Interakcje / Izatuksymab / Izatuksymab i zydowudyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie wymaga ścisłej kontroli morfologii krwi i czynności nerek, a w razie potrzeby zmniejszenia dawki jednego z leków.
Regularnie rób zlecone badania krwi i nie przerywaj ani nie zmieniaj leków na własną rękę.
Niekorzystna interakcjaIzatuksymab+ ZydowudynaPołączenie wymaga ścisłej kontroli morfologii krwi i czynności nerek, a w razie potrzeby zmniejszenia dawki jednego z leków.Regularnie rób zlecone badania krwi i nie przerywaj ani nie zmieniaj leków na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Regularnie rób zlecone badania krwi i nie przerywaj ani nie zmieniaj leków na własną rękę.
Oba leki mogą obniżać liczbę krwinek białych i czerwonych. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko niedokrwistości i zakażeń. Lekarz będzie częściej sprawdzał twoje wyniki krwi i w razie potrzeby zmieni dawkę lub lek na HIV.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub inne objawy infekcji
- duże zmęczenie, bladość, duszność przy wysiłku
- kołatanie serca lub zawroty głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie wymaga ścisłej kontroli morfologii krwi i czynności nerek, a w razie potrzeby zmniejszenia dawki jednego z leków[1]. Doustnej zydowudyny nie podaje się przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10^9/l lub hemoglobinie poniżej 7,5 g/100 ml[1]. Gdy przewidywane jest długie leczenie izatuksymabem, warto rozważyć zamianę zydowudyny na lek przeciwretrowirusowy bez działania mielosupresyjnego po konsultacji z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Przed pierwszą dawką izatuksymabu należy oznaczyć grupę krwi i wykonać badanie przeglądowe przeciwciał, a bank krwi trzeba poinformować o leczeniu przeciwciałem anty-CD38[2].
Skutek kliniczny
Większe ryzyko ciężkiej neutropenii, niedokrwistości i zakażeń, w tym gorączki neutropenicznej. Dodatkowo izatuksymab daje fałszywie dodatni pośredni odczyn Coombsa i zaburza próby krzyżowe przez co najmniej 6 miesięcy od ostatniej dawki[2], co może opóźnić przetoczenie krwi u pacjenta z niedokrwistością wywołaną zydowudyną.
Mechanizm
Oba leki mogą uszkadzać szpik i obniżać liczbę krwinek. Leki o działaniu mielosupresyjnym podawane razem z zydowudyną zwiększają ryzyko jej działań niepożądanych, przede wszystkim niedokrwistości i neutropenii[1]. Izatuksymab sam często wywołuje neutropenię, zwłaszcza w skojarzeniach z innymi lekami przeciwszpiczakowymi, więc działanie hematotoksyczne obu leków się sumuje. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ izatuksymab jako przeciwciało monoklonalne nie wpływa na enzymy ani transportery leków[2].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem i w razie objawów
- bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych
- stężenie hemoglobiny
- czynność nerek (kreatynina, eGFR)
- objawy zakażenia i gorączka
- grupa krwi i badanie przeglądowe przeciwciał przed rozpoczęciem izatuksymabu
Bezpieczniejsze alternatywy
tenofowirabakawiremtrycytabinalamiwudyna
Kiedy ocena się zmienia
| Izatuksymab włączany u pacjenta leczonego zydowudynąkolejność włączenia · izatuksymab | inne zalecenie | Przed pierwszą dawką izatuksymabu należy oznaczyć grupę krwi i wykonać badanie przeglądowe przeciwciał, ponieważ późniejsze próby krzyżowe będą zafałszowane przez co najmniej 6 miesięcy. Ma to znaczenie u pacjenta z ryzykiem niedokrwistości wymagającej przetoczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sarclisa 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sarclisa-100434592/
Alkohol przy tych lekach
Izatuksymab a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuZydowudynaa alkoholZaleca się ograniczenie alkoholu w trakcie leczenia zydowudyną, a przy dodatkowych czynnikach ryzyka choroby wątroby szczególną ostrożność i uzgodnienie zasad z lekarzem prowadzącym.Ogranicz alkohol w trakcie leczenia i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się żółtaczka, ciemny mocz, silne osłabienie albo ból kończyn i sztywność stawów.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol w trakcie leczenia i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się żółtaczka, ciemny mocz, silne osłabienie albo ból kończyn i sztywność stawów.
Alkohol nie jest zabroniony podczas leczenia tym lekiem, ale obciąża wątrobę, a ten lek również może ją obciążać. Częste picie alkoholu zwiększa też ryzyko uszkodzenia kości u osób leczonych z powodu zakażenia HIV. Dlatego w trakcie leczenia najlepiej ograniczyć alkohol do minimum.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból w prawej górnej części brzucha
- silne osłabienie
- ból kończyn, sztywność stawów lub trudności w poruszaniu się
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się ograniczenie alkoholu w trakcie leczenia zydowudyną, a przy dodatkowych czynnikach ryzyka choroby wątroby szczególną ostrożność i uzgodnienie zasad z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Przy regularnym spożywaniu alkoholu może wzrastać ryzyko uszkodzenia i stłuszczenia wątroby oraz martwicy kości w trakcie leczenia. Pojedyncza okazjonalna porcja nie ma udokumentowanych poważnych skutków w ChPL.
Mechanizm
Nie jest to klasyczna interakcja farmakologiczna. Zydowudyna jako analog nukleozydu może uszkadzać wątrobę i prowadzić do jej stłuszczenia, a alkohol jest samodzielnym czynnikiem ryzyka choroby wątroby. ChPL każe zachować ostrożność przy podawaniu analogów nukleozydów osobom z innymi czynnikami ryzyka choroby wątroby i stłuszczenia wątroby, w tym z alkoholem.[1] Alkohol jest też wymieniany wśród czynników ryzyka martwicy kości, której przyczyna jest wieloczynnikowa i która występuje szczególnie u osób z zaawansowanym zakażeniem HIV lub długo leczonych skojarzoną terapią przeciwretrowirusową.[1]
Monitorować
- objawy uszkodzenia wątroby, takie jak żółtaczka, ból w prawym podżebrzu, ciemny mocz i nasilone osłabienie
- bóle kończyn, sztywność stawów lub trudności w poruszaniu się jako możliwe objawy martwicy kości
- kontrola czynności wątroby według zaleceń lekarza prowadzącego leczenie przeciwretrowirusowe
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne lub duże spożycieilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przy regularnym lub dużym spożyciu alkoholu, zwłaszcza u pacjentów z chorobą wątroby, zapaleniem wątroby lub współzakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu C, zalecaj unikanie alkoholu i rozważ z lekarzem częstszą kontrolę czynności wątroby. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
Inne interakcje tych leków 321
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ ZydowudynaNie łącz fenylobutazonu z zydowudyną, także w postaci maści.Nie stosuj maści z fenylobutazonem, jeśli przyjmujesz zydowudynę, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na ból i stan zapalny.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj maści z fenylobutazonem, jeśli przyjmujesz zydowudynę, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na ból i stan zapalny.
Maść z fenylobutazonem i zydowudyna mogą razem osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Może to prowadzić do niedokrwistości, częstszych zakażeń i łatwiejszego krwawienia. Ryzyko dotyczy także leku stosowanego na skórę, zwłaszcza przez dłuższy czas.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, ból gardła lub częste infekcje
- nietypowe siniaki lub krwawienia z nosa i dziąseł
- silne zmęczenie, bladość, duszność przy wysiłku
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz fenylobutazonu z zydowudyną, także w postaci maści.[1] Przy potrzebie miejscowego leczenia przeciwzapalnego wybierz inny lek, a jeśli pacjent już stosował oba leki, skontroluj morfologię z rozmazem i czynność nerek.[2]
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko neutropenii, agranulocytozy, niedokrwistości i małopłytkowości, a także uszkodzenia nerek. Zydowudyny nie podaje się doustnie przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10^9/l lub hemoglobinie poniżej 7,5 g/100 ml, więc dodatkowa mielotoksyczność może wymusić przerwanie leczenia przeciwretrowirusowego.[2]
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego, a zydowudyna działa mielosupresyjnie, więc oba leki sumują ryzyko uszkodzenia szpiku.[1] Leki o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym lub mielosupresyjnym zwiększają ryzyko działań niepożądanych zydowudyny.[2] Niesteroidowe leki przeciwzapalne mogą dodatkowo hamować sprzęganie zydowudyny z kwasem glukuronowym i zwiększać jej narażenie, zwłaszcza podczas długotrwałego leczenia.[2]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, hemoglobina, płytki krwi)
- kreatynina i eGFR
- objawy zakażenia, krwawienia i niedokrwistości
Bezpieczniejsze alternatywy
diklofenak w żeluetofenamat w żelu
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni wchłanianie ogólne jest na tyle duże, że mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu. |
| Skóra uszkodzonadroga podania · fenylobutazon | ryzyko rośnie | Fenylobutazonu nie stosuje się na uszkodzoną skórę, ponieważ zwiększa to wchłanianie ogólne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
Połączenie przeciwwskazaneFluorouracyl+ ZydowudynaNie stosuj fluorouracylu w kremie u pacjenta przyjmującego zydowudynę.Zanim zaczniesz stosować krem z fluorouracylem, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz zydowudynę, i nie przerywaj leczenia HIV na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz stosować krem z fluorouracylem, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz zydowudynę, i nie przerywaj leczenia HIV na własną rękę.
Kremu z fluorouracylem nie stosuje się razem z zydowudyną, lekiem na HIV. Oba leki mogą osłabiać wytwarzanie krwinek, a ich łączenie zwiększa ryzyko niedokrwistości, zakażeń i krwawień. Jeśli dostajesz fluorouracyl w kroplówce w ramach chemioterapii, lekarz będzie częściej sprawdzał twoją morfologię krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silne zmęczenie, bladość, duszność przy wysiłku
- owrzodzenia w jamie ustnej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fluorouracylu w kremie u pacjenta przyjmującego zydowudynę[1]. W leczeniu zmian skórnych wybierz, w porozumieniu z lekarzem, inny lek miejscowy. Gdy fluorouracyl jest podawany dożylnie, kontroluj ściśle parametry hematologiczne i czynność nerek, a w razie potrzeby zmniejsz dawkę jednego lub obu leków[2]. Zydowudyny doustnej nie podaje się przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10^9/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml[2]. Leczenia przeciwretrowirusowego nie przerywa się bez decyzji lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Przy podaniu ogólnym fluorouracylu rośnie ryzyko ciężkiej neutropenii, niedokrwistości i małopłytkowości, a w ich następstwie zakażeń i krwawień. Fluorouracylu w kremie nie łączy się z przeciwwirusowymi lekami z grupy nukleozydów, do których należy zydowudyna[1]. Przy stosowaniu miejscowym wchłanianie fluorouracylu jest małe, więc skutek hematologiczny jest mało prawdopodobny.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje – fluorouracyl wywołuje głównie neutropenię i małopłytkowość, a zydowudyna niedokrwistość i neutropenię. Leki o działaniu mielosupresyjnym zwiększają ryzyko działań niepożądanych zydowudyny[2]. Brywudyna i sorywudyna silnie hamują dehydrogenazę dihydropirymidynową i przez to zwiększają stężenie fluorouracylu[3]. Zydowudyna nie działa w ten sposób, więc nie należy się spodziewać istotnej interakcji farmakokinetycznej.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, hemoglobina, płytki krwi)
- stężenie kreatyniny i czynność nerek
- objawy zakażenia i krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
imikwimodtirbanibulinatenofowir
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · fluorouracyl | ryzyko maleje | Przy fluorouracylu podawanym dożylnie dominuje sumowanie mielotoksyczności – połączenie jest możliwe pod ścisłą kontrolą parametrów hematologicznych i czynności nerek, z ewentualnym zmniejszeniem dawki jednego lub obu leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Efudix 50 mg/g, krem. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efudix-100021476/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluorouracil Accord 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluorouracil-accord-100225227/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksykarbamid+ ZydowudynaHydroksykarbamidu nie łączy się z lekami przeciwretrowirusowymi stosowanymi w leczeniu zakażenia HIV, w tym z zydowudyną.Nie przyjmuj tych leków razem bez decyzji lekarza i upewnij się, że lekarz leczący HIV oraz lekarz przepisujący hydroksykarbamid wiedzą o obu lekach, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez decyzji lekarza i upewnij się, że lekarz leczący HIV oraz lekarz przepisujący hydroksykarbamid wiedzą o obu lekach, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.
Hydroksykarbamid i zydowudyna osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki, a razem działają na niego znacznie silniej. Może to prowadzić do niedokrwistości, częstych zakażeń i krwawień. U osób leczonych z powodu HIV takie połączenie może też uszkadzać trzustkę, wątrobę i nerwy, dlatego tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- bladość, duże zmęczenie lub duszność
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silny ból brzucha promieniujący do pleców, nudności lub wymioty
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- mrowienie, drętwienie lub ból dłoni i stóp
- owrzodzenia w jamie ustnej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Hydroksykarbamidu nie łączy się z lekami przeciwretrowirusowymi stosowanymi w leczeniu zakażenia HIV, w tym z zydowudyną.[1] Jeśli lekarz prowadzący i specjalista chorób zakaźnych uznają skojarzenie za niezbędne, należy ściśle kontrolować morfologię krwi i czynność nerek, a w razie potrzeby zmniejszyć dawkę jednego lub obu leków.[2] Zydowudyny w postaci doustnej nie podaje się przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10⁹/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml.[2] Hydroksykarbamidu nie stosuje się przy leukocytopenii poniżej 2,5 × 10⁹/l, małopłytkowości poniżej 100 × 10⁹/l lub ciężkiej niedokrwistości.[3]
Skutek kliniczny
Grozi ciężka niedokrwistość, neutropenia i małopłytkowość z ryzykiem zakażeń i krwawień.[4][2] U osób zakażonych HIV leczonych hydroksykarbamidem z lekami przeciwretrowirusowymi pierwszej generacji zgłaszano zapalenie trzustki i uszkodzenie wątroby, które mogły kończyć się zgonem, oraz ciężką neuropatię obwodową.[4]
Mechanizm
Hydroksykarbamid i zydowudyna hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje.[4][2] U osób zakażonych HIV hydroksykarbamid stosowany z lekami przeciwretrowirusowymi pierwszej generacji, do których należy zydowudyna, nasilał też toksyczność dla trzustki, wątroby i nerwów obwodowych oraz zmniejszał liczbę limfocytów CD4.[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (granulocyty obojętnochłonne, hemoglobina, płytki krwi)
- stężenie kreatyniny i eGFR
- aktywność aminotransferaz
- amylaza i lipaza przy bólu brzucha
- objawy neuropatii obwodowej
- liczba limfocytów CD4
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xromi 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xromi-100423186/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyurea medac 500 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyurea-medac-100108800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Siklos 1000 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/siklos-100033054/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ IzatuksymabKlozapiny nie stosuje się jednocześnie z lekami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego.Powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj klozapiny na własną rękę i rób badania krwi dokładnie w wyznaczonych terminach.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj klozapiny na własną rękę i rób badania krwi dokładnie w wyznaczonych terminach.
Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Razem mogą obniżyć ją tak bardzo, że nawet zwykła infekcja staje się groźna. Dlatego tych leków zwykle się nie łączy, a gdy oba są konieczne, lekarze muszą wspólnie zaplanować leczenie i częste badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- kaszel, duszność albo pieczenie przy oddawaniu moczu
- nagłe osłabienie i złe samopoczucie
- silna senność lub zawroty głowy po wlewie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie stosuje się jednocześnie z lekami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Nie rozpoczynaj leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego izatuksymab ani u pacjenta z czynnym szpiczakiem zajmującym szpik[1][2][3]. Gdy pacjent stabilnie leczony klozapiną wymaga izatuksymabu, o dalszym postępowaniu decydują wspólnie psychiatra i hematolog – rozważa się zmianę leku przeciwpsychotycznego, a jeśli klozapina jest niezbędna, prowadzi się ścisłą kontrolę morfologii z rozmazem przed każdym cyklem i przy każdej gorączce. W premedykacji przed wlewem warto ograniczyć leki uspokajające i przeciwcholinergiczne do niezbędnego minimum i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej senności i spadku ciśnienia[1].
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ciężkiej neutropenii lub agranulocytozy, gorączki neutropenicznej, ciężkich zakażeń i posocznicy. Jednoczesne leczenie utrudnia ustalenie, który lek odpowiada za spadek neutrofili, co komplikuje decyzję o odstawieniu klozapiny lub przerwaniu leczenia szpiczaka. Dodatkowo premedykacja przed wlewem izatuksymabu obejmuje zwykle lek przeciwhistaminowy, którego działanie uspokajające i przeciwcholinergiczne sumuje się z działaniem klozapiny[1].
Mechanizm
Oba leki mogą obniżać liczbę neutrofili, więc ich działanie hamujące krwiotworzenie się sumuje. Klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę, dlatego nie łączy się jej z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, w tym ze środkami cytotoksycznymi[1]. Izatuksymab, przeciwciało przeciw CD38 stosowane w schematach leczenia szpiczaka mnogiego, często wywołuje neutropenię. Leczenie klozapiną jest też przeciwwskazane przy zaburzeniach czynności szpiku kostnego, a szpiczak mnogi zajmuje szpik[3]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ izatuksymab jako przeciwciało monoklonalne nie jest metabolizowany przez cytochrom P450.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględna liczba neutrofili przed każdym cyklem izatuksymabu
- gorączka i objawy zakażenia
- ciśnienie tętnicze i stopień sedacji w trakcie i po premedykacji przed wlewem
- objawy psychotyczne przy zmianie lub odstawieniu klozapiny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina rozpoczynana u pacjenta leczonego izatuksymabemkolejność włączenia · klozapina | interakcja nie dotyczy | Nie rozpoczyna się leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy. |
| Izatuksymab włączany u pacjenta stabilnie leczonego klozapinąkolejność włączenia · izatuksymab | inne zalecenie | Decyzję o kontynuacji klozapiny, zmianie leku przeciwpsychotycznego lub schematu przeciwszpiczakowego podejmuje wspólnie psychiatra i hematolog. Przy kontynuacji konieczna jest ścisła kontrola morfologii z rozmazem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ ZydowudynaNie rozpoczynaj leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego zydowudynę i nie dołączaj zydowudyny do leczenia klozapiną.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze bezpieczniejsze leczenie, i nie pomijaj zleconych badań krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze bezpieczniejsze leczenie, i nie pomijaj zleconych badań krwi.
Klozapina i zydowudyna mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek, przez co organizm gorzej broni się przed zakażeniami. Mogą też nasilać niedokrwistość. Tych leków zwykle nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nasilone osłabienie i bladość
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego zydowudynę i nie dołączaj zydowudyny do leczenia klozapiną[1][2][3]. U pacjenta zakażonego HIV leczonego klozapiną schemat przeciwretrowirusowy należy oprzeć na lekach nieuszkadzających szpiku. Jeśli lekarz prowadzący i psychiatra uznają połączenie za nieuniknione, trzeba ściśle kontrolować parametry hematologiczne i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę jednego z leków[4].
Skutek kliniczny
Sumowanie działania mielotoksycznego zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z zagrażającymi życiu zakażeniami, a także pogłębienia niedokrwistości. Jednoczesne stosowanie utrudnia też ustalenie, który lek odpowiada za spadek liczby granulocytów, co komplikuje decyzję o odstawieniu klozapiny. Zydowudyny w postaci doustnej nie podaje się przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10^9/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml[4].
Mechanizm
Oba leki niezależnie uszkadzają szpik kostny. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a zydowudyna powoduje neutropenię i niedokrwistość zależne od dawki. Klozapiny nie wolno łączyć z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Leki o działaniu mielosupresyjnym zwiększają ryzyko działań niepożądanych zydowudyny[4]. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, bo zydowudyna jest sprzęgana z kwasem glukuronowym, a klozapina metabolizowana głównie przez cytochrom P450.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą granulocytów obojętnochłonnych
- stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia – gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
tenofowirabakawirlamiwudynaemtrycytabina
Kiedy ocena się zmienia
| Zydowudyna dołączana do trwającego leczenia klozapinąkolejność włączenia · zydowudyna | inne zalecenie | Zakaz łączenia obowiązuje również wtedy, gdy zydowudyna miałaby zostać dołączona do ustabilizowanego leczenia klozapiną. Jeśli lekarz prowadzący i psychiatra uznają połączenie za nieuniknione, wymagana jest częstsza morfologia z rozmazem i gotowość do zmniejszenia dawki lub odstawienia jednego z leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ IzatuksymabNie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu izatuksymabem.Nie przyjmuj BCG do pęcherza w czasie leczenia izatuksymabem i powiedz urologowi oraz hematologowi, że korzystasz z obu terapii.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj BCG do pęcherza w czasie leczenia izatuksymabem i powiedz urologowi oraz hematologowi, że korzystasz z obu terapii.
Izatuksymab, którym leczysz szpiczaka, osłabia twoją odporność. Szczepionka BCG podawana do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabej odporności mogą rozprzestrzenić się po całym organizmie i wywołać groźne zakażenie. Dodatkowo BCG może wtedy gorzej działać na nowotwór pęcherza. Dlatego tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dobę
- silne osłabienie, poty, utrata apetytu
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- nasilone pieczenie i ból przy oddawaniu moczu albo krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu izatuksymabem. Dopęcherzowe podawanie BCG jest przeciwwskazane u osób z nabytym defektem odporności oraz leczonych immunosupresyjnie, w tym kortykosteroidami i cytostatykami[1]. Przeciwwskazane jest również przy zaburzeniu odpowiedzi immunologicznej wywołanym chorobą lub lekami[2]. Wybór i kolejność leczenia raka pęcherza oraz szpiczaka powinny ustalić wspólnie urolog i hematolog, a w czasie terapii izatuksymabem należy rozważyć dopęcherzową chemioterapię. Ewentualne późniejsze włączenie BCG wymaga zakończenia leczenia przeciwszpiczakowego i oceny stanu odporności przez lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi uogólnionym zakażeniem prątkami BCG – z gorączką, posocznicą, zapaleniem płuc lub wątroby – które może zagrażać życiu. Jednocześnie można się spodziewać słabszego działania przeciwnowotworowego BCG w pęcherzu moczowym.
Mechanizm
Żywych prątków BCG nie podaje się dopęcherzowo osobom z nabytym niedoborem odporności ani leczonym przeciwnowotworowo lub immunosupresyjnie[3]. Izatuksymab jest przeciwciałem anty-CD38 stosowanym w szpiczaku mnogim, które usuwa komórki z ekspresją CD38, w tym część limfocytów i komórek NK, i nasila niedobór odporności związany z samą chorobą. Osłabiona odpowiedź komórkowa sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu się prątków i ich rozsiewowi, a jednocześnie zmniejsza skuteczność immunoterapii BCG, która zależy od sprawnej odpowiedzi immunologicznej.
Monitorować
- stan odporności przed planowanym włączeniem BCG (morfologia z rozmazem, liczba limfocytów, stężenie immunoglobulin)
- przy omyłkowym podaniu – objawy uogólnionego zakażenia BCG: gorączka, dreszcze, osłabienie, kaszel, duszność, objawy uszkodzenia wątroby
Bezpieczniejsze alternatywy
mitomycyna (dopęcherzowo)gemcytabina (dopęcherzowo)epirubicyna (dopęcherzowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórnie (szczepienie przeciwgruźlicze)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Śródskórna szczepionka BCG również zawiera żywe prątki i w trakcie leczenia izatuksymabem nie należy jej podawać ze względu na ryzyko uogólnionego zakażenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw cholerze+ IzatuksymabŻywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentowi leczonemu izatuksymabem.Zanim przyjmiesz szczepionkę przeciw cholerze, zapytaj hematologa, czy i którą możesz dostać w trakcie leczenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim przyjmiesz szczepionkę przeciw cholerze, zapytaj hematologa, czy i którą możesz dostać w trakcie leczenia.
Izatuksymab osłabia odporność, więc niektóre szczepionki mogą być dla ciebie niebezpieczne albo działać słabiej. Żywej szczepionki przeciw cholerze nie możesz przyjąć w czasie tego leczenia. Szczepionka zawierająca zabite bakterie jest bezpieczniejsza, ale może chronić cię słabiej niż zdrowe osoby. Dlatego w podróży szczególnie dbaj o bezpieczną wodę i jedzenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka po szczepieniu
- gorączka
- ból brzucha
- objawy odwodnienia (silne pragnienie, mało moczu, zawroty głowy)
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentowi leczonemu izatuksymabem[1]. Jeśli ochrona przed cholerą jest potrzebna, rozważ szczepionkę inaktywowaną po uzgodnieniu z hematologiem i poinformuj pacjenta, że ochrona może być niepełna. Szczepionkę inaktywowaną podaje się na czczo, z zachowaniem 1 godziny bez jedzenia, picia i innych leków doustnych przed i po podaniu[2]. Niezależnie od szczepienia podkreśl ścisłe przestrzeganie higieny żywności i wody w podróży. Ewentualne szczepienie żywą szczepionką przed rozpoczęciem lub po zakończeniu leczenia wymaga decyzji lekarza prowadzącego co do odstępu czasowego.
Skutek kliniczny
Po szczepionce żywej istnieje teoretyczne ryzyko przedłużonego wydalania lub objawowego zakażenia szczepem szczepionkowym (biegunka, odwodnienie) oraz brak skutecznej ochrony. Po szczepionce inaktywowanej należy spodziewać się słabszej lub niepełnej odpowiedzi ochronnej.
Mechanizm
Izatuksymab jest przeciwciałem anty-CD38, które usuwa komórki z ekspresją CD38, w tym plazmocyty, część limfocytów B i komórki NK. Sprzyja to hipogammaglobulinemii i upośledza odpowiedź humoralną na antygeny szczepionkowe. W przypadku żywej, atenuowanej szczepionki doustnej osłabiona odporność może dodatkowo ograniczać kontrolę namnażania szczepu szczepionkowego w jelicie. Żywej szczepionki przeciw cholerze nie stosuje się u osób otrzymujących terapię immunosupresyjną[1]. Inaktywowana szczepionka doustna nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale jej immunogenność może być wyraźnie słabsza.
Monitorować
- objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, gorączka, odwodnienie) w dniach po szczepieniu
- poziom immunoglobulin i ryzyko zakażeń u pacjenta leczonego izatuksymabem
- zastosowanie zasad higieny żywności i wody w podróży jako podstawowej ochrony
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (z możliwą słabszą ochroną)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite przecinkowce cholery z podjednostką B toksyny)postać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale przy leczeniu izatuksymabem jej immunogenność może być wyraźnie słabsza. Można ją podać po uzgodnieniu z hematologiem, na czczo, z zachowaniem 1 godziny bez jedzenia, picia i innych leków doustnych przed i po podaniu. |
| Szczepienie żywą szczepionką przed rozpoczęciem leczenia izatuksymabemkolejność włączenia · szczepionka przeciw cholerze | inne zalecenie | Jeśli szczepienie żywą szczepionką jest planowane, najlepiej przeprowadzić je przed rozpoczęciem leczenia izatuksymabem lub po zakończeniu leczenia i ustąpieniu immunosupresji. Odstęp czasowy ustala lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ IzatuksymabNie podawaj żywej, doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu izatuksymabem.Nie przyjmuj kapsułek przeciw durowi brzusznemu i zapytaj swojego hematologa o szczepionkę w zastrzyku, jeśli planujesz podróż.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj kapsułek przeciw durowi brzusznemu i zapytaj swojego hematologa o szczepionkę w zastrzyku, jeśli planujesz podróż.
Kapsułki przeciw durowi brzusznemu zawierają żywe, osłabione bakterie. Izatuksymab, który dostajesz na szpiczaka, osłabia odporność, więc te bakterie mogłyby wywołać chorobę zamiast chronić. Dlatego tej szczepionki nie możesz przyjmować w trakcie leczenia. Istnieją szczepionki w zastrzyku, które nie zawierają żywych bakterii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- biegunka
- ból brzucha
- nudności lub wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej, doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu izatuksymabem[1]. Jeżeli przed podróżą potrzebna jest ochrona, rozważ szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań po konsultacji z hematologiem, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia. Pacjenta poinformuj, że ochrona po szczepieniu może być niepełna, więc ważna jest higiena żywności i wody w podróży.
Skutek kliniczny
Możliwe zakażenie szczepem szczepionkowym z gorączką i objawami żołądkowo-jelitowymi oraz brak skutecznej ochrony przed durem brzusznym. W przypadku szczepionki inaktywowanej do wstrzykiwań nie ma ryzyka zakażenia, ale odpowiedź immunologiczna może być słabsza.
Mechanizm
Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, atenuowane pałeczki szczepu Ty 21a, które namnażają się w jelicie. Izatuksymab jest przeciwciałem anty-CD38 stosowanym w szpiczaku plazmocytowym. Usuwa komórki z ekspresją CD38, w tym plazmocyty i komórki NK, i pogłębia niedobór odporności związany z chorobą i leczeniem skojarzonym. Żywej szczepionki doustnej nie podaje się osobom z nabytym niedoborem odporności ani otrzymującym leki immunosupresyjne lub antymitotyczne[1]. Upośledzona odporność zwiększa ryzyko niekontrolowanego namnażania szczepu szczepionkowego i osłabia wytworzenie ochrony.
Monitorować
- gorączka i objawy żołądkowo-jelitowe po ewentualnym przypadkowym podaniu szczepionki doustnej
- aktualny stan odporności i schemat leczenia przeciwszpiczakowego przed planowanym szczepieniem
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw durowi brzusznemu polisacharydowa Vi (inaktywowana, do wstrzykiwań)szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana całokomórkowa (do wstrzykiwań)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwańdroga podania · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | inne zalecenie | Szczepionka inaktywowana nie namnaża się, więc nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym. U pacjenta leczonego izatuksymabem odpowiedź może być jednak słabsza. Termin szczepienia ustal z hematologiem, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia. |
| Pełny cykl szczepienia zakończony przed pierwszym podaniem izatuksymabukolejność włączenia · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | inne zalecenie | Jeżeli pełny cykl doustnej szczepionki zakończono przed włączeniem izatuksymabu, nie dochodzi do jednoczesnego stosowania. Nie rozpoczynaj ani nie kontynuuj cyklu po pierwszej infuzji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.