Interakcje / Ketokonazol / Ketokonazol i ripretynib
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Najlepiej unikać doustnego ketokonazolu u pacjenta leczonego ripretynibem i wybrać lek przeciwgrzybiczy niehamujący silnie CYP3A.
Nie zaczynaj przyjmować ketokonazolu w tabletkach bez uzgodnienia z lekarzem, który prowadzi twoje leczenie onkologiczne.
Niekorzystna interakcjaKetokonazol+ RipretynibNajlepiej unikać doustnego ketokonazolu u pacjenta leczonego ripretynibem i wybrać lek przeciwgrzybiczy niehamujący silnie CYP3A.Nie zaczynaj przyjmować ketokonazolu w tabletkach bez uzgodnienia z lekarzem, który prowadzi twoje leczenie onkologiczne.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie zaczynaj przyjmować ketokonazolu w tabletkach bez uzgodnienia z lekarzem, który prowadzi twoje leczenie onkologiczne.
Ketokonazol w tabletkach może sprawić, że ripretynib będzie się dłużej utrzymywał w organizmie i osiągnie mniej więcej dwa razy większe stężenie. Może to nasilić działania niepożądane leku przeciwnowotworowego, na przykład zmęczenie, nudności, bóle mięśni czy zmiany skórne na dłoniach i stopach. Ketokonazol w szamponie lub kremie nie powoduje tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zmęczenie lub osłabienie
- nudności, wymioty, biegunka
- bóle mięśni
- zaczerwienienie, ból lub pęcherze na dłoniach i stopach
- bóle głowy lub wysokie ciśnienie
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Najlepiej unikać doustnego ketokonazolu u pacjenta leczonego ripretynibem i wybrać lek przeciwgrzybiczy niehamujący silnie CYP3A. Jeśli połączenie jest konieczne, zachowaj ostrożność i monitoruj stan pacjenta pod kątem działań niepożądanych ripretynibu.[1] Przy jednoczesnym stosowaniu kontroluj też czynność wątroby ze względu na hepatotoksyczność ketokonazolu.[2]
Skutek kliniczny
Około dwukrotnie większa ekspozycja na ripretynib i jego aktywny metabolit może nasilić działania niepożądane zależne od dawki, takie jak zmęczenie, nudności, bóle mięśni, zmiany skórne dłoni i stóp czy wzrost ciśnienia tętniczego. Dodatkowo ketokonazol jest lekiem hepatotoksycznym, a łączenie go z innymi lekami obciążającymi wątrobę zwiększa ryzyko jej uszkodzenia.[2]
Mechanizm
Ketokonazol stosowany ogólnie jest silnym inhibitorem CYP3A i P-gp, a ripretynib oraz jego aktywny metabolit DP-5439 są usuwane głównie przez CYP3A4/5 i są substratami P-gp.[1] Silny inhibitor CYP3A i P-gp (itrakonazol) zwiększał Cmax ripretynibu o 36%, a AUC ripretynibu o 99%. AUC metabolitu DP-5439 również wzrosło o 99% przy niezmienionym Cmax.[1] Ketokonazol działa na te same szlaki, więc należy oczekiwać podobnego, mniej więcej dwukrotnego wzrostu ekspozycji.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Ketokonazol – silny inhibitor CYP3A4[3], ripretynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Ketokonazol – inhibitor P-gp[3], ripretynib – substrat P-gp[4]
- Ketokonazol: silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3]
- Ripretynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], inhibitor UGT1A1[4], induktor CYP2B6[4], induktor CYP3A4[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- tolerancja leczenia ripretynibem i nasilenie działań niepożądanych
- ciśnienie tętnicze
- zmiany skórne na dłoniach i stopach
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
Bezpieczniejsze alternatywy
terbinafinaflukonazolketokonazol w postaci miejscowej
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, szampon)droga podania · ketokonazol | interakcja nie dotyczy | Ketokonazol stosowany miejscowo na skórę lub skórę głowy osiąga pomijalne stężenia ogólnoustrojowe i nie hamuje istotnie CYP3A, więc nie wpływa na ekspozycję na ripretynib. |
| Leczenie długotrwałe lub choroba wątroby w wywiadzieczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko uszkodzenia wątroby przy łączeniu ketokonazolu z innymi lekami obciążającymi wątrobę rośnie przy długotrwałym stosowaniu i u pacjentów z chorobami wątroby w wywiadzie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego QINLOCK 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/qinlock-100462443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketokonazol 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketokonazol-100121427/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego QINLOCK. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/qinlock-100462443/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaKetokonazola alkoholNa czas leczenia ketokonazolem należy całkowicie wykluczyć alkohol.Nie pij alkoholu przez cały czas przyjmowania ketokonazolu.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu przez cały czas przyjmowania ketokonazolu.
W trakcie leczenia ketokonazolem nie należy pić alkoholu. Po jego wypiciu może pojawić się reakcja przypominająca zatrucie. Twarz robi się czerwona, głowa mocno pulsuje, pojawiają się nudności, wymioty i trudności w oddychaniu. Takie objawy mijają zwykle w ciągu kilku godzin. Alkohol dodatkowo obciąża wątrobę, którą ten lek też może uszkodzić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaczerwienienie twarzy
- pulsujący ból głowy
- nudności i wymioty
- trudności w oddychaniu
- żółte zabarwienie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz, silne zmęczenie, ból w górnej części brzucha
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Na czas leczenia ketokonazolem należy całkowicie wykluczyć alkohol.[1] Przed rozpoczęciem terapii u osób z chorobą alkoholową w wywiadzie albo z zaburzeniami czynności wątroby trzeba zbadać czynność wątroby.[1] Jeśli w trakcie leczenia pojawią się objawy uszkodzenia wątroby, lek należy odstawić i co tydzień kontrolować czynność wątroby przez co najmniej dwa miesiące lub do normalizacji aktywności enzymów.[1]
Skutek kliniczny
Po wypiciu alkoholu w trakcie leczenia mogą wystąpić zaczerwienienie twarzy, pulsujący ból głowy, nudności, wymioty i trudności w oddychaniu. Objawy ustępują samoistnie w czasie kilku godzin.[1] Książka ALKO2 wymienia też wysypkę i obrzęk obwodowy. Alkohol nasila także ryzyko uszkodzenia wątroby, zwłaszcza przy długotrwałym leczeniu i chorobach wątroby w wywiadzie.[1]
Mechanizm
Podczas leczenia ketokonazolem nie należy pić alkoholu, ponieważ może wystąpić reakcja disulfiramowa, a ryzyko uszkodzenia wątroby rośnie.[1] Reakcja disulfiramowa polega na nagromadzeniu się aldehydu octowego po wypiciu alkoholu. Przyjmuje się, że ketokonazol zaburza rozkład etanolu, ChPL nie opisuje jednak dokładnego mechanizmu. Ketokonazol i alkohol działają ponadto hepatotoksycznie, więc ich skutki dla wątroby się sumują.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- Czynność wątroby przed rozpoczęciem leczenia u osób z chorobą alkoholową w wywiadzie lub zaburzeniami czynności wątroby
- Objawy hepatotoksyczności, które zwykle pojawiają się po około 28 dniach leczenia, ale sporadycznie także na jego początku
- Przy uszkodzeniu wątroby kontrola czynności wątroby co tydzień przez co najmniej dwa miesiące
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przy długotrwałym stosowaniu ketokonazolu alkohol silniej nasila ryzyko uszkodzenia wątroby. To ryzyko jest też większe u pacjentów z chorobami wątroby w wywiadzie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketokonazol 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketokonazol-100121427/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuRipretyniba alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale warto zalecić ograniczenie alkoholu w trakcie terapii, szczególnie przy dolegliwościach żołądkowo-jelitowych, nadciśnieniu lub nieprawidłowych wynikach prób wątrobowych.Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, nie pij napojów z grejpfrutem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli po alkoholu czujesz się gorzej.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, nie pij napojów z grejpfrutem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli po alkoholu czujesz się gorzej.
Alkohol nie zmienia wyraźnie działania tego leku. Lek sam w sobie często wywołuje nudności, biegunkę, zmęczenie i podwyższone ciśnienie, a alkohol może te dolegliwości nasilać. Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach. Unikaj napojów z grejpfrutem, także drinków i piw smakowych z jego dodatkiem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone nudności lub wymioty
- biegunka, zwłaszcza z oznakami odwodnienia
- silne zmęczenie lub osłabienie
- ból głowy lub wysokie ciśnienie w pomiarach
- silny ból brzucha promieniujący do pleców
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale warto zalecić ograniczenie alkoholu w trakcie terapii, szczególnie przy dolegliwościach żołądkowo-jelitowych, nadciśnieniu lub nieprawidłowych wynikach prób wątrobowych. Należy odradzić napoje alkoholowe zawierające sok grejpfrutowy[1]. Pacjentom regularnie pijącym większe ilości alkoholu warto zalecić konsultację z onkologiem i ocenę parametrów wątrobowych oraz ciśnienia tętniczego.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie dolegliwości żołądkowo-jelitowych, zmęczenia i osłabienia oraz trudniejsza kontrola ciśnienia tętniczego. Przy regularnym piciu większych ilości alkoholu rośnie ryzyko odwodnienia przy biegunce i wymiotach, nieprawidłowych wyników prób wątrobowych i zapalenia trzustki, co może utrudnić ocenę tolerancji leczenia.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej ripretynibu z etanolem. ChPL ripretynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Ripretynib i jego aktywny metabolit DP-5439 są usuwane głównie przez CYP3A4/5 i są substratami P-gp oraz BCRP[1]. Etanol nie jest uznawany za klinicznie istotny inhibitor ani induktor tych szlaków, dlatego istotna zmiana ekspozycji na ripretynib po alkoholu jest mało prawdopodobna. Możliwa jest natomiast teoretyczna addycja działań niepożądanych, ponieważ zarówno ripretynib, jak i alkohol mogą nasilać nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha, zmęczenie i nadciśnienie tętnicze oraz obciążać wątrobę i trzustkę. ChPL nie zaleca spożywania soku grejpfrutowego w trakcie leczenia ripretynibem, co dotyczy także napojów alkoholowych z jego dodatkiem[1].
Metabolizm i transportery
- Ripretynib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP1A2[2], słaby inhibitor CYP2C8[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2], inhibitor UGT1A1[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP3A4[2], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- nasilenie nudności, wymiotów i biegunki oraz nawodnienie
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- aktywność lipazy przy bólu brzucha
- zmęczenie i osłabienie
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne spożywanie dużych ilości alkoholu zwiększa ryzyko hepatotoksyczności, zapalenia trzustki, odwodnienia przy biegunce i złej kontroli ciśnienia tętniczego w trakcie leczenia ripretynibem. Zalecane jest ograniczenie alkoholu oraz kontrola prób wątrobowych, lipazy i ciśnienia tętniczego. |
| Napój alkoholowy z sokiem grejpfrutowympostać · pacjent | inne zalecenie | ChPL nie zaleca spożywania soku grejpfrutowego w trakcie leczenia ripretynibem. Dotyczy to również drinków i piw smakowych z dodatkiem grejpfruta. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego QINLOCK 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/qinlock-100462443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego QINLOCK. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/qinlock-100462443/
Inne interakcje tych leków 650
Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ KetokonazolPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować.Nie przyjmuj tych leków razem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, którym lekiem zastąpić jeden z nich.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, którym lekiem zastąpić jeden z nich.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwgrzybiczy sprawia, że lek na migrenę dłużej utrzymuje się w organizmie i działa znacznie silniej. Może to spowodować groźne zwężenie naczyń krwionośnych w dłoniach, stopach, sercu lub jelitach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce dłoni lub stóp
- drętwienie, mrowienie lub ból rąk albo nóg
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- silny ból brzucha, nudności lub wymioty
- nagłe zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować[1]. Jeśli leczenie ketokonazolem doustnym jest konieczne, ergotaminę należy odstawić i zastosować lek przeciwmigrenowy niezależny od CYP3A4. Jeśli konieczna jest ergotamina, zakażenie grzybicze należy leczyć lekiem spoza grupy azoli. Przy przypadkowym połączeniu należy natychmiast odstawić ergotaminę i ocenić pacjenta pod kątem objawów niedokrwienia.
Skutek kliniczny
Grozi ostre zatrucie sporyszem (ergotyzm) z silnym skurczem naczyń obwodowych, niedokrwieniem kończyn aż do martwicy, a także niedokrwieniem mięśnia sercowego, mózgu lub jelit. Ergotaminy nie stosuje się jednocześnie z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli[1]. Powikłania niedokrwienne mogą zagrażać życiu.
Mechanizm
Ketokonazol silnie hamuje izoenzym CYP3A4, który odpowiada za metabolizm ergotaminy. Zahamowanie cytochromu P-450 zaburza eliminację alkaloidów sporyszu i prowadzi do nasilenia ich toksyczności[1]. W efekcie rośnie stężenie ergotaminy i nasila się jej działanie obkurczające naczynia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy niedokrwienia kończyn (ochłodzenie, bladość lub sinica palców, drętwienie, ból)
- ból w klatce piersiowej i objawy niedokrwienia mięśnia sercowego
- ciśnienie tętnicze
- ból brzucha, nudności i wymioty jako wczesne objawy ergotyzmu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, szampon)droga podania · ketokonazol | ryzyko maleje | Ketokonazol stosowany na skórę lub w szamponie wchłania się do krążenia w minimalnym stopniu i nie powinien istotnie hamować metabolizmu ergotaminy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ RipretynibNie łącz fenylobutazonu z ripretynibem.Nie stosuj maści z fenylobutazonem podczas leczenia ripretynibem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do smarowania.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj maści z fenylobutazonem podczas leczenia ripretynibem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do smarowania.
Maść z fenylobutazonem nie powinna być stosowana razem z ripretynibem. Ripretynib to lek przeciwnowotworowy, a fenylobutazon może dodatkowo osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Może to zwiększać ryzyko infekcji, krwawień i niedokrwistości. Ryzyko jest większe, gdy smarujesz się maścią dłużej niż tydzień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, ból gardła lub częste infekcje
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- nasilone zmęczenie, bladość, duszność
- zaczerwienienie, pieczenie lub pęcherze na skórze w miejscu smarowania
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz fenylobutazonu z ripretynibem[1]. U pacjenta leczonego ripretynibem wybierz inny miejscowy lek przeciwzapalny, a przy już rozpoczętym jednoczesnym stosowaniu odstaw maść z fenylobutazonem i oceń morfologię krwi.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie zahamowania czynności szpiku kostnego z niedokrwistością, leukopenią lub małopłytkowością. Dodatkowo ripretynib często wywołuje zmiany skórne, a fenylobutazonu nie stosuje się na uszkodzoną skórę[1].
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami i innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Ripretynib jest przeciwnowotworowym inhibitorem kinaz tyrozynowych, a fenylobutazon sam może uszkadzać szpik kostny, więc ich działanie na układ krwiotwórczy może się sumować. Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu[1]. Fenylobutazon nie wpływa w istotny sposób na enzymy i transportery odpowiedzialne za eliminację ripretynibu, dlatego nie należy oczekiwać interakcji farmakokinetycznej.
Metabolizm i transportery
- Ripretynib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP1A2[2], słaby inhibitor CYP2C8[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2], inhibitor UGT1A1[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP3A4[2], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy infekcji, krwawień i niedokrwistości
- stan skóry w miejscu stosowania maści
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści z fenylobutazonem dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym, co zwiększa ryzyko sumowania działania mielotoksycznego z ripretynibem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego QINLOCK. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/qinlock-100462443/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ KetokonazolHydroksyzyny nie należy łączyć z ketokonazolem podawanym doustnie.Nie przyjmuj tych leków razem i zanim weźmiesz kolejną dawkę, skontaktuj się z lekarzem, który zamieni jeden z nich na bezpieczniejszy.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i zanim weźmiesz kolejną dawkę, skontaktuj się z lekarzem, który zamieni jeden z nich na bezpieczniejszy.
Hydroksyzyny nie łączy się z ketokonazolem w tabletkach. Ketokonazol sprawia, że hydroksyzyna dłużej utrzymuje się w organizmie, a oba leki mogą zaburzać rytm serca. Razem mogą wywołać groźne zaburzenia pracy serca, a także silną senność. Szampon czy krem z ketokonazolem nie stanowi takiego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- bardzo silna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Hydroksyzyny nie należy łączyć z ketokonazolem podawanym doustnie. Hydroksyzyny nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes[1][2][3]. Przy silnych inhibitorach CYP3A4 należy spodziewać się zwiększenia stężenia hydroksyzyny[1]. Należy zamienić jeden z leków – przy świądzie na lek przeciwhistaminowy bez tej interakcji, a przy grzybicy na leczenie miejscowe lub lek przeciwgrzybiczy niehamujący CYP3A4. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, należy wykonać EKG z oceną QTc i skontrolować stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą zagrażać życiu. Większe stężenie hydroksyzyny może też nasilać senność, zawroty głowy i działanie przeciwcholinergiczne.
Mechanizm
Ketokonazol silnie hamuje CYP3A4, a hydroksyzyna jest metabolizowana przez CYP3A4/5, więc jej stężenie we krwi rośnie[1]. Ketokonazol podawany doustnie sam wydłuża odstęp QT, podobnie jak hydroksyzyna, dlatego działanie obu leków na repolaryzację serca się sumuje, a większe stężenie hydroksyzyny dodatkowo to ryzyko zwiększa.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- nadmierna senność i zawroty głowy
- kołatanie serca, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
lewocetyryzynacetyryzynaterbinafinaketokonazol w postaci miejscowej
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, skóra głowy)droga podania · ketokonazol | ryzyko maleje | Ketokonazol stosowany na skórę lub w szamponie wchłania się w znikomym stopniu, więc nie hamuje istotnie metabolizmu hydroksyzyny i nie wydłuża odstępu QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
Połączenie przeciwwskazaneKetokonazol+ KariprazynaPołączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj przyjmować ketokonazolu w tabletkach, jeśli bierzesz kariprazynę – zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować ketokonazolu w tabletkach, jeśli bierzesz kariprazynę – zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy.
Ketokonazol w tabletkach mocno spowalnia usuwanie z organizmu leku przeciwpsychotycznego kariprazyny. Jej ilość we krwi rośnie i może narastać przez kilka tygodni. To zwiększa ryzyko niepokoju ruchowego, drżenia, sztywności mięśni, senności i zawrotów głowy. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wewnętrzny niepokój i trudność w usiedzeniu w miejscu
- drżenie, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
- nadmierna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane.[1] U pacjenta leczonego kariprazyną zastosuj lek przeciwgrzybiczy, który nie hamuje silnie CYP3A4, a w zakażeniach skóry i owłosionej skóry głowy preferuj postać miejscową. Jeśli doustny ketokonazol jest niezbędny (np. w leczeniu zespołu Cushinga), decyzję o zmianie leczenia przeciwpsychotycznego podejmuje lekarz prowadzący. Po odstawieniu kariprazyny jej czynne metabolity pozostają w organizmie przez kilka tygodni, dlatego włączenie ketokonazolu bezpośrednio po odstawieniu kariprazyny także niesie ryzyko interakcji.
Skutek kliniczny
Narastające stężenie kariprazyny i jej czynnych metabolitów zwiększa ryzyko działań niepożądanych zależnych od dawki, takich jak akatyzja, objawy pozapiramidowe, niepokój, senność i spadki ciśnienia. Ze względu na długie półtrwanie metabolitów skutki mogą narastać przez kilka tygodni i utrzymywać się po odstawieniu ketokonazolu.
Mechanizm
Ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4, a kariprazyna i jej czynne metabolity (demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna) są metabolizowane głównie przez CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP2D6.[1] Już po 4 dniach jednoczesnego podawania ketokonazol dwukrotnie zwiększał całkowitą ekspozycję na kariprazynę i jej czynne metabolity.[1] Ze względu na długie okresy półtrwania czynnych metabolitów przy dłuższym łączeniu należy oczekiwać dalszego wzrostu ekspozycji.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- akatyzja i niepokój ruchowy
- objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, spowolnienie ruchowe)
- nadmierna senność
- ciśnienie tętnicze, w tym hipotonia ortostatyczna
- objawy uszkodzenia wątroby przy stosowaniu doustnego ketokonazolu
Bezpieczniejsze alternatywy
terbinafinaketokonazol w postaci miejscowej (krem, szampon)nystatyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krem, szampon)droga podania · ketokonazol | interakcja nie dotyczy | Ketokonazol stosowany na skórę lub owłosioną skórę głowy nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych wystarczających do zahamowania CYP3A4, dlatego interakcja nie występuje. |
| Ketokonazol włączany wkrótce po odstawieniu kariprazynyodstep · kariprazyna | inne zalecenie | Czynne metabolity kariprazyny mają długie okresy półtrwania, dlatego pozostają w organizmie przez kilka tygodni po odstawieniu leku. Włączenie doustnego ketokonazolu w tym okresie wymaga obserwacji pod kątem działań niepożądanych kariprazyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
Połączenie przeciwwskazaneKetokonazol+ LefamulinaNie łącz doustnej lefamuliny z ketokonazolem podawanym ogólnoustrojowo – połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli masz przepisane oba leki w tabletkach, nie zaczynaj lefamuliny i od razu skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz przepisane oba leki w tabletkach, nie zaczynaj lefamuliny i od razu skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.
Ketokonazol w tabletkach mocno zwiększa ilość lefamuliny we krwi. Może to zaburzyć pracę serca i wywołać groźną arytmię. Tych dwóch leków w tabletkach nie wolno przyjmować razem. Ketokonazol w kremie albo szamponie nie powoduje tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PK – wchłanianie, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz doustnej lefamuliny z ketokonazolem podawanym ogólnoustrojowo – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Jeśli pacjent przyjmuje ketokonazol doustnie, wybierz antybiotyk bez interakcji z silnymi inhibitorami CYP3A albo, jeśli to klinicznie możliwe, odstaw ketokonazol przed włączeniem lefamuliny. Gdy lefamulina jest podawana dożylnie, dawki nie trzeba modyfikować, ale ze względu na sumowanie działania na QT połączenie wymaga kontroli EKG i elektrolitów.[1]
Skutek kliniczny
Ponad dwuipółkrotny wzrost ekspozycji na lefamulinę doustną zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, a także nasilenia innych działań niepożądanych lefamuliny.[1]
Mechanizm
Ketokonazol jako silny inhibitor CYP3A i P-gp hamuje metabolizm pierwszego przejścia i wypływ jelitowy lefamuliny, przez co zwiększa jej wchłanianie i stężenie w osoczu.[1] Efekt dotyczy głównie postaci doustnej lefamuliny, a przy podaniu dożylnym wzrost ekspozycji jest niewielki.[1] Lefamulina wydłuża odstęp QT w sposób zależny od stężenia, a ketokonazol sam może wydłużać QT, więc dochodzi też do sumowania działania na repolaryzację serca.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie (jeśli połączenia nie da się uniknąć przy lefamulinie dożylnej)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- aktywność aminotransferaz (ALT, AspAT)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · lefamulina | inne zalecenie | Przy lefamulinie dożylnej ketokonazol zwiększa AUC tylko 1,26-krotnie i nie trzeba modyfikować dawki lefamuliny. Ze względu na sumowanie działania obu leków na odstęp QT połączenie wymaga kontroli EKG oraz stężenia potasu i magnezu. |
| Miejscowa (krem, szampon)postać · ketokonazol | interakcja nie dotyczy | Ketokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy praktycznie nie przenika do krążenia w ilościach zdolnych hamować CYP3A, więc nie zwiększa stężenia lefamuliny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
Połączenie przeciwwskazaneKetokonazol+ LomitapidNie stosuj ketokonazolu doustnie u pacjenta leczonego lomitapidem.Nie zaczynaj przyjmować ketokonazolu w tabletkach, jeśli bierzesz lomitapid, tylko poproś lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować ketokonazolu w tabletkach, jeśli bierzesz lomitapid, tylko poproś lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Ketokonazol w tabletkach sprawia, że lomitapid gromadzi się w organizmie w dużo większej ilości niż zwykle. To może poważnie uszkodzić wątrobę i wywołać silną biegunkę, nudności lub wymioty. Oba leki same w sobie mogą też obciążać wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nudności lub wymioty
- silna biegunka
- ból brzucha
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- świąd skóry
- nietypowe zmęczenie i brak apetytu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie stosuj ketokonazolu doustnie u pacjenta leczonego lomitapidem[1]. Jeżeli leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, wybierz lek, który nie hamuje CYP3A4 (np. terbinafinę, nystatynę lub echinokandynę) albo postać miejscową. Gdy podanie ketokonazolu ogólnoustrojowo jest nieuniknione, lekarz prowadzący powinien wstrzymać lomitapid na czas tej terapii i zdecydować o terminie jego ponownego włączenia z kontrolą parametrów wątrobowych.
Skutek kliniczny
Grozi znaczne nasilenie działań niepożądanych lomitapidu – przede wszystkim wzrost aktywności aminotransferaz, stłuszczenie i uszkodzenie wątroby oraz ciężkie objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha). Hepatotoksyczność obu leków sumuje się.
Mechanizm
Lomitapidu nie łączy się z ketokonazolem. Lomitapid jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a ketokonazol jest silnym inhibitorem tego enzymu, dlatego stężenie lomitapidu w osoczu wielokrotnie wzrasta. Dodatkowo oba leki działają hepatotoksycznie. Leki o potencjalnym działaniu hepatotoksycznym stosowane razem z ketokonazolem nasilają ryzyko uszkodzenia wątroby, zwłaszcza przy długotrwałym leczeniu i u pacjentów z chorobami wątroby w wywiadzie[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Ketokonazol: silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3]
- Lomitapid: słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- AlAT i AspAT
- bilirubina
- objawy żołądkowo-jelitowe
- objawy uszkodzenia wątroby
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krem, szampon)droga podania · ketokonazol | ryzyko maleje | Ketokonazol stosowany miejscowo na skórę lub skórę głowy daje znikome stężenia ogólnoustrojowe i nie wpływa istotnie na metabolizm lomitapidu. Ostrożność zachowaj przy stosowaniu na duże, uszkodzone powierzchnie skóry. |
| Konieczność krótkiego leczenia ketokonazolem doustniekolejność włączenia · lomitapid | inne zalecenie | Jeżeli doustny ketokonazol jest nieunikniony, lomitapid należy wstrzymać na czas jego stosowania. O ponownym włączeniu decyduje lekarz prowadzący, z kontrolą aminotransferaz. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketokonazol 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketokonazol-100121427/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
Połączenie przeciwwskazaneKetokonazol+ EliglustatU słabych metabolizerów CYP2D6 połączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj brać ketokonazolu w tabletkach, dopóki lekarz prowadzący leczenie eliglustatem nie potwierdzi, że to bezpieczne, i zapytaj go o inny lek przeciwgrzybiczy.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać ketokonazolu w tabletkach, dopóki lekarz prowadzący leczenie eliglustatem nie potwierdzi, że to bezpieczne, i zapytaj go o inny lek przeciwgrzybiczy.
Ketokonazol w tabletkach mocno spowalnia usuwanie eliglustatu z organizmu, przez co jego ilość we krwi może wzrosnąć kilkukrotnie. Zbyt duża ilość eliglustatu może zaburzać pracę serca. U wielu osób tych leków w ogóle nie wolno łączyć, a u pozostałych tylko pod kontrolą lekarza. Ketokonazol w kremie lub szamponie nie stwarza tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
U słabych metabolizerów CYP2D6 połączenie jest przeciwwskazane.[1] U metabolizerów pośrednich i szybkich przyjmujących jednocześnie silny lub umiarkowany inhibitor CYP2D6 połączenie również jest przeciwwskazane.[1] U metabolizerów pośrednich i szybkich bez inhibitora CYP2D6 dopuszczalne jest tylko z dużą ostrożnością, ale w praktyce lepiej wybrać lek przeciwgrzybiczy niehamujący CYP3A.[1] Przed wydaniem ustal fenotyp CYP2D6 pacjenta, sprawdź pozostałe leki pod kątem inhibitorów CYP2D6 i czynność wątroby.
Skutek kliniczny
Wielokrotny wzrost stężenia eliglustatu zwiększa ryzyko działań niepożądanych zależnych od stężenia, przede wszystkim zaburzeń przewodzenia i rytmu serca. Ketokonazol sam w połączeniach z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450 wiąże się z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes.[2]
Mechanizm
Eliglustat jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4, a ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A.[1] U osób bez słabego metabolizmu przez CYP2D6 ketokonazol 400 mg raz na dobę zwiększał Cmax i AUC0-12 eliglustatu odpowiednio 3,8- i 4,3-krotnie.[1] U słabych metabolizerów CYP2D6 przewiduje się wzrost Cmax i AUC0-12 odpowiednio 4,3- i 6,2-krotnie, a przy jednoczesnym inhibitorze CYP2D6 u metabolizerów pośrednich i szybkich nawet do 17- i 25-krotnie.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- fenotyp CYP2D6 (PM, IM, EM) przed włączeniem ketokonazolu
- inne leki hamujące CYP2D6 lub CYP3A na liście leków pacjenta
- EKG przy dopuszczonym połączeniu u IM lub EM
- czynność wątroby
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy, omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
kaspofunginamikafunginaanidulafunginanystatyna (w kandydozie jamy ustnej i przewodu pokarmowego)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krem, szampon)droga podania · ketokonazol | ryzyko maleje | Ketokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy osiąga pomijalne stężenia układowe i nie hamuje istotnie metabolizmu eliglustatu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cerdelga 84 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cerdelga-100335335/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketokonazol 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketokonazol-100121427/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cerdelga. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cerdelga-100335335/
Połączenie przeciwwskazaneKetokonazol+ LonafarnibPołączenie jest przeciwwskazane – lonafarnibu nie stosuje się z silnymi inhibitorami CYP3A, w tym z ketokonazolem podawanym ogólnie.Nie przyjmuj ketokonazolu w tabletkach razem z lonafarnibem i poproś lekarza o inny lek przeciwgrzybiczy.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj ketokonazolu w tabletkach razem z lonafarnibem i poproś lekarza o inny lek przeciwgrzybiczy.
Ketokonazol w tabletkach bardzo mocno zwiększa ilość lonafarnibu we krwi – nawet kilkukrotnie. Przez to łatwiej o działania niepożądane lonafarnibu, w tym zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie wolno przyjmować razem. Ketokonazol w kremie lub szamponie działa głównie na skórze i nie stwarza takiego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub silne zawroty głowy
- nasilone wymioty, nudności lub biegunka
- duże osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – lonafarnibu nie stosuje się z silnymi inhibitorami CYP3A, w tym z ketokonazolem podawanym ogólnie.[1] Jeśli konieczne jest leczenie przeciwgrzybicze, należy wybrać lek bez silnego hamowania CYP3A, a przy wyborze umiarkowanego inhibitora, takiego jak flukonazol, zachować ostrożność.[1] Należy też unikać grejpfrutów, żurawin, granatów i pomarańczy gorzkich, które dodatkowo hamują CYP3A.[1]
Skutek kliniczny
Kilkukrotny wzrost ekspozycji na lonafarnib zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych.[1] Przy toksyczności lonafarnibu zaleca się monitorowanie odstępu QTc, a ketokonazol w skojarzeniu z innymi lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450 zwiększa ryzyko zagrażających życiu komorowych zaburzeń rytmu.[1][2]
Mechanizm
Ketokonazol jako silny inhibitor CYP3A hamuje metabolizm lonafarnibu, który jest substratem CYP3A4 i CYP3A5.[1] U zdrowych dorosłych ketokonazol (5 dawek po 200 mg) zwiększał Cmax lonafarnibu podanego w pojedynczej dawce 50 mg 3,7-krotnie, a AUC 5,3-krotnie.[1] Lonafarnib sam jest inhibitorem CYP3A4 i hamuje własny metabolizm, co przy dawkach wielokrotnych prowadzi do wyraźnej kumulacji, więc dodatkowe silne hamowanie CYP3A nakłada się na już podwyższoną ekspozycję.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- odstęp QTc w EKG, jeśli doszło do jednoczesnego przyjęcia
- objawy toksyczności lonafarnibu (wymioty, biegunka, nudności, osłabienie)
Bezpieczniejsze alternatywy
terbinafinaflukonazol (z ostrożnością)ketokonazol w postaci miejscowej (krem, szampon)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krem, szampon)droga podania · ketokonazol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu ketokonazolu na skórę lub skórę głowy ekspozycja układowa jest znikoma, więc nie oczekuje się istotnego hamowania metabolizmu lonafarnibu (ocena własna, do weryfikacji). |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketokonazol 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketokonazol-100121427/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.