Interakcje / Ketoprofen / Ketoprofen i walsartan
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Ketoprofen łącz z walsartanem ostrożnie, w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie krótko, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku.
Przyjmuj ketoprofen możliwie krótko i w najmniejszej dawce, pij odpowiednio dużo płynów, mierz ciśnienie i przed dłuższym leczeniem zapytaj lekarza lub farmaceutę o lek przeciwbólowy bezpieczniejszy dla nerek.
Niekorzystna interakcjaKetoprofen+ WalsartanKetoprofen łącz z walsartanem ostrożnie, w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie krótko, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku.Przyjmuj ketoprofen możliwie krótko i w najmniejszej dawce, pij odpowiednio dużo płynów, mierz ciśnienie i przed dłuższym leczeniem zapytaj lekarza lub farmaceutę o lek przeciwbólowy bezpieczniejszy dla nerek.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj ketoprofen możliwie krótko i w najmniejszej dawce, pij odpowiednio dużo płynów, mierz ciśnienie i przed dłuższym leczeniem zapytaj lekarza lub farmaceutę o lek przeciwbólowy bezpieczniejszy dla nerek.
Ketoprofen to lek przeciwbólowy i przeciwzapalny, który może osłabiać działanie walsartanu na ciśnienie. Razem te leki mogą też obciążać nerki i podnosić poziom potasu we krwi. Ryzyko jest większe u osób starszych, odwodnionych, z chorymi nerkami lub przyjmujących leki moczopędne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle ciśnienie
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- nietypowe osłabienie lub zmęczenie
- osłabienie mięśni lub kołatanie serca
- nudności i brak apetytu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Ketoprofen łącz z walsartanem ostrożnie, w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie krótko, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. Przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego zapewnij odpowiednie nawodnienie pacjenta i rozważ kontrolę czynności nerek po włączeniu ketoprofenu.[1] Na początku leczenia kontroluj czynność nerek i stężenie potasu w surowicy.[2] U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, niewydolnością serca, odwodnionych lub przyjmujących jednocześnie lek moczopędny rozważ lek przeciwbólowy niebędący NLPZ, np. paracetamol, albo postać miejscową ketoprofenu.
Skutek kliniczny
Połączenie może osłabić kontrolę ciśnienia tętniczego i prowadzić do pogorszenia czynności nerek, w tym do ostrej niewydolności nerek u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, odwodnionych i w podeszłym wieku.[1] Może też wystąpić zwiększenie stężenia potasu w surowicy.[2] Ryzyko uszkodzenia nerek dodatkowo rośnie, gdy pacjent przyjmuje także lek moczopędny.[1]
Mechanizm
Ketoprofen hamuje cyklooksygenazę i zmniejsza wytwarzanie prostaglandyn rozszerzających naczynia, w tym tętniczkę doprowadzającą kłębuszka nerkowego, oraz sprzyjających wydalaniu sodu i wody. Walsartan blokuje receptor angiotensyny II i rozszerza tętniczkę odprowadzającą. Jednoczesne zwężenie tętniczki doprowadzającej i rozszerzenie odprowadzającej obniża ciśnienie filtracyjne w kłębuszku, co może pogorszyć czynność nerek, zwłaszcza przy odwodnieniu lub w podeszłym wieku.[1] Retencja sodu i wody wywołana przez NLPZ osłabia działanie hipotensyjne walsartanu, a oba leki ograniczają wydalanie potasu.[2] Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, w badaniach z indometacyną nie stwierdzono istotnych klinicznie interakcji z walsartanem.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stężenie potasu w surowicy
- diureza i stan nawodnienia
- obrzęki i masa ciała
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (żel, plaster)droga podania · ketoprofen | ryzyko maleje | Po podaniu na skórę ekspozycja ogólnoustrojowa na ketoprofen jest niewielka, więc wpływ na nerki i ciśnienie jest mało prawdopodobny przy stosowaniu na niewielką powierzchnię. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku połączenie może prowadzić do ostrej niewydolności nerek, konieczne są nawodnienie i kontrola czynności nerek. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy zaburzeniach czynności nerek ryzyko dalszego ich pogorszenia i hiperkaliemii jest istotnie większe, a w ciężkiej niewydolności nerek ketoprofen jest przeciwwskazany niezależnie od walsartanu. |
| Krótkotrwaleczas leczenia · ketoprofen | ryzyko maleje | Krótkotrwałe stosowanie najmniejszej skutecznej dawki ketoprofenu u dobrze nawodnionego pacjenta z prawidłową czynnością nerek ogranicza ryzyko interakcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okitask-100358098/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Valsartan Reddy 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/valsartan-reddy-100444343/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Valsartan Reddy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/valsartan-reddy-100444343/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaKetoprofena alkoholPrzy leczeniu ketoprofenem doustnie lub w czopkach pacjent nie powinien pić alkoholu, a lek przyjmuje w czasie posiłku, w najmniejszej skutecznej dawce.Przyjmuj ketoprofen z jedzeniem i nie pij alkoholu w czasie leczenia.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj ketoprofen z jedzeniem i nie pij alkoholu w czasie leczenia.
Ketoprofen w tabletkach, kapsułkach i czopkach oraz alkohol podrażniają żołądek, a razem zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia. Ryzyko jest największe u osób, które piją codziennie, są po 65. roku życia lub miały wrzody. Lek należy przyjmować z jedzeniem i jak najkrócej. Żel z ketoprofenem nie reaguje z alkoholem, ale posmarowanej skóry nie wolno wystawiać na słońce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub fusowate
- silny ból w nadbrzuszu
- osłabienie, bladość, zawroty głowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy leczeniu ketoprofenem doustnie lub w czopkach pacjent nie powinien pić alkoholu, a lek przyjmuje w czasie posiłku, w najmniejszej skutecznej dawce. U osób z czynnikami ryzyka krwawienia lekarz może dołączyć inhibitor pompy protonowej. Alternatywą jest paracetamol, u osoby pijącej regularnie w dawce do 2 g na dobę. Ketoprofen w żelu daje małe stężenia we krwi i nie wchodzi w istotną interakcję z alkoholem, ale posmarowaną skórę trzeba chronić przed słońcem w czasie leczenia i przez 2 tygodnie po jego zakończeniu.
Skutek kliniczny
Regularne picie alkoholu w czasie leczenia ketoprofenem zwiększa ryzyko nadżerek, wrzodów i krwawienia z żołądka i dwunastnicy[1]. Ryzyko jest największe przy 3 lub więcej porcjach alkoholu dziennie, u osób po 65. roku życia i przy chorobie wrzodowej w wywiadzie.
Mechanizm
Ketoprofen silnie hamuje COX-1 i w metaanalizach należy do niesteroidowych leków przeciwzapalnych z większym ryzykiem powikłań w górnym odcinku przewodu pokarmowego[2]. Etanol bezpośrednio uszkadza barierę śluzówkową żołądka[3]. Oba działania sumują się bez zmian stężenia leku.
Monitorować
- ból w nadbrzuszu
- czarne stolce
- wymioty z krwią
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórę (żel)droga podania · ketoprofen | interakcja nie dotyczy | Po podaniu na skórę stężenie ketoprofenu we krwi jest za małe, by wpływać na śluzówkę żołądka. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | Wiek powyżej 65 lat jest niezależnym czynnikiem ryzyka powikłań NLPZ w przewodzie pokarmowym. |
| ilość alkoholu ≥ 3 porcje dzienniepacjent | ryzyko rośnie | Od 3 porcji alkoholu dziennie ryzyko krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego przy NLPZ wyraźnie rośnie. |
Źródła
- Forgerini M, Urbano G, de Nadai TR, Batah SS, Fabro AT, Mastroianni PC. Genetic Variants inandGenes Increase the Risk of Upper Gastrointestinal Bleeding: A Case-Control Study. Front Pharmacol. 2021;12:671835. doi: 10.3389/fphar.2021.671835. PMID: 34290607.
- Castellsague J, Riera-Guardia N, Calingaert B, Varas-Lorenzo C, Fourrier-Reglat A, Nicotra F, et al. Individual NSAIDs and upper gastrointestinal complications: a systematic review and meta-analysis of observational studies (the SOS project). Drug Saf. 2012;35(12):1127-46. doi: 10.2165/11633470-000000000-00000. PMID: 23137151.
- Tarnawski AS, Ahluwalia A. Increased susceptibility of aging gastric mucosa to injury and delayed healing: Clinical implications. World J Gastroenterol. 2018;24(42):4721-4727. doi: 10.3748/wjg.v24.i42.4721. PMID: 30479459.
Interakcja o niejasnym znaczeniuWalsartana alkoholNie ma bezwzględnego zakazu picia alkoholu w trakcie leczenia walsartanem, ale należy go ograniczyć do małych ilości.Jeśli pijesz alkohol, wypij najwyżej małą ilość, wstawaj powoli i nie pij w dniu rozpoczęcia leczenia lub zmiany dawki.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, wypij najwyżej małą ilość, wstawaj powoli i nie pij w dniu rozpoczęcia leczenia lub zmiany dawki.
Alkohol może wzmacniać działanie leku na ciśnienie, dlatego po jego wypiciu mogą pojawić się zawroty głowy, osłabienie albo uczucie zbliżającego się omdlenia. Okazjonalny kieliszek zwykle nie jest groźny, ale lepiej nie pić w dniu rozpoczęcia leczenia i po zmianie dawki. Regularne picie większych ilości alkoholu podnosi ciśnienie i może sprawić, że lek będzie działał słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy po wstaniu
- uczucie zbliżającego się omdlenia
- wyraźne osłabienie lub zimne poty
- omdlenie
- kołatanie serca
- ciśnienie nadal wysokie mimo regularnego przyjmowania leku
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma bezwzględnego zakazu picia alkoholu w trakcie leczenia walsartanem, ale należy go ograniczyć do małych ilości. Nie powinno się pić alkoholu w dniu rozpoczęcia leczenia i po zmianie dawki, a po wypiciu należy wstawać powoli. Osobom z chorobą wątroby, cholestazą lub nadużywającym alkoholu należy zalecić unikanie go całkowicie, ponieważ ciężkie zaburzenia czynności wątroby i cholestaza są przeciwwskazaniem do stosowania walsartanu[1].
Skutek kliniczny
Po wypiciu alkoholu u osoby przyjmującej walsartan może wystąpić nasilony spadek ciśnienia z zawrotami głowy, osłabieniem, a przy gwałtownej zmianie pozycji także z omdleniem. Ryzyko jest największe u osób starszych, odwodnionych i na początku leczenia lub po zwiększeniu dawki. Regularne picie większych ilości alkoholu może natomiast utrudniać kontrolę nadciśnienia. Nie opisano poważnych, bezpośrednich interakcji zagrażających życiu.
Mechanizm
Walsartan obniża ciśnienie przez blokadę receptora angiotensyny II typu 1, a alkohol w pierwszych godzinach po wypiciu rozszerza naczynia i także obniża ciśnienie, więc oba działania się sumują. Przewlekłe, intensywne picie działa odwrotnie: podnosi ciśnienie i osłabia efekt leczenia hipotensyjnego. Walsartan nie jest istotnie metabolizowany przez enzymy wątrobowe, więc alkohol nie zmienia jego stężenia w sposób, który wynikałby z kinetyki. Znaczenie ma wyłącznie efekt farmakodynamiczny. ChPL w sekcjach 4.3 i 4.5 nie wspomina o alkoholu[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, także po zmianie pozycji (hipotonia ortostatyczna)
- objawy zawrotów głowy i omdleń po alkoholu
- ilość i regularność picia alkoholu w wywiadzie
- czynność wątroby u osób pijących regularnie
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości alkoholu, picie ryzykowne lub nadużywanieilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przy regularnym piciu większych ilości alkohol osłabia skuteczność leczenia hipotensyjnego, zwiększa ryzyko hipotonii po epizodzie picia i obciąża wątrobę, a ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do walsartanu. Należy zalecić ograniczenie lub zaprzestanie picia i ocenić czynność wątroby. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych słabsza regulacja ciśnienia przy zmianie pozycji i częstsze odwodnienie zwiększają ryzyko hipotonii ortostatycznej i upadków po alkoholu. Zaleca się szczególną ostrożność i uprzedzenie o objawach. |
| Pierwsze dni leczenia lub zmiana dawkiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Na początku leczenia lub po zwiększeniu dawki ryzyko nasilonego spadku ciśnienia jest największe, dlatego w tym okresie należy odradzić picie alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Valsartan Reddy 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/valsartan-reddy-100444343/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Valsartan Reddy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/valsartan-reddy-100444343/
Inne interakcje tych leków 71
Połączenie przeciwwskazaneIbuprofen+ KetoprofenNie należy stosować ibuprofenu i ketoprofenu jednocześnie w postaciach działających ogólnoustrojowo.Nie bierz ibuprofenu i ketoprofenu jednocześnie, a jeśli jeden lek nie wystarcza na ból, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inne rozwiązanie.nieznanyrozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz ibuprofenu i ketoprofenu jednocześnie, a jeśli jeden lek nie wystarcza na ból, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inne rozwiązanie.
Ibuprofen i ketoprofen to leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z tej samej grupy. Przyjmowane razem nie działają wyraźnie silniej, za to dużo bardziej obciążają żołądek i nerki. Zwiększają też ryzyko wrzodów i krwawienia z przewodu pokarmowego. Sprawdzaj skład leków na przeziębienie i ból, bo często zawierają ibuprofen.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny lub nawracający ból brzucha
- wyraźnie mniej oddawanego moczu albo obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie należy stosować ibuprofenu i ketoprofenu jednocześnie w postaciach działających ogólnoustrojowo. ChPL ibuprofenu wymienia jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ wśród przeciwwskazań[1]. Jeśli jeden NLPZ nie daje wystarczającej kontroli bólu, nie dodaje się drugiego, tylko rozważa lek przeciwbólowy z innej grupy albo zmianę leczenia u lekarza. Przy zamianie jednego NLPZ na drugi należy odstawić poprzedni lek, a nie przyjmować obu naprzemiennie.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego[2]. ChPL ibuprofenu wskazuje także na ogólny wzrost ryzyka działań niepożądanych przy łączeniu dwóch lub więcej NLPZ[3]. Należy się też liczyć z większym ryzykiem pogorszenia czynności nerek, zatrzymania płynów i wzrostu ciśnienia tętniczego, szczególnie u osób starszych, odwodnionych i przyjmujących leki hipotensyjne lub moczopędne.
Mechanizm
Oba leki należą do niesteroidowych leków przeciwzapalnych i hamują cyklooksygenazę, więc ich działania niepożądane się sumują. Dotyczy to zwłaszcza uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, upośledzenia agregacji płytek krwi oraz zmniejszenia przepływu nerkowego zależnego od prostaglandyn. ChPL ketoprofenu wskazuje, że łączenie z innymi NLPZ zwiększa ryzyko owrzodzenia i krwawienia w obrębie przewodu pokarmowego[2].
Metabolizm i transportery
- Ibuprofen: substrat CYP2C9[4]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, ból w nadbrzuszu)
- czynność nerek u osób starszych, odwodnionych lub stosujących leki hipotensyjne i moczopędne
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · ketoprofen | ryzyko maleje | Ketoprofen stosowany miejscowo na skórę daje znacznie mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż postacie doustne, więc ryzyko sumowania działań niepożądanych z doustnym ibuprofenem jest mniejsze. Nadal należy unikać takiego łączenia bez potrzeby, szczególnie przy dużych powierzchniach smarowania, długim stosowaniu i u osób z grup ryzyka. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i pogorszenia czynności nerek przy stosowaniu NLPZ jest większe, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków hipotensyjnych lub moczopędnych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okitask-100358098/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Połączenie przeciwwskazaneKetoprofen+ TorasemidUnikaj ogólnoustrojowego ketoprofenu u pacjenta na torasemidzie i w miarę możliwości zastąp go paracetamolem albo postacią miejscową.Nie bierz ketoprofenu na własną rękę, a jeśli potrzebujesz leku przeciwbólowego, zapytaj farmaceutę o paracetamol albo żel przeciwbólowy na skórę.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz ketoprofenu na własną rękę, a jeśli potrzebujesz leku przeciwbólowego, zapytaj farmaceutę o paracetamol albo żel przeciwbólowy na skórę.
Ketoprofen może osłabiać działanie torasemidu, przez co woda zatrzymuje się w organizmie, a ciśnienie może rosnąć. Oba leki razem mogą też obciążać nerki, zwłaszcza gdy jesteś odwodniony, masz chore nerki, chore serce albo jesteś w starszym wieku. Dlatego to połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy zaleci je lekarz i pod jego kontrolą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddajesz wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg albo szybki przyrost masy ciała
- narastająca duszność albo duszność w pozycji leżącej
- silne pragnienie, suchość w ustach, zawroty głowy
- nietypowe osłabienie, senność albo splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Unikaj ogólnoustrojowego ketoprofenu u pacjenta na torasemidzie i w miarę możliwości zastąp go paracetamolem albo postacią miejscową. Jeśli skojarzenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę ketoprofenu przez możliwie najkrótszy czas. Przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego pacjenta należy nawodnić, a po jego rozpoczęciu starannie kontrolować czynność nerek[1]. U pacjenta poddanego intensywnej terapii moczopędnej ketoprofen jest przeciwwskazany[2]. Nie należy go też stosować w ciężkiej niewydolności serca ani w ciężkiej niewydolności nerek[3].
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to ostre uszkodzenie nerek o mechanizmie przednerkowym, szczególnie u osób odwodnionych, w podeszłym wieku i z przewlekłą chorobą nerek, a ryzyko dodatkowo rośnie, gdy pacjent przyjmuje też inhibitor konwertazy angiotensyny lub sartan. Drugim skutkiem jest osłabienie działania torasemidu z zatrzymaniem sodu i wody, przyrostem masy ciała, obrzękami i wzrostem ciśnienia tętniczego, co u chorych z niewydolnością serca może prowadzić do jej zaostrzenia. ChPL jednego z produktów ketoprofenu wymienia stosowanie intensywnej terapii moczopędnej wśród przeciwwskazań[2], a wszystkie produkty ketoprofenu przeciwwskazują go w ciężkiej niewydolności serca i ciężkiej niewydolności nerek[1].
Mechanizm
Ketoprofen hamuje syntezę prostaglandyn w nerkach, które podtrzymują przepływ nerkowy i natriurezę, dlatego osłabia moczopędne i hipotensyjne działanie torasemidu. Jednocześnie torasemid zmniejsza objętość krwi krążącej, a ketoprofen ogranicza kompensacyjne rozszerzenie naczyń doprowadzających w kłębuszku, co sumuje się w spadku perfuzji nerek. ChPL ketoprofenu wskazuje, że u pacjentów stosujących leki moczopędne, zwłaszcza odwodnionych, zahamowanie prostaglandyn zmniejsza dopływ krwi do nerek i zwiększa ryzyko niewydolności nerek[1]. ChPL torasemidu podaje, że niesteroidowe leki przeciwzapalne mogą osłabiać działanie moczopędne i hipotensyjne torasemidu[4].
Monitorować
- kreatynina i eGFR przed włączeniem ketoprofenu i w pierwszych dniach leczenia skojarzonego
- stężenie potasu i sodu w surowicy
- masa ciała i obrzęki jako wskaźnik osłabienia działania moczopędnego
- ciśnienie tętnicze
- stan nawodnienia i ilość oddawanego moczu
- objawy zaostrzenia niewydolności serca
Kiedy ocena się zmienia
| Intensywna terapia moczopędnadawka · torasemid | ryzyko rośnie | Intensywna terapia moczopędna jest wymieniona w przeciwwskazaniach jednego z produktów ketoprofenu. U takiego pacjenta ketoprofen ogólnoustrojowo nie powinien być stosowany. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko pogorszenia czynności nerek przy skojarzeniu niesteroidowego leku przeciwzapalnego z lekami hipotensyjnymi i moczopędnymi jest większe, dlatego ChPL ketoprofenu zaleca szczególną ostrożność i kontrolę czynności nerek. |
| Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ketoprofen jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek. Przy łagodniejszym upośledzeniu czynności nerek ryzyko ostrego uszkodzenia nerek w skojarzeniu z torasemidem także rośnie i wymaga częstszej kontroli kreatyniny. |
| Na skórędroga podania · ketoprofen | ryzyko maleje | Ketoprofen stosowany miejscowo na skórę daje niewielkie stężenia ogólnoustrojowe, dlatego ryzyko osłabienia działania torasemidu i uszkodzenia nerek jest znacznie mniejsze niż przy postaci doustnej. |
| Kilka dniczas leczenia · ketoprofen | ryzyko rośnie | Ryzyko zatrzymania płynów i pogorszenia czynności nerek narasta wraz z czasem stosowania ketoprofenu ogólnoustrojowo, dlatego leczenie skojarzone powinno być możliwie krótkie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okitask-100358098/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketoflix 50 mg, granulat do sporządzania roztworu doustnego, w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketoflix-100423111/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketoprofen-SF 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketoprofen-sf-100230375/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
Połączenie przeciwwskazaneSartany (np. telmisartan, kandesartan cyleksetyl, walsartan)+ Inhibitory reniny (np. aliskiren) klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania sartanu i aliskirenu, a u chorych na cukrzycę lub z eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy sartanów i aliskiren, nie odstawiaj żadnego z nich sam, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, bo to połączenie zwykle trzeba zmienić.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy sartanów i aliskiren, nie odstawiaj żadnego z nich sam, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, bo to połączenie zwykle trzeba zmienić.
Leki z grupy sartanów, np. losartan, walsartan czy telmisartan, oraz aliskiren obniżają ciśnienie, działając na ten sam układ w organizmie. Przyjmowane razem mogą za bardzo obniżyć ciśnienie, podnieść poziom potasu we krwi i zaszkodzić nerkom. Szczególnie niebezpieczne jest to u osób z cukrzycą lub chorymi nerkami. Dotyczy to każdego leku z grupy sartanów, a nie tylko wybranych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub omdlenie, zwłaszcza przy wstawaniu
- osłabienie mięśni, mrowienie lub drętwienie rąk i nóg
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki nóg
- nietypowe zmęczenie, nudności
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania sartanu i aliskirenu, a u chorych na cukrzycę lub z eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² połączenie jest przeciwwskazane. Zakaz dotyczy wszystkich sartanów, także kandesartanu cyleksetylu, olmesartanu medoksomilu i azylsartanu medoksomilu, dla których brak wpisu w części baz interakcji nie oznacza bezpieczeństwa. Jeśli potrzebne jest dodatkowe obniżenie ciśnienia, zwykle pozostawia się sartan i odstawia aliskiren, dołączając lek z innej grupy. U pacjenta bez cukrzycy i z prawidłową czynnością nerek, u którego lekarz świadomie utrzymuje połączenie, należy regularnie kontrolować potas, kreatyninę i ciśnienie tętnicze oraz unikać innych leków zwiększających stężenie potasu.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie sartanu i aliskirenu zwiększa ryzyko hiperkaliemii, niedociśnienia z zawrotami głowy i omdleniami oraz ostrego uszkodzenia nerek, nie przynosząc dodatkowej korzyści w zapobieganiu zdarzeniom sercowo-naczyniowym i nerkowym. Ryzyko jest największe u chorych na cukrzycę, u osób z przewlekłą chorobą nerek, niewydolnością serca, odwodnieniem oraz u przyjmujących inne leki zwiększające stężenie potasu. U chorych na cukrzycę z zaburzeniami czynności nerek obserwowano w dużym badaniu klinicznym więcej udarów, hiperkaliemii i pogorszenia czynności nerek przy dodaniu aliskirenu do leczenia blokującego układ renina–angiotensyna.
Mechanizm
Sartany blokują receptor AT1 dla angiotensyny II, a aliskiren hamuje reninę i zmniejsza wytwarzanie angiotensyny już na początku kaskady. Połączenie daje podwójną blokadę układu renina–angiotensyna–aldosteron, czyli dwa leki o tym samym kierunku działania. Nasila to spadek ciśnienia tętniczego, zmniejsza wydzielanie aldosteronu i przez to wydalanie potasu oraz obniża ciśnienie filtracyjne w kłębuszkach nerkowych. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich sartanów, niezależnie od ich metabolizmu i wydalania.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- kreatynina i eGFR
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- objawy odwodnienia i ilość oddawanego moczu
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≥ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko maleje | U pacjenta z eGFR co najmniej 60 ml/min/1,73 m², który nie choruje na cukrzycę, połączenie nie jest formalnie przeciwwskazane, ale nadal nie jest zalecane i wymaga ścisłej kontroli potasu, kreatyniny i ciśnienia tętniczego. Przy cukrzycy połączenie pozostaje przeciwwskazane niezależnie od eGFR. |
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu propionowego (np. ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen)+ Inhibitory kalcyneuryny (np. takrolimus, cyklosporyna, woklosporyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i inhibitora kalcyneuryny należy w miarę możliwości unikać ogólnoustrojowego NLPZ, a jeśli jest konieczny – podawać najmniejszą skuteczną dawkę jak najkrócej pod kontrolą funkcji nerek i stężenia potasu.Jeśli przyjmujesz takrolimus, cyklosporynę lub woklosporynę, nie stosuj bez zgody lekarza tabletek przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen, i na ból lub gorączkę wybieraj raczej paracetamol.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz takrolimus, cyklosporynę lub woklosporynę, nie stosuj bez zgody lekarza tabletek przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen, i na ból lub gorączkę wybieraj raczej paracetamol.
Leki przeciwbólowe takie jak ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen czy naproksen mogą razem z lekami zapobiegającymi odrzuceniu przeszczepu lub stosowanymi w chorobach autoimmunologicznych, takimi jak takrolimus czy cyklosporyna, uszkadzać nerki. Oba rodzaje leków zmniejszają przepływ krwi przez nerki, a razem działają silniej niż osobno. Może to prowadzić do nagłego pogorszenia pracy nerek, wzrostu potasu we krwi i podwyższenia ciśnienia. Bezpieczniejszym lekiem na ból i gorączkę jest zwykle paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- obrzęki nóg, twarzy lub szybki przyrost masy ciała
- nietypowe osłabienie, nudności lub uczucie kołatania serca
- wyraźnie wyższe niż zwykle ciśnienie tętnicze
- pogorszenie wyników kreatyniny lub potasu w badaniach kontrolnych
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i inhibitora kalcyneuryny należy w miarę możliwości unikać ogólnoustrojowego NLPZ, a jeśli jest konieczny – podawać najmniejszą skuteczną dawkę jak najkrócej pod kontrolą funkcji nerek i stężenia potasu[1]. U biorców przeszczepów, zwłaszcza nerki, ogólnoustrojowe NLPZ takie jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen należy traktować jako leki do unikania i w pierwszej kolejności stosować paracetamol[2]. Jeśli NLPZ jest niezbędny, należy przed włączeniem ocenić kreatyninę i potas, zapewnić dobre nawodnienie i powtórzyć badania w ciągu kilku dni od rozpoczęcia leczenia. Naproksen ma długi okres półtrwania, dlatego jego działanie na nerki utrzymuje się dłużej niż w przypadku ibuprofenu czy deksketoprofenu. Przy wzroście kreatyniny lub potasu NLPZ należy odstawić, a nie redukować dawkę takrolimusu, cyklosporyny lub woklosporyny bez konsultacji z ośrodkiem transplantacyjnym lub prowadzącym lekarzem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, hiperkaliemii, nadciśnienia tętniczego i obrzęków[3]. U biorców przeszczepu nerki może prowadzić do pogorszenia funkcji przeszczepu, które trudno odróżnić od odrzucania. Ryzyko rośnie przy odwodnieniu, niewydolności serca, marskości wątroby, przewlekłej chorobie nerek, w podeszłym wieku i przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków, inhibitorów ACE lub sartanów[4].
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego oraz wszystkich inhibitorów kalcyneuryny. Inhibitory kalcyneuryny zwężają tętniczkę doprowadzającą kłębuszka nerkowego, a nerka broni przepływu krwi i filtracji między innymi dzięki prostaglandynom rozszerzającym tę tętniczkę. NLPZ hamują cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn nerkowych, przez co znoszą ten mechanizm obronny. W efekcie dochodzi do nasilenia spadku przesączania kłębuszkowego, retencji sodu i wody oraz upośledzenia wydalania potasu. Oba leki niezależnie zmniejszają też wydzielanie reniny i aldosteronu, co sprzyja hiperkaliemii.
Monitorować
- kreatynina i eGFR przed włączeniem NLPZ i w ciągu kilku dni od jego rozpoczęcia
- stężenie potasu w surowicy
- ciśnienie tętnicze
- diureza, obrzęki i masa ciała
- stężenie minimalne takrolimusu lub cyklosporyny w razie pogorszenia funkcji nerek
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (na skórę)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko maleje | NLPZ stosowane miejscowo na skórę w niewielkiej powierzchni osiągają małe stężenia ogólnoustrojowe, dlatego ryzyko nefrotoksyczności jest znacznie mniejsze. Ostrożność zachować przy stosowaniu na dużą powierzchnię, długotrwale lub pod opatrunkiem okluzyjnym. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z obniżonym eGFR, w tym u większości biorców przeszczepu nerki, rezerwa nerkowa jest mała i nawet krótkie leczenie NLPZ może wywołać ostre uszkodzenie nerek. Ogólnoustrojowe NLPZ należy u nich unikać. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zależność przepływu nerkowego od prostaglandyn jest większa, częściej występuje odwodnienie i jednoczesne stosowanie diuretyków lub leków z grupy inhibitorów ACE i sartanów, co zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek i hiperkaliemii. |
| czas leczenia ≥ 5 dniNLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko rośnie | Ryzyko narasta wraz z czasem stosowania i dawką NLPZ. Przy leczeniu dłuższym niż kilka dni konieczna jest kontrola kreatyniny i potasu, a przy przewlekłej potrzebie leczenia przeciwbólowego należy zmienić lek. |
Źródła
- Chiasson JM, Fominaya CE, Gebregziabher M, Taber DJ. Long-term Assessment of NSAID Prescriptions and Potential Nephrotoxicity Risk in Adult Kidney Transplant Recipients. Transplantation. 2019;103(12):2675-2681. doi: 10.1097/TP.0000000000002689. PMID: 30830038.
- Jeong R, Lentine KL, Quinn RR, Ravani P, Wiebe N, Davison SN, et al. NSAID prescriptions in kidney transplant recipients. Clin Transplant. 2021;35(9):e14405. doi: 10.1111/ctr.14405. PMID: 34174784.
- Naesens M, Kuypers DR, Sarwal M. Calcineurin inhibitor nephrotoxicity. Clin J Am Soc Nephrol. 2009;4(2):481-508. doi: 10.2215/CJN.04800908. PMID: 19218475.
- LaForge JM, Urso K, Day JM, Bourgeois CW, Ross MM, Ahmadzadeh S, et al. Non-steroidal Anti-inflammatory Drugs: Clinical Implications, Renal Impairment Risks, and AKI. Adv Ther. 2023;40(5):2082-2096. doi: 10.1007/s12325-023-02481-6. PMID: 36947330.
Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ KetoprofenNależy unikać jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania diklofenaku i ketoprofenu i wybrać jeden lek z grupy NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas.Nie łącz diklofenaku z ketoprofenem w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach, a jeśli ból nie mija po jednym leku, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inne rozwiązanie.nieznanyrozległe badania
Niekorzystna interakcja
Nie łącz diklofenaku z ketoprofenem w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach, a jeśli ból nie mija po jednym leku, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inne rozwiązanie.
Diklofenak i ketoprofen to dwa leki z tej samej grupy przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Przyjmowane razem nie działają wyraźnie silniej, ale wyraźnie zwiększają ryzyko podrażnienia i krwawienia z żołądka, a także mogą obciążać nerki i podnosić ciśnienie. Wybierz tylko jeden z tych leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny lub nasilający się ból brzucha
- obrzęki nóg lub wyraźnie mniej oddawanego moczu
- wysypka, duszność lub obrzęk twarzy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania diklofenaku i ketoprofenu i wybrać jeden lek z grupy NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas. ChPL ketoprofenu kwalifikuje połączenie z innymi NLPZ jako skojarzenie, którego należy unikać.[1] Jeżeli jeden NLPZ nie daje wystarczającej kontroli bólu, nie dokłada się drugiego, tylko rozważa lek przeciwbólowy spoza tej grupy. U pacjentów z krwawieniem z przewodu pokarmowego lub perforacją po wcześniejszym leczeniu NLPZ w wywiadzie diklofenak jest przeciwwskazany.[2]
Skutek kliniczny
Główną konsekwencją jest wzrost ryzyka owrzodzenia, krwawienia i perforacji w przewodzie pokarmowym. ChPL diklofenaku podaje, że jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ może zwiększać częstość działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego.[2] ChPL ketoprofenu wymienia inne NLPZ wśród skojarzeń, których należy unikać, ze względu na zwiększone ryzyko owrzodzenia i krwawienia w obrębie przewodu pokarmowego.[1] Możliwe jest także nasilenie nefrotoksyczności, zatrzymania płynów i wzrostu ciśnienia tętniczego, szczególnie u osób starszych, odwodnionych lub przyjmujących leki moczopędne, inhibitory konwertazy angiotensyny albo sartany.
Mechanizm
Diklofenaku i ketoprofenu nie należy przyjmować razem ogólnoustrojowo, ponieważ oba są niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi i sumują swoje działania niepożądane. Oba leki hamują cyklooksygenazę i zmniejszają wytwarzanie prostaglandyn chroniących błonę śluzową żołądka, utrzymujących przepływ krwi przez nerki i wspierających czynność płytek krwi. Połączenie nie wzmacnia działania przeciwbólowego w stopniu istotnym klinicznie, natomiast zwiększa obciążenie przewodu pokarmowego, nerek i układu krążenia.
Metabolizm i transportery
- Diklofenak: substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, ból w nadbrzuszu)
- czynność nerek (kreatynina, eGFR) u osób starszych i przyjmujących leki moczopędne, inhibitory konwertazy angiotensyny lub sartany
- ciśnienie tętnicze
- obrzęki i przyrost masy ciała
Kiedy ocena się zmienia
| Jeden z leków stosowany miejscowo na skórę (żel, plaster)droga podania · pacjent | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu jednego z leków ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, więc sumowanie toksyczności żołądkowo‑jelitowej jest znacznie mniejsze. Warto jednak ograniczyć powierzchnię i czas stosowania, a przy ketoprofenie miejscowym pamiętać o ryzyku reakcji fotoalergicznych. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i pogorszenia czynności nerek przy łączeniu NLPZ jest wyższe, dlatego połączenia należy bezwzględnie unikać, a przy stosowaniu jednego NLPZ rozważyć ochronę żołądka i kontrolę czynności nerek. |
| Dłużej niż kilka dniczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko powikłań żołądkowo‑jelitowych i nerkowych rośnie wraz z czasem stosowania NLPZ, dlatego przedłużające się jednoczesne przyjmowanie dwóch NLPZ wymaga pilnej weryfikacji terapii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okitask-100358098/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Niekorzystna interakcjaEnoksaparyna+ WalsartanPołączenie można stosować pod warunkiem ścisłego monitorowania stężenia potasu i czynności nerek.Nie odstawiaj leków na własną rękę, nie przyjmuj suplementów potasu ani soli z potasem bez zgody lekarza i wykonaj zlecone badanie potasu we krwi.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj leków na własną rękę, nie przyjmuj suplementów potasu ani soli z potasem bez zgody lekarza i wykonaj zlecone badanie potasu we krwi.
Oba leki mogą podnosić poziom potasu we krwi, a razem robią to silniej. Zbyt dużo potasu może zaburzać pracę serca i mięśni. Ryzyko jest większe, gdy masz chore nerki, cukrzycę albo jesteś w starszym wieku. Lekarz może zlecić ci badanie krwi, żeby sprawdzić poziom potasu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub drętwienie mięśni
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- mrowienie rąk lub ust
- silne zmęczenie
- nudności
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem ścisłego monitorowania stężenia potasu i czynności nerek.[1] Stężenie potasu oznacza się przed rozpoczęciem enoksaparyny i powtarza w trakcie leczenia, częściej u pacjentów z grupy ryzyka i przy dłuższym stosowaniu.[2] Należy unikać dokładania kolejnych leków i suplementów podnoszących stężenie potasu, w tym zamienników soli kuchennej zawierających potas.[2] Przy narastającej hiperkaliemii trzeba rozważyć zmianę leczenia przeciwzakrzepowego lub czasowe odstawienie walsartanu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko hiperkaliemii, która może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, osłabienia mięśni i w skrajnych przypadkach do zatrzymania krążenia. Ryzyko rośnie u osób z upośledzoną czynnością nerek, z cukrzycą, w podeszłym wieku, z kwasicą metaboliczną oraz przyjmujących inne leki podnoszące stężenie potasu. Hiperkaliemia związana z heparyną narasta zwykle po kilku dniach leczenia i ustępuje po jego zakończeniu.
Mechanizm
Oba leki podnoszą stężenie potasu we krwi i ich działanie się sumuje. Enoksaparyna, jak inne heparyny, hamuje wytwarzanie aldosteronu w nadnerczach, co zmniejsza wydalanie potasu przez nerki. Walsartan blokuje receptor angiotensyny II, przez co pośrednio również obniża aktywność aldosteronu i ogranicza wydalanie potasu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia enoksaparyną
- stężenie kreatyniny i eGFR
- objawy hiperkaliemii (osłabienie mięśni, kołatanie serca, zaburzenia rytmu)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m2pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek ogranicza wydalanie potasu i istotnie zwiększa ryzyko hiperkaliemii, dlatego potas należy kontrolować częściej. |
| Kilka dniczas leczenia · enoksaparyna | ryzyko rośnie | Hiperkaliemia wywołana heparyną narasta zwykle po kilku dniach stosowania, więc przy dłuższym leczeniu enoksaparyną kontrola potasu jest szczególnie ważna. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje ograniczona czynność nerek i wielolekowość sprzyjająca hiperkaliemii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Inhixa 2000 j.m. (20 mg), roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/inhixa-100377581/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Valsartan Reddy 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/valsartan-reddy-100444343/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Valsartan Reddy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/valsartan-reddy-100444343/
Niekorzystna interakcjaJodek potasu+ WalsartanJeśli pacjent leczony walsartanem ma otrzymywać jodek potasu w dużych dawkach, kontroluj stężenie potasu w osoczu.Jeśli masz przyjmować jodek potasu w dużych dawkach, powiedz lekarzowi, że bierzesz walsartan, i zapytaj, czy trzeba zbadać poziom potasu we krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli masz przyjmować jodek potasu w dużych dawkach, powiedz lekarzowi, że bierzesz walsartan, i zapytaj, czy trzeba zbadać poziom potasu we krwi.
Walsartan może zatrzymywać potas w organizmie, a jodek potasu sam zawiera potas. Przy małych dawkach jodu stosowanych jako suplement nie ma to znaczenia. Przy dużych dawkach jodku potasu poziom potasu we krwi może za bardzo wzrosnąć, co bywa niebezpieczne dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub drętwienie mięśni
- mrowienie dłoni, stóp lub ust
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeśli pacjent leczony walsartanem ma otrzymywać jodek potasu w dużych dawkach, kontroluj stężenie potasu w osoczu. Charakterystyka walsartanu zaleca kontrolowanie stężenia potasu w osoczu, gdy konieczne jest jednoczesne stosowanie produktu wpływającego na stężenie potasu[1]. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek oceń także kreatyninę i eGFR. Suplementacja jodu w dawkach mikrogramowych nie wymaga zmian w leczeniu ani dodatkowego monitorowania. Jednorazowe lub krótkotrwałe przyjęcie jodku potasu w ramach profilaktyki radiacyjnej nie jest powodem do odstawienia walsartanu.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to hiperkaliemia, która może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, osłabienia mięśni i parestezji. Ryzyko zależy od dawki jodku potasu i jest istotne przede wszystkim przy dużych dawkach. Przy dawkach suplementacyjnych liczonych w mikrogramach jodu ilość dostarczanego potasu jest znikoma i nie ma znaczenia klinicznego. Ryzyko rośnie u osób z zaburzeniami czynności nerek, z cukrzycą, w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków podnoszących potas.
Mechanizm
Przy dużych dawkach jodku potasu kontroluj stężenie potasu w surowicy, bo oba leki mogą je podnosić. Walsartan blokuje receptor angiotensyny II i zmniejsza wydzielanie aldosteronu, przez co ogranicza nerkowe wydalanie potasu. Jodek potasu jest jednocześnie źródłem jonów potasu. Charakterystyka jodku potasu podaje, że duże dawki jodku potasu w połączeniu z oszczędzającymi potas lekami moczopędnymi mogą prowadzić do hiperkaliemii[2]. Walsartan nie należy do tej grupy, ale działa na nerkowe wydalanie potasu w podobnym kierunku, dlatego efekt sumuje się addytywnie. Charakterystyka walsartanu umieszcza suplementy potasu i inne substancje zwiększające stężenie potasu w części o jednoczesnym stosowaniu, które nie jest zalecane[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- kreatynina i eGFR u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
- objawy hiperkaliemii (osłabienie mięśni, kołatanie serca, zaburzenia rytmu)
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≤ 150 mikrogramów jodu na dobę (dawki suplementacyjne)jodek potasu | ryzyko maleje | Przy suplementacji jodu w dawkach mikrogramowych ilość dostarczanego potasu jest znikoma i nie wpływa na kaliemię. Ryzyko hiperkaliemii charakterystyka jodku potasu wiąże z dużymi dawkami jodku potasu. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m2pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek zmniejsza wydalanie potasu i zwiększa ryzyko hiperkaliemii przy dużych dawkach jodku potasu. Kontroluj potas i kreatyninę częściej. |
| Jednorazowo lub krótkotrwale w profilaktyce radiacyjnejczas leczenia · jodek potasu | ryzyko maleje | Krótkotrwałe przyjęcie jodku potasu w ramach blokady tarczycy w zdarzeniu radiacyjnym nie jest powodem do przerywania walsartanu. U pacjentów z czynnikami ryzyka hiperkaliemii warto po zakończeniu sprawdzić potas. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Valsartan Reddy 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/valsartan-reddy-100444343/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jodid 100 100 mcg jodu, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jodid-100-100032570/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Valsartan Reddy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/valsartan-reddy-100444343/
Niekorzystna interakcjaKetoprofen+ MetotreksatPrzy metotreksacie w dawkach większych niż 15 mg na tydzień należy unikać ketoprofenu.Zanim weźmiesz ketoprofen, zapytaj lekarza lub farmaceutę, a na ból wybierz raczej paracetamol.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Zanim weźmiesz ketoprofen, zapytaj lekarza lub farmaceutę, a na ból wybierz raczej paracetamol.
Nie bierz ketoprofenu na własną rękę, jeśli przyjmujesz metotreksat. Ketoprofen utrudnia usuwanie metotreksatu z organizmu, przez co metotreksat może się gromadzić i uszkadzać szpik kostny, który wytwarza krwinki, a także żołądek i jelita. Ryzyko jest tym większe, im większą dawkę metotreksatu przyjmujesz. Na ból lub gorączkę zwykle bezpieczniejszy jest paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- owrzodzenia lub bolesne zmiany w jamie ustnej
- gorączka, ból gardła lub częste infekcje
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- bladość, duże osłabienie, zadyszka
- czarne stolce lub wymioty z krwią
- silny ból brzucha lub biegunka
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wydalanie, pk_wiazanie_bialek, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy metotreksacie w dawkach większych niż 15 mg na tydzień należy unikać ketoprofenu.[1] Jedna z ChPL ketoprofenu wskazuje próg 15 mg na tydzień lub więcej i wymaga odstępu co najmniej 12 godzin między zaprzestaniem lub rozpoczęciem ketoprofenu a podaniem metotreksatu.[2] Przy mniejszych dawkach metotreksatu połączenie jest możliwe, ale w pierwszych tygodniach trzeba co tydzień kontrolować pełną morfologię krwi, a częściej u osób w podeszłym wieku i przy zmianach czynności nerek.[1] Podanie ketoprofenu w ciągu 24 godzin przed lub po metotreksacie może zwiększyć stężenie i toksyczność metotreksatu, dlatego nie należy go przyjmować w dniu dawki metotreksatu ani dzień przed i po niej.[3] U pacjentów z czynnikami ryzyka, np. graniczną czynnością nerek, nie zaleca się łączenia NLPZ z metotreksatem.[4] W doraźnym leczeniu bólu lepiej wybrać lek przeciwbólowy spoza grupy NLPZ.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko toksyczności metotreksatu, przede wszystkim na układ krwiotwórczy.[3] Podczas jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu notowano ciężkie działania niepożądane, w tym zgon, niespodziewanie ciężką mielosupresję, niedokrwistość aplastyczną i toksyczne działanie na przewód pokarmowy.[4] Ryzyko jest największe przy dawkach metotreksatu większych niż 15 mg na tydzień.[1]
Mechanizm
Ketoprofen, podobnie jak inne NLPZ, zmniejsza kanalikowe wydzielanie metotreksatu w nerkach, co zwiększa jego stężenie w osoczu.[2] Dodatkowo wypiera metotreksat z połączeń z białkami osocza i zmniejsza jego klirens nerkowy.[1] Do tego dochodzi sumowanie toksycznego działania obu leków na przewód pokarmowy oraz niekorzystny wpływ NLPZ na czynność nerek, który pośrednio dalej spowalnia eliminację metotreksatu.
Metabolizm i transportery
- Metotreksat: substrat OAT3[5]
Monitorować
- morfologia krwi pełna z rozmazem raz w tygodniu w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego
- kreatynina i eGFR
- objawy zapalenia jamy ustnej i owrzodzeń błony śluzowej
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego
- objawy zakażenia, gorączka
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 15 mg/tydzieńmetotreksat | inne zalecenie | Przy dawkach metotreksatu większych niż 15 mg na tydzień ChPL ketoprofenu każe unikać połączenia, a jedna z ChPL obejmuje już dawkę 15 mg na tydzień i wymaga odstępu co najmniej 12 godzin. |
| dawka ≤ 15 mg/tydzieńmetotreksat | inne zalecenie | Przy dawkach metotreksatu mniejszych niż 15 mg na tydzień połączenie jest możliwe pod warunkiem cotygodniowej kontroli pełnej morfologii krwi w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego. |
| odstep ≥ 24 h przed i po dawce metotreksatuketoprofen | ryzyko maleje | Ketoprofen podany w ciągu 24 godzin przed lub po metotreksacie zwiększa jego stężenie i toksyczność, a inna ChPL wymaga odstępu co najmniej 12 godzin, więc bezpieczniej omijać dzień dawki metotreksatu oraz dzień przed i po niej. |
| eGFR ≤ 30 ml/minpacjent | interakcja nie dotyczy | Klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min jest przeciwwskazaniem do małych dawek metotreksatu, a ciężka niewydolność nerek jest przeciwwskazaniem do ketoprofenu, zaś przy granicznej czynności nerek łączenie NLPZ z metotreksatem nie jest zalecane. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku morfologię krwi trzeba kontrolować częściej niż raz w tygodniu, a ryzyko pogorszenia czynności nerek przez NLPZ jest większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okitask-100358098/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketoflix 50 mg, granulat do sporządzania roztworu doustnego, w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketoflix-100423111/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketoprofen-SF 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketoprofen-sf-100230375/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.