Interakcje / Izotretynoina / Izotretynoina i pitolisant
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
U kobiet w wieku rozrodczym, które w trakcie leczenia izotretynoiną przyjmują pitolisant, nie można polegać wyłącznie na doustnej antykoncepcji hormonalnej i należy dodać skuteczną metodę niezależną od metabolizmu wątrobowego, np. barierową lub wkładkę wewnątrzmaciczną.
Jeśli możesz zajść w ciążę, nie polegaj tylko na tabletkach antykoncepcyjnych, dodaj prezerwatywę lub inną metodę i porozmawiaj o tym z lekarzem, a każde pogorszenie nastroju zgłoś mu od razu.
Niekorzystna interakcjaIzotretynoina+ PitolisantU kobiet w wieku rozrodczym, które w trakcie leczenia izotretynoiną przyjmują pitolisant, nie można polegać wyłącznie na doustnej antykoncepcji hormonalnej i należy dodać skuteczną metodę niezależną od metabolizmu wątrobowego, np. barierową lub wkładkę wewnątrzmaciczną.Jeśli możesz zajść w ciążę, nie polegaj tylko na tabletkach antykoncepcyjnych, dodaj prezerwatywę lub inną metodę i porozmawiaj o tym z lekarzem, a każde pogorszenie nastroju zgłoś mu od razu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli możesz zajść w ciążę, nie polegaj tylko na tabletkach antykoncepcyjnych, dodaj prezerwatywę lub inną metodę i porozmawiaj o tym z lekarzem, a każde pogorszenie nastroju zgłoś mu od razu.
Pitolisant może osłabiać działanie tabletek antykoncepcyjnych. Izotretynoina bardzo poważnie uszkadza dziecko w łonie matki, dlatego podczas jej stosowania zabezpieczenie przed ciążą musi być pewne. Oba leki mogą też czasem pogarszać nastrój, nasilać niepokój i utrudniać sen.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- smutek, przygnębienie lub utrata zainteresowań
- myśli o zrobieniu sobie krzywdy
- silny niepokój lub drażliwość
- bezsenność
- plamienia między miesiączkami lub spóźniająca się miesiączka
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U kobiet w wieku rozrodczym, które w trakcie leczenia izotretynoiną przyjmują pitolisant, nie można polegać wyłącznie na doustnej antykoncepcji hormonalnej i należy dodać skuteczną metodę niezależną od metabolizmu wątrobowego, np. barierową lub wkładkę wewnątrzmaciczną. Testy ciążowe wykonuje się zgodnie z Programem Zapobiegania Ciąży bez skracania odstępów. U wszystkich pacjentów należy przed rozpoczęciem skojarzenia ocenić wywiad psychiatryczny i regularnie pytać o nastrój, lęk, sen i myśli samobójcze. Przy pojawieniu się objawów depresji trzeba pilnie skontaktować pacjenta z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Najpoważniejszym skutkiem jest ryzyko nieplanowanej ciąży z narażeniem płodu na izotretynoinę u kobiety stosującej wyłącznie antykoncepcję hormonalną. Możliwe jest też nasilenie zaburzeń nastroju, lęku i bezsenności.
Mechanizm
Pitolisant jest słabym induktorem CYP3A i może zmniejszać ekspozycję na doustne środki antykoncepcyjne, dlatego wymaga stosowania dodatkowej skutecznej metody antykoncepcji.[1] Izotretynoina u kobiet w wieku rozrodczym może być stosowana tylko przy spełnieniu wszystkich wymagań Programu Zapobiegania Ciąży.[2] Osłabienie antykoncepcji hormonalnej przez pitolisant zwiększa więc ryzyko zajścia w ciążę podczas leczenia silnie teratogennym lekiem. Oba leki mogą też wywoływać zaburzenia psychiczne – izotretynoina obniżenie nastroju, depresję i myśli samobójcze, pitolisant lęk, bezsenność i obniżenie nastroju – co sumuje ryzyko tych działań niepożądanych. Wpływu pitolisantu na stężenie samej izotretynoiny nie badano i nie oczekuje się, by był klinicznie istotny.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- skuteczność antykoncepcji i wyniki testów ciążowych u kobiet w wieku rozrodczym
- nastrój, objawy depresji i myśli samobójcze
- lęk i jakość snu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowadroga podania · izotretynoina | ryzyko maleje | Izotretynoina stosowana na skórę daje minimalną ekspozycję ogólnoustrojową, więc osłabienie antykoncepcji przez pitolisant i sumowanie działań psychiatrycznych nie mają znaczenia klinicznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Curacne 40 mg 40 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/curacne-40-mg-100130886/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaIzotretynoinaa alkoholNależy zalecić pacjentowi ograniczenie alkoholu do minimum lub całkowitą rezygnację z niego na czas leczenia.Ogranicz alkohol do minimum na czas leczenia i powiedz lekarzowi, jeśli pijesz regularnie.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Ogranicz alkohol do minimum na czas leczenia i powiedz lekarzowi, jeśli pijesz regularnie.
Podczas leczenia izotretynoiną najlepiej ograniczyć alkohol do minimum albo w ogóle go nie pić. Alkohol obciąża wątrobę i może pogarszać wyniki cholesterolu i cukru we krwi, które kontroluje się w trakcie kuracji. Jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi, bo może zlecić częstsze badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zmęczenie, nudności lub ból w prawej górnej części brzucha
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- ciemny mocz
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Należy zalecić pacjentowi ograniczenie alkoholu do minimum lub całkowitą rezygnację z niego na czas leczenia. U osób nadużywających alkoholu trzeba częściej kontrolować stężenie lipidów w surowicy i glukozy we krwi[1]. Połączenie nie jest przeciwwskazane w ChPL, ale wymaga czujności.
Skutek kliniczny
U osób nadużywających alkoholu leczonych izotretynoiną częściej mogą się zmieniać stężenia lipidów i glukozy. Opisywano rozwój cukrzycy u alkoholików przyjmujących ten lek. Przy regularnym piciu rośnie też ryzyko uszkodzenia wątroby, co jest oceną opartą na wiedzy farmakologicznej, a nie na danych z ChPL.
Mechanizm
Alkohol nie zmienia farmakokinetyki izotretynoiny. Ryzyko wynika z nakładania się działań niepożądanych obu substancji. Izotretynoina zaburza gospodarkę lipidową i może zwiększać stężenie glukozy na czczo, a nadużywanie alkoholu zaburza te same parametry. Z wiedzy farmakologicznej wynika też, że oba czynniki obciążają wątrobę, a izotretynoina jest przeciwwskazana w niewydolności wątroby[1]. W jednym opisanym przypadku ostre spożycie alkoholu wiązało się ze znacznym osłabieniem działania izotretynoiny, ale to pojedyncza obserwacja.
Monitorować
- stężenie lipidów w surowicy (cholesterol, trójglicerydy)
- stężenie glukozy we krwi na czczo
- aktywność enzymów wątrobowych (zalecenie własne, ze względu na hepatotoksyczność obu czynników)
Kiedy ocena się zmienia
| Nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | U osób nadużywających alkoholu konieczne może być częstsze kontrolowanie stężenia lipidów i glukozy podczas leczenia izotretynoiną. Należy też rozważyć kontrolę enzymów wątrobowych. |
| Regularne picie przez cały czas leczeniaczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Długotrwałe regularne picie nakłada się na działanie izotretynoiny na lipidy, glukozę i wątrobę, więc ryzyko rośnie z czasem trwania kuracji. To ocena oparta na wiedzy farmakologicznej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Curacne 40 mg 40 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/curacne-40-mg-100130886/
Interakcja o niejasnym znaczeniuPitolisanta alkoholNie trzeba zmieniać dawki pitolisantu, ale warto zalecić pacjentowi ograniczenie alkoholu, zwłaszcza wieczorem i przed prowadzeniem pojazdów.Ograniczaj alkohol, nie pij go przed snem ani przed prowadzeniem samochodu, a jeśli po alkoholu senność wraca, powiedz o tym lekarzowi.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ograniczaj alkohol, nie pij go przed snem ani przed prowadzeniem samochodu, a jeśli po alkoholu senność wraca, powiedz o tym lekarzowi.
Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, bo może on osłabiać działanie leku na senność w ciągu dnia. Ten lek pomaga ci nie zasypiać, a alkohol działa odwrotnie – usypia i pogarsza koncentrację. Alkohol wypity wieczorem pogarsza też sen w nocy oraz nasila chrapanie i przerwy w oddychaniu podczas snu. Po alkoholu nie prowadź samochodu, bo senność może wrócić niespodziewanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagła senność lub zasypianie w ciągu dnia
- nasilone chrapanie lub przerwy w oddychaniu podczas snu
- bezsenność, niepokój lub obniżony nastrój
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawki pitolisantu, ale warto zalecić pacjentowi ograniczenie alkoholu, zwłaszcza wieczorem i przed prowadzeniem pojazdów. U pacjentów z obturacyjnym bezdechem sennym należy szczególnie zniechęcać do picia alkoholu przed snem, ponieważ nasila on bezdechy i osłabia efekt leczenia. U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy ocenić czynność wątroby przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobnym skutkiem jest słabsza kontrola nadmiernej senności w ciągu dnia i większe ryzyko zaśnięcia w niebezpiecznych sytuacjach, na przykład podczas prowadzenia pojazdu. Alkohol może też nasilać bezsenność, niepokój, nudności i bóle głowy, które są typowymi działaniami niepożądanymi pitolisantu. U osób przewlekle nadużywających alkoholu dochodzi ryzyko uszkodzenia wątroby, a ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania pitolisantu[1].
Mechanizm
Interakcja ma charakter czynnościowy i opiera się na przesłankach teoretycznych. Pitolisant pobudza ośrodkowy układ histaminergiczny i zwiększa czuwanie, a alkohol hamuje ośrodkowy układ nerwowy, więc może osłabiać efekt leczenia nadmiernej senności. ChPL pitolisantu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, i w tym zakresie produkty stosowane w narkolepsji oraz w obturacyjnym bezdechu sennym się nie różnią[1]. Ulotka produktu stosowanego w obturacyjnym bezdechu sennym wymienia nietolerancję alkoholu wśród możliwych działań niepożądanych[1]. Alkohol zmniejsza napięcie mięśni gardła, nasila bezdechy i pogarsza jakość snu nocnego, co dodatkowo zwiększa senność w ciągu dnia. Pitolisant jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, a w mniejszym stopniu przez CYP3A[1]. Etanol nie jest istotnym inhibitorem tych enzymów, dlatego klinicznie ważna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Wpływ przewlekłego picia alkoholu na farmakokinetykę pitolisantu nie został zbadany.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności w ciągu dnia, na przykład skalą Epworth
- czynność wątroby u osób nadużywających alkoholu
- stan psychiczny – nastrój, lęk, bezsenność
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa ilość alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Po spożyciu dużej ilości alkoholu działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy przeważa nad działaniem pitolisantu, co zwiększa ryzyko nagłej senności, wypadków i nasilenia bezdechów w nocy. Należy zalecić unikanie takich sytuacji. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby, które wymaga oceny przed rozpoczęciem leczenia pitolisantem. Ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do jego stosowania. Należy kontrolować czynność wątroby i rozważyć skierowanie pacjenta do leczenia uzależnienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Inne interakcje tych leków 208
Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ PitolisantPołączenia amisulprydu z pitolisantem należy unikać.Nie zaczynaj przyjmować obu leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować obu leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Takiego połączenia zwykle się nie stosuje. Ryzyko jest większe, gdy masz niski poziom potasu, wolne tętno albo bierzesz inne leki działające na serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- napad drgawek z utratą przytomności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia amisulprydu z pitolisantem należy unikać[1]. Gdy pacjent wymaga leczenia nadmiernej senności, warto rozważyć zmianę leku przeciwpsychotycznego na taki o mniejszym wpływie na odstęp QT albo wybór innego leku pobudzającego. Jeśli lekarz prowadzący mimo to uzna skojarzenie za niezbędne, przed włączeniem i w trakcie leczenia trzeba wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu[2].
Skutek kliniczny
Addycyjne wydłużenie odstępu QT ze wzrostem ryzyka komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, bradykardii lub jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT[1].
Mechanizm
Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT, ze względu na ryzyko torsade de pointes[1]. Pitolisant należy do leków wpływających na repolaryzację serca, a jego łączenie z substancjami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi, wymaga dokładnego monitorowania[2]. Oba leki mogą więc sumować wpływ na odstęp QT. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ amisulpryd nie jest metabolizowany z udziałem CYP2D6 ani CYP3A4, które odpowiadają za przemiany pitolisantu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed skojarzeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca (bradykardia)
- inne przyjmowane leki wydłużające QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ PitolisantNie łącz cytalopramu z pitolisantem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwdepresyjny.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwdepresyjny.
Cytalopram i pitolisant mogą zmieniać rytm pracy serca, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cytalopramu z pitolisantem. Cytalopramu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1][2][3] Gdy pacjent wymaga leczenia przeciwdepresyjnego i pitolisantu, wybierz lek przeciwdepresyjny bez istotnego wpływu na QT i bez silnego hamowania CYP2D6. Jeżeli lekarz mimo to utrzymuje skojarzenie, wykonaj EKG z oceną QTc przed włączeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównaj potas i magnez.[4]
Skutek kliniczny
Addytywne wydłużenie odstępu QTc ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Brak badań oceniających to konkretne skojarzenie.
Mechanizm
Cytalopram wydłuża odstęp QT w sposób zależny od dawki, a pitolisant również może wydłużać QT i jest zaliczany do leków wymagających ostrożności przy skojarzeniu z innymi substancjami zaburzającymi repolaryzację.[4] Działanie obu leków na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopram jest dodatkowo słabym inhibitorem CYP2D6 – głównego szlaku metabolizmu pitolisantu – więc teoretycznie może nieznacznie zwiększać jego ekspozycję, co dodatkowo nasila ryzyko.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], pitolisant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6]
- Pitolisant – umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
- Pitolisant – słaby induktor CYP3A4[6], cytalopram – substrat CYP3A4[5]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
- Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], induktor P-gp[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ PitolisantNie należy łączyć escytalopramu z pitolisantem, ponieważ escytalopram jest przeciwwskazany w skojarzeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób, a razem ten wpływ może się nasilać. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków zwykle się nie łączy, a lekarz może zamienić jeden z nich na bezpieczniejszy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- nagłe zawroty głowy
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć escytalopramu z pitolisantem, ponieważ escytalopram jest przeciwwskazany w skojarzeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Należy wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, który nie hamuje silnie CYP2D6 i nie blokuje ośrodkowych receptorów H1. Jeśli lekarz prowadzący uzna połączenie za niezbędne, wymaga ono EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia, kontroli potasu i magnezu oraz obserwacji tolerancji pitolisantu.
Skutek kliniczny
Możliwe wydłużenie odstępu QT ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Ryzyko złośliwych arytmii zwiększają leki wywołujące hipokaliemię lub hipomagnezemię[1].
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT z powodu możliwego addytywnego działania[1][2][3]. Jednoczesne przyjmowanie pitolisantu z substancjami wydłużającymi odstęp QT lub zwiększającymi ryzyko zaburzeń repolaryzacji wymaga dokładnego monitorowania[4]. Dodatkowo pitolisant jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, a escytalopram słabo hamuje ten enzym, co teoretycznie może umiarkowanie zwiększyć ekspozycję na pitolisant.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], pitolisant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6]
- Pitolisant – umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
- Pitolisant – słaby induktor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
- Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], induktor P-gp[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
- objawy nadmiernego działania pitolisantu (bezsenność, bóle głowy, nudności, niepokój)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ PitolisantNie łącz hydroksyzyny z pitolisantem.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z pitolisantem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z pitolisantem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek.
Hydroksyzyna działa uspokajająco i usypiająco, a pitolisant ma cię pobudzać w ciągu dnia. Hydroksyzyna może więc zablokować działanie pitolisantu i nasilić senność. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca, a razem ryzyko jest większe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona senność w ciągu dnia lub nagłe zasypianie
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, uczucie omdlewania lub utrata przytomności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z pitolisantem. U pacjenta leczonego pitolisantem zastosuj inny lek zamiast przeciwhistaminowego leku przenikającego do mózgu[1]. Hydroksyzyny nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT[2]. Gdy hydroksyzyna była przepisana na świąd lub objawy alergii, wybierz lek przeciwhistaminowy słabo przenikający do mózgu i o małym wpływie na QT. Gdy była przepisana jako lek przeciwlękowy lub nasenny, lekarz powinien dobrać lek spoza grupy przeciwhistaminowej, pamiętając, że leki nasenne podważają cel leczenia narkolepsji.
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobny skutek to utrata skuteczności pitolisantu i nawrót nadmiernej senności dziennej lub napadów snu, nasilonych dodatkowo działaniem uspokajającym hydroksyzyny. Sumowanie wpływu na odstęp QT zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes, zwłaszcza u osób z chorobą serca, bradykardią lub zaburzeniami elektrolitowymi.
Mechanizm
Pitolisant blokuje receptory H3 w mózgu i zwiększa uwalnianie histaminy, co odpowiada za jego działanie pobudzające. Hydroksyzyna jest antagonistą receptora H1 przenikającym przez barierę krew–mózg, dlatego znosi działanie histaminy uwolnionej przez pitolisant. Leki przeciwhistaminowe przenikające do ośrodkowego układu nerwowego mogą zmniejszać skuteczność pitolisantu[1]. Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT[2]. Hydroksyzyna w dużych dawkach hamuje CYP2D6[2], który jest głównym enzymem metabolizującym pitolisant, a inhibitory CYP2D6 mogą zwiększać ekspozycję na pitolisant[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu
- nasilenie senności dziennej i napadów snu
- tętno i objawy zaburzeń rytmu (kołatanie serca, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawkadawka · hydroksyzyna | ryzyko rośnie | W dużych dawkach hydroksyzyna hamuje CYP2D6, co może zwiększać ekspozycję na pitolisant i ryzyko wydłużenia QT. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, bradykardia i zaburzenia elektrolitowe, które zwiększają ryzyko arytmii przy sumowaniu wpływu na QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ PitolisantSotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z pitolisantem.Nie zaczynaj brać pitolisantu, jeśli przyjmujesz sotalol, i powiedz o obu lekach lekarzowi, który zdecyduje o zmianie leczenia – nie odstawiaj sotalolu samodzielnie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać pitolisantu, jeśli przyjmujesz sotalol, i powiedz o obu lekach lekarzowi, który zdecyduje o zmianie leczenia – nie odstawiaj sotalolu samodzielnie.
Sotalol i pitolisant mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Takiego połączenia się nie stosuje, a lekarz zwykle dobiera inny lek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- bardzo wolne tętno
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Sotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z pitolisantem.[1] U pacjenta leczonego sotalolem należy wybrać inny lek na nadmierną senność albo, w porozumieniu z kardiologiem, inny lek kontrolujący rytm serca. Jeśli lekarz po ocenie korzyści uzna leczenie skojarzone za niezbędne, przed jego rozpoczęciem należy oznaczyć odstęp QT i monitorować zapis EKG.[2] Przed podaniem trzeba wyrównać hipokaliemię i kontrolować stężenie elektrolitów.[2]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego.[2]
Mechanizm
Sotalol jako lek przeciwarytmiczny klasy III wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii lub bradykardii.[2] Pitolisant należy do substancji wydłużających odstęp QT lub zwiększających ryzyko zaburzeń repolaryzacji.[3] Działania obu leków na repolaryzację komór sumują się. Sotalol nie jest metabolizowany przez enzymy wątrobowe, dlatego interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca
- czynność nerek
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| ObniżonyeGFR · sotalol | ryzyko rośnie | Sotalol jest wydalany przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek jego stężenie rośnie, a ryzyko wydłużenia QT przy dołączeniu pitolisantu jest większe. |
| Dawka maksymalnadawka · pitolisant | ryzyko rośnie | Wpływ pitolisantu na repolaryzację zależy od ekspozycji, dlatego wysokie dawki i czynniki zwiększające jego stężenie nasilają ryzyko. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Połączenie przeciwwskazaneZyprazydon+ PitolisantPołączenia należy unikać, ponieważ zyprazydonu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek albo zleci badanie EKG.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek albo zleci badanie EKG.
Te dwa leki razem mogą zaburzać rytm serca, co bywa groźne dla życia. Oba wpływają na przewodzenie elektryczne w sercu, a ich działanie może się sumować. Pitolisant może też osłabiać działanie zyprazydonu, a zyprazydon może zmniejszać działanie pobudzające pitolisantu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- nasilenie senności w ciągu dnia
- powrót lub nasilenie objawów choroby psychicznej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia należy unikać, ponieważ zyprazydonu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli pacjent z narkolepsją wymaga leczenia przeciwpsychotycznego, lepiej wybrać lek przeciwpsychotyczny o małym wpływie na QT. Gdy lekarz prowadzący mimo to uzna skojarzenie za konieczne, przed włączeniem i w trakcie leczenia trzeba wykonywać EKG oraz kontrolować potas i magnez[2].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest addycyjne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Dodatkowo możliwe jest osłabienie działania przeciwpsychotycznego zyprazydonu przez indukcję jego metabolizmu oraz słabsze działanie pobudzające pitolisantu.
Mechanizm
Zyprazydonu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć addycyjnego wpływu na repolaryzację[1]. Pitolisant należy do leków, przy których jednoczesne stosowanie substancji wydłużających QT, w tym leków przeciwpsychotycznych, wymaga dokładnego monitorowania[2]. Pitolisant jest słabym induktorem CYP3A[2], a zyprazydon jest substratem CYP3A4, więc jego stężenie może się nieco zmniejszyć[1]. Teoretycznie blokowanie receptorów H1 przez zyprazydon może osłabiać działanie pitolisantu, który działa przez zwiększenie uwalniania histaminy w mózgu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Zyprazydon – słaby inhibitor CYP2D6[3], pitolisant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4]
- Zyprazydon – słaby inhibitor CYP3A4[3], pitolisant – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
- Pitolisant – słaby induktor CYP3A4[4], zyprazydon – substrat CYP3A4[3]
- Pitolisant – induktor P-gp[4], zyprazydon – substrat P-gp[3]
- Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[4], słaby induktor CYP3A4[4], induktor P-gp[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianach dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zasłabnięć i omdleń
- kontrola objawów psychotycznych
- nasilenie senności w ciągu dnia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka maksymalnadawka · pitolisant | ryzyko rośnie | Wpływ pitolisantu na odstęp QT zależy od dawki, dlatego ryzyko jest największe przy dawkach maksymalnych i przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP2D6 zwiększających ekspozycję na pitolisant. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Połączenie przeciwwskazanePreparaty witaminy A (np. retynol)+ Doustne retynoidy przeciwtrądzikowe (np. izotretynoina) klasaPrzy stosowaniu doustnego retinoidu przeciwtrądzikowego nie łączy się go z preparatami witaminy A zawierającymi retynol, bo połączenie jest przeciwwskazane.Gdy przyjmujesz doustny lek na trądzik z grupy retinoidów, nie stosuj żadnych preparatów z witaminą A i przed kupnem suplementu pokaż jego skład farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Gdy przyjmujesz doustny lek na trądzik z grupy retinoidów, nie stosuj żadnych preparatów z witaminą A i przed kupnem suplementu pokaż jego skład farmaceucie.
Izotretynoina, lek na trądzik, jest bliską krewną witaminy A. Jeśli w tym samym czasie przyjmujesz witaminę A w tabletkach lub kapsułkach, na przykład retynol, tran albo multiwitaminy z witaminą A, możesz przedawkować witaminę A. Objawia się to bardzo suchą skórą, bólami głowy, kości i stawów, a czasem groźnym wzrostem ciśnienia w czaszce. Betakaroten nie niesie takiego ryzyka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny lub narastający ból głowy
- nudności i wymioty
- zaburzenia widzenia, nieostre lub podwójne widzenie
- bardzo silna suchość i łuszczenie skóry oraz pękanie warg
- bóle kości, stawów lub mięśni
- zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy stosowaniu doustnego retinoidu przeciwtrądzikowego nie łączy się go z preparatami witaminy A zawierającymi retynol, bo połączenie jest przeciwwskazane. Przed włączeniem izotretynoiny należy zapytać pacjenta o wszystkie suplementy, preparaty wielowitaminowe, tran i olej z wątroby dorsza oraz preparaty „na skórę, włosy i paznokcie”, które często zawierają retynol lub jego estry. Preparaty z retynolem należy odstawić na cały okres leczenia izotretynoiną. Witamina A zawarta w zwykłej diecie nie wymaga ograniczeń, ale należy unikać spożywania dużych ilości wątróbki. Betakaroten nie wywołuje hiperwitaminozy A i nie podlega temu przeciwwskazaniu, jednak przy wyborze preparatu złożonego trzeba sprawdzić, czy nie zawiera on również retynolu.
Skutek kliniczny
Nasilenie objawów toksyczności retinoidów typowych dla hiperwitaminozy A. Należą do nich silna suchość skóry i błon śluzowych, złuszczanie, zapalenie warg, bóle głowy, bóle kości i stawów, wzrost aktywności enzymów wątrobowych i stężenia triglicerydów. Najgroźniejszym powikłaniem jest łagodne nadciśnienie śródczaszkowe z bólem głowy, nudnościami, wymiotami i zaburzeniami widzenia. Retynol w dawkach suplementacyjnych może też dokładać się do działania teratogennego izotretynoiny.
Mechanizm
Izotretynoina jest pochodną witaminy A i działa na te same receptory retinoidowe co retynol. Jednoczesne przyjmowanie preformowanej witaminy A sumuje działanie retinoidowe i zwiększa ryzyko objawów hiperwitaminozy A. Nie jest to interakcja farmakokinetyczna. Żaden z leków nie zmienia wchłaniania ani metabolizmu drugiego, a skutek wynika z addycji działania i toksyczności.
Monitorować
- objawy hiperwitaminozy A: nasilona suchość skóry i warg, złuszczanie, bóle kości i stawów
- ból głowy, nudności, wymioty, zaburzenia widzenia jako objawy nadciśnienia śródczaszkowego
- aktywność aminotransferaz
- stężenie triglicerydów i cholesterolu
- przegląd przyjmowanych suplementów przy każdej wizycie
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórę (kosmetyki z retynolem)droga podania · preparaty witaminy A | ryzyko maleje | Retynol w kosmetykach stosowanych na skórę wchłania się ogólnoustrojowo w znikomym stopniu i nie zwiększa ryzyka hiperwitaminozy A. Może jednak nasilać podrażnienie i suchość skóry wywołane izotretynoiną, dlatego w czasie leczenia zaleca się raczej łagodne kosmetyki nawilżające. |
| Ilości witaminy A ze zwykłej dietydawka · preparaty witaminy A | ryzyko maleje | Witamina A zawarta w zwykłej, zróżnicowanej diecie nie wymaga ograniczeń w trakcie leczenia izotretynoiną. Należy jedynie unikać regularnego spożywania dużych ilości wątróbki i jej przetworów. |
Połączenie przeciwwskazaneRetynoidy przeciwłuszczycowe (np. acytretyna)+ Doustne retynoidy przeciwtrądzikowe (np. izotretynoina) klasaRetynoidu przeciwłuszczycowego nie łączy się z doustnym retynoidem przeciwtrądzikowym – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj jednocześnie dwóch retynoidów doustnych, takich jak acytretyna i izotretynoina, i powiedz lekarzowi, jeśli dostałeś receptę na jeden z nich, a nadal stosujesz drugi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj jednocześnie dwóch retynoidów doustnych, takich jak acytretyna i izotretynoina, i powiedz lekarzowi, jeśli dostałeś receptę na jeden z nich, a nadal stosujesz drugi.
Acytretyna (na łuszczycę) i izotretynoina (na trądzik) to leki z tej samej grupy, pochodne witaminy A. Przyjmowane razem sumują swoje działania niepożądane i mogą wywołać objawy przedawkowania witaminy A, takie jak silny ból głowy z zaburzeniami widzenia, uszkodzenie wątroby czy bardzo suchą, pękającą skórę. Oba leki mogą poważnie uszkodzić płód.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny, uporczywy ból głowy
- zaburzenia widzenia, nudności lub wymioty
- silny ból brzucha promieniujący do pleców
- zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
- bóle kości lub stawów
- bardzo nasilona suchość i pękanie skóry, warg lub krwawienia z nosa
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Retynoidu przeciwłuszczycowego nie łączy się z doustnym retynoidem przeciwtrądzikowym – połączenie jest przeciwwskazane. Acytretyny nie stosuje się razem z izotretynoiną ani z innymi retynoidami doustnymi czy suplementami witaminy A w dawkach przekraczających zapotrzebowanie. Przy zmianie leczenia z jednego retynoidu na drugi leki podaje się kolejno, a nie równolegle. Po leczeniu acytretyną obowiązują zasady zapobiegania ciąży właściwe dla acytretyny, także gdy pacjentka przechodzi na izotretynoinę.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko objawów hiperwitaminozy A: nasilonej suchości i pękania skóry oraz błon śluzowych, łagodnego nadciśnienia wewnątrzczaszkowego (guza rzekomego mózgu), uszkodzenia wątroby, hipertriglicerydemii z ryzykiem zapalenia trzustki oraz zmian kostnych. Oba leki są silnie teratogenne, a ich łączenie nie zmniejsza tego ryzyka, tylko utrudnia ocenę wymaganego okresu antykoncepcji.
Mechanizm
Acytretyna i izotretynoina są pochodnymi witaminy A i działają przez te same receptory retinoidowe, więc ich działania farmakologiczne i toksyczne sumują się. Jednoczesne stosowanie daje obraz zbliżony do hiperwitaminozy A. Interakcja jest wspólna dla obu leków i wynika z mechanizmu działania całej grupy, a nie z wpływu na metabolizm któregokolwiek z nich.
Monitorować
- aktywność aminotransferaz
- stężenie triglicerydów i cholesterolu
- objawy nadciśnienia wewnątrzczaszkowego (ból głowy, zaburzenia widzenia, nudności)
- test ciążowy i skuteczna antykoncepcja u kobiet w wieku rozrodczym
- nasilenie suchości skóry i błon śluzowych
Kiedy ocena się zmienia
| Zmiana leczenia z acytretyny na izotretynoinę lub odwrotniekolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przy zamianie jednego retynoidu na drugi leki podaje się kolejno, bez okresu nakładania się. Po odstawieniu acytretyny jej długo utrzymujący się metabolit nadal działa teratogennie, dlatego u kobiet w wieku rozrodczym obowiązuje okres antykoncepcji wymagany dla acytretyny, niezależnie od późniejszego leczenia izotretynoiną. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.