Skutek kliniczny

Nasilenie senności, spowolnienia, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji, a w cięższych przypadkach zahamowania ośrodka oddechowego, spadku ciśnienia i śpiączki.^[1] Zwiększa się też ryzyko upadków i wypadków oraz ryzyko uzależnienia, szczególnie u osób z uzależnieniem od alkoholu lub leków w wywiadzie.^[1]

Mechanizm

Alkohol i klobazam hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działania się sumują. Dodatkowo jednoczesne picie alkoholu zwiększa biodostępność klobazamu o 50%, co nasila jego działanie.^[1] Badanie kinetyczne i dynamiczne tej pary wykazało większe zaburzenia psychomotoryczne po połączeniu niż po samym alkoholu.

Monitorować

• senność i sedacja
• zawroty głowy i ataksja
• częstość oddechu i ciśnienie tętnicze przy objawach przedawkowania
• ryzyko uzależnienia od alkoholu lub leków w wywiadzie

Skutek kliniczny

Należy spodziewać się nasilenia senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i koncentracji, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków komunikacyjnych. Przy piciu dużych ilości alkoholu oraz w okresie odstawienia alkoholu rośnie ryzyko napadów padaczkowych mimo leczenia.

Mechanizm

Alkohol nasila hamujące działanie zonisamidu na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ oba związki mogą powodować senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i spowolnienie psychoruchowe, więc ich działania się sumują. Jednocześnie nadużywanie alkoholu, a zwłaszcza jego nagłe odstawienie po okresie intensywnego picia, obniża próg drgawkowy i może osłabiać kontrolę napadów padaczkowych. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ zonisamid jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4 i nie hamuje istotnie izoenzymów cytochromu P-450, w tym CYP2E1^[1]. ChPL zonisamidu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji, i zapis ten jest jednakowy dla obu ocenianych produktów^[1].

Monitorować

• senność i nadmierne uspokojenie
• zawroty głowy i zaburzenia równowagi
• zaburzenia koncentracji i pamięci
• częstość napadów padaczkowych
• ilość spożywanego alkoholu

Skutek kliniczny

Połączenie nasila senność, uspokojenie, zaburzenia koncentracji i koordynacji ruchowej oraz wydłuża czas reakcji. Rośnie ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych, oraz ryzyko wypadków przy prowadzeniu pojazdów. Przy dodatkowym stosowaniu opioidów lub alkoholu zwiększa się ryzyko depresji oddechowej, a w skrajnych przypadkach śpiączki.^[2]

Mechanizm

Klemastyna jest lekiem przeciwhistaminowym I generacji o działaniu sedatywnym i przeciwcholinergicznym, a klobazam jako benzodiazepina hamuje ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie depresyjne na OUN się sumuje. Klemastyna nasila hamujące działanie anksjolityków na ośrodkowy układ nerwowy.^[1] Działanie depresyjne klobazamu na OUN może się nasilić przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwhistaminowych o działaniu sedatywnym, szczególnie gdy klobazam jest podawany w większych dawkach.^[2]

Monitorować

• nasilenie senności i sedacji
• zaburzenia koordynacji i ryzyko upadków
• częstość i głębokość oddechu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu opioidów
• objawy przeciwcholinergiczne (suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu, splątanie u osób starszych)

Bezpieczniejsze alternatywy

feksofenadynabilastynadesloratadynaloratadyna

Skutek kliniczny

Nasilona senność, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji i koordynacji ruchowej, większe ryzyko upadków i wypadków komunikacyjnych. Możliwe zmniejszone pocenie się i przegrzanie organizmu, zwłaszcza u dzieci, w upale i podczas wysiłku.

Mechanizm

Klemastyna jest lekiem przeciwhistaminowym I generacji o działaniu uspokajającym i przeciwcholinergicznym. Zonisamid jako lek przeciwpadaczkowy często wywołuje senność, zawroty głowy i spowolnienie psychoruchowe, więc oba leki sumują hamujący wpływ na ośrodkowy układ nerwowy. Klemastyna nasila hamujące działanie innych leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i takiego łączenia należy unikać^[1]. Dodatkowo zonisamid może zmniejszać pocenie się i sprzyjać przegrzaniu, a działanie przeciwcholinergiczne klemastyny również ogranicza wydzielanie potu, co teoretycznie zwiększa ryzyko zaburzeń termoregulacji. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, bo zonisamid nie wpływa istotnie na enzymy cytochromu P-450^[2].

Monitorować

• nasilenie senności i zawrotów głowy
• koordynacja ruchowa i ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych
• pocenie się i temperatura ciała, zwłaszcza u dzieci, w upale i przy wysiłku
• objawy przeciwcholinergiczne (suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu)

Bezpieczniejsze alternatywy

loratadynadesloratadynacetyryzynalewocetyryzynafeksofenadynabilastyna

Skutek kliniczny

Nadmierna senność, spowolnienie psychoruchowe, ataksja i zaburzenia równowagi z ryzykiem upadków, zaburzenia pamięci oraz depresja oddechowa, szczególnie u osób starszych, z chorobami układu oddechowego i przy jednoczesnym przyjmowaniu opioidów lub alkoholu. Dublowanie benzodiazepin zwiększa też ryzyko tolerancji i uzależnienia.

Mechanizm

Klobazam i lorazepam są benzodiazepinami i nasilają hamujące działanie GABA w ośrodkowym układzie nerwowym, więc ich działanie uspokajające, nasenne, miorelaksacyjne i depresyjne na oddychanie się sumuje. Depresyjne działanie klobazamu na ośrodkowy układ nerwowy nasila się przy jednoczesnym stosowaniu innych leków przeciwlękowych, nasennych i przeciwdrgawkowych, zwłaszcza przy większych dawkach klobazamu^[2]. Lorazepam z innymi lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy, w tym przeciwlękowymi, nasennymi i przeciwdrgawkowymi, daje nasilenie działania depresyjnego^[1]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ lorazepam jest wydalany głównie po glukuronidacji, a klobazam jest metabolizowany przez cytochrom P450.

Monitorować

• stopień sedacji i senność w ciągu dnia
• częstość i wydolność oddechu, szczególnie u pacjentów z chorobami płuc lub przyjmujących opioidy
• równowaga, chód i ryzyko upadków
• funkcje poznawcze i pamięć
• objawy nadużywania lub uzależnienia przy dłuższym stosowaniu

Skutek kliniczny

Można się spodziewać nasilenia senności, uspokojenia, zawrotów głowy, zaburzeń koordynacji i spowolnienia psychoruchowego. Przy dodatkowych czynnikach, takich jak alkohol, opioidy lub niewydolność oddechowa, rośnie ryzyko depresji oddechowej.

Mechanizm

Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i nasenne sumuje się. Topiramatu nie zaleca się łączyć z innymi lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy^[2]. Działanie hamujące klobazamu może się nasilać przy jednoczesnym stosowaniu innych leków przeciwdrgawkowych, szczególnie gdy klobazam podaje się w większych dawkach^[1]. Topiramat hamuje CYP2C19^[2], a inhibitory CYP2C19 mogą zwiększać narażenie na N-demetyloklobazam – aktywny metabolit klobazamu^[1]. Topiramat nie należy do silnych ani umiarkowanych inhibitorów tego enzymu, dlatego składowa farmakokinetyczna ma najpewniej niewielkie znaczenie.

Monitorować

• senność i nadmierne uspokojenie
• zawroty głowy i zaburzenia koordynacji – ryzyko upadków
• częstość napadów i zapis EEG po zmianie dawek
• czynność oddechowa u pacjentów z grupy ryzyka

Skutek kliniczny

Większe ryzyko kwasicy metabolicznej z hiperchloremią, kamicy nerkowej, zmniejszonej potliwości z przegrzaniem oraz senności i zaburzeń poznawczych. Dane o łączeniu są niepełne i nie pozwalają wykluczyć interakcji farmakodynamicznej^[1]. Należy unikać łączenia zonisamidu z innymi lekami sprzyjającymi kamicy moczowej^[1].

Mechanizm

Topiramat i zonisamid hamują anhydrazę węglanową, więc ich działania w nerkach się sumują. Rośnie utrata wodorowęglanów z moczem, a mocz staje się bardziej zasadowy, co sprzyja kwasicy metabolicznej i wytrącaniu się złogów fosforanowo-wapniowych. Oba leki mogą też zmniejszać potliwość i działać hamująco na ośrodkowy układ nerwowy. Klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej nie opisano. Zonisamid nie hamuje istotnie izoenzymów cytochromu P-450^[1].

Monitorować

• wodorowęglany i chlorki w surowicy (gazometria przy objawach kwasicy)
• objawy kamicy nerkowej – ból w okolicy lędźwiowej, krwiomocz
• potliwość i temperatura ciała, zwłaszcza w upale i u dzieci
• masa ciała i apetyt
• senność, zaburzenia koncentracji i mowy
• stężenie kreatyniny

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetamlamotryginalakozamid