Interakcje / Kofeina / Kofeina i norfloksacyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Podczas leczenia norfloksacyną należy w miarę możliwości unikać leków zawierających kofeinę, np. złożonych leków przeciwbólowych.
Podczas leczenia tym antybiotykiem nie bierz leków przeciwbólowych z kofeiną i ogranicz kawę oraz napoje energetyczne, a jeśli potrzebujesz leku na ból, zapytaj farmaceutę o preparat bez kofeiny.
Niekorzystna interakcjaKofeina+ NorfloksacynaPodczas leczenia norfloksacyną należy w miarę możliwości unikać leków zawierających kofeinę, np. złożonych leków przeciwbólowych.Podczas leczenia tym antybiotykiem nie bierz leków przeciwbólowych z kofeiną i ogranicz kawę oraz napoje energetyczne, a jeśli potrzebujesz leku na ból, zapytaj farmaceutę o preparat bez kofeiny.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Podczas leczenia tym antybiotykiem nie bierz leków przeciwbólowych z kofeiną i ogranicz kawę oraz napoje energetyczne, a jeśli potrzebujesz leku na ból, zapytaj farmaceutę o preparat bez kofeiny.
Ten antybiotyk spowalnia usuwanie kofeiny z organizmu. Kofeina z kawy, napojów energetycznych lub niektórych leków przeciwbólowych może się wtedy gromadzić i działać mocniej oraz dłużej. Może to powodować problemy ze snem, drżenie rąk, niepokój albo szybkie bicie serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub bardzo szybkie bicie serca
- bezsenność
- drżenie rąk
- niepokój lub rozdrażnienie
- ból głowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Podczas leczenia norfloksacyną należy w miarę możliwości unikać leków zawierających kofeinę, np. złożonych leków przeciwbólowych.[1] Warto też zalecić ograniczenie kawy, mocnej herbaty i napojów energetycznych do czasu zakończenia antybiotykoterapii. Gdy kofeina jest stosowana jako lek, przy jednoczesnym podaniu substancji zmniejszających jej wydalanie może być potrzebna mniejsza dawka, a w razie wątpliwości należy kontrolować stężenie kofeiny w osoczu.[2]
Skutek kliniczny
Kofeina dłużej utrzymuje się w organizmie i może się kumulować, co zwiększa ryzyko jej działań niepożądanych – pobudzenia, bezsenności, drżenia, kołatania serca i niepokoju. Norfloksacyna jest słabszym inhibitorem CYP1A2 niż niektóre inne chinolony, dlatego u większości pacjentów efekt jest umiarkowany, ale wyraźniejszy przy dużym spożyciu kofeiny.
Mechanizm
Norfloksacyna hamuje CYP1A2, główny enzym metabolizujący kofeinę.[1][2] Prowadzi to do zmniejszenia klirensu kofeiny i wydłużenia jej okresu półtrwania w osoczu.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy nadmiaru kofeiny: bezsenność, drżenie, niepokój, kołatanie serca
- częstość rytmu serca przy objawach
- stężenie kofeiny w osoczu, gdy kofeina jest stosowana jako lek
Bezpieczniejsze alternatywy
lewofloksacynaofloksacynaparacetamol bez dodatku kofeiny
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości kofeiny – leki złożone z kofeiną, napoje energetyczne, kilka kaw dzienniedawka · kofeina | ryzyko rośnie | Im większa dobowa podaż kofeiny, tym większe ryzyko kumulacji i objawów nadmiaru przy zahamowanym metabolizmie przez norfloksacynę. |
| Okres wzrostu i rozwoju (dzieci, młodzież, noworodki leczone kofeiną)wiek · pacjent | interakcja nie dotyczy | Norfloksacyny nie podaje się dzieciom i młodzieży w okresie wzrostu i rozwoju, więc połączenie z cytrynianem kofeiny u noworodków nie wchodzi w grę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nolicin 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nolicin-100047961/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gencebok 10 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gencebok-100440256/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nolicin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nolicin-100047961/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaKofeinaa alkoholNależy odradzać łączenie alkoholu z napojami energetyzującymi i dużymi dawkami kofeiny, w tym z preparatami kofeiny w tabletkach.Nie mieszaj alkoholu z napojami energetyzującymi ani tabletkami z kofeiną i pamiętaj, że kawa nie przyspiesza wytrzeźwienia.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie mieszaj alkoholu z napojami energetyzującymi ani tabletkami z kofeiną i pamiętaj, że kawa nie przyspiesza wytrzeźwienia.
Kofeina z kawy, napojów energetyzujących lub tabletek sprawia, że po alkoholu czujesz się mniej senny i mniej pijany, ale twoja sprawność i stężenie alkoholu we krwi się nie zmieniają. Przez to łatwo wypić więcej, niż planujesz, i źle ocenić, czy możesz prowadzić. Połączenie dużych ilości kofeiny z alkoholem może też powodować kołatanie serca, niepokój i odwodnienie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub szybkie bicie serca
- silny niepokój albo drżenie rąk
- zawroty głowy lub ból w klatce piersiowej
- silne pragnienie i suchość w ustach
- problemy z zaśnięciem
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy odradzać łączenie alkoholu z napojami energetyzującymi i dużymi dawkami kofeiny, w tym z preparatami kofeiny w tabletkach. Pacjenta trzeba poinformować, że kofeina nie przywraca sprawności i nie skraca czasu potrzebnego do wytrzeźwienia. U osób z zaburzeniami rytmu serca, nadciśnieniem tętniczym lub zaburzeniami lękowymi połączenie jest szczególnie niekorzystne. Zwykła filiżanka kawy wypita w odstępie od alkoholu nie wymaga specjalnego postępowania.
Skutek kliniczny
Maskowanie objawów upojenia sprzyja spożywaniu większych ilości alkoholu, zachowaniom ryzykownym, prowadzeniu pojazdu po alkoholu i urazom. Duże dawki kofeiny w połączeniu z alkoholem mogą nasilać kołatanie serca, tachykardię, niepokój i bezsenność, a łączne działanie moczopędne sprzyja odwodnieniu. Kofeina nie przyspiesza wytrzeźwienia.
Mechanizm
Kofeina jako antagonista receptorów adenozynowych osłabia subiektywne odczucie senności i upojenia wywołane etanolem, ale nie znosi zaburzeń koordynacji, czasu reakcji ani oceny sytuacji i nie obniża stężenia alkoholu we krwi. Powstaje stan określany jako „pobudzony, ale pijany”, w którym osoba niedoszacowuje swojego upojenia. Kofeina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2[1]. Etanol hamuje ten szlak w umiarkowanym stopniu i może wydłużać działanie kofeiny, co ma mniejsze znaczenie kliniczne niż efekt farmakodynamiczny. ChPL cytrynianu kofeiny w postaci infuzji nie wymienia alkoholu[1], ponieważ produkt jest przeznaczony dla noworodków urodzonych przedwcześnie.
Metabolizm i transportery
- Kofeina: wrażliwy substrat CYP1A2[2]
Monitorować
- ilość spożytego alkoholu niezależnie od odczuwanego pobudzenia
- kołatanie serca i tętno
- ciśnienie tętnicze u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi
- objawy odwodnienia
- zaburzenia snu
Kiedy ocena się zmienia
| Roztwór do infuzji u noworodków urodzonych przedwcześniepostać · alkohol | interakcja nie dotyczy | Cytrynian kofeiny w infuzji stosuje się u wcześniaków, u których spożycie alkoholu nie występuje, więc interakcja nie ma zastosowania klinicznego. |
| Duże dawki kofeiny, w tym napoje energetyzujące i tabletki z kofeinądawka · alkohol | ryzyko rośnie | Duże dawki kofeiny nasilają maskowanie upojenia oraz ryzyko tachykardii, niepokoju i odwodnienia. |
| Duża ilość alkoholu lub picie epizodyczneilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy intensywnym piciu maskowanie sedacji zwiększa ryzyko dalszego spożycia, urazów i prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gencebok 10 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gencebok-100440256/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuNorfloksacynaa alkoholNie ma konieczności zmiany dawki ani schematu leczenia.W czasie leczenia najlepiej nie pij alkoholu, a jeśli już, nie prowadź pojazdów i nie obsługuj maszyn.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
W czasie leczenia najlepiej nie pij alkoholu, a jeśli już, nie prowadź pojazdów i nie obsługuj maszyn.
Norfloksacyna może powodować ból głowy i zawroty głowy. Alkohol może te dolegliwości nasilić i sprawić, że wolniej reagujesz. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy prowadzisz samochód albo obsługujesz maszyny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny lub uporczywy ból głowy
- zawroty głowy utrudniające chodzenie lub prowadzenie pojazdu
- wyraźne spowolnienie reakcji
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma konieczności zmiany dawki ani schematu leczenia. Pacjenta należy poinformować o możliwym nasileniu bólu i zawrotów głowy po alkoholu, a w trakcie leczenia lepiej alkoholu nie pić, szczególnie przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn.[1]
Skutek kliniczny
Alkohol może nasilać ból głowy i zawroty głowy podczas leczenia norfloksacyną oraz pogarszać sprawność psychofizyczną. ChPL nie zakazuje spożywania alkoholu i nie nakazuje go unikać, wskazuje jednak na większe ryzyko zmniejszenia zdolności szybkiego reagowania u osób pijących w trakcie terapii.[1]
Mechanizm
Norfloksacyna może wywoływać ból głowy i zawroty głowy, a alkohol działa na ośrodkowy układ nerwowy i może te objawy nasilać. Efekty się sumują, co zmniejsza zdolność szybkiego reagowania.
Metabolizm i transportery
- Norfloksacyna: inhibitor CYP1A2[2]
Monitorować
- ból głowy
- zawroty głowy
- sprawność psychofizyczna przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy większych ilościach alkoholu ryzyko nasilenia bólu i zawrotów głowy oraz pogorszenia sprawności psychofizycznej jest większe, co wynika z addycji działań ośrodkowych. Wniosek ma charakter teoretyczny, nie podano w kontekście wartości liczbowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nolicin 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nolicin-100047961/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nolicin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nolicin-100047961/
Inne interakcje tych leków 183
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy.Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.
Antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna czy cyprofloksacyna, oraz niektóre leki przeciwdepresyjne, na przykład cytalopram czy escytalopram, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu, szczególnie u osób starszych i chorujących na serce. U większości osób połączenie jest stosowane bezpiecznie, ale lekarz może zlecić EKG lub wybrać inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- drgawki
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy. Połączenia cytalopramu lub escytalopramu z lewofloksacyną, cyprofloksacyną lub norfloksacyną najlepiej unikać u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Jeśli fluorochinolon jest niezbędny, należy wyrównać zaburzenia elektrolitowe, wykonać EKG przed leczeniem i w jego trakcie u pacjentów z grupy ryzyka oraz nie przekraczać zalecanej maksymalnej dawki cytalopramu lub escytalopramu[1]. Nie należy przerywać leku SSRI na czas krótkiej antybiotykoterapii, bo grozi to objawami odstawienia. Przy długotrwałej potrzebie łączenia leków u pacjenta z czynnikami ryzyka warto rozważyć zmianę leku przeciwdepresyjnego na sertralinę.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy połączeniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny z cytalopramem lub escytalopramem. Rzadziej mogą wystąpić drgawki, zwłaszcza u osób z padaczką lub innymi czynnikami obniżającymi próg drgawkowy.
Mechanizm
Fluorochinolony blokują kanały potasowe hERG odpowiedzialne za prąd IKr w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Leki z grupy SSRI działają w ten sam sposób, a efekt zależy od dawki. Najsilniej działają cytalopram i escytalopram, słabiej fluoksetyna, paroksetyna i fluwoksamina, a najsłabiej sertralina[2]. Działania obu grup sumują się, więc rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT. Dodatkowo fluorochinolony obniżają próg drgawkowy przez antagonizm wobec receptora GABA-A, a leki SSRI mogą go obniżać w niewielkim stopniu, co sumuje się u osób predysponowanych. Cyprofloksacyna i norfloksacyna hamują CYP1A2 i mogą umiarkowanie zwiększać stężenie fluwoksaminy, ale to składnik o mniejszym znaczeniu niż interakcja farmakodynamiczna. Interakcja dotyczy w różnym stopniu wszystkich par z wyjątkiem delafloksacyny.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- występowanie drgawek u pacjentów z padaczką lub obniżonym progiem drgawkowym
- czynność nerek przy stosowaniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · fluorochinolony | interakcja nie dotyczy | Przy miejscowym stosowaniu fluorochinolonu do oka lub ucha stężenie w surowicy jest znikome i nie wpływa istotnie na odstęp QT. |
| Dożylnadroga podania · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Podanie dożylne, zwłaszcza szybki wlew, daje wyższe stężenia szczytowe fluorochinolonu i silniejszy wpływ na repolaryzację. |
| Maksymalna zalecana dawka cytalopramu lub escytalopramudawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez cytalopram i escytalopram zależy od dawki, więc przy dawkach maksymalnych ryzyko sumowania działania jest największe. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, a dla cytalopramu i escytalopramu obowiązują niższe dawki maksymalne. |
| Obniżony, wymagający korekty dawki fluorochinolonueGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane przez nerki, więc bez korekty dawki kumulują się i silniej wydłużają QT. |
Źródła
- Koide T, Ito H, Ohashi R, Maekawa E, Ito K. Lascufloxacin-Induced QT Prolongation in an Elderly Patient Treated With Escitalopram: A Case Report. Cureus. 2026;18(5):e109291. doi: 10.7759/cureus.109291. PMID: 42326111.
- Fung KW, Baye F, Kapusnik-Uner J, McDonald CJ. Using Medicare Data to Assess the Proarrhythmic Risk of Non-Cardiac Treatment Drugs that Prolong the QT Interval in Older Adults: An Observational Cohort Study. Drugs Real World Outcomes. 2021;8(2):173-185. doi: 10.1007/s40801-021-00230-1. PMID: 33569737.
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ NorfloksacynaNie łącz hydroksyzyny z norfloksacyną.Nie przyjmuj tych leków razem i przed kolejną dawką skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, który dobierze bezpieczniejszy lek.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i przed kolejną dawką skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, który dobierze bezpieczniejszy lek.
Hydroksyzyna i norfloksacyna mogą zaburzać rytm serca, a razem to działanie się sumuje. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu, kołatania serca lub omdlenia. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z norfloksacyną[1]. Na czas leczenia norfloksacyną odstaw hydroksyzynę albo wybierz lek przeciwbakteryjny niewydłużający odstępu QT. Jeśli lekarz mimo to uzna połączenie za konieczne, przed włączeniem wykonaj EKG i oznacz potas oraz magnez, a w trakcie leczenia kontroluj odstęp QT.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zatrzymania krążenia. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca i w podeszłym wieku.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację mięśnia sercowego sumują się. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes, a wśród przykładów wymieniono fluorochinolony[1]. Norfloksacynę, podobnie jak inne fluorochinolony, stosuje się ostrożnie u osób przyjmujących leki wydłużające odstęp QT[2]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ norfloksacyna hamuje CYP1A2, a hydroksyzyna jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową i CYP3A4/5[2][1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca
Bezpieczniejsze alternatywy
nitrofurantoinafurazydynafosfomycynapiwmecylinam
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nolicin 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nolicin-100047961/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nolicin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nolicin-100047961/
Połączenie przeciwwskazaneNorfloksacyna+ SakwinawirNorfloksacyny nie łączy się z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem.Nie zaczynaj norfloksacyny, jeśli bierzesz sakwinawir – zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk i nie przerywaj na własną rękę leczenia HIV.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj norfloksacyny, jeśli bierzesz sakwinawir – zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk i nie przerywaj na własną rękę leczenia HIV.
Oba leki mogą zaburzać pracę serca i razem wyraźnie zwiększają ryzyko groźnej, nieregularnej akcji serca. Dlatego nie wolno ich przyjmować w tym samym czasie. Lekarz może dobrać inny antybiotyk, który jest bezpieczny razem z twoim lekiem na HIV.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Norfloksacyny nie łączy się z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem.[1] U pacjenta leczonego sakwinawirem należy wybrać antybiotyk, który nie wydłuża odstępu QT, zamiast zmieniać schemat przeciwretrowirusowy na czas krótkiej antybiotykoterapii. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, należy odstawić norfloksacynę, wykonać EKG i oznaczyć stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Sumowanie się wpływu obu leków na repolaryzację zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia QT, częstoskurczu typu torsade de pointes i innych zagrażających życiu zaburzeń rytmu. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, bradykardii, niewydolności serca i wrodzonym wydłużeniu QT.
Mechanizm
Sakwinawir wzmocniony rytonawirem wydłuża odstępy QT i PR w sposób zależny od dawki, a jego łączenie z innymi lekami wydłużającymi QT lub PR daje addytywny efekt elektrofizjologiczny.[1] Norfloksacyna, jak inne fluorochinolony, również wydłuża odstęp QT.[2] Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ norfloksacyna hamuje CYP1A2, a sakwinawir jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i transportowany przez glikoproteinę P.[2][1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc i PR przy przypadkowym jednoczesnym przyjęciu
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu – kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
fosfomycynanitrofurantoinafurazydyna
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nolicin 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nolicin-100047961/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nolicin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nolicin-100047961/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Butyrofenony (np. haloperydol) klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania fluorochinolonu wydłużającego odstęp QT i haloperydolu, ponieważ połączenie to zwiększa ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, a ChPL haloperydolu przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi QT.Nie przyjmuj antybiotyku z grupy fluorochinolonów razem z haloperydolem bez wyraźnej decyzji lekarza i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że stosujesz oba leki, także jeśli haloperydol dostajesz w zastrzykach.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj antybiotyku z grupy fluorochinolonów razem z haloperydolem bez wyraźnej decyzji lekarza i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że stosujesz oba leki, także jeśli haloperydol dostajesz w zastrzykach.
Niektóre antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna, oraz lek przeciwpsychotyczny haloperydol mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zagrażać życiu. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca i przy niskim poziomie potasu lub magnezu. Delafloksacyna nie ma tego działania w istotnym stopniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- drgawki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania fluorochinolonu wydłużającego odstęp QT i haloperydolu, ponieważ połączenie to zwiększa ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, a ChPL haloperydolu przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi QT. U pacjenta leczonego haloperydolem zakażenie najlepiej leczyć antybiotykiem z innej grupy dobranym do drobnoustroju i miejsca zakażenia. Gdy fluorochinolon jest niezbędny, a w danym wskazaniu można zastosować delafloksacynę, należy rozważyć ten lek, ponieważ nie wydłuża on istotnie QT. Jeśli lewofloksacyny, cyprofloksacyny lub norfloksacyny nie da się zastąpić, decyzję podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka, przed włączeniem wykonuje się EKG oraz oznacza potas i magnez, wyrównuje niedobory elektrolitów, stosuje najmniejszą skuteczną dawkę haloperydolu i unika podania dożylnego bez monitorowania EKG. Przy haloperydolu w postaci dekanianu interakcja może utrzymywać się jeszcze przez kilka tygodni po ostatnim wstrzyknięciu.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy dożylnym podaniu haloperydolu, dużych dawkach, u osób starszych, przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, wrodzonym zespole długiego QT oraz przy stosowaniu kolejnych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Fluorochinolony i haloperydol wydłużają odstęp QT, ponieważ hamują szybką składową opóźnionego prostownikowego prądu potasowego (kanał hERG) w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Przy jednoczesnym stosowaniu działania te sumują się, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Siła wpływu na QT jest różna w obrębie fluorochinolonów – lewofloksacyna wydłuża QT wyraźniej niż cyprofloksacyna i norfloksacyna, ale dla wszystkich trzech ryzyko jest klinicznie istotne w połączeniu z haloperydolem. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie zależy od zmian stężeń leków. Delafloksacyna nie wydłuża istotnie odstępu QT i stanowi wyjątek w klasie.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem fluorochinolonu i w trakcie leczenia skojarzonego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość i rytm serca, zwłaszcza bradykardia
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- inne stosowane leki wydłużające odstęp QT
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · butyrofenony | ryzyko rośnie | Dożylne podanie haloperydolu wiąże się z największym ryzykiem wydłużenia QT i torsade de pointes. W połączeniu z fluorochinolonem wydłużającym QT wymaga ciągłego monitorowania EKG albo zastosowania innego leku. |
| Duża dawkadawka · butyrofenony | ryzyko rośnie | Wpływ haloperydolu na QT zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach ryzyko sumowania z fluorochinolonem jest wyraźnie większe. |
| Dekanian haloperydolu (iniekcje o przedłużonym działaniu)postać · butyrofenony | inne zalecenie | Haloperydol w postaci dekanianu uwalnia się powoli i działa przez kilka tygodni, więc nie można go szybko odstawić. Interakcję należy uwzględniać także wtedy, gdy ostatnie wstrzyknięcie było kilka tygodni wcześniej, i w pierwszej kolejności zmienić antybiotyk. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, gorsza czynność nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. U starszych pacjentów z otępieniem haloperydol niesie też dodatkowe ryzyko niezależne od tej interakcji. |
| Obniżony eGFR bez dostosowania dawki fluorochinolonueGFR · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane przez nerki. Przy niewydolności nerek bez zmniejszenia dawki ich stężenia rosną, co nasila wpływ na QT. |
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Przeciwpsychotyczne pochodne indolu (np. zyprazydon, sertindol) klasaFluorochinolonu nie należy łączyć z przeciwpsychotyczną pochodną indolu bez wcześniejszej oceny ryzyka wydłużenia odstępu QT, a w przypadku zyprazydonu i sertindolu połączenie z lekami wydłużającymi QT jest przeciwwskazane w ChPL.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy, a lekarz chce przepisać ci antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz mu o tym i nie łącz tych leków bez jego zgody.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy, a lekarz chce przepisać ci antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz mu o tym i nie łącz tych leków bez jego zgody.
Niektóre antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna, cyprofloksacyna czy norfloksacyna, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, takie jak zyprazydon i sertindol, mogą zaburzać pracę serca. Gdy przyjmujesz je razem, ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca wyraźnie rośnie. Lurazydon i delafloksacyna działają na serce słabiej, ale nadal warto powiedzieć lekarzowi o obu lekach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- silna senność, niepokój ruchowy lub drżenie mięśni
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fluorochinolonu nie należy łączyć z przeciwpsychotyczną pochodną indolu bez wcześniejszej oceny ryzyka wydłużenia odstępu QT, a w przypadku zyprazydonu i sertindolu połączenie z lekami wydłużającymi QT jest przeciwwskazane w ChPL. U pacjenta leczonego zyprazydonem lub sertindolem należy wybrać antybiotyk niewydłużający odstępu QT. Jeśli fluorochinolon jest niezbędny, rozważ czasowe odstawienie lub zamianę leku przeciwpsychotycznego w porozumieniu z psychiatrą, wykonaj EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie oraz wyrównaj niedobory potasu i magnezu. Dawkę lewofloksacyny, cyprofloksacyny i norfloksacyny dostosuj do czynności nerek. Delafloksacyna i lurazydon nie wydłużają istotnie odstępu QT, ale przy łączeniu lurazydonu z cyprofloksacyną należy rozważyć zmniejszenie dawki lurazydonu.
Skutek kliniczny
Połączenie fluorochinolonu wydłużającego QT z zyprazydonem lub sertindolem może prowadzić do znacznego wydłużenia odstępu QTc, częstoskurczu typu torsade de pointes, migotania komór, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie u osób starszych, kobiet, pacjentów z hipokaliemią lub hipomagnezemią, bradykardią, chorobami serca, wrodzonym zespołem długiego QT oraz przy niewydolności nerek, gdy lewofloksacyna i inne fluorochinolony wydalane przez nerki kumulują się w organizmie.
Mechanizm
Fluorochinolony (lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna) blokują kanały potasowe hERG w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Zyprazydon i sertindol działają tak samo, przy czym sertindol należy do leków przeciwpsychotycznych o najsilniejszym wpływie na odstęp QT. Ich jednoczesne stosowanie sumuje działanie na repolaryzację i zwiększa ryzyko wydłużenia QTc oraz częstoskurczu typu torsade de pointes. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie jest wspólna dla całej klasy, bo delafloksacyna i lurazydon nie wydłużają istotnie odstępu QT.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem fluorochinolonu i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- czynność nerek (eGFR) w celu dostosowania dawki fluorochinolonu
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- przy lurazydonie z cyprofloksacyną: akatyzja, senność, objawy pozapiramidowe
Kiedy ocena się zmienia
| Obniżony eGFReGFR · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane głównie przez nerki i kumulują się przy niewydolności nerek, co nasila wydłużenie QT. Dawkę należy dostosować do eGFR. |
| Dożylniedroga podania · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Podanie dożylne fluorochinolonu, zwłaszcza w szybkim wlewie, daje wysokie stężenia szczytowe i silniej wpływa na repolaryzację. Wymaga monitorowania EKG. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaFluorochinolonu wydłużającego odstęp QT nie łączy się z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT, takie połączenie jest przeciwwskazane.Nie łącz antybiotyku z grupy fluorochinolonów z lekiem na pracę żołądka zaburzającym rytm serca, takim jak cyzapryd, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach, które przyjmujesz.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz antybiotyku z grupy fluorochinolonów z lekiem na pracę żołądka zaburzającym rytm serca, takim jak cyzapryd, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach, które przyjmujesz.
Niektóre antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna, mogą zaburzać rytm serca. Podobnie działa cyzapryd, lek przyspieszający pracę żołądka i jelit. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne, nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Inne leki na pracę żołądka, takie jak itopryd czy metoklopramid, nie stwarzają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fluorochinolonu wydłużającego odstęp QT nie łączy się z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT, takie połączenie jest przeciwwskazane. Dotyczy to lewofloksacyny, cyprofloksacyny i norfloksacyny w połączeniu z cyzaprydem. Jeśli antybiotykoterapia fluorochinolonem jest konieczna, cyzapryd należy odstawić na czas leczenia i przez kilka dni po jego zakończeniu albo zastąpić go itoprydem lub krótkotrwale metoklopramidem. Jeśli pacjent musi kontynuować cyzapryd, należy wybrać antybiotyk niewydłużający QT, odpowiedni do rodzaju zakażenia. Połączenia fluorochinolonów z metoklopramidem lub itoprydem oraz delafloksacyny z prokinetykami nie wymagają szczególnego postępowania poza oceną ogólnego ryzyka wydłużenia QT u pacjenta.
Skutek kliniczny
Nadmierne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe u osób starszych, z hipokaliemią lub hipomagnezemią, bradykardią, chorobą serca, wrodzonym zespołem długiego QT oraz z niewydolnością nerek, która prowadzi do kumulacji fluorochinolonu.
Mechanizm
Fluorochinolony (lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna) blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór, czyli odstęp QT. Cyzapryd działa w ten sam sposób, a jego działanie proarytmiczne zależy od stężenia, więc efekty obu leków się sumują. Cyprofloksacyna i w mniejszym stopniu norfloksacyna hamują CYP3A4, główny szlak metabolizmu cyzaprydu, i mogą dodatkowo zwiększać jego stężenie we krwi. Lewofloksacyna nie hamuje CYP3A4, więc w jej przypadku przeważa mechanizm farmakodynamiczny. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy – dotyczy połączenia fluorochinolonów wydłużających QT z cyzaprydem, a nie dotyczy metoklopramidu, itoprydu ani delafloksacyny.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- czynność nerek (eGFR) przed dawkowaniem fluorochinolonu
- objawy zaburzeń rytmu serca: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- inne leki pacjenta wydłużające odstęp QT lub hamujące CYP3A4
Kiedy ocena się zmienia
| Krople do oczu lub uszupostać · fluorochinolony | interakcja nie dotyczy | Fluorochinolony stosowane miejscowo do oka lub ucha osiągają znikome stężenia we krwi i nie wydłużają odstępu QT, więc interakcja z cyzaprydem nie występuje. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m2fluorochinolony | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane głównie przez nerki. Przy ciężkiej niewydolności nerek kumulują się, co nasila wydłużenie QT, jeśli dawka nie zostanie zmniejszona. |
| Kilka dni po zakończeniu fluorochinolonuodstep · fluorochinolony | inne zalecenie | Cyzapryd można ponownie włączyć dopiero po eliminacji fluorochinolonu, czyli po kilku okresach półtrwania od ostatniej dawki antybiotyku, a dłużej u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek. |
Niekorzystna interakcjaCynk+ NorfloksacynaZachowaj co najmniej 2 godziny odstępu między norfloksacyną a preparatem cynku i nie przyjmuj ich jednocześnie.Przyjmuj antybiotyk co najmniej 2 godziny przed cynkiem albo co najmniej 2 godziny po nim, a jeśli cynk to tylko suplement, możesz go odstawić na czas kuracji.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj antybiotyk co najmniej 2 godziny przed cynkiem albo co najmniej 2 godziny po nim, a jeśli cynk to tylko suplement, możesz go odstawić na czas kuracji.
Cynk wiąże się w żołądku i jelitach z tym antybiotykiem i sprawia, że do krwi i moczu trafia go mniej. Antybiotyk może wtedy słabiej działać, a zakażenie może się nie wyleczyć. Cynk znajduje się też w wielu witaminach i suplementach, na przykład na odporność czy na włosy. Jeśli dobrze rozdzielisz godziny przyjmowania, oba leki można stosować w tym samym czasie leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu, które nie mija po 2–3 dniach antybiotyku
- gorączka lub dreszcze
- ból w okolicy lędźwiowej
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Zachowaj co najmniej 2 godziny odstępu między norfloksacyną a preparatem cynku i nie przyjmuj ich jednocześnie[1]. Najprościej przyjąć norfloksacynę jako pierwszą, a cynk co najmniej 2 godziny później. Przy krótkiej kuracji antybiotykiem suplement cynku można też odstawić na czas leczenia, natomiast cynku stosowanego w chorobie Wilsona nie należy przerywać – wystarczy rozdzielić godziny przyjmowania.
Skutek kliniczny
Przy jednoczesnym przyjęciu stężenie norfloksacyny w surowicy i w moczu może być za małe, co grozi niepowodzeniem leczenia zakażenia, zwłaszcza dróg moczowych, i sprzyja selekcji opornych bakterii[1]. Interakcja nie dotyczy działania cynku w istotny klinicznie sposób.
Mechanizm
Jony cynku tworzą w przewodzie pokarmowym słabo wchłanialne kompleksy chelatowe z norfloksacyną, co zmniejsza jej wchłanianie oraz stężenie w surowicy i w moczu[1]. Cynk zmniejsza wchłanianie fluorochinolonów[2].
Metabolizm i transportery
- Norfloksacyna: inhibitor CYP1A2[3]
Monitorować
- ustępowanie objawów zakażenia (dyzuria, częstomocz, gorączka)
- przestrzeganie odstępu między dawkami
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 2 hcynk | ryzyko maleje | Zachowanie co najmniej 2-godzinnego odstępu między norfloksacyną a cynkiem ogranicza chelatację i zmniejszenie wchłaniania antybiotyku. |
| Miejscowa (na skórę)droga podania · cynk | interakcja nie dotyczy | Cynk stosowany na skórę, na przykład w maściach i zasypkach, nie styka się z norfloksacyną w przewodzie pokarmowym i nie wpływa na jej wchłanianie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nolicin 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nolicin-100047961/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wilzin 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wilzin-100129363/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nolicin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nolicin-100047961/
Niekorzystna interakcjaFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, bosutynib, nilotynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i inhibitora kinazy BCR-ABL lepiej wybrać antybiotyk, który nie wydłuża odstępu QT, a jeśli fluorochinolon jest konieczny, trzeba wykonać EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, a lekarz chce przepisać ci antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz mu o tym, bo może zlecić EKG albo wybrać inny antybiotyk.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, a lekarz chce przepisać ci antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz mu o tym, bo może zlecić EKG albo wybrać inny antybiotyk.
Niektóre antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak cyprofloksacyna czy lewofloksacyna, oraz część leków stosowanych w przewlekłej białaczce szpikowej, takich jak nilotynib czy bosutynib, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem nasilają to działanie, a cyprofloksacyna może dodatkowo zwiększać ilość leku przeciwbiałaczkowego w organizmie. Rzadko prowadzi to do groźnych zaburzeń rytmu i omdleń. Imatynib, asciminib i delafloksacyna praktycznie nie powodują tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- zawroty głowy albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie lub krótka utrata przytomności
- nagła duszność albo ból w klatce piersiowej
- nasilona biegunka lub silne nudności podczas przyjmowania antybiotyku
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i inhibitora kinazy BCR-ABL lepiej wybrać antybiotyk, który nie wydłuża odstępu QT, a jeśli fluorochinolon jest konieczny, trzeba wykonać EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Połączenia z nilotynibem należy unikać, a gdy nie ma alternatywy, rozważyć przerwę w nilotynibie na czas antybiotykoterapii po konsultacji z hematologiem. Cyprofloksacyny nie należy łączyć z bosutynibem, a jeśli jest to nieuniknione, trzeba ściśle obserwować działania niepożądane bosutynibu i rozważyć zmniejszenie jego dawki. Przy dazatynibie i ponatynibie wystarcza zwykle kontrola EKG i elektrolitów, z większą ostrożnością przy cyprofloksacynie niż przy lewofloksacynie. Należy unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT i leków powodujących utratę potasu. Delafloksacyna, imatynib i asciminib nie wymagają szczególnego postępowania z powodu tej interakcji.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe dla nilotynibu, który sam w sobie wyraźnie wydłuża QT, oraz dla połączeń z cyprofloksacyną, gdzie do efektu na QT dochodzi wzrost stężenia inhibitora kinazy. Przy bosutynibie i cyprofloksacynie wzrost ekspozycji może dodatkowo nasilać biegunkę, nudności i hepatotoksyczność[1].
Mechanizm
Głównym mechanizmem wspólnym dla klasy jest addycyjne wydłużenie odstępu QT, ponieważ fluorochinolony blokują kanał potasowy hERG, a większość inhibitorów kinazy BCR-ABL – zwłaszcza nilotynib, a w mniejszym stopniu dazatynib, bosutynib i ponatynib – również opóźnia repolaryzację komór. Dodatkowo cyprofloksacyna i w mniejszym stopniu norfloksacyna hamują CYP3A4, przez który metabolizowane są nilotynib, bosutynib, dazatynib i ponatynib, co może zwiększać ich stężenie i tym samym nasilać zarówno wpływ na QT, jak i inne działania niepożądane[1]. Lewofloksacyna nie hamuje CYP3A4, więc w jej przypadku interakcja ma wyłącznie charakter farmakodynamiczny[2].
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem fluorochinolonu i po kilku dniach leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca, takie jak kołatanie serca, zawroty głowy i omdlenia
- przy połączeniu z cyprofloksacyną – działania niepożądane inhibitora kinazy, zwłaszcza biegunka, nudności i aktywność aminotransferaz
- czynność nerek, ponieważ od niej zależy ekspozycja na lewofloksacynę i cyprofloksacynę
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · fluorochinolony | interakcja nie dotyczy | Fluorochinolony stosowane miejscowo do oka lub ucha osiągają pomijalne stężenia ogólnoustrojowe, więc nie wydłużają QT i nie hamują CYP3A4 w stopniu istotnym klinicznie. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT przy tym połączeniu. |
| eGFR ≤ 50 ml/min/1,73 m²fluorochinolony | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna i w mniejszym stopniu cyprofloksacyna są wydalane przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek bez dostosowania dawki rośnie ich stężenie i wpływ na QT. |
| Włączenie cyprofloksacyny lub norfloksacyny u pacjenta leczonego bosutynibem lub nilotynibemkolejność włączenia · inhibitory kinazy BCR-ABL | inne zalecenie | Dołączenie fluorochinolonu hamującego CYP3A4 do stabilnej dawki bosutynibu lub nilotynibu podnosi ich stężenie w ciągu kilku dni, dlatego w tej sytuacji należy preferować lewofloksacynę lub antybiotyk spoza klasy, a przy braku alternatywy rozważyć czasową modyfikację leczenia inhibitorem kinazy z hematologiem. |
Źródła
- Hsyu PH, Pignataro DS, Matschke K. Effect of aprepitant, a moderate CYP3A4 inhibitor, on bosutinib exposure in healthy subjects. Eur J Clin Pharmacol. 2016;73(1):49-56. doi: 10.1007/s00228-016-2108-z. PMID: 27718000.
- Szałek E, Karbownik A, Grabowski T, Sobańska K, Wolc A, Grześkowiak E. Pharmacokinetics of sunitinib in combination with fluoroquinolones in rabbit model. Pharmacol Rep. 2013;65(5):1383-90. doi: 10.1016/s1734-1140(13)71497-x. PMID: 24399735.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.