Interakcje / Ketokonazol / Ketokonazol i prednizolon
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj łączenia ketokonazolu doustnego z prednizolonem, chyba że korzyść przewyższa zwiększone ryzyko ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów.
Nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz oba, a jeśli lekarz je zalecił razem, obserwuj u siebie objawy nadmiaru sterydu.
Niekorzystna interakcjaKetokonazol+ PrednizolonUnikaj łączenia ketokonazolu doustnego z prednizolonem, chyba że korzyść przewyższa zwiększone ryzyko ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów.Nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz oba, a jeśli lekarz je zalecił razem, obserwuj u siebie objawy nadmiaru sterydu.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz oba, a jeśli lekarz je zalecił razem, obserwuj u siebie objawy nadmiaru sterydu.
Ketokonazol w tabletkach może nasilać działanie prednizolonu, bo organizm wolniej się go pozbywa. Może to zwiększać ryzyko działań niepożądanych sterydu, takich jak wzrost cukru i ciśnienia, obrzęki, zaburzenia snu i nastroju oraz częstsze infekcje. Ketokonazol w kremie lub szamponie nie powoduje tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nadmierne pragnienie i częste oddawanie moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- szybki przyrost masy ciała
- bóle głowy lub wyraźnie wyższe ciśnienie
- bezsenność, rozdrażnienie lub nagłe zmiany nastroju
- osłabienie i skurcze mięśni
- gorączka lub inne objawy infekcji
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia ketokonazolu doustnego z prednizolonem, chyba że korzyść przewyższa zwiększone ryzyko ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, obserwuj pacjenta pod kątem ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidu[1] i rozważ zmniejszenie dawki prednizolonu, a po odstawieniu ketokonazolu oceń ponownie potrzebną dawkę. U chorego z układowym zakażeniem grzybiczym prednizolonu nie stosuje się[2], z wyjątkiem krótkotrwałego leczenia stanów zagrożenia życia[1].
Skutek kliniczny
Nasilenie ogólnoustrojowych działań prednizolonu, takich jak hiperglikemia, nadciśnienie, zatrzymanie sodu i wody z obrzękami, hipokaliemia, zaburzenia nastroju i snu, objawy jatrogennego zespołu Cushinga oraz większa podatność na zakażenia. Ryzyko rośnie przy dłuższym łączeniu i wyższych dawkach prednizolonu.
Mechanizm
Ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4 i zwalnia metabolizm prednizolonu, przez co zwiększa jego działanie[1]. Wzrost ekspozycji na glikokortykosteroid przekłada się na większe ryzyko jego ogólnoustrojowych działań niepożądanych[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- masa ciała i obrzęki
- stężenie potasu w surowicy
- objawy zespołu Cushinga
- objawy zakażeń
- nastrój i sen
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krem, szampon)postać · ketokonazol | ryzyko maleje | Ketokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy osiąga pomijalne stężenia ogólnoustrojowe i nie hamuje w istotnym stopniu metabolizmu prednizolonu. |
| Miejscowa (krople do oczu, maść)postać · prednizolon | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu prednizolonu ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, więc zahamowanie jego metabolizmu ma małe znaczenie kliniczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/predasol-100373643/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Encortolon 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/encortolon-100022010/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaKetokonazola alkoholNa czas leczenia ketokonazolem należy całkowicie wykluczyć alkohol.Nie pij alkoholu przez cały czas przyjmowania ketokonazolu.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu przez cały czas przyjmowania ketokonazolu.
W trakcie leczenia ketokonazolem nie należy pić alkoholu. Po jego wypiciu może pojawić się reakcja przypominająca zatrucie. Twarz robi się czerwona, głowa mocno pulsuje, pojawiają się nudności, wymioty i trudności w oddychaniu. Takie objawy mijają zwykle w ciągu kilku godzin. Alkohol dodatkowo obciąża wątrobę, którą ten lek też może uszkodzić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaczerwienienie twarzy
- pulsujący ból głowy
- nudności i wymioty
- trudności w oddychaniu
- żółte zabarwienie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz, silne zmęczenie, ból w górnej części brzucha
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Na czas leczenia ketokonazolem należy całkowicie wykluczyć alkohol.[1] Przed rozpoczęciem terapii u osób z chorobą alkoholową w wywiadzie albo z zaburzeniami czynności wątroby trzeba zbadać czynność wątroby.[1] Jeśli w trakcie leczenia pojawią się objawy uszkodzenia wątroby, lek należy odstawić i co tydzień kontrolować czynność wątroby przez co najmniej dwa miesiące lub do normalizacji aktywności enzymów.[1]
Skutek kliniczny
Po wypiciu alkoholu w trakcie leczenia mogą wystąpić zaczerwienienie twarzy, pulsujący ból głowy, nudności, wymioty i trudności w oddychaniu. Objawy ustępują samoistnie w czasie kilku godzin.[1] Książka ALKO2 wymienia też wysypkę i obrzęk obwodowy. Alkohol nasila także ryzyko uszkodzenia wątroby, zwłaszcza przy długotrwałym leczeniu i chorobach wątroby w wywiadzie.[1]
Mechanizm
Podczas leczenia ketokonazolem nie należy pić alkoholu, ponieważ może wystąpić reakcja disulfiramowa, a ryzyko uszkodzenia wątroby rośnie.[1] Reakcja disulfiramowa polega na nagromadzeniu się aldehydu octowego po wypiciu alkoholu. Przyjmuje się, że ketokonazol zaburza rozkład etanolu, ChPL nie opisuje jednak dokładnego mechanizmu. Ketokonazol i alkohol działają ponadto hepatotoksycznie, więc ich skutki dla wątroby się sumują.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- Czynność wątroby przed rozpoczęciem leczenia u osób z chorobą alkoholową w wywiadzie lub zaburzeniami czynności wątroby
- Objawy hepatotoksyczności, które zwykle pojawiają się po około 28 dniach leczenia, ale sporadycznie także na jego początku
- Przy uszkodzeniu wątroby kontrola czynności wątroby co tydzień przez co najmniej dwa miesiące
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przy długotrwałym stosowaniu ketokonazolu alkohol silniej nasila ryzyko uszkodzenia wątroby. To ryzyko jest też większe u pacjentów z chorobami wątroby w wywiadzie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketokonazol 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketokonazol-100121427/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaPrednizolona alkoholW trakcie leczenia prednizolonem należy ograniczyć alkohol, a przy dłuższej terapii lub dużych dawkach najlepiej go unikać.W czasie leczenia prednizolonem ogranicz alkohol, a przy dłuższej kuracji najlepiej go nie pij.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W czasie leczenia prednizolonem ogranicz alkohol, a przy dłuższej kuracji najlepiej go nie pij.
Prednizolon i alkohol mogą razem podrażniać żołądek i zwiększać ryzyko owrzodzeń oraz krwawień. Przy dłuższym leczeniu częste picie może też osłabiać kości. Niewielka ilość alkoholu raz na jakiś czas zwykle nie jest groźna, ale w trakcie leczenia lepiej pić jak najmniej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub pieczenie w górnej części brzucha
- zgaga i nudności, które nie ustępują
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- nagłe osłabienie, bladość, zawroty głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
W trakcie leczenia prednizolonem należy ograniczyć alkohol, a przy dłuższej terapii lub dużych dawkach najlepiej go unikać. Połączenie nie jest przeciwwskazane i okazjonalna, niewielka ilość u osoby krótko leczonej zwykle nie wymaga przerywania terapii. Szczególną ostrożność zachowaj, gdy pacjent przyjmuje jednocześnie NLPZ lub salicylany, ma chorobę wrzodową w wywiadzie albo czynniki ryzyka osteoporozy.
Skutek kliniczny
Przy regularnym piciu alkoholu w czasie leczenia rośnie ryzyko podrażnienia żołądka, owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego. Przy dłuższej terapii nadmierne spożycie alkoholu zwiększa też ryzyko osteoporozy posteroidowej.[1]
Mechanizm
Alkohol i prednizolon niezależnie podrażniają błonę śluzową przewodu pokarmowego, więc ryzyko owrzodzeń i krwawień się sumuje. Glikokortykosteroidy mogą nasilać to ryzyko także przez wpływ na ochronne mechanizmy błony śluzowej, a ChPL ostrzega o takim zagrożeniu przy łączeniu z NLPZ. Przewlekłe nadużywanie alkoholu dodatkowo sumuje się z działaniem prednizolonu na kości, bo ChPL wymienia nadmierne spożycie alkoholu wśród czynników ryzyka osteoporozy posteroidowej.[1]
Metabolizm i transportery
- Prednizolon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, zgaga, nudności)
- oznaki krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, osłabienie, bladość)
- przy leczeniu długotrwałym ocena ryzyka osteoporozy i profilaktyka wapniem
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przy dłuższej terapii rośnie ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego i kości, więc zalecaj unikanie alkoholu, a nie tylko jego ograniczenie. ChPL wymienia nadmierne spożycie alkoholu wśród czynników ryzyka osteoporozy posteroidowej. |
| Nadmierne lub regularne spożycieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne lub nadmierne picie nasila ryzyko podrażnienia i krwawienia z przewodu pokarmowego oraz osteoporozy. Pacjenta należy wyraźnie pouczyć o unikaniu alkoholu. |
| Jednoczesne stosowanie NLPZ lub salicylanówdawka · pacjent | ryzyko rośnie | ChPL wskazuje, że NLPZ, salicylany i indometacyna zwiększają ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego przy stosowaniu z prednizolonem, a alkohol dokłada kolejny czynnik drażniący. Unikanie alkoholu jest wtedy szczególnie wskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/predasol-100373643/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
Inne interakcje tych leków 395
Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ KetokonazolPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować.Nie przyjmuj tych leków razem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, którym lekiem zastąpić jeden z nich.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, którym lekiem zastąpić jeden z nich.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwgrzybiczy sprawia, że lek na migrenę dłużej utrzymuje się w organizmie i działa znacznie silniej. Może to spowodować groźne zwężenie naczyń krwionośnych w dłoniach, stopach, sercu lub jelitach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce dłoni lub stóp
- drętwienie, mrowienie lub ból rąk albo nóg
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- silny ból brzucha, nudności lub wymioty
- nagłe zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować[1]. Jeśli leczenie ketokonazolem doustnym jest konieczne, ergotaminę należy odstawić i zastosować lek przeciwmigrenowy niezależny od CYP3A4. Jeśli konieczna jest ergotamina, zakażenie grzybicze należy leczyć lekiem spoza grupy azoli. Przy przypadkowym połączeniu należy natychmiast odstawić ergotaminę i ocenić pacjenta pod kątem objawów niedokrwienia.
Skutek kliniczny
Grozi ostre zatrucie sporyszem (ergotyzm) z silnym skurczem naczyń obwodowych, niedokrwieniem kończyn aż do martwicy, a także niedokrwieniem mięśnia sercowego, mózgu lub jelit. Ergotaminy nie stosuje się jednocześnie z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli[1]. Powikłania niedokrwienne mogą zagrażać życiu.
Mechanizm
Ketokonazol silnie hamuje izoenzym CYP3A4, który odpowiada za metabolizm ergotaminy. Zahamowanie cytochromu P-450 zaburza eliminację alkaloidów sporyszu i prowadzi do nasilenia ich toksyczności[1]. W efekcie rośnie stężenie ergotaminy i nasila się jej działanie obkurczające naczynia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy niedokrwienia kończyn (ochłodzenie, bladość lub sinica palców, drętwienie, ból)
- ból w klatce piersiowej i objawy niedokrwienia mięśnia sercowego
- ciśnienie tętnicze
- ból brzucha, nudności i wymioty jako wczesne objawy ergotyzmu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, szampon)droga podania · ketokonazol | ryzyko maleje | Ketokonazol stosowany na skórę lub w szamponie wchłania się do krążenia w minimalnym stopniu i nie powinien istotnie hamować metabolizmu ergotaminy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ KetokonazolHydroksyzyny nie należy łączyć z ketokonazolem podawanym doustnie.Nie przyjmuj tych leków razem i zanim weźmiesz kolejną dawkę, skontaktuj się z lekarzem, który zamieni jeden z nich na bezpieczniejszy.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i zanim weźmiesz kolejną dawkę, skontaktuj się z lekarzem, który zamieni jeden z nich na bezpieczniejszy.
Hydroksyzyny nie łączy się z ketokonazolem w tabletkach. Ketokonazol sprawia, że hydroksyzyna dłużej utrzymuje się w organizmie, a oba leki mogą zaburzać rytm serca. Razem mogą wywołać groźne zaburzenia pracy serca, a także silną senność. Szampon czy krem z ketokonazolem nie stanowi takiego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- bardzo silna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Hydroksyzyny nie należy łączyć z ketokonazolem podawanym doustnie. Hydroksyzyny nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes[1][2][3]. Przy silnych inhibitorach CYP3A4 należy spodziewać się zwiększenia stężenia hydroksyzyny[1]. Należy zamienić jeden z leków – przy świądzie na lek przeciwhistaminowy bez tej interakcji, a przy grzybicy na leczenie miejscowe lub lek przeciwgrzybiczy niehamujący CYP3A4. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, należy wykonać EKG z oceną QTc i skontrolować stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą zagrażać życiu. Większe stężenie hydroksyzyny może też nasilać senność, zawroty głowy i działanie przeciwcholinergiczne.
Mechanizm
Ketokonazol silnie hamuje CYP3A4, a hydroksyzyna jest metabolizowana przez CYP3A4/5, więc jej stężenie we krwi rośnie[1]. Ketokonazol podawany doustnie sam wydłuża odstęp QT, podobnie jak hydroksyzyna, dlatego działanie obu leków na repolaryzację serca się sumuje, a większe stężenie hydroksyzyny dodatkowo to ryzyko zwiększa.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- nadmierna senność i zawroty głowy
- kołatanie serca, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
lewocetyryzynacetyryzynaterbinafinaketokonazol w postaci miejscowej
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, skóra głowy)droga podania · ketokonazol | ryzyko maleje | Ketokonazol stosowany na skórę lub w szamponie wchłania się w znikomym stopniu, więc nie hamuje istotnie metabolizmu hydroksyzyny i nie wydłuża odstępu QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
Połączenie przeciwwskazaneKetokonazol+ KariprazynaPołączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj przyjmować ketokonazolu w tabletkach, jeśli bierzesz kariprazynę – zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować ketokonazolu w tabletkach, jeśli bierzesz kariprazynę – zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy.
Ketokonazol w tabletkach mocno spowalnia usuwanie z organizmu leku przeciwpsychotycznego kariprazyny. Jej ilość we krwi rośnie i może narastać przez kilka tygodni. To zwiększa ryzyko niepokoju ruchowego, drżenia, sztywności mięśni, senności i zawrotów głowy. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wewnętrzny niepokój i trudność w usiedzeniu w miejscu
- drżenie, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
- nadmierna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane.[1] U pacjenta leczonego kariprazyną zastosuj lek przeciwgrzybiczy, który nie hamuje silnie CYP3A4, a w zakażeniach skóry i owłosionej skóry głowy preferuj postać miejscową. Jeśli doustny ketokonazol jest niezbędny (np. w leczeniu zespołu Cushinga), decyzję o zmianie leczenia przeciwpsychotycznego podejmuje lekarz prowadzący. Po odstawieniu kariprazyny jej czynne metabolity pozostają w organizmie przez kilka tygodni, dlatego włączenie ketokonazolu bezpośrednio po odstawieniu kariprazyny także niesie ryzyko interakcji.
Skutek kliniczny
Narastające stężenie kariprazyny i jej czynnych metabolitów zwiększa ryzyko działań niepożądanych zależnych od dawki, takich jak akatyzja, objawy pozapiramidowe, niepokój, senność i spadki ciśnienia. Ze względu na długie półtrwanie metabolitów skutki mogą narastać przez kilka tygodni i utrzymywać się po odstawieniu ketokonazolu.
Mechanizm
Ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4, a kariprazyna i jej czynne metabolity (demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna) są metabolizowane głównie przez CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP2D6.[1] Już po 4 dniach jednoczesnego podawania ketokonazol dwukrotnie zwiększał całkowitą ekspozycję na kariprazynę i jej czynne metabolity.[1] Ze względu na długie okresy półtrwania czynnych metabolitów przy dłuższym łączeniu należy oczekiwać dalszego wzrostu ekspozycji.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- akatyzja i niepokój ruchowy
- objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, spowolnienie ruchowe)
- nadmierna senność
- ciśnienie tętnicze, w tym hipotonia ortostatyczna
- objawy uszkodzenia wątroby przy stosowaniu doustnego ketokonazolu
Bezpieczniejsze alternatywy
terbinafinaketokonazol w postaci miejscowej (krem, szampon)nystatyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krem, szampon)droga podania · ketokonazol | interakcja nie dotyczy | Ketokonazol stosowany na skórę lub owłosioną skórę głowy nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych wystarczających do zahamowania CYP3A4, dlatego interakcja nie występuje. |
| Ketokonazol włączany wkrótce po odstawieniu kariprazynyodstep · kariprazyna | inne zalecenie | Czynne metabolity kariprazyny mają długie okresy półtrwania, dlatego pozostają w organizmie przez kilka tygodni po odstawieniu leku. Włączenie doustnego ketokonazolu w tym okresie wymaga obserwacji pod kątem działań niepożądanych kariprazyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
Połączenie przeciwwskazaneKetokonazol+ LefamulinaNie łącz doustnej lefamuliny z ketokonazolem podawanym ogólnoustrojowo – połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli masz przepisane oba leki w tabletkach, nie zaczynaj lefamuliny i od razu skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz przepisane oba leki w tabletkach, nie zaczynaj lefamuliny i od razu skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.
Ketokonazol w tabletkach mocno zwiększa ilość lefamuliny we krwi. Może to zaburzyć pracę serca i wywołać groźną arytmię. Tych dwóch leków w tabletkach nie wolno przyjmować razem. Ketokonazol w kremie albo szamponie nie powoduje tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PK – wchłanianie, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz doustnej lefamuliny z ketokonazolem podawanym ogólnoustrojowo – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Jeśli pacjent przyjmuje ketokonazol doustnie, wybierz antybiotyk bez interakcji z silnymi inhibitorami CYP3A albo, jeśli to klinicznie możliwe, odstaw ketokonazol przed włączeniem lefamuliny. Gdy lefamulina jest podawana dożylnie, dawki nie trzeba modyfikować, ale ze względu na sumowanie działania na QT połączenie wymaga kontroli EKG i elektrolitów.[1]
Skutek kliniczny
Ponad dwuipółkrotny wzrost ekspozycji na lefamulinę doustną zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, a także nasilenia innych działań niepożądanych lefamuliny.[1]
Mechanizm
Ketokonazol jako silny inhibitor CYP3A i P-gp hamuje metabolizm pierwszego przejścia i wypływ jelitowy lefamuliny, przez co zwiększa jej wchłanianie i stężenie w osoczu.[1] Efekt dotyczy głównie postaci doustnej lefamuliny, a przy podaniu dożylnym wzrost ekspozycji jest niewielki.[1] Lefamulina wydłuża odstęp QT w sposób zależny od stężenia, a ketokonazol sam może wydłużać QT, więc dochodzi też do sumowania działania na repolaryzację serca.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie (jeśli połączenia nie da się uniknąć przy lefamulinie dożylnej)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- aktywność aminotransferaz (ALT, AspAT)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · lefamulina | inne zalecenie | Przy lefamulinie dożylnej ketokonazol zwiększa AUC tylko 1,26-krotnie i nie trzeba modyfikować dawki lefamuliny. Ze względu na sumowanie działania obu leków na odstęp QT połączenie wymaga kontroli EKG oraz stężenia potasu i magnezu. |
| Miejscowa (krem, szampon)postać · ketokonazol | interakcja nie dotyczy | Ketokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy praktycznie nie przenika do krążenia w ilościach zdolnych hamować CYP3A, więc nie zwiększa stężenia lefamuliny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
Połączenie przeciwwskazanePrednizolon+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj szczepionki żywej przeciw półpaścowi osobie leczonej dużymi dawkami prednizolonu ani innym leczeniem immunosupresyjnym, ponieważ ChPL szczepionki żywej ujmuje takie leczenie w przeciwwskazaniach.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że bierzesz prednizolon i w jakiej dawce, i nie odstawiaj leku na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że bierzesz prednizolon i w jakiej dawce, i nie odstawiaj leku na własną rękę.
Jeśli bierzesz prednizolon, nie każda szczepionka przeciw półpaścowi jest dla ciebie odpowiednia. Prednizolon w większych dawkach osłabia odporność. Jedna ze szczepionek zawiera żywego, osłabionego wirusa i u osoby z osłabioną odpornością może wywołać groźne zakażenie. Druga szczepionka nie zawiera żywego wirusa i jest bezpieczna, choć może chronić nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- rozległa wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
- wysoka gorączka po szczepieniu
- silne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj szczepionki żywej przeciw półpaścowi osobie leczonej dużymi dawkami prednizolonu ani innym leczeniem immunosupresyjnym, ponieważ ChPL szczepionki żywej ujmuje takie leczenie w przeciwwskazaniach[1]. Szczepionka żywa nie jest przeciwwskazana przy kortykosteroidach stosowanych miejscowo lub wziewnie, przy małych dawkach o działaniu ogólnym ani w terapii zastępczej, np. w niewydolności nadnerczy[1]. U pacjentów otrzymujących duże dawki wybierz szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, której ChPL nie wymienia kortykosteroidów wśród przeciwwskazań[2]. Jeśli to możliwe, zaplanuj szczepienie przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego albo w okresie najmniejszej dawki, aby uzyskać lepszą odpowiedź.
Skutek kliniczny
Szczepionka żywa podana w trakcie leczenia dużymi dawkami prednizolonu grozi rozsianym zakażeniem wirusem szczepionkowym. Szczepionka rekombinowana nie niesie ryzyka zakażenia, ale wytworzona po niej ochrona może być słabsza.
Mechanizm
Prednizolon w dużych dawkach o działaniu ogólnym hamuje odporność komórkową, która kontroluje namnażanie osłabionego wirusa ospy wietrznej i półpaśca zawartego w szczepionce żywej. U osoby z immunosupresją wirus szczepionkowy może namnażać się w niekontrolowany sposób. Jednocześnie hamowanie odporności może osłabiać odpowiedź na każdą szczepionkę, także rekombinowaną.
Metabolizm i transportery
- Prednizolon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- dawka, droga podania i czas stosowania prednizolonu przy kwalifikacji do szczepienia
- rozsiana wysypka pęcherzykowa lub zmiany poza miejscem wstrzyknięcia po szczepionce żywej
- gorączka i pogorszenie samopoczucia po szczepieniu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, a jej ChPL nie wymienia kortykosteroidów w przeciwwskazaniach. Przy dużych dawkach prednizolonu odpowiedź może być słabsza, dlatego warto zaplanować termin szczepienia. |
| Mała dawka o działaniu ogólnymdawka · prednizolon | ryzyko maleje | ChPL szczepionki żywej nie przeciwwskazuje jej u osób przyjmujących małe dawki kortykosteroidów o działaniu ogólnym. |
| Miejscowo lub wziewniedroga podania · prednizolon | ryzyko maleje | Kortykosteroidy stosowane miejscowo lub wziewnie nie są przeciwwskazaniem do szczepionki żywej. |
| Dawka zastępcza w niewydolności nadnerczydawka · prednizolon | ryzyko maleje | Terapia zastępcza kortykosteroidami, np. w niewydolności nadnerczy, nie jest przeciwwskazaniem do szczepionki żywej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
Połączenie przeciwwskazaneGlikokortykosteroidy (np. deksametazon, prednizon, prednizolon)+ Szczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu w dawce immunosupresyjnej nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze.Jeśli przyjmujesz lek sterydowy w tabletkach lub zastrzykach i planujesz szczepienie przeciw żółtej febrze, powiedz o tym lekarzowi w punkcie szczepień jeszcze przed szczepieniem, bo może być konieczne jego przełożenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek sterydowy w tabletkach lub zastrzykach i planujesz szczepienie przeciw żółtej febrze, powiedz o tym lekarzowi w punkcie szczepień jeszcze przed szczepieniem, bo może być konieczne jego przełożenie.
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus. Leki sterydowe przyjmowane w tabletkach lub zastrzykach, takie jak prednizon, prednizolon, deksametazon czy triamcynolon, w większych dawkach osłabiają odporność. Wtedy wirus ze szczepionki może wywołać ciężką chorobę, a samo szczepienie może nie chronić przed żółtą febrą. Sterydy w inhalatorze, maści czy zastrzyku do stawu zwykle nie są przeszkodą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka, dreszcze, silne bóle mięśni po szczepieniu
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- wymioty, ból brzucha, ciemny mocz
- krwawienia z nosa, dziąseł lub siniaki bez urazu
- silny ból głowy, sztywność karku, splątanie, drgawki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu w dawce immunosupresyjnej nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze. Dotyczy to doustnego deksametazonu, prednizonu, prednizolonu, triamcynolonu i wamorolonu, a także glikokortykosteroidów podawanych dożylnie i domięśniowo, w tym długo działającego triamcynolonu w postaci depot. Szczepienie odkłada się do czasu zakończenia leczenia immunosupresyjnego i upływu zalecanego odstępu po jego odstawieniu. Jeśli leczenie można zaplanować, szczepionkę podaje się z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem terapii. Gdy szczepienia nie można wykonać, a podróż jest konieczna, lekarz rozważa wystawienie zaświadczenia o przeciwwskazaniu do szczepienia i omawia z pacjentem ryzyko pobytu w rejonie endemicznym. Glikokortykosteroidy stosowane miejscowo, wziewnie, dostawowo, w małych dawkach substytucyjnych lub krótko nie stanowią zwykle przeciwwskazania, ale decyzję podejmuje lekarz kwalifikujący do szczepienia.
Skutek kliniczny
U osoby z immunosupresją wywołaną glikokortykosteroidem wirus szczepionkowy może się niekontrolowanie namnażać i wywołać ciężką chorobę poszczepienną – postać trzewną przypominającą żółtą febrę z niewydolnością wielonarządową albo postać neurotropową z zapaleniem mózgu. Powikłania te mogą zagrażać życiu. Dodatkowo odpowiedź na szczepienie może być niepełna, więc podróżny nie ma pewnej ochrony przed żółtą febrą.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który po podaniu namnaża się w organizmie i jest kontrolowany przez odpowiedź komórkową i humoralną. Glikokortykosteroidy podawane ogólnoustrojowo w dawkach immunosupresyjnych hamują czynność limfocytów T, wytwarzanie cytokin i odpowiedź swoistą, przez co organizm słabiej ogranicza replikację wirusa szczepionkowego. Ten sam mechanizm osłabia też wytworzenie ochronnych przeciwciał po szczepieniu. Działanie to jest wspólne dla wszystkich glikokortykosteroidów działających ogólnoustrojowo, w tym dla wamorolonu, i zależy głównie od dawki, czasu leczenia i drogi podania, a nie od konkretnej substancji.
Monitorować
- przed szczepieniem: dawka, droga podania i czas trwania leczenia glikokortykosteroidem oraz data jego zakończenia
- inne leki immunosupresyjne i choroby obniżające odporność, które sumują się z działaniem glikokortykosteroidu
- po szczepieniu wykonanym mimo przyjmowania glikokortykosteroidu: gorączka, objawy grypopodobne, żółtaczka, objawy neurologiczne w ciągu kolejnych tygodni
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa, wziewna, donosowa, dostawowa lub do okadroga podania · glikokortykosteroidy | ryzyko maleje | Glikokortykosteroidy podawane miejscowo, wziewnie, donosowo, do oka lub dostawowo w zwykłych dawkach nie wywołują istotnej immunosupresji układowej i nie są przeciwwskazaniem do szczepienia przeciw żółtej febrze. |
| Domięśniowa postać depotdroga podania · glikokortykosteroidy | inne zalecenie | Triamcynolon w postaci depot podany domięśniowo działa ogólnoustrojowo przez dłuższy czas, dlatego odstęp przed szczepieniem liczy się od ustania jego działania, a nie od dnia wstrzyknięcia. |
| Dawka substytucyjna (fizjologiczna) lub mała dawka ogólnoustrojowadawka · glikokortykosteroidy | ryzyko maleje | Glikokortykosteroidy w dawkach substytucyjnych, np. w niedoczynności kory nadnerczy, oraz w małych dawkach ogólnoustrojowych nie są zwykle przeciwwskazaniem do szczepienia, o ile nie towarzyszy im inna immunosupresja. |
| Krótki kurs leczeniaczas leczenia · glikokortykosteroidy | ryzyko maleje | Krótkotrwały kurs ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu wiąże się z mniejszym ryzykiem niż leczenie przewlekłe, jednak termin szczepienia należy ustalić indywidualnie, uwzględniając dawkę i czas od zakończenia kuracji. |
| Zalecany odstęp od zakończenia leczenia immunosupresyjną dawkąodstep · glikokortykosteroidy | interakcja nie dotyczy | Po odstawieniu immunosupresyjnej dawki glikokortykosteroidu i upływie zalecanego odstępu odporność wraca do stanu umożliwiającego bezpieczne podanie żywej szczepionki. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia glikokortykosteroidemkolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze | inne zalecenie | Gdy planowane jest przewlekłe leczenie immunosupresyjną dawką glikokortykosteroidu, w tym wamorolonem, szczepienie przeciw żółtej febrze wykonuje się z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem terapii. |
Niekorzystna interakcjaBuprenorfina+ KetokonazolPołączenia buprenorfiny z ketokonazolem podawanym ogólnie najlepiej unikać i rozważyć lek przeciwgrzybiczy bez silnego hamowania CYP3A4.Jeśli masz przyjmować ketokonazol w tabletkach razem z buprenorfiną, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, nie pij alkoholu i obserwuj, czy nie jesteś nadmiernie senny lub senna.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli masz przyjmować ketokonazol w tabletkach razem z buprenorfiną, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, nie pij alkoholu i obserwuj, czy nie jesteś nadmiernie senny lub senna.
Ketokonazol w tabletkach spowalnia usuwanie buprenorfiny z organizmu, więc jej ilość we krwi rośnie. Może to nasilić senność, zawroty głowy i spowolnić oddech. Ketokonazol w szamponie lub kremie nie wywołuje tej interakcji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność, trudność z wybudzeniem
- wolny lub płytki oddech
- zawroty głowy, uczucie oszołomienia
- splątanie
- bardzo wąskie źrenice
- po zakończeniu kuracji – powrót bólu, niepokój, poty, dreszcze
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenia buprenorfiny z ketokonazolem podawanym ogólnie najlepiej unikać i rozważyć lek przeciwgrzybiczy bez silnego hamowania CYP3A4.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, pacjenta trzeba dokładnie kontrolować i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę buprenorfiny.[2] Po zakończeniu kuracji ketokonazolem należy ocenić, czy nie wraca ból lub objawy odstawienne, i wrócić do wcześniejszej dawki buprenorfiny.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie buprenorfiny może nasilać jej działania niepożądane, przede wszystkim sedację i depresję oddechową, zwłaszcza gdy pacjent przyjmuje też inne leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy lub pije alkohol.[1] Po odstawieniu ketokonazolu stężenie buprenorfiny spada, co może osłabić jej działanie.
Mechanizm
Ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4, a buprenorfina jest metabolizowana przez ten izoenzym, dlatego ketokonazol hamuje jej metabolizm.[1] Przy jednoczesnym podaniu Cmax buprenorfiny zwiększa się o około 70%, a AUC o około 50%, w mniejszym stopniu rośnie też ekspozycja na norbuprenorfinę.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- nasilenie senności i sedacji
- częstość i głębokość oddechu
- ciśnienie tętnicze
- objawy przedawkowania opioidu (zwężone źrenice, splątanie)
- skuteczność przeciwbólowa lub objawy odstawienne po odstawieniu ketokonazolu
Bezpieczniejsze alternatywy
terbinafinanystatynamorfinahydromorfon
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (szampon, krem, żel)droga podania · ketokonazol | ryzyko maleje | Ketokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy osiąga minimalne stężenia ogólnoustrojowe i nie hamuje istotnie metabolizmu buprenorfiny. |
| Odstawienie ketokonazolu u pacjenta na ustalonej dawce buprenorfinykolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Po odstawieniu ketokonazolu stężenie buprenorfiny spada – jeśli wcześniej zmniejszono dawkę, należy ocenić skuteczność i ewentualnie wrócić do dawki wyjściowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol 0,2 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunorfin 2 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bunorfin-100239502/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ PrednizolonPołączenie można stosować, jeśli korzyść przewyższa ryzyko, ale pacjenta należy obserwować w kierunku ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidu.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, a jeśli masz cukrzycę lub nadciśnienie, mierz częściej cukier i ciśnienie i powiedz lekarzowi o niepokojących wynikach.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, a jeśli masz cukrzycę lub nadciśnienie, mierz częściej cukier i ciśnienie i powiedz lekarzowi o niepokojących wynikach.
Erytromycyna może nasilać działanie prednizolonu w organizmie. Może to zwiększyć ryzyko jego działań niepożądanych, takich jak wyższy cukier we krwi, wyższe ciśnienie, obrzęki czy niski poziom potasu. Niski potas razem z erytromycyną może sprzyjać zaburzeniom rytmu serca. Leki zwykle można przyjmować razem, ale pod kontrolą lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- nadmierne pragnienie i częste oddawanie moczu
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- osłabienie mięśni lub skurcze mięśni
- wyraźnie wyższe niż zwykle ciśnienie lub cukier
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, jeśli korzyść przewyższa ryzyko, ale pacjenta należy obserwować w kierunku ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidu[1]. W czasie jednoczesnego stosowania należy ściśle kontrolować objawy charakterystyczne dla kortykosteroidów działających ogólnoustrojowo[2]. U pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT należy przed włączeniem erytromycyny skontrolować stężenie potasu i magnezu, a hipokaliemię wyrównać[2]. Gdy antybiotyk makrolidowy jest konieczny, warto rozważyć makrolid słabo hamujący CYP3A4.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie ogólnoustrojowych działań niepożądanych prednizolonu, takich jak hiperglikemia, wzrost ciśnienia tętniczego, zatrzymanie płynów, zaburzenia nastroju i hipokaliemia[1]. Hipokaliemia wywołana kortykosteroidem może zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca podczas stosowania erytromycyny[2]. Wpływ erytromycyny na stężenie prednizolonu jest prawdopodobnie mniejszy niż na kortykosteroidy metabolizowane głównie przez CYP3A4.
Mechanizm
Erytromycyna hamuje CYP3A4 i zwiększa stężenie w surowicy leków metabolizowanych z udziałem tego enzymu[2]. Prednizolon jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4, a inhibitory tego enzymu mogą nasilać jego działanie ogólnoustrojowe[1]. Dodatkowo glikokortykosteroidy sprzyjają utracie potasu, a hipokaliemia zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT w czasie leczenia erytromycyną[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- obrzęki i masa ciała
- EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka
- objawy nadmiernego działania kortykosteroidu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · prednizolon | ryzyko rośnie | Przy przewlekłej terapii prednizolonem ryzyko kumulacji działań ogólnoustrojowych i hipokaliemii jest większe, co wymaga ściślejszego monitorowania elektrolitów i glikemii. |
| Miejscowa (oczy, skóra)droga podania · prednizolon | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu prednizolonu ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka i interakcja nie ma znaczenia klinicznego. |
| Miejscowa (skóra)droga podania · erytromycyna | interakcja nie dotyczy | Erytromycyna stosowana na skórę nie osiąga stężeń hamujących metabolizm prednizolonu. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są zaburzenia elektrolitowe, choroby serca i polipragmazja, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT i działań niepożądanych kortykosteroidu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/predasol-100373643/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.