Interakcje / Ketoprofen / Ketoprofen i panobinostat
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj doustnego ketoprofenu przez cały okres leczenia panobinostatem i jako lek przeciwbólowy wybierz paracetamol.
Na ból przyjmuj paracetamol, a o każdym innym leku przeciwbólowym porozmawiaj najpierw z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.
Niekorzystna interakcjaKetoprofen+ PanobinostatUnikaj doustnego ketoprofenu przez cały okres leczenia panobinostatem i jako lek przeciwbólowy wybierz paracetamol.Na ból przyjmuj paracetamol, a o każdym innym leku przeciwbólowym porozmawiaj najpierw z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Na ból przyjmuj paracetamol, a o każdym innym leku przeciwbólowym porozmawiaj najpierw z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.
Nie łącz leku przeciwbólowego z ketoprofenem z leczeniem panobinostatem bez zgody lekarza prowadzącego. Panobinostat często obniża liczbę płytek krwi i może powodować biegunkę, a ketoprofen dodatkowo zwiększa ryzyko krwawienia z żołądka i jelit oraz może obciążać nerki. Razem mogą prowadzić do groźnego krwawienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- siniaki bez przyczyny, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silny ból brzucha
- wyraźnie mniej oddawanego moczu, zwłaszcza przy biegunce
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj doustnego ketoprofenu przez cały okres leczenia panobinostatem i jako lek przeciwbólowy wybierz paracetamol. Przy małopłytkowości, leukopenii lub czynnym krwawieniu ketoprofen jest przeciwwskazany[1]. Jeśli lekarz prowadzący mimo to zdecyduje o krótkim stosowaniu, kontroluj morfologię z liczbą płytek oraz kreatyninę i zadbaj o nawodnienie pacjenta. Rozważ osłonę inhibitorem pompy protonowej, zwłaszcza gdy pacjent przyjmuje deksametazon[1].
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, w okresie małopłytkowości wywołanej panobinostatem. Możliwe nasilenie owrzodzeń przewodu pokarmowego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu deksametazonu, który wchodzi w skład schematu leczenia szpiczaka. Ryzyko ostrego uszkodzenia nerek przy odwodnieniu spowodowanym biegunką lub wymiotami.
Mechanizm
Doustnego ketoprofenu należy unikać u pacjentów leczonych panobinostatem, ponieważ oba leki sumują ryzyko krwawienia i uszkodzenia przewodu pokarmowego. Panobinostat często wywołuje małopłytkowość, krwawienia oraz biegunkę z odwodnieniem. Ketoprofen hamuje cyklooksygenazę, osłabia czynność płytek krwi, uszkadza błonę śluzową żołądka i jelit oraz zmniejsza przepływ krwi przez nerki. Ketoprofenu nie stosuje się u pacjentów z leukopenią, małopłytkowością, aktywnym krwawieniem ani ciężką niewydolnością nerek[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ ketoprofen nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4 ani P-gp, czyli szlaków decydujących o ekspozycji na panobinostat[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z liczbą płytek
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty)
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stan nawodnienia i elektrolity przy biegunce
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (żel na skórę)droga podania · ketoprofen | ryzyko maleje | Ketoprofen stosowany miejscowo na nieuszkodzoną skórę daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko krwawienia jest znacznie mniejsze. Należy jednak unikać dużych powierzchni i długiego stosowania przy głębokiej małopłytkowości oraz chronić skórę przed słońcem. |
| eGFR ≤ 30pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy ciężkiej niewydolności nerek ketoprofen jest przeciwwskazany. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okitask-100358098/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketoflix 50 mg, granulat do sporządzania roztworu doustnego, w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketoflix-100423111/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaKetoprofena alkoholPrzy leczeniu ketoprofenem doustnie lub w czopkach pacjent nie powinien pić alkoholu, a lek przyjmuje w czasie posiłku, w najmniejszej skutecznej dawce.Przyjmuj ketoprofen z jedzeniem i nie pij alkoholu w czasie leczenia.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj ketoprofen z jedzeniem i nie pij alkoholu w czasie leczenia.
Ketoprofen w tabletkach, kapsułkach i czopkach oraz alkohol podrażniają żołądek, a razem zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia. Ryzyko jest największe u osób, które piją codziennie, są po 65. roku życia lub miały wrzody. Lek należy przyjmować z jedzeniem i jak najkrócej. Żel z ketoprofenem nie reaguje z alkoholem, ale posmarowanej skóry nie wolno wystawiać na słońce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub fusowate
- silny ból w nadbrzuszu
- osłabienie, bladość, zawroty głowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy leczeniu ketoprofenem doustnie lub w czopkach pacjent nie powinien pić alkoholu, a lek przyjmuje w czasie posiłku, w najmniejszej skutecznej dawce. U osób z czynnikami ryzyka krwawienia lekarz może dołączyć inhibitor pompy protonowej. Alternatywą jest paracetamol, u osoby pijącej regularnie w dawce do 2 g na dobę. Ketoprofen w żelu daje małe stężenia we krwi i nie wchodzi w istotną interakcję z alkoholem, ale posmarowaną skórę trzeba chronić przed słońcem w czasie leczenia i przez 2 tygodnie po jego zakończeniu.
Skutek kliniczny
Regularne picie alkoholu w czasie leczenia ketoprofenem zwiększa ryzyko nadżerek, wrzodów i krwawienia z żołądka i dwunastnicy[1]. Ryzyko jest największe przy 3 lub więcej porcjach alkoholu dziennie, u osób po 65. roku życia i przy chorobie wrzodowej w wywiadzie.
Mechanizm
Ketoprofen silnie hamuje COX-1 i w metaanalizach należy do niesteroidowych leków przeciwzapalnych z większym ryzykiem powikłań w górnym odcinku przewodu pokarmowego[2]. Etanol bezpośrednio uszkadza barierę śluzówkową żołądka[3]. Oba działania sumują się bez zmian stężenia leku.
Monitorować
- ból w nadbrzuszu
- czarne stolce
- wymioty z krwią
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórę (żel)droga podania · ketoprofen | interakcja nie dotyczy | Po podaniu na skórę stężenie ketoprofenu we krwi jest za małe, by wpływać na śluzówkę żołądka. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | Wiek powyżej 65 lat jest niezależnym czynnikiem ryzyka powikłań NLPZ w przewodzie pokarmowym. |
| ilość alkoholu ≥ 3 porcje dzienniepacjent | ryzyko rośnie | Od 3 porcji alkoholu dziennie ryzyko krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego przy NLPZ wyraźnie rośnie. |
Źródła
- Forgerini M, Urbano G, de Nadai TR, Batah SS, Fabro AT, Mastroianni PC. Genetic Variants inandGenes Increase the Risk of Upper Gastrointestinal Bleeding: A Case-Control Study. Front Pharmacol. 2021;12:671835. doi: 10.3389/fphar.2021.671835. PMID: 34290607.
- Castellsague J, Riera-Guardia N, Calingaert B, Varas-Lorenzo C, Fourrier-Reglat A, Nicotra F, et al. Individual NSAIDs and upper gastrointestinal complications: a systematic review and meta-analysis of observational studies (the SOS project). Drug Saf. 2012;35(12):1127-46. doi: 10.2165/11633470-000000000-00000. PMID: 23137151.
- Tarnawski AS, Ahluwalia A. Increased susceptibility of aging gastric mucosa to injury and delayed healing: Clinical implications. World J Gastroenterol. 2018;24(42):4721-4727. doi: 10.3748/wjg.v24.i42.4721. PMID: 30479459.
Interakcja o niejasnym znaczeniuPanobinostata alkoholZaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i całkowitą rezygnację z picia w okresach biegunki, wymiotów, małopłytkowości lub zaburzeń elektrolitowych.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, a przy biegunce, wymiotach lub krwawieniach nie pij go wcale i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jeśli masz wątpliwości.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, a przy biegunce, wymiotach lub krwawieniach nie pij go wcale i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jeśli masz wątpliwości.
W czasie leczenia panobinostatem najlepiej ograniczyć alkohol do rzadkich i małych ilości. Lek często wywołuje biegunkę, nudności i wymioty, a alkohol może je nasilić i doprowadzić do odwodnienia. Odwodnienie może zaburzać pracę serca, a gdy masz mało płytek krwi, alkohol zwiększa też ryzyko krwawienia z żołądka. Sok grejpfrutowy i sok z granatów zwiększają ilość leku w organizmie, więc nie pij drinków, które je zawierają.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona biegunka lub wymioty
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- czarne, smoliste stolce albo krew w wymiocinach
- łatwe siniaczenie, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silne osłabienie lub skurcze mięśni
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i całkowitą rezygnację z picia w okresach biegunki, wymiotów, małopłytkowości lub zaburzeń elektrolitowych. Pacjent nie powinien pić drinków z sokiem grejpfrutowym ani z sokiem z granatów, ponieważ ChPL zaleca powstrzymanie się od grejpfruta, granatów, karamboli i soków z tych owoców[1]. Należy też unikać nalewek i preparatów z zielem dziurawca, którego jednoczesnego stosowania ChPL każe unikać jako silnego induktora CYP3A4[1]. U osób nadużywających alkoholu warto ocenić czynność wątroby, stężenie elektrolitów i odstęp QT oraz poinformować lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie biegunki, nudności i wymiotów z odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi, zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca oraz krwawienia z przewodu pokarmowego przy małopłytkowości. Brak opisów klinicznych potwierdzających taką interakcję.
Mechanizm
Interakcja jest teoretyczna i farmakodynamiczna – alkohol może nasilać działania niepożądane panobinostatu dotyczące przewodu pokarmowego, krwi, wątroby i serca. ChPL panobinostatu nie wspomina o alkoholu ani o etanolu[1]. Panobinostat wydłuża odstęp QT[1], a duża jednorazowa ilość alkoholu oraz wywołane nią wymioty, biegunka i zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia i hipomagnezemia, mogą dodatkowo zwiększać ryzyko arytmii. Alkohol drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego, co może nasilać typowe dla panobinostatu nudności, wymioty i biegunkę, a przy małopłytkowości zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Panobinostat jest metabolizowany w wątrobie, w około 40% za pośrednictwem CYP3A4[1], dlatego przewlekłe uszkodzenie wątroby przez alkohol może teoretycznie zmieniać jego ekspozycję. Nie opisano istotnego klinicznie wpływu etanolu na farmakokinetykę panobinostatu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- EKG z oceną odstępu QT przy zaburzeniach elektrolitowych lub nadużywaniu alkoholu
- morfologia krwi z liczbą płytek
- próby wątrobowe przy przewlekłym piciu alkoholu
- nasilenie biegunki i stan nawodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa ilość alkoholu (upicie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duża jednorazowa dawka etanolu nasila wymioty, biegunkę i zaburzenia elektrolitowe, co przy wydłużającym odstęp QT panobinostacie zwiększa ryzyko arytmii. Należy zdecydowanie zalecić unikanie takiego picia. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu sprzyja uszkodzeniu wątroby, niedoborom elektrolitów i małopłytkowości, co nasila ryzyko działań niepożądanych panobinostatu. Wskazana ocena prób wątrobowych, elektrolitów i EKG oraz informacja dla lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Inne interakcje tych leków 319
Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ PanobinostatAmisulprydu nie należy łączyć z panobinostatem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwpsychotyczny.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwpsychotyczny.
Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem ten efekt się nasila. Może to prowadzić do groźnych, nawet zagrażających życiu zaburzeń rytmu. Ryzyko rośnie, gdy masz biegunkę lub wymioty, bo tracisz wtedy potas i magnez.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nasilona biegunka lub wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Amisulprydu nie należy łączyć z panobinostatem[1]. Przed rozpoczęciem terapii panobinostatem amisulpryd trzeba zamienić na lek przeciwpsychotyczny o minimalnym wpływie na odstęp QT, w porozumieniu z psychiatrą i hematologiem. Jeśli w wyjątkowej sytuacji oba leki są już stosowane, konieczne jest pilne skontaktowanie się z lekarzem prowadzącym, kontrola EKG z oceną QTc oraz wyrównanie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii, a biegunka i wymioty, częste w trakcie leczenia panobinostatem, sprzyjają zaburzeniom elektrolitowym. Leki zaburzające równowagę elektrolitową, w tym glikokortykosteroidy stosowane razem z panobinostatem, dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes przy amisulprydzie[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT[1]. Panobinostat ma udokumentowaną zdolność wydłużania odstępu QT, a łączenie go z innymi substancjami wydłużającymi QT nie jest zalecane[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo amisulpryd jest w niewielkim stopniu metabolizowany w wątrobie i wydala się głównie przez nerki, a hamowanie CYP2D6 przez panobinostat nie powinno istotnie zmieniać jego stężenia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- nasilenie biegunki i wymiotów
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ PanobinostatNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego panobinostatem – wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4, dobrany do wskazania.Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci, gdy przyjmujesz panobinostat, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci, gdy przyjmujesz panobinostat, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Chloramfenikol, nawet w maści lub kroplach do oczu, może uszkadzać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Panobinostat również obniża liczbę płytek krwi i białych krwinek, więc razem te leki mogą bardzo osłabić krew i odporność. Chloramfenikol może też zwiększyć ilość panobinostatu w organizmie i nasilić jego działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki, wybroczyny lub krwawienie z nosa albo dziąseł
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- duże osłabienie i bladość
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego panobinostatem – wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4, dobrany do wskazania. Chloramfenikol jest przeciwwskazany w chorobach szpiku i przy nieprawidłowym składzie krwi w wywiadzie[1]. Przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A dawkę panobinostatu należy zmniejszyć[2]. Jeśli chloramfenikol został już podany, skontaktuj się z hematologiem prowadzącym i zleć kontrolę morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Grozi nasilona supresja szpiku – ciężka małopłytkowość z krwawieniami, neutropenia z ciężkimi zakażeniami, a po chloramfenikolu także niedokrwistość aplastyczna. Wzrost stężenia panobinostatu może dodatkowo nasilić jego działania niepożądane, w tym wydłużenie odstępu QT[2].
Mechanizm
Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a panobinostat podaje się chorym na szpiczaka plazmocytowego (mnogiego)[2]. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1], a panobinostat sam często powoduje małopłytkowość i neutropenię, więc działania mielotoksyczne obu leków się sumują. Dodatkowo chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Około 40% panobinostatu jest metabolizowane przez CYP3A4, a silny inhibitor CYP3A (ketokonazol) zwiększał Cmax i AUC panobinostatu odpowiednio 1,6-krotnie i 1,8-krotnie[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
- objawy krwawienia i zakażenia
- EKG (odstęp QT) oraz stężenie potasu i magnezu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikol | inne zalecenie | Przy stosowaniu miejscowym wpływ chloramfenikolu na metabolizm panobinostatu jest mało prawdopodobny, ale przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku i zaburzeniami hemopoezy dotyczy także maści. Zamiast chloramfenikolu wybierz inny antybiotyk miejscowy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Połączenie przeciwwskazaneChlortalidon+ KetoprofenKetoprofen u pacjenta leczonego chlortalidonem stosuj możliwie krótko i w najmniejszej skutecznej dawce, a przy potrzebie dłuższego leczenia przeciwbólowego rozważ paracetamol.Przyjmuj ketoprofen jak najkrócej, pij odpowiednią ilość płynów i zapytaj farmaceutę o paracetamol, jeśli lek przeciwbólowy jest ci potrzebny dłużej niż kilka dni.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Przyjmuj ketoprofen jak najkrócej, pij odpowiednią ilość płynów i zapytaj farmaceutę o paracetamol, jeśli lek przeciwbólowy jest ci potrzebny dłużej niż kilka dni.
Ketoprofen może osłabić działanie leku moczopędnego i obniżającego ciśnienie, przez co ciśnienie może wzrosnąć, a w nogach mogą pojawić się obrzęki. Gdy jesteś odwodniony, na przykład z powodu upału, biegunki lub wymiotów, połączenie tych leków może zaszkodzić nerkom. Ryzyko rośnie u osób starszych i u tych, które chorują na nerki lub serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- wyższe niż zwykle ciśnienie tętnicze
- silne osłabienie, zawroty głowy lub skurcze mięśni
- duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Ketoprofen u pacjenta leczonego chlortalidonem stosuj możliwie krótko i w najmniejszej skutecznej dawce, a przy potrzebie dłuższego leczenia przeciwbólowego rozważ paracetamol. Przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego pacjent musi być dobrze nawodniony, a po jego rozpoczęciu należy kontrolować czynność nerek[1]. Ketoprofenu nie stosuje się u osób na intensywnym leczeniu moczopędnym[2]. Przy długotrwałym łączeniu kontroluj ciśnienie tętnicze, ponieważ NLPZ osłabiają działanie moczopędne i przeciwnadciśnieniowe chlortalidonu[3].
Skutek kliniczny
Połączenie może osłabić kontrolę ciśnienia tętniczego i nasilić zatrzymywanie sodu i wody, co sprzyja obrzękom i dekompensacji niewydolności serca[3]. U chorych odwodnionych lub z hipowolemią w trakcie leczenia chlortalidonem dołączenie NLPZ może prowadzić do ostrej niewydolności nerek[3]. Ryzyko jest największe u osób w podeszłym wieku, z przewlekłą chorobą nerek oraz przyjmujących równocześnie inhibitor konwertazy angiotensyny lub antagonistę receptora angiotensyny II[1].
Mechanizm
Ketoprofen hamuje cyklooksygenazę i zmniejsza syntezę prostaglandyn w nerkach. Prostaglandyny podtrzymują przepływ nerkowy i wydalanie sodu, dlatego ich niedobór osłabia działanie moczopędne i hipotensyjne chlortalidonu[3]. Jednocześnie diuretyk zmniejsza objętość krwi krążącej, a nerka pozbawiona ochronnego działania prostaglandyn staje się podatna na niedokrwienie i ostre uszkodzenie[1].
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stężenie potasu i sodu w surowicy
- masa ciała i obrzęki
- stan nawodnienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Intensywna terapia moczopędnadawka · chlortalidon | ryzyko rośnie | Ketoprofen jest przeciwwskazany u pacjentów na intensywnym leczeniu moczopędnym. |
| eGFR ≤ 30pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy klirensie kreatyniny poniżej 30 ml/min chlortalidon jest przeciwwskazany, a ketoprofenu nie stosuje się w ciężkiej niewydolności nerek. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku łatwiej dochodzi do odwodnienia i pogorszenia czynności nerek, dlatego połączenie wymaga szczególnej ostrożności i kontroli czynności nerek. |
| Na skórędroga podania · ketoprofen | ryzyko maleje | Ketoprofen stosowany miejscowo na niewielką powierzchnię skóry osiąga małe stężenia we krwi, więc istotne osłabienie działania chlortalidonu i uszkodzenie nerek są mało prawdopodobne. |
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · ketoprofen | ryzyko rośnie | Przy długotrwałym stosowaniu ketoprofenu narasta ryzyko osłabienia kontroli ciśnienia tętniczego, zatrzymywania płynów i pogorszenia czynności nerek, co wymaga regularnej kontroli ciśnienia, kreatyniny i elektrolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okitask-100358098/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketoflix 50 mg, granulat do sporządzania roztworu doustnego, w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketoflix-100423111/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Uldiulan 12,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/uldiulan-100438041/
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ PanobinostatNie należy łączyć cyklosporyny z panobinostatem.Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków bez rozmowy z hematologiem i powiedz mu, że stosujesz oba.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków bez rozmowy z hematologiem i powiedz mu, że stosujesz oba.
Cyklosporyna może bardzo zwiększyć ilość panobinostatu w organizmie. Przez to rośnie ryzyko groźnych działań niepożądanych – zaburzeń rytmu serca, silnej biegunki i spadku liczby krwinek. Tych leków zwykle się nie łączy, a decyzję o leczeniu musi podjąć lekarz prowadzący leczenie szpiczaka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- silna lub częsta biegunka
- osłabienie i duże pragnienie
- siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł
- gorączka lub dreszcze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć cyklosporyny z panobinostatem.[1] Gdy pacjent wymaga immunosupresji w trakcie leczenia szpiczaka, hematolog powinien rozważyć lek immunosupresyjny niehamujący glikoproteiny P ani CYP3A4 albo przerwę w leczeniu panobinostatem. Jeżeli specjalista uzna połączenie za nieuniknione, dawkę panobinostatu należy zmniejszyć jak przy silnych inhibitorach CYP3A i glikoproteiny P.[2] W takiej sytuacji konieczne są częste kontrole EKG, elektrolitów i morfologii oraz wyrównanie potasu i magnezu przed każdym cyklem.
Skutek kliniczny
Wzrost ekspozycji na panobinostat zwiększa ryzyko jego ciężkich działań toksycznych – wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu, ciężkiej biegunki z odwodnieniem oraz małopłytkowości i neutropenii. Cyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie wiąże się z ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami.[1]
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje glikoproteinę P i CYP3A4, a panobinostat jest substratem glikoproteiny P i w około 40% jest metabolizowany przez CYP3A4.[1][2] Zahamowanie obu szlaków zwiększa wchłanianie i zmniejsza eliminację panobinostatu, co podnosi jego stężenie w osoczu. Silny inhibitor CYP3A zwiększał AUC panobinostatu 1,8-krotnie, a Cmax 1,6-krotnie.[2] Dodatkowo cyklosporyna sprzyja hipomagnezemii, a panobinostat wywołuje biegunkę i wydłuża odstęp QT, więc zaburzenia elektrolitowe mogą nasilać ryzyko arytmii.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], panobinostat – substrat CYP3A4[4]
- Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[3], panobinostat – substrat P-gp[4]
- Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[4], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Cyklosporyna: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], silny inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
- Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- morfologia krwi z płytkami i neutrofilami
- liczba i nasilenie wypróżnień, nawodnienie
- kreatynina i czynność nerek
- stężenie cyklosporyny we krwi
Bezpieczniejsze alternatywy
mykofenolan mofetylu
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo do okadroga podania · cyklosporyna | interakcja nie dotyczy | Cyklosporyna w kroplach do oczu daje znikome stężenie we krwi, więc nie należy oczekiwać istotnego hamowania glikoproteiny P i CYP3A4. |
| Odstawienie cyklosporyny w trakcie leczenia panobinostatemkolejność włączenia · cyklosporyna | inne zalecenie | Po odstawieniu cyklosporyny stężenie panobinostatu może się zmniejszyć, dlatego hematolog powinien ponownie ocenić zmniejszoną wcześniej dawkę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ PanobinostatPołączenie jest przeciwwskazane i cytalopramu nie należy stosować razem z panobinostatem.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz cytalopram, i nie odstawiaj go samodzielnie, tylko poczekaj na decyzję o zamianie leku.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz cytalopram, i nie odstawiaj go samodzielnie, tylko poczekaj na decyzję o zamianie leku.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca i zaburzać jego rytm. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza gdy masz biegunkę lub wymioty i tracisz potas oraz magnez. Tych leków nie łączy się ze sobą, dlatego lekarz zwykle zamienia lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- uporczywa biegunka lub wymioty
- skurcze mięśni lub duże osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i cytalopramu nie należy stosować razem z panobinostatem[1]. Przed rozpoczęciem leczenia panobinostatem należy zamienić cytalopram na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, z zachowaniem stopniowego odstawiania cytalopramu. Jeśli zamiana nie jest możliwa i lekarz prowadzący świadomie zdecyduje o kontynuacji, konieczne jest wyjściowe i regularne EKG oraz kontrola i wyrównywanie stężenia potasu i magnezu[2]. Należy też unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT, a przeciwwymiotne leki z tej grupy stosować ostrożnie[3].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, które sprzyjają złośliwym arytmiom[2]. U chorych na szpiczaka leczonych panobinostatem zaburzenia elektrolitowe są częste z powodu biegunki, a w schemacie leczenia często pojawiają się też przeciwwymiotne leki wydłużające QT, takie jak ondansetron czy granisetron[3].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć efektu addytywnego[2]. Panobinostat ma zdolność wydłużania odstępu QT, a jednoczesne stosowanie innych substancji wydłużających QT nie jest zalecane[3]. Panobinostat hamuje także CYP2D6, który w niewielkim stopniu uczestniczy w metabolizmie cytalopramu, co może dodatkowo nieznacznie zwiększać jego ekspozycję.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[4], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5]
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[4], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
- Panobinostat – słaby inhibitor CYP2D6[5], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
- Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[5], cytalopram – substrat CYP3A4[4]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
- Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby induktor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- biegunka i wymioty jako przyczyna zaburzeń elektrolitowych
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ PanobinostatNie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego panobinostatem.Nie bierz leków z difenhydraminą w czasie leczenia panobinostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek na sen lub alergię.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz leków z difenhydraminą w czasie leczenia panobinostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek na sen lub alergię.
Lek na szpiczaka z panobinostatem i difenhydramina, która jest w niektórych tabletkach nasennych i przeciwalergicznych, mogą razem zaburzać rytm serca. To połączenie może prowadzić do groźnej arytmii. Lek na szpiczaka może też zwiększać ilość difenhydraminy w organizmie, przez co silniej działa ona nasennie i może powodować suchość w ustach, zaparcia czy kłopoty z oddawaniem moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- bardzo duża senność lub splątanie
- trudności z oddaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego panobinostatem. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli potrzebny jest lek przeciwhistaminowy, wybierz preparat o małym ryzyku wydłużenia QT, a problem bezsenności omów z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. W razie przypadkowego jednoczesnego przyjęcia odstaw difenhydraminę i oceń EKG oraz stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i nagłej śmierci sercowej. Możliwe także nasilenie senności, zawrotów głowy i objawów przeciwcholinergicznych (suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu, splątanie) wskutek większej ekspozycji na difenhydraminę. Ryzyko rośnie przy zaburzeniach elektrolitowych, które często towarzyszą biegunce wywołanej panobinostatem.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz typu torsade de pointes[1][2][3]. Panobinostat wydłuża odstęp QT i nie zaleca się łączenia go z innymi substancjami o takim działaniu[4]. Dodatkowo panobinostat hamuje CYP2D6 i zwiększał Cmax i AUC dekstrometorfanu odpowiednio 1,8 i 1,6 raza[4]. Difenhydramina jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie i należy unikać podawania jej z inhibitorami tego enzymu[1]. Można więc oczekiwać większego stężenia difenhydraminy, co dodatkowo nasila ryzyko wydłużenia QT i działania przeciwcholinergicznego.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
- nadmierna senność i objawy przeciwcholinergiczne
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ PanobinostatNie łącz escytalopramu z panobinostatem.Powiedz onkologowi i lekarzowi, który przepisał escytalopram, że masz zalecone oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz onkologowi i lekarzowi, który przepisał escytalopram, że masz zalecone oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Escytalopram i panobinostat mogą w podobny sposób zaburzać pracę serca, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków się nie łączy, więc lekarz zwykle zamienia lek przeciwdepresyjny na inny przed rozpoczęciem leczenia panobinostatem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silna biegunka lub wymioty
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz escytalopramu z panobinostatem. Przed rozpoczęciem leczenia panobinostatem uzgodnij z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwdepresyjne zamianę escytalopramu na lek o mniejszym wpływie na odstęp QT i nie odstawiaj escytalopramu nagle. Jeśli lekarz uzna połączenie za niezbędne, wykonaj EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie, wyrównaj stężenie potasu i magnezu oraz unikaj dokładania kolejnych leków wydłużających QT, w tym przeciwwymiotnych z grupy setronów, które przy panobinostacie wymagają ostrożności[1].
Skutek kliniczny
Addytywne wydłużenie odstępu QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii[2], a te zaburzenia elektrolitowe mogą wystąpić przy biegunce i wymiotach, które często towarzyszą leczeniu panobinostatem. Ponadto SSRI upośledzają czynność płytek krwi, co przy małopłytkowości wywołanej panobinostatem może zwiększać skłonność do krwawień.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[2][3][4]. Panobinostat ma zdolność wydłużania odstępu QT, a jego łączenie z innymi lekami wydłużającymi QT nie jest zalecane[1]. Dodatkowo panobinostat hamuje CYP2D6 i zwiększał AUC dekstrometorfanu 1,6 raza[1]. Escytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19, a CYP3A4 i CYP2D6 mają mniejszy udział, natomiast metabolizm S-DCT częściowo zależy od CYP2D6[2]. Wzrost ekspozycji na escytalopram jest więc prawdopodobnie niewielki, ale może dodatkowo nasilać zależne od stężenia wydłużenie QT.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[5], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6]
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[7], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
- Panobinostat – słaby inhibitor CYP2D6[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
- Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- liczba płytek krwi i objawy krwawienia
- nasilenie biegunki i wymiotów
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko wydłużenia QT i arytmii jest większe, a ekspozycja na escytalopram zwykle wyższa, co dodatkowo przemawia za unikaniem połączenia. |
| Wyższe dawki escytalopramudawka · escytalopram | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez escytalopram zależy od dawki, więc większe dawki zwiększają ryzyko addycji z panobinostatem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFlukonazol+ PanobinostatNie łącz flukonazolu z panobinostatem.Nie zaczynaj flukonazolu bez zgody lekarza prowadzącego leczenie panobinostatem i zapytaj go o inny lek na grzybicę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj flukonazolu bez zgody lekarza prowadzącego leczenie panobinostatem i zapytaj go o inny lek na grzybicę.
Flukonazol, lek na grzybicę, zwiększa ilość panobinostatu we krwi i razem z nim może zaburzać pracę serca. Takie połączenie grozi groźnymi zaburzeniami rytmu serca oraz nasileniem działań niepożądanych leku przeciwnowotworowego. Tych leków nie stosuje się razem, a działanie flukonazolu utrzymuje się jeszcze kilka dni po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- silna lub uporczywa biegunka
- nietypowe siniaki, krwawienia lub gorączka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz flukonazolu z panobinostatem[1][2][3]. W profilaktyce i leczeniu zakażeń grzybiczych u chorego na panobinostacie wybierz lek przeciwgrzybiczy bez wpływu na CYP3A4 i QT, np. echinokandynę albo nystatynę miejscowo. Panobinostat włączaj nie wcześniej niż 4–5 dni po odstawieniu flukonazolu, bo hamowanie CYP3A4 utrzymuje się przez ten czas[1]. Jeśli lekarz prowadzący mimo to uzna połączenie za niezbędne, wymaga ono decyzji hematoonkologa, wyjściowego i kontrolnego EKG oraz wyrównania potasu i magnezu[4].
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia panobinostatu i addycyjne wydłużenie odstępu QT zwiększają ryzyko komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, a także nasilenia toksyczności panobinostatu (biegunka, mielosupresja, zmęczenie).
Mechanizm
Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i hamuje metabolizm panobinostatu, który w około 40% jest przekształcany przez CYP3A4[1][4]. Silny inhibitor CYP3A (ketokonazol) zwiększał Cmax i AUC panobinostatu odpowiednio 1,6 i 1,8 raza, więc po flukonazolu należy oczekiwać mniejszego, ale klinicznie istotnego wzrostu ekspozycji[4]. Panobinostat wydłuża odstęp QT[4], a flukonazol także może wydłużać QT, więc działania obu leków na repolaryzację sumują się. Leki wydłużające QT i metabolizowane przez CYP3A4 nie są łączone z flukonazolem[1][2][3].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Flukonazol – silny inhibitor CYP2C19[5], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6]
- Flukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], panobinostat – substrat CYP3A4[6]
- Flukonazol – inhibitor P-gp[7], panobinostat – substrat P-gp[6]
- Flukonazol: silny inhibitor CYP2C19[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[7]
- Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- morfologia krwi z płytkami
- biegunka i stan nawodnienia
Bezpieczniejsze alternatywy
mykafunginakaspofunginaanidulafunginanystatyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 5 dni od ostatniej dawki flukonazoluflukonazol | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol utrzymuje się 4–5 dni po odstawieniu, dlatego panobinostat włącza się dopiero po tym czasie. |
| Miejscowo (dopochwowo, na skórę)droga podania · flukonazol | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu azoli wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie, więc ryzyko interakcji jest małe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flucofast 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flucofast-100094541/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flukonazol Actavis 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flukonazol-actavis-100248777/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.