Interakcje / Klomipramina / Klomipramina i zonisamid
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale z ostrożnością i obserwacją pacjenta pod kątem zaburzeń termoregulacji.
Pij dużo wody, unikaj przegrzania i wysiłku w upale, a jeśli przestajesz się pocić, masz wysoką temperaturę albo częstsze napady, skontaktuj się z lekarzem.
Niekorzystna interakcjaKlomipramina+ ZonisamidPołączenie można stosować, ale z ostrożnością i obserwacją pacjenta pod kątem zaburzeń termoregulacji.Pij dużo wody, unikaj przegrzania i wysiłku w upale, a jeśli przestajesz się pocić, masz wysoką temperaturę albo częstsze napady, skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Pij dużo wody, unikaj przegrzania i wysiłku w upale, a jeśli przestajesz się pocić, masz wysoką temperaturę albo częstsze napady, skontaktuj się z lekarzem.
Oba leki mogą utrudniać pocenie się, przez co organizm gorzej się chłodzi i łatwiej się przegrzewa. Ryzyko rośnie w upale, w gorącym pomieszczeniu i przy wysiłku fizycznym. Klomipramina może też u niektórych osób ułatwiać występowanie napadów padaczkowych. Możesz również czuć się bardziej senny lub mieć zawroty głowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak pocenia się mimo gorąca lub wysiłku
- gorąca, sucha skóra
- podwyższona temperatura ciała bez infekcji
- osłabienie, ból głowy, splątanie w upale
- częstsze napady padaczkowe
- silna senność lub zawroty głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale z ostrożnością i obserwacją pacjenta pod kątem zaburzeń termoregulacji[1][2]. Pacjenta należy uprzedzić, aby unikał przegrzania, intensywnego wysiłku w upale i dbał o nawodnienie. U chorych na padaczkę klomipraminę włącza się ostrożnie, zaczynając od małej dawki i obserwując częstość napadów. Przy objawach przegrzania lub braku pocenia się należy rozważyć zmianę leku przeciwdepresyjnego na lek bez działania cholinolitycznego.
Skutek kliniczny
Zmniejszona potliwość i przegrzanie organizmu, szczególnie przy upale lub wysiłku, a w skrajnych przypadkach udar cieplny. U chorych na padaczkę możliwe pogorszenie kontroli napadów. Możliwe nasilenie senności i zawrotów głowy.
Mechanizm
Zonisamid może zmniejszać wydzielanie potu i podnosić temperaturę ciała. Klomipramina działa cholinolitycznie, a takie leki także ograniczają pocenie się, więc oba działania się sumują. Przy łączeniu zonisamidu z lekami cholinolitycznymi, takimi jak klomipramina, należy zachować ostrożność[1][2]. Klomipramina, jak inne trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, obniża próg drgawkowy i może osłabiać ochronę przeciwpadaczkową. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ zonisamid nie hamuje istotnie izoenzymów cytochromu P-450, co potwierdzono in vivo dla dezypraminy[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- temperatura ciała
- potliwość, zwłaszcza w upale i przy wysiłku
- nawodnienie
- częstość napadów padaczkowych
- senność i zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≤ 17pacjent | ryzyko rośnie | Zmniejszona potliwość i hipertermia po zonisamidzie występują głównie u dzieci, dlatego u dzieci i młodzieży połączenie z lekiem cholinolitycznym wymaga szczególnie uważnej obserwacji, zwłaszcza w okresie upałów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonisamidum Neuraxpharm 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonisamidum-neuraxpharm-100391345/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaKlomipraminaa alkoholPacjent przyjmujący klomipraminę powinien unikać alkoholu, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.Unikaj alkoholu przez cały czas przyjmowania klomipraminy, a jeśli regularnie pijesz dużo, powiedz o tym lekarzowi.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj alkoholu przez cały czas przyjmowania klomipraminy, a jeśli regularnie pijesz dużo, powiedz o tym lekarzowi.
Klomipramina razem z alkoholem może wywołać silną senność, zawroty głowy i spowolnienie reakcji. Te objawy są najsilniejsze na początku leczenia i po zwiększeniu dawki leku. Alkohol może też pogarszać samopoczucie i nasilać objawy depresji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy albo omdlenie przy wstawaniu
- splątanie lub zaburzenia widzenia
- drgawki
- nasilenie smutku lub myśli samobójczych
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Pacjent przyjmujący klomipraminę powinien unikać alkoholu, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. ChPL zaleca ostrzeganie pacjentów, że spożycie alkoholu może nasilać senność, zaburzenia widzenia i inne objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego[1]. Jeśli pacjent mimo zaleceń spożył alkohol, nie powinien tego dnia prowadzić pojazdów, obsługiwać maszyn ani wykonywać czynności wymagających koncentracji. U pacjentów nadużywających alkoholu należy poinformować lekarza prowadzącego, ponieważ odstawienie alkoholu w trakcie leczenia klomipraminą zwiększa ryzyko drgawek i wymaga nadzoru.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest nasilona senność, spowolnienie reakcji oraz zaburzenia koordynacji i koncentracji, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków drogowych. ChPL wskazuje, że alkohol może nasilać zmniejszenie ostrości widzenia, senność i inne objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego[1]. Możliwe są zawroty głowy i spadki ciśnienia przy wstawaniu. U osób odstawiających alkohol po okresie intensywnego picia rośnie ryzyko napadu drgawek. Alkohol może pogarszać przebieg depresji i zwiększa toksyczność przy przedawkowaniu klomipraminy, co ma znaczenie u pacjentów z ryzykiem samobójczym.
Mechanizm
Klomipramina i alkohol sumują swoje hamujące działanie na ośrodkowy układ nerwowy, co nasila senność i zaburzenia psychomotoryczne. ChPL klomipraminy podaje, że trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą potęgować działanie alkoholu i innych środków działających hamująco na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Do tego dochodzi sumowanie działania obniżającego ciśnienie, ponieważ klomipramina blokuje receptory alfa1-adrenergiczne, a alkohol rozszerza naczynia, co sprzyja hipotonii ortostatycznej. ChPL wymienia stany odstawienia alkoholu wśród czynników predysponujących do drgawek, ponieważ trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne obniżają próg drgawkowy[1]. Przewlekłe nadużywanie alkoholu może przyspieszać metabolizm wątrobowy trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych i obniżać ich stężenie, ale znaczenie kliniczne tego zjawiska dla klomipraminy jest niepewne. Zapis o alkoholu jest taki sam w ChPL tabletek powlekanych 10 mg i tabletek o przedłużonym uwalnianiu 75 mg[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nadmierna senność i spowolnienie psychoruchowe
- zawroty głowy i ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej
- napady drgawkowe u osób odstawiających alkohol
- nasilenie objawów depresji i myśli samobójczych
Kiedy ocena się zmienia
| Duża ilość alkoholu wypita jednorazowoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duża jednorazowa dawka alkoholu znacznie nasila sedację, depresję ośrodkowego układu nerwowego i hipotonię, a w razie jednoczesnego przedawkowania klomipraminy zwiększa ryzyko ciężkiego zatrucia. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub okres jego odstawieniaczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | ChPL wymienia stany odstawienia alkoholu wśród czynników predysponujących do drgawek u pacjentów leczonych klomipraminą. Odstawienie alkoholu u osoby uzależnionej wymaga nadzoru lekarskiego. |
| Pierwsze tygodnie leczenia lub okres po zwiększeniu dawkiczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Działanie uspokajające i hipotensyjne klomipraminy jest najsilniejsze na początku terapii i po zwiększeniu dawki, dlatego wtedy sumowanie z alkoholem jest najbardziej odczuwalne. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie sedacji i hipotonii ortostatycznej zwiększa ryzyko upadków i złamań. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
Niekorzystna interakcjaZonisamida alkoholZaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się.Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.
Lek i alkohol mogą razem nasilać senność, zawroty głowy i problemy z równowagą. Większa ilość alkoholu może też sprzyjać napadom padaczkowym, nawet jeśli regularnie przyjmujesz lek. Ryzyko jest największe na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność
- zawroty głowy
- chwiejny chód lub problemy z równowagą
- trudności z koncentracją lub mową
- częstsze napady padaczkowe
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się. Szczególną ostrożność trzeba zachować na początku leczenia i po każdym zwiększeniu dawki, kiedy działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najsilniejsze. Pacjent pijący alkohol nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
Skutek kliniczny
Należy spodziewać się nasilenia senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i koncentracji, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków komunikacyjnych. Przy piciu dużych ilości alkoholu oraz w okresie odstawienia alkoholu rośnie ryzyko napadów padaczkowych mimo leczenia.
Mechanizm
Alkohol nasila hamujące działanie zonisamidu na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ oba związki mogą powodować senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i spowolnienie psychoruchowe, więc ich działania się sumują. Jednocześnie nadużywanie alkoholu, a zwłaszcza jego nagłe odstawienie po okresie intensywnego picia, obniża próg drgawkowy i może osłabiać kontrolę napadów padaczkowych. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ zonisamid jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4 i nie hamuje istotnie izoenzymów cytochromu P-450, w tym CYP2E1[1]. ChPL zonisamidu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji, i zapis ten jest jednakowy dla obu ocenianych produktów[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i nadmierne uspokojenie
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- zaburzenia koncentracji i pamięci
- częstość napadów padaczkowych
- ilość spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Picie dużych ilości alkoholu oraz odstawienie alkoholu po okresie intensywnego picia znacząco obniża próg drgawkowy i nasila depresję ośrodkowego układu nerwowego, co zwiększa ryzyko napadów i urazów. |
| Okres rozpoczynania leczenia i zwiększania dawkiczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Na początku leczenia i po zwiększeniu dawki zonisamidu działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najbardziej nasilone, dlatego w tym okresie należy zalecać całkowitą rezygnację z alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Inne interakcje tych leków 482
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ KlomipraminaNie należy łączyć cytalopramu z klomipraminą, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z tych leków sam, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu o obu lekach.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z tych leków sam, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu o obu lekach.
Cytalopram i klomipramina to dwa leki przeciwdepresyjne, których zwykle nie łączy się ze sobą. Razem mogą zaburzać rytm serca i wywołać groźne nadmierne działanie serotoniny w organizmie. Cytalopram może też zwiększać ilość klomipraminy we krwi, co nasila jej działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub silne zawroty głowy
- gorączka z drżeniem albo sztywnością mięśni
- mimowolne skurcze mięśni
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- nasilona senność, suchość w ustach, trudność z oddaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć cytalopramu z klomipraminą, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi wydłużającymi odstęp QT[1]. Przy wykryciu połączenia trzeba skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu wyboru jednego leku albo innego schematu leczenia. Zmianę z jednego leku na drugi powinien zaplanować lekarz z uwzględnieniem ryzyka zespołu serotoninowego i działania leków na serce. Jeśli lekarz świadomie utrzymuje połączenie mimo przeciwwskazania, konieczne są EKG z oceną QTc, wyrównanie potasu i magnezu[1] oraz rozważenie zmniejszenia dawki klomipraminy[2].
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to addytywne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem złośliwych zaburzeń rytmu, w tym torsades de pointes, szczególnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii[1]. Możliwy jest zespół serotoninowy z hipertermią, sztywnością mięśni, drgawkami klonicznymi, niestabilnością wegetatywną oraz splątaniem, pobudzeniem, majaczeniem aż do śpiączki[1]. Wzrost stężenia klomipraminy może nasilać jej działania niepożądane, w tym antycholinergiczne, kardiotoksyczne i obniżające próg drgawkowy[3].
Mechanizm
Cytalopram i klomipramina wydłużają odstęp QT, a ich działanie może się sumować, dlatego ChPL cytalopramu przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp QT i wprost wymienia wśród nich trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne[1]. Oba leki nasilają przekaźnictwo serotoninergiczne, a ChPL klomipraminy ostrzega, że jej łączenie z SSRI może prowadzić do addytywnego działania serotoninergicznego i zespołu serotoninowego[3]. Dodatkowo escytalopram, czynny enancjomer cytalopramu, hamuje CYP2D6, który odpowiada za hydroksylację klomipraminy i jej czynnego metabolitu N-demetyloklomipraminy, dlatego ChPL cytalopramu zaleca ostrożność i dopuszcza konieczność dostosowania dawki klomipraminy[2]. ChPL klomipraminy podaje, że inhibitory CYP2D6 mogą zwiększać stężenie obu czynnych komponentów nawet około 3-krotnie[3], przy czym cytalopram nie jest tam wymieniony z nazwy, a jego hamowanie CYP2D6 jest słabsze niż fluoksetyny czy paroksetyny.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP1A2[4], klomipramina – substrat CYP1A2[5]
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[4], klomipramina – substrat CYP2C19[5]
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[4], klomipramina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5]
- Klomipramina – inhibitor CYP2D6[5], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
- Klomipramina: inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zespołu serotoninowego (gorączka, sztywność i drżenie mięśni, pobudzenie, splątanie)
- objawy toksyczności klomipraminy (nasilona senność, suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, tachykardia, drgawki)
- omdlenia, kołatanie serca, zawroty głowy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
Połączenie przeciwwskazaneKlomipramina+ EscytalopramNie należy stosować klomipraminy razem z escytalopramem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego łączenie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi z powodu ryzyka wydłużenia QT.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.
Klomipramina i escytalopram to dwa leki przeciwdepresyjne, których nie należy przyjmować razem. Razem mogą zaburzać rytm serca i wywołać groźny stan zwany zespołem serotoninowym. Escytalopram może też zwiększać ilość klomipraminy w organizmie, przez co nasilają się jej działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe zawroty głowy
- silne pobudzenie, niepokój, splątanie
- drżenie, mimowolne skurcze mięśni
- wysoka gorączka, nadmierne pocenie się
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy stosować klomipraminy razem z escytalopramem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego łączenie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi z powodu ryzyka wydłużenia QT[1]. Jeśli pacjent otrzymał oba leki, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu wyboru jednego z nich lub innego, bezpiecznego schematu. Zamianę jednego leku na drugi powinien zaplanować lekarz, uwzględniając okres wypłukiwania i ryzyko objawów odstawiennych. Przed leczeniem klomipraminą należy wyrównać hipokaliemię[2].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem QT i komorowymi zaburzeniami rytmu typu torsades de pointes, zespołem serotoninowym oraz napadami drgawkowymi. Wzrost stężenia klomipraminy pod wpływem escytalopramu dodatkowo nasila jej działania niepożądane – kardiotoksyczne, antycholinergiczne i prodrgawkowe[2].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego łączenie z lekami wydłużającymi QT i wymienia wśród nich trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne[1]. Oba leki działają serotoninergicznie, a ChPL klomipraminy ostrzega przed addytywnym działaniem z SSRI i możliwością zespołu serotoninowego[2]. Dodatkowo escytalopram hamuje CYP2D6 i ChPL escytalopramu wymienia klomipraminę wśród leków, których dawkę może być konieczne dostosować[3]. Hydroksylację klomipraminy i jej czynnego metabolitu N-demetyloklomipraminy katalizuje CYP2D6, a inhibitory tego enzymu mogą zwiększyć stężenie obu czynnych składników nawet około 3-krotnie[2]. Oba leki obniżają też próg drgawkowy[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Klomipramina – inhibitor CYP2D6[4], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[5], klomipramina – substrat CYP2C19[4]
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[6], klomipramina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4]
- Klomipramina: inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[6], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenie, hipertermia, drgawki kloniczne mięśni)
- objawy toksyczności klomipraminy (suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu, splątanie, tachykardia)
- napady drgawkowe
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneKlomipramina+ SelegilinaNie łączyć klomipraminy z selegiliną, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL obu leków.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leczenia.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leczenia.
Klomipramina i selegilina razem mogą wywołać groźną reakcję, w której organizm reaguje nadmiarem substancji przekazujących sygnały w mózgu. Może to powodować wysoką gorączkę, silne pocenie, drgawki, skoki ciśnienia, splątanie, a nawet utratę przytomności. Tych leków nie wolno przyjmować razem, a po odstawieniu jednego z nich trzeba odczekać co najmniej dwa tygodnie, zanim zaczniesz przyjmować drugi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka
- silne pocenie się
- drżenie lub mimowolne skurcze mięśni
- pobudzenie, niepokój lub splątanie
- kołatanie serca
- silny ból głowy lub skoki ciśnienia
- drgawki
- senność przechodząca w utratę przytomności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łączyć klomipraminy z selegiliną, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL obu leków.[1][2] Klomipraminę można włączyć dopiero po upływie co najmniej 14 dni od odstawienia selegiliny.[3] Selegilinę można włączyć po upływie co najmniej 14 dni od odstawienia klomipraminy, a ChPL selegiliny wymaga odczekania czasu równego 5 okresom półtrwania leku wchodzącego w interakcję.[1][3] Lek wprowadzany po przerwie należy podawać początkowo w niewielkich dawkach, stopniowo je zwiększając i obserwując pacjenta.[1] Jeśli pacjent przyjmuje oba leki jednocześnie, należy pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zmiany leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi zespołem serotoninowym oraz zaburzeniami sercowo-naczyniowymi, które mogą zagrażać życiu. Zgłaszano obfite pocenie, podwyższenie ciepłoty ciała, nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze, tachykardię, niepokój, zawroty głowy i drgawki.[3] ChPL klomipraminy wymienia ponadto przełom nadciśnieniowy, hiperpireksję, drgawki kloniczne mięśni, majaczenie i śpiączkę.[1]
Mechanizm
Selegilina jest selektywnym inhibitorem MAO-B, który hamuje rozkład monoamin, a klomipramina silnie hamuje wychwyt zwrotny serotoniny i noradrenaliny, więc oba leki zwiększają stężenie neuroprzekaźników w synapsach i mogą wywołać zespół serotoninowy. ChPL klomipraminy wymienia inhibitory MAO jako grupę przeciwwskazaną ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego, hiperpireksji, drgawek klonicznych, napadów padaczkowych, majaczenia i śpiączki.[1] ChPL selegiliny podaje, że jednoczesne stosowanie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi może powodować ciężkie zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego (zespół serotoninowy), niekiedy ze skutkiem śmiertelnym.[3] Selegilina w dawkach większych niż zalecane traci selektywność, co dodatkowo zwiększa ryzyko poważnych działań niepożądanych.[3] Dochodzi do tego sumowanie działań niepożądanych, ponieważ ChPL selegiliny ostrzega, że łączenie z lekami antycholinergicznymi może zwiększyć występowanie działań niepożądanych, a klomipramina działa antycholinergicznie.[3]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, splątanie, drżenie, mioklonie, hiperrefleksja, poty, gorączka)
- ciśnienie tętnicze
- tętno
- temperatura ciała
- stan świadomości
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od odstawienia selegiliny do włączenia klomipraminypacjent | interakcja nie dotyczy | Po upływie co najmniej 14 dni od zakończenia leczenia selegiliną można włączyć klomipraminę, zaczynając od niewielkich dawek i stopniowo je zwiększając. |
| odstep ≥ 14 dni od odstawienia klomipraminy do włączenia selegilinypacjent | interakcja nie dotyczy | Selegilinę można włączyć po co najmniej 14 dniach od odstawienia klomipraminy, a ChPL selegiliny wymaga odczekania czasu równego 5 okresom półtrwania leku wchodzącego w interakcję. |
| Dawka większa niż zalecanadawka · selegilina | ryzyko rośnie | Selegilina w dawkach większych niż zalecane traci selektywność wobec MAO-B, co zwiększa ryzyko poważnych działań niepożądanych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Selgres 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/selgres-100084896/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Segan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/segan-100201907/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
Połączenie przeciwwskazaneKlomipramina+ CyzaprydNie stosuj cyzaprydu u pacjenta przyjmującego klomipraminę.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Każdy z nich może zaburzać rytm serca, a razem znacznie zwiększają ryzyko groźnej, nieregularnej pracy serca. Takie zaburzenia mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zagrażać życiu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo uczucie nierównego bicia serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj cyzaprydu u pacjenta przyjmującego klomipraminę[1]. Gdy potrzebny jest lek prokinetyczny, wybierz preparat niewydłużający odstępu QT, a gdy cyzapryd jest niezbędny, lekarz prowadzący powinien zastąpić klomipraminę lekiem przeciwdepresyjnym o małym wpływie na QT. Jeśli oba leki zostały już podane razem, wykonaj EKG z oceną QTc oraz oznacz stężenie potasu i magnezu, bo hipokaliemia i hipomagnezemia same w sobie wykluczają stosowanie cyzaprydu[1].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT i ciężkimi komorowymi zaburzeniami rytmu, takimi jak częstoskurcz komorowy, migotanie komór i torsade de pointes[1]. Takie arytmie mogą objawiać się kołataniem serca i omdleniem, a w skrajnych przypadkach prowadzić do zatrzymania krążenia.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działania się sumują, co zwiększa ryzyko częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Cyzaprydu nie łączy się z trój- i czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Klomipramina jest przeciwwskazana we wrodzonym zespole wydłużonego QT, a hipokaliemia zwiększa ryzyko wydłużenia QTc i torsade de pointes podczas jej stosowania[2]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo klomipramina nie należy do silnych inhibitorów CYP3A4, głównego szlaku metabolizmu cyzaprydu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, zawroty głowy, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
itopryd (zamiast cyzaprydu)sertralina (zamiast klomipraminy, po decyzji lekarza)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
Połączenie przeciwwskazaneKlomipramina+ SakwinawirKlomipraminy nie łączy się z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem, ponieważ sakwinawir jest przeciwwskazany z lekami wydłużającymi odstęp QT i PR.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Te dwa leki razem mogą groźnie zaburzyć rytm serca. Oba wpływają na pracę serca w podobny sposób, a lek na HIV dodatkowo zwiększa ilość leku przeciwdepresyjnego we krwi. Takiego połączenia się nie stosuje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- bardzo wolne tętno
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klomipraminy nie łączy się z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem, ponieważ sakwinawir jest przeciwwskazany z lekami wydłużającymi odstęp QT i PR[1]. Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, lekarz prowadzący terapię HIV powinien rozważyć zmianę schematu przeciwretrowirusowego na lek bez wpływu na QT i bez hamowania CYP3A4 albo psychiatra powinien dobrać lek przeciwdepresyjny spoza grupy leków wydłużających QT. Przed włączeniem któregokolwiek z leków należy wyrównać hipokaliemię[2].
Skutek kliniczny
Grozi addytywne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem torsades de pointes i innych zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca oraz zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego. Wzrost stężenia klomipraminy może dodatkowo nasilać jej działania niepożądane, w tym kardiotoksyczne i antycholinergiczne.
Mechanizm
Sakwinawir wzmocniony rytonawirem wydłuża odstępy QT i PR w sposób zależny od dawki, a przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT ten wpływ może się sumować[1]. Klomipramina także zwiększa ryzyko wydłużenia QTc i torsades de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii[2]. Dodatkowo klomipramina jest demetylowana głównie przez CYP3A4, CYP2C19 i CYP1A2, a obie czynne postaci są eliminowane przez CYP2D6[2]. Sakwinawir hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, a rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A4[1], co może zwiększać stężenie klomipraminy.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępów QTc i PR przed zmianą leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zasłabnięć i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneKlomipramina+ DifenhydraminaDifenhydraminy nie stosuje się u pacjentów przyjmujących klomipraminę.Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy leczysz się klomipraminą, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek na sen albo na alergię.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy leczysz się klomipraminą, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek na sen albo na alergię.
Klomipramina i difenhydramina (lek nasenny i przeciwalergiczny dostępny bez recepty) przyjmowane razem mogą groźnie zaburzyć rytm serca. Oba leki powodują też suchość w ustach, zaparcia, trudności z oddawaniem moczu i senność, a razem te objawy są dużo silniejsze. Difenhydramina dodatkowo zwiększa ilość klomipraminy w organizmie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- trudności z oddaniem moczu
- silne zaparcie lub ból brzucha
- splątanie, dezorientacja lub widzenie rzeczy, których nie ma
- bardzo silna senność
- nieostre widzenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Difenhydraminy nie stosuje się u pacjentów przyjmujących klomipraminę. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Przy bezsenności u pacjenta leczonego klomipraminą skieruj go do lekarza prowadzącego, a w objawach alergii wybierz lek przeciwhistaminowy nowej generacji bez działania przeciwcholinergicznego. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, oceń objawy przeciwcholinergiczne i sercowe, a przy kołataniu serca, omdleniu lub zatrzymaniu moczu skieruj go pilnie do lekarza.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Sumowanie działania przeciwcholinergicznego może wywołać zatrzymanie moczu, nasilone zaparcie aż do niedrożności jelit, rozszerzenie źrenic, splątanie i majaczenie. Wzrost stężenia klomipraminy nasila jej działania niepożądane, a nadmierna senność zwiększa ryzyko upadków.
Mechanizm
Klomipramina i difenhydramina wydłużają odstęp QT, działają przeciwcholinergicznie i hamująco na OUN, więc ich działania się sumują[4][1]. Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne nasilają działanie leków przeciwhistaminowych na źrenicę, ośrodkowy układ nerwowy, jelita i pęcherz moczowy[4]. Difenhydramina hamuje CYP2D6[1], który katalizuje hydroksylację i eliminację klomipraminy oraz jej czynnego metabolitu N-demetyloklomipraminy[4]. Inhibitory CYP2D6 mogą zwiększać stężenie obu czynnych komponentów klomipraminy nawet około 3-krotnie[4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przy przypadkowym jednoczesnym przyjęciu
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy przeciwcholinergiczne – zatrzymanie moczu, zaparcie, splątanie, zaburzenia widzenia
- nasilenie senności i ryzyko upadków
- objawy toksyczności klomipraminy – tachykardia, zaburzenia rytmu, drgawki
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania przeciwcholinergicznego i sedacyjnego częściej prowadzi do majaczenia, zatrzymania moczu i upadków, a choroby serca zwiększają ryzyko zaburzeń rytmu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
Połączenie przeciwwskazaneKlomipramina+ AmantadynaAmantadyny nie łączy się z klomipraminą ani z innymi trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj tych leków razem i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę – jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o zmianie leczenia.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę – jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o zmianie leczenia.
Tych dwóch leków nie przyjmuje się razem. Każdy z nich może zaburzać rytm serca, a razem wyraźnie zwiększają ryzyko groźnej arytmii. Mogą też wspólnie nasilać splątanie, omamy, suchość w ustach, zaparcia i trudności z oddawaniem moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcie lub omdlenie
- silne zawroty głowy
- splątanie lub omamy
- trudności z oddaniem moczu
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Amantadyny nie łączy się z klomipraminą ani z innymi trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli pacjent wymaga obu terapii, lekarz powinien zastąpić jeden z leków preparatem bez wpływu na odstęp QT. Przed włączeniem amantadyny u osoby, która niedawno przyjmowała klomipraminę, warto wykonać EKG i oznaczyć stężenie potasu i magnezu, ponieważ hipokaliemia i hipomagnezemia same wykluczają stosowanie amantadyny[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes. Możliwe jest też nasilenie objawów antycholinergicznych – splątania, omamów, zaburzeń widzenia, zaparć i zatrzymania moczu, szczególnie u osób starszych.
Mechanizm
Oba leki sumują działanie na przewodzenie w sercu i na układ cholinergiczny. Klomipramina jako trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny może wydłużać odstęp QTc i wywoływać torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii[2]. Amantadyna również wydłuża odstęp QT, dlatego nie wolno jej łączyć z innymi lekami o takim działaniu, w tym z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi[1]. Dodatkowo trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne nasilają działanie leków przeciwparkinsonowskich na źrenicę, ośrodkowy układ nerwowy, jelita i pęcherz moczowy[2], a amantadyna nasila działania niepożądane leków przeciwcholinergicznych, takie jak splątanie i omamy[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca
- objawy antycholinergiczne: splątanie, omamy, zatrzymanie moczu, zaparcia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
Połączenie przeciwwskazaneKlomipramina+ HydroksyzynaNie łącz hydroksyzyny z klomipraminą.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z klomipraminą – zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z klomipraminą – zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.
Klomipramina i hydroksyzyna przyjmowane razem mogą zaburzać rytm serca, co bywa groźne dla życia. Oba leki wywołują senność i mogą nasilać suchość w ustach, zaparcia, trudności z oddawaniem moczu oraz niewyraźne widzenie. Hydroksyzyna może też zwiększać ilość klomipraminy we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcie lub omdlenie
- silne zawroty głowy
- nadmierna senność
- splątanie
- trudność w oddaniu moczu
- silne zaparcie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z klomipraminą. Hydroksyzyny nie stosuje się u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT[1][2][3]. Gdy wskazaniem jest świąd lub alergia, zamień hydroksyzynę na lek przeciwhistaminowy nowej generacji o słabym działaniu przeciwcholinergicznym i małym wpływie na odstęp QT. Zmianę leczenia lęku lub bezsenności uzgodnij z lekarzem prowadzącym leczenie klomipraminą. Przed leczeniem klomipraminą należy wyrównać hipokaliemię[4].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes. Nasila się także sedacja, zaburzenia psychomotoryczne i objawy przeciwcholinergiczne – suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu, zaburzenia akomodacji, a u osób starszych splątanie. Wzrost stężenia klomipraminy może dodatkowo nasilać jej działania niepożądane, w tym kardiotoksyczne.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi zaburzenia rytmu typu torsade de pointes, w tym z niektórymi lekami przeciwdepresyjnymi[1]. Klomipramina jest przeciwwskazana we wrodzonym zespole wydłużonego QT, a hipokaliemia zwiększa ryzyko wydłużenia QTc i torsade de pointes w trakcie jej stosowania[4]. Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne nasilają działanie przeciwcholinergiczne leków przeciwhistaminowych oraz działanie leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy[4]. Hydroksyzyna hamuje CYP2D6 i w dużych dawkach może zwiększać stężenie substratów tego enzymu[1], a CYP2D6 odpowiada za eliminację klomipraminy i jej czynnego metabolitu N-demetyloklomipraminy[4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu i magnezu
- tętno i objawy zaburzeń rytmu
- nasilenie sedacji
- objawy przeciwcholinergiczne (zatrzymanie moczu, zaparcie, splątanie)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawkidawka · hydroksyzyna | ryzyko rośnie | Duże dawki hydroksyzyny silniej hamują CYP2D6, co sprzyja kumulacji klomipraminy i jej czynnego metabolitu. |
| Wiek podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują zaburzenia elektrolitowe, choroby serca i nadwrażliwość na działanie przeciwcholinergiczne, co zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu, splątania, upadków i zatrzymania moczu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anafranil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anafranil-100005632/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.