorobą autoimmunologiczną lub po przeszczepieniu, bo w tych stanach jeżówka jest przeciwwskazana[1]. Przy krótkiej kuracji prednizonem z innego wskazania, np. w zaostrzeniu astmy lub reakcji alergicznej, odradzaj jeżówkę jako bezcelową i doradź leczenie objawowe przeziębienia. Jeżówka należy do roślin astrowatych, więc u pacjentów z alergią na te rośliny jest przeciwwskazana niezależnie od prednizonu[1].
Skutek kliniczny
Teoretycznie możliwe osłabienie działania immunosupresyjnego prednizonu i zaostrzenie choroby autoimmunologicznej lub zwiększenie ryzyka odrzucenia przeszczepu. Jednocześnie stymulacja odporności przez jeżówkę jest u pacjenta w immunosupresji bezcelowa i nie chroni przed zakażeniami, na które podatność zwiększa prednizon[2]. Brak udokumentowanych przypadków klinicznych tej interakcji.
Mechanizm
Jeżówka purpurowa działa immunostymulująco, a prednizon jako glikokortykosteroid hamuje odpowiedź immunologiczną i zapalną, więc oba leki działają na układ odpornościowy w przeciwnych kierunkach. Jeżówki nie stosuje się w immunosupresji, chorobach autoimmunologicznych, w tym stwardnieniu rozsianym i kolagenozach, ani po przeszczepieniu narządów lub szpiku[1]. Są to typowe sytuacje, w których prednizon podaje się długotrwale.
Metabolizm i transportery
- Prednizon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- objawy zaostrzenia choroby podstawowej leczonej prednizonem
- objawy zakażenia (gorączka, nasilenie infekcji)
- u pacjentów po przeszczepieniu – parametry funkcji przeszczepionego narządu wg zaleceń ośrodka
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie długotrwałe (przewlekła immunosupresja)czas leczenia · prednizon | ryzyko rośnie | Przewlekłe stosowanie prednizonu oznacza stan immunosupresji, w którym jeżówka purpurowa jest przeciwwskazana. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów z chorobą autoimmunologiczną i po przeszczepieniu. |
| Krótka kuracjaczas leczenia · prednizon | inne zalecenie | Przy krótkiej kuracji prednizonem u pacjenta bez choroby autoimmunologicznej ryzyko klinicznie istotnego antagonizmu jest małe, ale jeżówka pozostaje bezcelowa. Zalecaj leczenie objawowe zamiast jeżówki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
Połączenie przeciwwskazanePropranolol+ Insulina glarginePołączenie jest możliwe, ale wymaga częstszej kontroli glikemii i edukacji pacjenta, a dawka insuliny glargine może wymagać korekty.Mierz cukier częściej, szczególnie na początku leczenia propranololem, noś przy sobie cukier w kostkach lub tabletki glukozy i powiedz lekarzowi, jeśli niedocukrzenia zdarzają się częściej albo trudniej je wyczuć.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Mierz cukier częściej, szczególnie na początku leczenia propranololem, noś przy sobie cukier w kostkach lub tabletki glukozy i powiedz lekarzowi, jeśli niedocukrzenia zdarzają się częściej albo trudniej je wyczuć.
Propranolol może ukryć typowe objawy niskiego cukru, takie jak szybkie bicie serca czy drżenie rąk. Przez to niedocukrzenie przy insulinie łatwo przeoczyć, a może ono trwać dłużej niż zwykle. Pocenie się, głód i nagłe osłabienie zwykle nadal się pojawiają i są wtedy najważniejszym ostrzeżeniem. Lek może też zmieniać twoje zapotrzebowanie na insulinę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagłe pocenie się
- silny głód
- osłabienie lub zawroty głowy
- splątanie, trudności z koncentracją
- niewyraźne widzenie
- ból głowy
- nietypowa senność lub koszmary nocne
- wysokie wyniki cukru utrzymujące się przez kilka dni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest możliwe, ale wymaga częstszej kontroli glikemii i edukacji pacjenta, a dawka insuliny glargine może wymagać korekty[1]. U chorych na cukrzycę z ryzykiem niewyrównanej, nierozpoznanej hipoglikemii propranolol jest przeciwwskazany[2]. Jeśli beta-adrenolityk jest potrzebny, u pacjenta leczonego insuliną lepiej wybrać lek kardioselektywny. Przeciwwskazaniem do propranololu jest też podatność na hipoglikemię wynikająca z niedożywienia lub ograniczonej rezerwy wyrównawczej[3][4].
Skutek kliniczny
Hipoglikemia może zostać rozpoznana późno, przebiegać ciężej i trwać dłużej, a u części pacjentów może dojść do pogorszenia kontroli glikemii w kierunku hiperglikemii. Pocenie się zwykle pozostaje zachowane i bywa jedynym wczesnym objawem ostrzegawczym. W czasie hipoglikemii przy zablokowanych receptorach beta może wystąpić wzrost ciśnienia tętniczego z odruchową bradykardią.
Mechanizm
Propranolol jako nieselektywny beta-adrenolityk hamuje adrenergiczne reakcje wyrównawcze na hipoglikemię, przez co kołatanie serca, tachykardia i drżenie mogą być osłabione albo nie wystąpić wcale[1]. Blokada receptorów beta2 upośledza glikogenolizę wątrobową i może wydłużać powrót glikemii do normy po epizodzie hipoglikemii. Beta-adrenolityki mogą zarówno nasilać, jak i osłabiać działanie hipoglikemizujące insuliny[1].
Metabolizm i transportery
- Propranolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5]
Monitorować
- glikemia (samokontrola, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po włączeniu lub zmianie dawki propranololu)
- częstość i nasilenie epizodów hipoglikemii, w tym nocnych
- HbA1c
- ciśnienie tętnicze i tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie lub zwiększenie dawki propranololu u pacjenta już leczonego insuliną glarginekolejność włączenia · propranolol | inne zalecenie | Po włączeniu lub zwiększeniu dawki propranololu zwiększ częstotliwość samokontroli glikemii i oceń potrzebę korekty dawki insuliny glargine. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lantus SoloStar 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lantus-solostar-100130515/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol WZF 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-wzf-100055831/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Accord 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-accord-100141393/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Aurovitas 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-aurovitas-100407483/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneGlikokortykosteroidy (np. deksametazon, prednizon, prednizolon)+ Szczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu w dawce immunosupresyjnej nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze.Jeśli przyjmujesz lek sterydowy w tabletkach lub zastrzykach i planujesz szczepienie przeciw żółtej febrze, powiedz o tym lekarzowi w punkcie szczepień jeszcze przed szczepieniem, bo może być konieczne jego przełożenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek sterydowy w tabletkach lub zastrzykach i planujesz szczepienie przeciw żółtej febrze, powiedz o tym lekarzowi w punkcie szczepień jeszcze przed szczepieniem, bo może być konieczne jego przełożenie.
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus. Leki sterydowe przyjmowane w tabletkach lub zastrzykach, takie jak prednizon, prednizolon, deksametazon czy triamcynolon, w większych dawkach osłabiają odporność. Wtedy wirus ze szczepionki może wywołać ciężką chorobę, a samo szczepienie może nie chronić przed żółtą febrą. Sterydy w inhalatorze, maści czy zastrzyku do stawu zwykle nie są przeszkodą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka, dreszcze, silne bóle mięśni po szczepieniu
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- wymioty, ból brzucha, ciemny mocz
- krwawienia z nosa, dziąseł lub siniaki bez urazu
- silny ból głowy, sztywność karku, splątanie, drgawki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu w dawce immunosupresyjnej nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze. Dotyczy to doustnego deksametazonu, prednizonu, prednizolonu, triamcynolonu i wamorolonu, a także glikokortykosteroidów podawanych dożylnie i domięśniowo, w tym długo działającego triamcynolonu w postaci depot. Szczepienie odkłada się do czasu zakończenia leczenia immunosupresyjnego i upływu zalecanego odstępu po jego odstawieniu. Jeśli leczenie można zaplanować, szczepionkę podaje się z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem terapii. Gdy szczepienia nie można wykonać, a podróż jest konieczna, lekarz rozważa wystawienie zaświadczenia o przeciwwskazaniu do szczepienia i omawia z pacjentem ryzyko pobytu w rejonie endemicznym. Glikokortykosteroidy stosowane miejscowo, wziewnie, dostawowo, w małych dawkach substytucyjnych lub krótko nie stanowią zwykle przeciwwskazania, ale decyzję podejmuje lekarz kwalifikujący do szczepienia.
Skutek kliniczny
U osoby z immunosupresją wywołaną glikokortykosteroidem wirus szczepionkowy może się niekontrolowanie namnażać i wywołać ciężką chorobę poszczepienną – postać trzewną przypominającą żółtą febrę z niewydolnością wielonarządową albo postać neurotropową z zapaleniem mózgu. Powikłania te mogą zagrażać życiu. Dodatkowo odpowiedź na szczepienie może być niepełna, więc podróżny nie ma pewnej ochrony przed żółtą febrą.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który po podaniu namnaża się w organizmie i jest kontrolowany przez odpowiedź komórkową i humoralną. Glikokortykosteroidy podawane ogólnoustrojowo w dawkach immunosupresyjnych hamują czynność limfocytów T, wytwarzanie cytokin i odpowiedź swoistą, przez co organizm słabiej ogranicza replikację wirusa szczepionkowego. Ten sam mechanizm osłabia też wytworzenie ochronnych przeciwciał po szczepieniu. Działanie to jest wspólne dla wszystkich glikokortykosteroidów działających ogólnoustrojowo, w tym dla wamorolonu, i zależy głównie od dawki, czasu leczenia i drogi podania, a nie od konkretnej substancji.
Monitorować
- przed szczepieniem: dawka, droga podania i czas trwania leczenia glikokortykosteroidem oraz data jego zakończenia
- inne leki immunosupresyjne i choroby obniżające odporność, które sumują się z działaniem glikokortykosteroidu
- po szczepieniu wykonanym mimo przyjmowania glikokortykosteroidu: gorączka, objawy grypopodobne, żółtaczka, objawy neurologiczne w ciągu kolejnych tygodni
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa, wziewna, donosowa, dostawowa lub do okadroga podania · glikokortykosteroidy | ryzyko maleje | Glikokortykosteroidy podawane miejscowo, wziewnie, donosowo, do oka lub dostawowo w zwykłych dawkach nie wywołują istotnej immunosupresji układowej i nie są przeciwwskazaniem do szczepienia przeciw żółtej febrze. |
| Domięśniowa postać depotdroga podania · glikokortykosteroidy | inne zalecenie | Triamcynolon w postaci depot podany domięśniowo działa ogólnoustrojowo przez dłuższy czas, dlatego odstęp przed szczepieniem liczy się od ustania jego działania, a nie od dnia wstrzyknięcia. |
| Dawka substytucyjna (fizjologiczna) lub mała dawka ogólnoustrojowadawka · glikokortykosteroidy | ryzyko maleje | Glikokortykosteroidy w dawkach substytucyjnych, np. w niedoczynności kory nadnerczy, oraz w małych dawkach ogólnoustrojowych nie są zwykle przeciwwskazaniem do szczepienia, o ile nie towarzyszy im inna immunosupresja. |
| Krótki kurs leczeniaczas leczenia · glikokortykosteroidy | ryzyko maleje | Krótkotrwały kurs ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu wiąże się z mniejszym ryzykiem niż leczenie przewlekłe, jednak termin szczepienia należy ustalić indywidualnie, uwzględniając dawkę i czas od zakończenia kuracji. |
| Zalecany odstęp od zakończenia leczenia immunosupresyjną dawkąodstep · glikokortykosteroidy | interakcja nie dotyczy | Po odstawieniu immunosupresyjnej dawki glikokortykosteroidu i upływie zalecanego odstępu odporność wraca do stanu umożliwiającego bezpieczne podanie żywej szczepionki. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia glikokortykosteroidemkolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze | inne zalecenie | Gdy planowane jest przewlekłe leczenie immunosupresyjną dawką glikokortykosteroidu, w tym wamorolonem, szczepienie przeciw żółtej febrze wykonuje się z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem terapii. |
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ PrednizonPołączenie stosuj tylko wtedy, gdy korzyść przewyższa ryzyko, a przy możliwości wyboru zastąp erytromycynę antybiotykiem niehamującym CYP3A.Nie odstawiaj prednizonu na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi, że go przyjmujesz, zanim zaczniesz brać erytromycynę, i zgłoś niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj prednizonu na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi, że go przyjmujesz, zanim zaczniesz brać erytromycynę, i zgłoś niepokojące objawy.
Erytromycyna może sprawić, że prednizon będzie działał silniej, a jego działania niepożądane będą bardziej nasilone. Prednizon może obniżać poziom potasu we krwi, a niski potas razem z erytromycyną zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca. Przy krótkim leczeniu małą dawką sterydu ryzyko jest zwykle niewielkie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca, zasłabnięcie
- osłabienie lub skurcze mięśni
- nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- wyraźne wahania nastroju lub bezsenność
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie stosuj tylko wtedy, gdy korzyść przewyższa ryzyko, a przy możliwości wyboru zastąp erytromycynę antybiotykiem niehamującym CYP3A.[1] Podczas jednoczesnego stosowania obserwuj pacjenta pod kątem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidu.[2] Erytromycyny nie podaje się pacjentom z hipokaliemią lub hipomagnezemią, dlatego przy dłuższej lub dużej dawce prednizonu skontroluj elektrolity przed włączeniem antybiotyku.[2]
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidu – hiperglikemii, nadciśnienia, zatrzymania płynów, zaburzeń nastroju i hipokaliemii. Hipokaliemia wywołana prednizonem zwiększa ryzyko wydłużenia QT i komorowych zaburzeń rytmu podczas leczenia erytromycyną.
Mechanizm
Erytromycyna hamuje CYP3A i może zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na kortykosteroidy metabolizowane z udziałem tego enzymu.[2] Inhibitory CYP3A zwiększają ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych prednizonu.[1] Prednizon (przez czynny metabolit prednizolon) jest mniej zależny od CYP3A niż metyloprednizolon, dlatego efekt farmakokinetyczny jest zwykle słabszy niż przy metyloprednizolonie. Dodatkowo prednizon zwiększa wydalanie potasu, a hipokaliemia nasila ryzyko wydłużenia odstępu QT przez erytromycynę.[1][2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- EKG (QTc) u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- obrzęki i masa ciała
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra)droga podania · erytromycyna | interakcja nie dotyczy | Erytromycyna stosowana na skórę nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych istotnych dla hamowania CYP3A ani wydłużenia QT. |
| Długotrwałe leczenieczas leczenia · prednizon | ryzyko rośnie | Długotrwała sterydoterapia zwiększa prawdopodobieństwo hipokaliemii, która przeciwwskazuje erytromycynę z powodu ryzyka wydłużenia QT. |
| Wziewna lub miejscowadroga podania · prednizon | ryzyko maleje | Interakcja dotyczy prednizonu podawanego ogólnoustrojowo. Kortykosteroidy wziewne metabolizowane przez CYP3A również wymagają ostrożności z erytromycyną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
Niekorzystna interakcjaPrednizon+ KlarytromycynaPrzy krótkiej antybiotykoterapii połączenie można stosować, jeśli nie ma lepszej alternatywy, obserwując pacjenta w kierunku działań niepożądanych kortykosteroidu.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, nie odstawiaj samodzielnie prednizonu i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz oba leki jednocześnie.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, nie odstawiaj samodzielnie prednizonu i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz oba leki jednocześnie.
Klarytromycyna to antybiotyk, który może spowolnić usuwanie prednizonu z organizmu. Przez to prednizon może działać silniej i łatwiej wywołać działania niepożądane, takie jak wyższy cukier, wyższe ciśnienie, obrzęki czy problemy ze snem i nastrojem. Prednizon może też obniżać poziom potasu, a przy niskim potasie antybiotyk ten może zaburzać rytm serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca, omdlenie lub zawroty głowy
- skurcze lub osłabienie mięśni
- wyraźnie wyższy cukier we krwi, silne pragnienie, częste oddawanie moczu
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- bezsenność, silne pobudzenie, niepokój lub nagłe zmiany nastroju
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy krótkiej antybiotykoterapii połączenie można stosować, jeśli nie ma lepszej alternatywy, obserwując pacjenta w kierunku działań niepożądanych kortykosteroidu[1]. Rozważ makrolid nieobciążający CYP3A4, zwłaszcza u pacjentów na dużych dawkach prednizonu, z cukrzycą, niewyrównanym nadciśnieniem lub zaburzeniami psychicznymi. Przed włączeniem klarytromycyny u pacjenta leczonego prednizonem sprawdź stężenie potasu, a hipokaliemię wyrównaj[2][3].
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidu, takich jak hiperglikemia, wzrost ciśnienia tętniczego, zatrzymanie płynów, zaburzenia nastroju i snu, a przy dłuższym leczeniu objawy hiperkortycyzmu. Opisywano pojedyncze przypadki ostrych zaburzeń psychicznych przy tym połączeniu. Hipokaliemia wywołana kortykosteroidem może zwiększać ryzyko arytmii związanych z wydłużeniem QT przez klarytromycynę.
Mechanizm
Klarytromycyna jest silnym inhibitorem CYP3A4 i może hamować metabolizm prednizonu oraz jego aktywnego metabolitu prednizolonu, co zwiększa ekspozycję ogólnoustrojową na kortykosteroid. Należy unikać łączenia prednizonu z inhibitorami CYP3A, chyba że korzyść przewyższa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów[1]. Dodatkowo prednizon sprzyja utracie potasu[1], a klarytromycyny nie podaje się pacjentom z hipokaliemią ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT[2][4][3].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- glikemia u chorych na cukrzycę
- ciśnienie tętnicze
- objawy psychiczne (bezsenność, pobudzenie, zmiany nastroju)
- EKG u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawka lub leczenie przewlekłedawka · prednizon | ryzyko rośnie | Przy dużych dawkach prednizonu lub leczeniu przewlekłym nasilenie działań ogólnoustrojowych i hipokaliemii jest bardziej prawdopodobne – preferuj makrolid nieobciążający CYP3A4. |
| Krótka kuracjaczas leczenia · klarytromycyna | ryzyko maleje | Przy krótkiej antybiotykoterapii u pacjenta bez czynników ryzyka znaczenie kliniczne interakcji jest zwykle ograniczone, wystarcza obserwacja. |
| Hipokaliemia lub wydłużony odstęp QTpostać · pacjent | interakcja nie dotyczy | U pacjentów z hipokaliemią, wydłużeniem QT lub komorowymi zaburzeniami rytmu w wywiadzie klarytromycyny nie stosuje się. Wybierz inny antybiotyk albo najpierw wyrównaj potas. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Taclar 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taclar-100104080/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Klacid 125 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/klacid-100033462/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.