Interakcje / Kwas traneksamowy / Kwas traneksamowy i zespół czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII
Kwas traneksamowy i zespół czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Kwasu traneksamowego podawanego układowo nie stosuje się przez około 6–12 godzin po podaniu zespołu czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII.
Nie przyjmuj kwasu traneksamowego wcześniej niż 6–12 godzin po wstrzyknięciu czynnika krzepnięcia, chyba że lekarz z ośrodka hemofilii zalecił ci inny schemat.
Niekorzystna interakcjaKwas traneksamowy+ Zespół czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIIIKwasu traneksamowego podawanego układowo nie stosuje się przez około 6–12 godzin po podaniu zespołu czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII.Nie przyjmuj kwasu traneksamowego wcześniej niż 6–12 godzin po wstrzyknięciu czynnika krzepnięcia, chyba że lekarz z ośrodka hemofilii zalecił ci inny schemat.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj kwasu traneksamowego wcześniej niż 6–12 godzin po wstrzyknięciu czynnika krzepnięcia, chyba że lekarz z ośrodka hemofilii zalecił ci inny schemat.
Oba leki pomagają zatrzymać krwawienie, ale każdy robi to w inny sposób. Przyjęte zbyt blisko siebie mogą za bardzo zagęścić krew i doprowadzić do powstania zakrzepu w żyle lub tętnicy. Dlatego kwasu traneksamowego zwykle nie przyjmuje się przez kilka godzin po wstrzyknięciu czynnika krzepnięcia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- nagłe osłabienie lub drętwienie połowy ciała
- zaburzenia mowy lub widzenia
- silny, nagły ból głowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kwasu traneksamowego podawanego układowo nie stosuje się przez około 6–12 godzin po podaniu zespołu czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII.[1] Jeżeli połączenie jest konieczne, decyzję i schemat ustala lekarz z ośrodka leczenia hemofilii, a pacjenta obserwuje się w kierunku objawów zakrzepicy.
Skutek kliniczny
Możliwe incydenty zakrzepowo-zatorowe, w tym zakrzepica żylna, zator płucny, zawał mięśnia sercowego lub udar, a także nasilenie rozsianego wykrzepiania śródnaczyniowego.
Mechanizm
Zespół czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII omija inhibitor i silnie nasila wytwarzanie trombiny, a kwas traneksamowy hamuje rozpuszczanie powstałego skrzepu. Oba leki działają prozakrzepowo w uzupełniających się punktach hemostazy, co sumuje ryzyko powstania zakrzepu.
Monitorować
- objawy zakrzepicy żył głębokich i zatoru płucnego
- objawy niedokrwienia serca i mózgu
- parametry rozsianego wykrzepiania śródnaczyniowego – liczba płytek krwi, fibrynogen, D-dimery
- odstęp czasu między podaniem obu leków
Bezpieczniejsze alternatywy
eptakog alfa (rekombinowany czynnik VIIa)
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 6–12 h po podaniu zespołu czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIIIkwas traneksamowy | ryzyko maleje | Zachowanie odstępu około 6–12 godzin od podania czynnika obejściowego do włączenia kwasu traneksamowego zmniejsza ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych. |
| Miejscowa (np. płukanie jamy ustnej)droga podania · kwas traneksamowy | ryzyko maleje | Ostrzeżenie dotyczy układowych leków przeciwfibrynolitycznych. Miejscowe stosowanie kwasu traneksamowego wiąże się z mniejszą ekspozycją ogólnoustrojową, a decyzję podejmuje lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Feiba NF 1000 j. (1000 j. FEIBA), 50 j./ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/feiba-nf-100195220/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieKwas traneksamowya alkoholNie jest potrzebna zmiana dawki ani schematu.W czasie leczenia ogranicz alkohol, a jeśli masz zawroty głowy, nie pij go wcale i nie prowadź pojazdów.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
W czasie leczenia ogranicz alkohol, a jeśli masz zawroty głowy, nie pij go wcale i nie prowadź pojazdów.
Nie ma dowodów, że alkohol szkodzi w połączeniu z kwasem traneksamowym. Lek nie wymaga całkowitego unikania alkoholu. Jeśli przyjmujesz go z powodu krwawienia, lepiej piwa czy wina nie pić, bo może to pogarszać Twoje samopoczucie. Alkohol może też nasilić zawroty głowy i senność.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Zawroty głowy lub senność
- Nudności i biegunka
- Obrzęk, ból lub zaczerwienienie jednej nogi
- Nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- Zaburzenia widzenia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie jest potrzebna zmiana dawki ani schematu. Pacjenta należy poinformować, że sam kwas traneksamowy nie wymaga unikania alkoholu, ale w trakcie leczenia krwawienia lub choroby, z powodu której lek przepisano, rozsądniej jest alkoholu nie pić. Przy zawrotach głowy trzeba zachować ostrożność i nie prowadzić pojazdów.
Skutek kliniczny
Nie wykazano klinicznie istotnego wpływu alkoholu na skuteczność lub bezpieczeństwo kwasu traneksamowego. Przy większych ilościach alkoholu można się spodziewać wyłącznie jego własnych działań (senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji), które mogą nakładać się na niepożądane działania leku.
Mechanizm
Nie opisano mechanizmu interakcji między etanolem a kwasem traneksamowym. ChPL Exacyl nie wymienia alkoholu wśród substancji wchodzących w interakcje, a producent zaznacza, że nie przeprowadzono badań interakcji. Kwas traneksamowy działa antyfibrynolitycznie i jest wydalany głównie przez nerki, więc nie ma podstaw do przewidywania zmiany jego stężenia pod wpływem alkoholu. Teoretycznie alkohol może się sumować z możliwym zawrotami głowy podczas leczenia, ale nie ma na to danych.
Monitorować
- Zawroty głowy, senność lub zaburzenia widzenia po alkoholu w trakcie leczenia
- Objawy zakrzepicy (obrzęk, ból i zaczerwienienie kończyny, nagła duszność, ból w klatce piersiowej), które wymagają pilnej konsultacji niezależnie od alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Roztwór doustnypostać · alkohol | inne zalecenie | Roztwór doustny zawiera etanol jako substancję pomocniczą (maksymalnie 4,9 mg/ml). Ilość w maksymalnej dawce 20 ml jest według producenta bez zauważalnych skutków, ale u osób, które muszą unikać nawet śladowych ilości alkoholu, należy rozważyć inną postać. |
| Duże ilości (upojenie)ilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przy dużych ilościach alkoholu rośnie ryzyko zawrotów głowy, upadków i niewłaściwego przyjmowania leku. Nie jest to interakcja farmakokinetyczna, ale powód do odradzenia picia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exacyl 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exacyl-100023334/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tranexamic Acid Tillomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tranexamic-acid-tillomed-100362800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deporium 1000 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/deporium-100473988/
Zespół czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 11
Niekorzystna interakcjaKwas traneksamowy+ TikagrelorNie włączaj kwasu traneksamowego pacjentowi przyjmującemu tikagrelor bez decyzji lekarza prowadzącego leczenie przeciwpłytkowe.Nie przyjmuj kwasu traneksamowego bez zgody lekarza, który przepisał ci tikagrelor, i nie odstawiaj tikagreloru na własną rękę.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj kwasu traneksamowego bez zgody lekarza, który przepisał ci tikagrelor, i nie odstawiaj tikagreloru na własną rękę.
Kwas traneksamowy pomaga zatrzymać krwawienie, a tikagrelor chroni przed powstawaniem zakrzepów, więc te leki działają przeciwnie. Ich łączenie może zwiększyć ryzyko zakrzepu, na przykład zawału serca lub udaru. Lekarz może jednak zalecić oba leki, gdy korzyść przeważa nad ryzykiem, na przykład przy uporczywym krwawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- nagłe osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała
- nagłe zaburzenia mowy lub widzenia
- nagła duszność
- obrzęk i ból łydki
- krwawienie, które nie ustępuje
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie włączaj kwasu traneksamowego pacjentowi przyjmującemu tikagrelor bez decyzji lekarza prowadzącego leczenie przeciwpłytkowe. Kwasu traneksamowego nie stosuje się w ostrej zakrzepicy tętniczej, w tym w zawale serca i udarze mózgu[1]. Niektóre produkty kwasu traneksamowego są przeciwwskazane także u osób z zakrzepicą tętniczą lub żylną w wywiadzie[2]. Jeśli lekarz uzna leczenie za konieczne, kwas traneksamowy stosuje się ostrożnie i pod ścisłym nadzorem, możliwie krótko[1]. W krwawieniu związanym z tikagrelorem leczenie przeciwfibrynolityczne może wspomóc hemostazę, a tikagrelor można wznowić po ustaleniu i opanowaniu przyczyny krwawienia[3][4][5].
Skutek kliniczny
Połączenie może zwiększać ryzyko zakrzepicy tętniczej, w tym zawału serca, udaru mózgu i zakrzepicy w stencie, czyli powikłań, przed którymi chroni tikagrelor. Jednocześnie tikagrelor może osłabiać hamujące krwawienie działanie kwasu traneksamowego.
Mechanizm
Kwas traneksamowy hamuje fibrynolizę i stabilizuje skrzep, a tikagrelor hamuje agregację płytek krwi, więc oba leki działają na hemostazę w przeciwnych kierunkach. Kwas traneksamowy może zwiększać hemostazę u pacjenta leczonego tikagrelorem[3]. Nie należy spodziewać się interakcji farmakokinetycznej, ponieważ kwas traneksamowy jest wydalany głównie przez nerki w postaci niezmienionej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zakrzepicy tętniczej – ból w klatce piersiowej, objawy neurologiczne
- objawy zakrzepicy żylnej – obrzęk i ból kończyny, duszność
- skuteczność opanowania krwawienia
- czynność nerek przed włączeniem kwasu traneksamowego
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowadroga podania · kwas traneksamowy | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu kwasu traneksamowego, na przykład do płukania jamy ustnej po zabiegu stomatologicznym, narażenie ogólnoustrojowe jest małe, więc ryzyko zakrzepicy jest mniejsze. |
| Przewlekłeczas leczenia · kwas traneksamowy | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie kwasu traneksamowego u pacjenta leczonego tikagrelorem wydłuża okres zwiększonego ryzyka zakrzepicy i wymaga szczególnie starannej oceny korzyści przez lekarza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exacyl 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exacyl-100023334/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tranexamic Acid Tillomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tranexamic-acid-tillomed-100362800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atixarso 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atixarso-100401517/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tigrix 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tigrix-100415324/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/
Niekorzystna interakcjaCzynniki krzepnięcia (np. czynnik VIII krzepnięcia krwi ludzki, simoktokog alfa, oktokog alfa)+ Inhibitory proteasomu (np. bortezomib, karfilzomib, iksazomib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu czynnika krzepnięcia i inhibitora proteasomu oceń indywidualne ryzyko zakrzepowe pacjenta i monitoruj objawy zakrzepicy oraz mikroangiopatii zakrzepowej.Jeśli dostajesz czynnik krzepnięcia i lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, powiedz o tym obu lekarzom i natychmiast szukaj pomocy, gdy pojawi się ból lub obrzęk nogi, duszność albo ból w klatce piersiowej.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostajesz czynnik krzepnięcia i lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, powiedz o tym obu lekarzom i natychmiast szukaj pomocy, gdy pojawi się ból lub obrzęk nogi, duszność albo ból w klatce piersiowej.
Czynniki krzepnięcia, na przykład czynnik VIII, czynnik IX albo eptakog alfa, pomagają krwi krzepnąć. Leki stosowane w szpiczaku, takie jak bortezomib, karfilzomib czy iksazomib, mogą same sprzyjać powstawaniu zakrzepów w naczyniach. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko zakrzepu w żyłach, płucach, sercu albo mózgu. Ryzyko jest największe przy karfilzomibie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie jednej nogi
- nagła duszność lub kłujący ból przy oddychaniu
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- nagłe osłabienie lub drętwienie połowy ciała, zaburzenia mowy albo widzenia
- silne zmęczenie, bladość lub zażółcenie skóry
- mniej moczu niż zwykle albo ciemny mocz
- drobne wybroczyny na skórze lub krwawienia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu czynnika krzepnięcia i inhibitora proteasomu oceń indywidualne ryzyko zakrzepowe pacjenta i monitoruj objawy zakrzepicy oraz mikroangiopatii zakrzepowej. Podawaj czynnik krzepnięcia w najmniejszej skutecznej dawce i przez najkrótszy niezbędny czas, zgodnie z zaleceniem ośrodka leczenia hemostazy. Największej ostrożności wymaga połączenie karfilzomibu z eptakogiem alfa (aktywowanym), eptakogiem beta, zespołem czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII albo kompleksem protrombiny ludzkiej. Decyzję o profilaktyce przeciwzakrzepowej podejmuj wspólnie z hematologiem prowadzącym leczenie szpiczaka i z ośrodkiem hemostazy, uwzględniając liczbę płytek krwi i ryzyko krwawienia. Przy objawach mikroangiopatii zakrzepowej wstrzymaj inhibitor proteasomu i pilnie skonsultuj pacjenta z hematologiem.
Skutek kliniczny
Możliwe jest zwiększone ryzyko zakrzepicy żylnej, zatorowości płucnej, zakrzepicy tętniczej, w tym zawału serca i udaru, oraz nasilenia mikroangiopatii zakrzepowej. Ryzyko jest teoretycznie najwyższe przy połączeniu karfilzomibu z lekami omijającymi inhibitor lub z kompleksem protrombiny. Przy bortezomibie i iksazomibie sygnał zakrzepowy jest słabszy. Trombocytopenia wywołana inhibitorem proteasomu może jednocześnie zwiększać ryzyko krwawień, co utrudnia ocenę skuteczności leczenia czynnikiem krzepnięcia.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i dotyczy całej klasy. Czynniki krzepnięcia podnoszą zdolność krwi do tworzenia skrzepu. Ryzyko jest największe dla leków omijających inhibitor i dla kompleksu protrombiny, a mniejsze dla substytucji pojedynczego czynnika do poziomu fizjologicznego. Inhibitory proteasomu mogą wywołać mikroangiopatię zakrzepową, która w ChPL bortezomibu, karfilzomibu i iksazomibu jest opisana jako ostrzeżenie. Karfilzomib dodatkowo wiąże się z żylną chorobą zakrzepowo-zatorową, uszkodzeniem śródbłonka i zdarzeniami sercowo-naczyniowymi. Ryzyko zakrzepowe obu grup może się sumować. Nie ma interakcji farmakokinetycznej, bo czynniki krzepnięcia są białkami i nie wpływają na metabolizm inhibitorów proteasomu.
Monitorować
- objawy zakrzepicy żylnej i zatorowości płucnej
- objawy niedokrwienia serca i ośrodkowego układu nerwowego
- morfologia krwi z liczbą płytek
- schistocyty w rozmazie krwi, LDH, bilirubina i haptoglobina przy podejrzeniu mikroangiopatii zakrzepowej
- kreatynina
- D-dimery przy podejrzeniu zakrzepicy
- ciśnienie tętnicze przy leczeniu karfilzomibem
- aktywność podawanego czynnika krzepnięcia
Kiedy ocena się zmienia
| Lek omijający inhibitor (eptakog alfa (aktywowany), eptakog beta, zespół czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynpostać · czynniki krzepnięcia | ryzyko rośnie | Leki omijające inhibitor i kompleks protrombiny mają najsilniejsze działanie prozakrzepowe w grupie, więc addycja z inhibitorem proteasomu, zwłaszcza z karfilzomibem, jest najbardziej istotna. Wymagają najmniejszej skutecznej dawki i ścisłej obserwacji. |
| Karfilzomibpostać · inhibitory proteasomu | ryzyko rośnie | Karfilzomib ma wyraźniejszy niż bortezomib i iksazomib sygnał żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej i zdarzeń sercowo-naczyniowych, szczególnie w schematach z lenalidomidem i deksametazonem. Rozważ profilaktykę przeciwzakrzepową po ocenie ryzyka krwawienia. |
| Wielokrotne dawki lub wlew ciągły, np. w okresie okołooperacyjnymczas leczenia · czynniki krzepnięcia | ryzyko rośnie | Powtarzane dawki lub wlew ciągły czynnika krzepnięcia utrzymują wysoki potencjał prozakrzepowy, co przy równoczesnym leczeniu inhibitorem proteasomu zwiększa ryzyko zakrzepicy. Kontroluj aktywność czynnika i unikaj poziomów ponad docelowe. |
Niekorzystna interakcjaCzynniki krzepnięcia (np. czynnik VIII krzepnięcia krwi ludzki, simoktokog alfa, oktokog alfa)+ Inhibitory proteinaz (np. aprotynina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteinaz o działaniu przeciwfibrynolitycznym i czynnika krzepnięcia oceń, czy hamowanie fibrynolizy jest rzeczywiście potrzebne, i obserwuj chorego w kierunku zakrzepicy.Jeśli przyjmujesz czynnik krzepnięcia i masz mieć operację, powiedz lekarzowi prowadzącemu i anestezjologowi, jaki koncentrat stosujesz i kiedy przyjąłeś ostatnią dawkę, a po zabiegu zgłaszaj od razu objawy zakrzepu.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz czynnik krzepnięcia i masz mieć operację, powiedz lekarzowi prowadzącemu i anestezjologowi, jaki koncentrat stosujesz i kiedy przyjąłeś ostatnią dawkę, a po zabiegu zgłaszaj od razu objawy zakrzepu.
Leki z czynnikami krzepnięcia pomagają krwi krzepnąć, a aprotynina, podawana w szpitalu podczas niektórych operacji, utrudnia rozpuszczanie się skrzepów. Razem mogą zwiększać ryzyko powstania zakrzepu w żyle lub tętnicy. Największe ryzyko dotyczy leków omijających inhibitor, takich jak zespół czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII albo eptakog alfa (aktywowany). Lek na niedobór alfa-1 antytrypsyny, czyli inhibitor alfa-1 proteinazy, nie powoduje tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki albo całej nogi
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- kaszel z krwią
- nagłe osłabienie lub drętwienie połowy ciała, zaburzenia mowy lub widzenia
- nagły silny ból brzucha
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteinaz o działaniu przeciwfibrynolitycznym i czynnika krzepnięcia oceń, czy hamowanie fibrynolizy jest rzeczywiście potrzebne, i obserwuj chorego w kierunku zakrzepicy. Aprotyniny nie należy podawać krótko po zespole czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII ani razem z nim, a przy kompleksie protrombiny ludzkiej, eptakogu alfa (aktywowanym) i eptakogu beta łączenie wymaga indywidualnej decyzji hematologa i najmniejszych skutecznych dawek. Przy koncentratach czynnika VIII, IX lub von Willebranda leczenie przeciwfibrynolityczne bywa stosowane celowo w zabiegach, ale wymaga uzgodnienia z ośrodkiem leczenia hemofilii. Unikaj sumowania kilku leków przeciwfibrynolitycznych, np. aprotyniny z kwasem traneksamowym. Inhibitor alfa-1 proteinazy można stosować z czynnikami krzepnięcia bez szczególnych ograniczeń.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych – zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej, zawału serca, udaru niedokrwiennego, zakrzepicy w obrębie zespoleń naczyniowych oraz rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego. Ryzyko rośnie przy dużych lub powtarzanych dawkach koncentratów omijających inhibitor, u osób starszych, z chorobą wieńcową, po rozległych zabiegach i przy unieruchomieniu.
Mechanizm
Czynniki krzepnięcia przyspieszają powstawanie trombiny i fibryny, a aprotynina jako inhibitor proteinaz serynowych hamuje plazminę i kalikreinę, czyli rozpuszczanie skrzepu. Jednoczesne nasilenie krzepnięcia i zahamowanie fibrynolizy sumuje się i przesuwa równowagę hemostazy w stronę zakrzepicy. Efekt jest najsilniejszy przy koncentratach omijających inhibitor i zawierających czynniki aktywowane lub kilka czynników zależnych od witaminy K – zespole czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII, kompleksie protrombiny ludzkiej, eptakogu alfa (aktywowanym) i eptakogu beta. Przy koncentratach pojedynczych czynników VIII, IX, von Willebranda, X i XIII sumowanie działania jest słabsze, ale kierunek pozostaje ten sam. Interakcja dotyczy wszystkich koncentratów czynników krzepnięcia z aprotyniną, nie dotyczy inhibitora alfa-1 proteinazy ani terapii genowych hemofilii.
Monitorować
- objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
- objawy niedokrwienia mięśnia sercowego i ośrodkowego układu nerwowego
- D-dimery i fibrynogen
- liczba płytek krwi
- parametry rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego przy koncentratach omijających inhibitor
- drożność zespoleń i przetok naczyniowych po zabiegu
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (składnik kleju fibrynowego)droga podania · inhibitory proteinaz | ryzyko maleje | Aprotynina jako składnik kleju fibrynowego nakładanego miejscowo działa w miejscu aplikacji i nie hamuje w istotnym stopniu fibrynolizy ogólnoustrojowej, więc nie sumuje się klinicznie z działaniem podanych dożylnie czynników krzepnięcia. Należy pamiętać o ryzyku reakcji nadwrażliwości przy ponownej ekspozycji na aprotyninę. |
| Duże lub powtarzane dawki koncentratów omijających inhibitor albo kompleksu protrombinydawka · czynniki krzepnięcia | ryzyko rośnie | Przy zespole czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII, zwłaszcza w dużych lub często powtarzanych dawkach, jednoczesne podanie aprotyniny znacznie zwiększa ryzyko zakrzepicy i rozsianego wykrzepiania. Takiego połączenia należy unikać, a przy kompleksie protrombiny ludzkiej, eptakogu alfa (aktywowanym) i eptakogu beta w dużych dawkach łączyć tylko po decyzji hematologa. |
| Krótko po wlewie zespołu czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIIIodstep · czynniki krzepnięcia | inne zalecenie | Aprotyniny nie podaje się w okresie bezpośrednio po wlewie zespołu czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII. Odstęp między lekami ustala ośrodek leczenia hemofilii zgodnie z aktualnymi zaleceniami dla danego preparatu. |
| Starszy wiek lub choroba sercowo-naczyniowawiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych, z chorobą wieńcową, przebytą zakrzepicą, unieruchomionych lub po rozległym zabiegu naczyniowym ryzyko powikłań zakrzepowych przy łączeniu aprotyniny z czynnikami krzepnięcia jest wyraźnie większe. Wymaga to ścisłej obserwacji i rozważenia profilaktyki przeciwzakrzepowej według decyzji hematologa. |
Niekorzystna interakcjaEstrogeny naturalne i półsyntetyczne (np. estriol, estradiol, estetrol)+ Leki przeciwfibrynolityczne (np. kwas traneksamowy) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu estrogenu i kwasu traneksamowego przed włączeniem leczenia oceń indywidualne ryzyko zakrzepowo-zatorowe i unikaj tego połączenia u osób z przebytą zakrzepicą, trombofilią lub innymi istotnymi czynnikami ryzyka.Jeśli stosujesz lek z estrogenem i masz przyjmować kwas traneksamowy, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, przyjmuj kwas traneksamowy tylko tak krótko, jak zalecono, i nie zaczynaj go na własną rękę, jeśli kiedykolwiek miałaś zakrzepicę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Jeśli stosujesz lek z estrogenem i masz przyjmować kwas traneksamowy, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, przyjmuj kwas traneksamowy tylko tak krótko, jak zalecono, i nie zaczynaj go na własną rękę, jeśli kiedykolwiek miałaś zakrzepicę.
Leki z estrogenem, takie jak estradiol czy estetrol w tabletkach antykoncepcyjnych albo w terapii hormonalnej, ułatwiają krzepnięcie krwi. Kwas traneksamowy, stosowany na przykład przy obfitych miesiączkach, utrudnia rozpuszczanie skrzepów. Razem mogą zwiększać ryzyko powstania zakrzepu w żyłach lub tętnicach, szczególnie jeśli palisz, masz nadwagę albo chorowałaś już na zakrzepicę. Estriol stosowany dopochwowo w małej dawce działa głównie miejscowo i zwykle nie stanowi takiego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, obrzęk, ucieplenie lub zaczerwienienie jednej nogi
- nagła duszność lub przyspieszony oddech
- ból w klatce piersiowej, zwłaszcza nasilający się przy wdechu
- kaszel z krwią
- nagłe osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy lub widzenia
- nagły, bardzo silny ból głowy
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu estrogenu i kwasu traneksamowego przed włączeniem leczenia oceń indywidualne ryzyko zakrzepowo-zatorowe i unikaj tego połączenia u osób z przebytą zakrzepicą, trombofilią lub innymi istotnymi czynnikami ryzyka. Jeśli połączenie jest uzasadnione, stosuj kwas traneksamowy w najniższej skutecznej dawce i możliwie krótko, na przykład tylko w dniach obfitego krwawienia miesiączkowego. U kobiet przyjmujących złożoną antykoncepcję hormonalną z estradiolem lub estetrolem albo doustną terapię hormonalną estradiolem rozważ niehormonalne leczenie obfitych miesiączek albo zmianę antykoncepcji na progestagenową. Dopochwowy estriol lub estradiol w małej dawce ma znikomy wpływ ogólnoustrojowy i zwykle nie wymaga zmiany postępowania.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, czyli zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej, a także zakrzepicy tętniczej z udarem mózgu lub zawałem serca. Ryzyko jest największe u osób z dodatkowymi czynnikami zakrzepowymi, takimi jak przebyta zakrzepica, trombofilia, otyłość, palenie tytoniu, unieruchomienie, okres pooperacyjny lub połogowy.
Mechanizm
Estrogeny podawane ogólnoustrojowo zwiększają w wątrobie syntezę czynników krzepnięcia i obniżają aktywność naturalnych inhibitorów krzepnięcia, co przesuwa równowagę hemostazy w stronę prozakrzepową. Kwas traneksamowy blokuje wiązanie plazminogenu z fibryną i hamuje fibrynolizę, przez co utrudnia rozpuszczanie powstających zakrzepów. Oba działania sumują się i zwiększają ryzyko zakrzepicy. Leki nie zmieniają wzajemnie swoich stężeń, więc jest to interakcja wyłącznie farmakodynamiczna, wspólna dla wszystkich estrogenów działających ogólnoustrojowo i dla kwasu traneksamowego.
Monitorować
- objawy zakrzepicy żył głębokich – ból, obrzęk i zaczerwienienie łydki lub uda
- objawy zatorowości płucnej – nagła duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel z krwią
- objawy udaru mózgu – niedowład, zaburzenia mowy lub widzenia, nagły silny ból głowy
- czynniki ryzyka zakrzepicy przed włączeniem i w trakcie leczenia – wywiad zakrzepowy, palenie tytoniu, masa ciała, planowane zabiegi i unieruchomienie
- czynność nerek przy dłuższym stosowaniu kwasu traneksamowego
Kiedy ocena się zmienia
| Dopochwowa w małej dawcedroga podania · estrogeny naturalne i półsyntetyczne | ryzyko maleje | Dopochwowy estriol lub estradiol w małej dawce daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową i nie wpływa istotnie na wątrobową syntezę czynników krzepnięcia, dlatego ryzyko addycji prozakrzepowej z kwasem traneksamowym jest znikome. |
| Przezskórnadroga podania · estrogeny naturalne i półsyntetyczne | ryzyko maleje | Estradiol podawany przezskórnie omija pierwsze przejście przez wątrobę i słabiej zwiększa syntezę czynników krzepnięcia niż postać doustna, dlatego ryzyko zakrzepowe jest mniejsze, ale u osób z czynnikami ryzyka nadal obowiązuje ostrożność. |
| Kilka dni (tylko dni obfitego krwawienia lub okres okołozabiegowy)czas leczenia · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko maleje | Krótkie, przerywane stosowanie kwasu traneksamowego ogranicza czas nakładania się działań prozakrzepowych i jest preferowane u osób przyjmujących estrogeny. Przedłużone lub ciągłe stosowanie zwiększa ryzyko i wymaga ponownej oceny wskazań. |
Niekorzystna interakcjaLeki przeciwfibrynolityczne (np. kwas traneksamowy)+ Progestageny – pochodne estrenu (np. linestrenol, noretysteron) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego i progestagenu pochodnego estrenu należy przed rozpoczęciem leczenia ocenić ryzyko zakrzepowo-zatorowe i unikać tego połączenia u pacjentek z czynnikami ryzyka zakrzepicy.Jeśli przyjmujesz kwas traneksamowy razem z noretysteronem lub linestrenolem, powiedz lekarzowi, czy miałaś kiedyś zakrzepicę, i przyjmuj kwas traneksamowy tylko w dniach krwawienia.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz kwas traneksamowy razem z noretysteronem lub linestrenolem, powiedz lekarzowi, czy miałaś kiedyś zakrzepicę, i przyjmuj kwas traneksamowy tylko w dniach krwawienia.
Kwas traneksamowy zmniejsza krwawienie, bo utrudnia rozpuszczanie skrzepów. Progestageny, takie jak noretysteron czy linestrenol, też mogą sprzyjać krzepnięciu krwi. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko powstania zakrzepu w żyłach nóg lub w płucach. Ryzyko jest większe, gdy palisz, masz nadwagę, miałaś już zakrzepicę albo długo leżysz po operacji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie jednej nogi, zwłaszcza łydki
- nagła duszność lub przyspieszony oddech
- ból w klatce piersiowej nasilający się przy oddychaniu
- kaszel z krwią
- nagłe osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy
- nagłe pogorszenie lub utrata widzenia
- silny, nietypowy ból głowy
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego i progestagenu pochodnego estrenu należy przed rozpoczęciem leczenia ocenić ryzyko zakrzepowo-zatorowe i unikać tego połączenia u pacjentek z czynnikami ryzyka zakrzepicy. U pacjentek z przebytą zakrzepicą lub trombofilią należy wybrać inne leczenie. Jeśli połączenie jest konieczne, na przykład w leczeniu obfitych krwawień, kwas traneksamowy należy stosować tylko w dniach krwawienia i w najmniejszej skutecznej dawce. Noretysteron należy w miarę możliwości stosować w możliwie najniższej dawce i przez możliwie krótki czas. U pacjentek z niewydolnością nerek należy zmniejszyć dawkę kwasu traneksamowego. Pacjentkę należy poinformować o objawach zakrzepicy, które wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.
Skutek kliniczny
Połączenie może zwiększać ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, czyli zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej. Może też zwiększać ryzyko zakrzepicy tętniczej, w tym udaru i zawału serca. Opisano pojedyncze przypadki zakrzepicy u kobiet leczonych jednocześnie z powodu obfitych krwawień miesiączkowych. Ryzyko jest największe u pacjentek z dodatkowymi czynnikami zakrzepowymi, takimi jak przebyta zakrzepica, trombofilia, otyłość, palenie tytoniu, unieruchomienie i okres pooperacyjny.
Mechanizm
Kwas traneksamowy hamuje rozpuszczanie skrzepów, bo blokuje przekształcanie plazminogenu w plazminę. Progestageny pochodne estrenu mogą przesuwać równowagę hemostazy w stronę krzepnięcia. Noretysteron w wyższych dawkach częściowo przekształca się w etynyloestradiol, który zwiększa syntezę czynników krzepnięcia w wątrobie. Linestrenol jest prolekiem noretysteronu i działa na krzepnięcie w ten sam sposób. Oba mechanizmy sumują się i zwiększają skłonność do zakrzepicy. Interakcja nie dotyczy stężeń leków, tylko ich wspólnego działania prozakrzepowego. Jest wspólna dla wszystkich leków obu grup.
Monitorować
- objawy zakrzepicy żył głębokich (ból, obrzęk, zaczerwienienie łydki)
- objawy zatorowości płucnej (nagła duszność, ból w klatce piersiowej, krwioplucie)
- objawy neurologiczne i wzrokowe sugerujące udar lub zakrzepicę naczyń siatkówki
- czynniki ryzyka zakrzepicy przed włączeniem leczenia i w jego trakcie (unieruchomienie, zabieg operacyjny)
- czynność nerek przy dłuższym stosowaniu kwasu traneksamowego
Kiedy ocena się zmienia
| Wysokie dawki noretysteronu stosowane w leczeniu krwawieńdawka · progestageny – pochodne estrenu | ryzyko rośnie | Przy wyższych dawkach noretysteronu i linestrenolu większa część leku przekształca się w etynyloestradiol, co nasila działanie prozakrzepowe i zwiększa ryzyko interakcji. |
| Stosowanie dłuższe niż w dniach krwawieniaczas leczenia · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko rośnie | Przewlekłe, ciągłe stosowanie kwasu traneksamowego wydłuża okres sumowania się działania prozakrzepowego. Lek należy ograniczyć do dni krwawienia. |
| Niewydolność nerekeGFR · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko rośnie | Kwas traneksamowy jest wydalany przez nerki, dlatego w niewydolności nerek kumuluje się i nasila ryzyko zakrzepowe. Wymaga to zmniejszenia dawki. |
| Miejscowo (płukanie jamy ustnej, podanie na ranę)droga podania · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko maleje | Przy miejscowym podaniu kwasu traneksamowego wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie, więc znaczenie interakcji jest małe. |
Niekorzystna interakcjaLeki przeciwfibrynolityczne (np. kwas traneksamowy)+ Selektywne modulatory receptora estrogenowego (np. raloksyfen, bazedoksyfen, ospemifen) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego i selektywnego modulatora receptora estrogenowego trzeba ocenić ryzyko zakrzepowo-zatorowe i nie łączyć tych leków u osób z czynną lub przebytą zakrzepicą albo z trombofilią.Jeśli przyjmujesz kwas traneksamowy i lek z grupy raloksyfenu, bazedoksyfenu lub ospemifenu, powiedz o tym lekarzowi i farmaceucie, zwłaszcza gdy miałaś kiedyś zakrzepicę albo czeka cię operacja lub dłuższe unieruchomienie.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz kwas traneksamowy i lek z grupy raloksyfenu, bazedoksyfenu lub ospemifenu, powiedz o tym lekarzowi i farmaceucie, zwłaszcza gdy miałaś kiedyś zakrzepicę albo czeka cię operacja lub dłuższe unieruchomienie.
Kwas traneksamowy hamuje krwawienie, bo utrudnia rozpuszczanie skrzepów. Leki takie jak raloksyfen, bazedoksyfen czy ospemifen, stosowane po menopauzie na osteoporozę lub suchość pochwy, same nieco zwiększają skłonność do zakrzepów. Przyjmowane razem mogą bardziej zwiększyć ryzyko zakrzepicy w żyłach nóg albo w płucach, zwłaszcza gdy dużo leżysz lub masz za sobą operację.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęk, ból lub zaczerwienienie jednej nogi, zwłaszcza łydki
- nagła duszność lub przyspieszony oddech
- ból w klatce piersiowej nasilający się przy wdechu
- odkrztuszanie krwi
- nagłe zaburzenia widzenia
- nagłe osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała albo trudności z mówieniem
- krwawienie z pochwy po menopauzie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego i selektywnego modulatora receptora estrogenowego trzeba ocenić ryzyko zakrzepowo-zatorowe i nie łączyć tych leków u osób z czynną lub przebytą zakrzepicą albo z trombofilią. U pozostałych pacjentek kwas traneksamowy podaje się w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie najkrócej. Raloksyfen, bazedoksyfen i ospemifen odstawia się przed planowanym długotrwałym unieruchomieniem, na przykład przed dużą operacją, i wznawia dopiero po pełnym uruchomieniu pacjentki. Ułatwia to też okołozabiegowe użycie kwasu traneksamowego. Dawkę kwasu traneksamowego zmniejsza się przy upośledzonej czynności nerek. Niewyjaśnione krwawienie z dróg rodnych u kobiety po menopauzie przyjmującej modulator receptora estrogenowego wymaga diagnostyki ginekologicznej, a nie objawowego leczenia kwasem traneksamowym.
Skutek kliniczny
Połączenie może zwiększać ryzyko zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej i zakrzepicy żył siatkówki. Przy raloksyfenie należy też brać pod uwagę udar u kobiet z dużym ryzykiem sercowo-naczyniowym. Ryzyko jest największe przy unieruchomieniu, po zabiegach operacyjnych, u osób z przebytą zakrzepicą lub trombofilią, z otyłością i w starszym wieku. Bazedoksyfen występuje w połączeniu z estrogenami skoniugowanymi, co dodatkowo zwiększa obciążenie zakrzepowe.
Mechanizm
Kwas traneksamowy hamuje rozpuszczanie skrzepów, ponieważ blokuje przekształcanie plazminogenu w plazminę. Selektywne modulatory receptora estrogenowego działają w wątrobie podobnie do estrogenów. Zmieniają wytwarzanie czynników krzepnięcia i naturalnych inhibitorów krzepnięcia, przez co same zwiększają ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Oba efekty prowadzą w tę samą stronę, czyli do przewagi krzepnięcia, więc ich działanie prozakrzepowe się sumuje. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup, bo wynika z działania farmakologicznego, a nie z metabolizmu. Raloksyfen, bazedoksyfen i ospemifen niosą podobne ryzyko zakrzepowe. Interakcji farmakokinetycznej między tymi grupami się nie spodziewa.
Monitorować
- objawy zakrzepicy żył głębokich – jednostronny obrzęk, ból i ocieplenie kończyny dolnej
- objawy zatorowości płucnej – nagła duszność, ból w klatce piersiowej, krwioplucie
- objawy neurologiczne i nagłe zaburzenia widzenia
- czynność nerek (kreatynina, eGFR) przed podaniem kwasu traneksamowego
- czas trwania leczenia kwasem traneksamowym
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (płukanie jamy ustnej, podanie na ranę)droga podania · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko maleje | Miejscowe użycie kwasu traneksamowego daje małe stężenia ogólnoustrojowe, więc addycja działania prozakrzepowego z modulatorem receptora estrogenowego jest mało prawdopodobna. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko rośnie | Kwas traneksamowy jest wydalany przez nerki i kumuluje się przy ich niewydolności. Bez zmniejszenia dawki rośnie ryzyko zakrzepowe przy jednoczesnym stosowaniu modulatora receptora estrogenowego. |
| Kilka dni ciągłego stosowaniaczas leczenia · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko rośnie | Dłuższe ciągłe stosowanie kwasu traneksamowego wydłuża okres sumowania się działania prozakrzepowego z modulatorem receptora estrogenowego. Leczenie należy ograniczyć do niezbędnego minimum. |
Niekorzystna interakcjaLeki przeciwfibrynolityczne (np. kwas traneksamowy)+ Antyestrogeny (np. tamoksyfen, toremifen) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego i antyestrogenu o działaniu modulującym (tamoksyfen, toremifen) należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, stosować najkrótszy kurs i najmniejszą skuteczną dawkę kwasu traneksamowego przy ocenie czynników ryzyka zakrzepicy.Jeśli przyjmujesz lek na raka piersi z grupy antyestrogenów, nie zaczynaj kwasu traneksamowego bez rozmowy z lekarzem, a każde nowe krwawienie z dróg rodnych zgłoś lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na raka piersi z grupy antyestrogenów, nie zaczynaj kwasu traneksamowego bez rozmowy z lekarzem, a każde nowe krwawienie z dróg rodnych zgłoś lekarzowi.
Kwas traneksamowy zmniejsza krwawienie, bo utrudnia rozpuszczanie skrzepów. Niektóre leki na raka piersi, takie jak tamoksyfen i toremifen, same zwiększają ryzyko zakrzepów w żyłach. Gdy przyjmujesz je razem, to ryzyko może być większe. Fulwestrant i elacestrant nie dają takiego efektu w istotnym stopniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęk, ból lub zaczerwienienie jednej nogi
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- kaszel z krwią
- nagłe osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy lub widzenia
- nowe lub nasilone krwawienie z dróg rodnych
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego i antyestrogenu o działaniu modulującym (tamoksyfen, toremifen) należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, stosować najkrótszy kurs i najmniejszą skuteczną dawkę kwasu traneksamowego przy ocenie czynników ryzyka zakrzepicy. U chorej z przebytą żylną chorobą zakrzepowo-zatorową lub aktywną zakrzepicą kwasu traneksamowego nie stosuje się. Krwawienia z dróg rodnych u kobiety leczonej tamoksyfenem lub toremifenem wymagają najpierw diagnostyki ginekologicznej w kierunku patologii endometrium, a nie objawowego leczenia kwasem traneksamowym. W okresie okołooperacyjnym trzeba uwzględnić łączne ryzyko i zapewnić profilaktykę przeciwzakrzepową zgodnie z oceną ryzyka. Przy upośledzonej czynności nerek dawkę kwasu traneksamowego zmniejsza się, bo lek kumuluje się w organizmie. Fulwestrant i elacestrant nie nasilają w istotny sposób tego ryzyka.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej, a rzadziej zakrzepicy tętniczej i udaru, szczególnie u chorych z nowotworem, unieruchomionych, po zabiegu lub z przebytą zakrzepicą w wywiadzie.
Mechanizm
Tamoksyfen i toremifen to selektywne modulatory receptora estrogenowego, które w wątrobie działają częściowo jak estrogeny. Zmieniają syntezę białek układu krzepnięcia i antykoagulantów naturalnych, między innymi obniżają antytrombinę i białko S, co zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Kwas traneksamowy hamuje aktywację plazminogenu i rozpuszczanie skrzepu. Oba efekty sumują się i przesuwają równowagę hemostazy w stronę zakrzepicy. Nie ma interakcji farmakokinetycznej. Fulwestrant i elacestrant nie mają działania estrogenowego na wątrobę, dlatego nie dokładają składowej prozakrzepowej.
Monitorować
- objawy zakrzepicy żył głębokich (obrzęk, ból, zaczerwienienie łydki)
- objawy zatorowości płucnej (nagła duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel z krwią)
- objawy neurologiczne sugerujące udar
- czynniki ryzyka zakrzepicy: unieruchomienie, zabieg, przebyta zakrzepica, otyłość
- czynność nerek przed podaniem kwasu traneksamowego
- przyczyna krwawienia z dróg rodnych u chorych leczonych tamoksyfenem lub toremifenem
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (płukanka, podanie miejscowe w zabiegu)droga podania · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu kwasu traneksamowego wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie, więc sumowanie działania prozakrzepowego jest mało prawdopodobne. |
| Pojedyncza dawka okołozabiegowaczas leczenia · leki przeciwfibrynolityczne | inne zalecenie | Pojedyncza dawka kwasu traneksamowego w okresie okołooperacyjnym bywa uzasadniona, ale wymaga oceny łącznego ryzyka zakrzepicy i odpowiedniej profilaktyki przeciwzakrzepowej po zabiegu. |
| Obniżony – wymagana redukcja dawki kwasu traneksamowegoeGFR · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko rośnie | Kwas traneksamowy jest wydalany przez nerki, a przy ich niewydolności kumuluje się, co zwiększa ryzyko zakrzepicy. Dawkę należy zmniejszyć zgodnie ze stężeniem kreatyniny. |
Niekorzystna interakcjaLeki przeciwfibrynolityczne (np. kwas traneksamowy)+ Progestageny – pochodne pregnenu (np. medroksyprogesteron) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwfibrynolitycznego i syntetycznego progestagenu z grupy pochodnych pregnenu należy przed włączeniem ocenić ryzyko zakrzepowo-zatorowe i unikać połączenia u osób z przebytą zakrzepicą, trombofilią lub innymi istotnymi czynnikami ryzyka.Jeśli stosujesz lek hormonalny z tej grupy i masz przyjmować kwas traneksamowy, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o przebytej zakrzepicy i przyjmuj kwas traneksamowy tylko przez zalecony krótki czas.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli stosujesz lek hormonalny z tej grupy i masz przyjmować kwas traneksamowy, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o przebytej zakrzepicy i przyjmuj kwas traneksamowy tylko przez zalecony krótki czas.
Kwas traneksamowy zmniejsza krwawienie, bo utrwala skrzepy krwi. Niektóre leki hormonalne, na przykład medroksyprogesteron w zastrzykach lub tabletkach, też mogą sprzyjać tworzeniu się zakrzepów. Razem mogą zwiększać ryzyko zakrzepicy, zwłaszcza jeśli miałaś już zakrzep, palisz albo długo leżysz. Naturalny progesteron w zwykłych dawkach nie stwarza takiego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie jednej nogi
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- kaszel z krwią
- nagłe osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy lub widzenia
- silny, nagły ból głowy
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwfibrynolitycznego i syntetycznego progestagenu z grupy pochodnych pregnenu należy przed włączeniem ocenić ryzyko zakrzepowo-zatorowe i unikać połączenia u osób z przebytą zakrzepicą, trombofilią lub innymi istotnymi czynnikami ryzyka. Gdy kwas traneksamowy jest potrzebny u pacjentki stosującej medroksyprogesteron, należy podawać go możliwie krótko, w najmniejszej skutecznej dawce i tylko w czasie krwawienia. U osób z wysokim ryzykiem zakrzepowym, szczególnie przy dużych dawkach medroksyprogesteronu stosowanych w onkologii, lepiej wybrać metodę hamowania krwawienia bez działania przeciwfibrynolitycznego. Połączenia z naturalnym progesteronem w typowych dawkach nie trzeba ograniczać z powodu tej interakcji.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej oraz rzadziej zakrzepicy tętniczej, w tym udaru i zawału serca. Ryzyko jest największe u osób z dodatkowymi czynnikami zakrzepowymi, takimi jak przebyta zakrzepica, trombofilia, unieruchomienie, okres okołooperacyjny, otyłość, palenie tytoniu lub choroba nowotworowa.
Mechanizm
Kwas traneksamowy hamuje fibrynolizę, ponieważ blokuje wiązanie plazminogenu i plazminy z fibryną, przez co utrwala powstałe skrzepy. Syntetyczne progestageny z grupy pochodnych pregnenu, zwłaszcza medroksyprogesteron w postaci depot i w dużych dawkach, zwiększają ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Oba działania sumują się i przesuwają równowagę hemostazy w stronę zakrzepicy. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie wynika ze zmiany stężeń leków. Nie jest wspólna dla całej klasy, ponieważ naturalny progesteron w typowych dawkach nie zwiększa istotnie ryzyka zakrzepowego.
Monitorować
- ocena czynników ryzyka zakrzepowo-zatorowego przed włączeniem kwasu traneksamowego
- objawy zakrzepicy żył głębokich – jednostronny obrzęk i ból kończyny dolnej
- objawy zatorowości płucnej – nagła duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel z krwią
- objawy neurologiczne sugerujące udar
- czas trwania i dawka kwasu traneksamowego
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (płukanka jamy ustnej, podanie na ranę)droga podania · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko maleje | Miejscowe zastosowanie kwasu traneksamowego daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, dlatego istotny wzrost ryzyka zakrzepowego jest mało prawdopodobny. |
| Duże dawki medroksyprogesteronu stosowane w leczeniu nowotworówdawka · progestageny – pochodne pregnenu | ryzyko rośnie | Duże dawki medroksyprogesteronu w onkologii wraz z samą chorobą nowotworową znacznie zwiększają ryzyko zakrzepowe, dlatego kwasu traneksamowego należy unikać lub stosować go wyłącznie przy wyraźnym wskazaniu i pod ścisłą kontrolą. |
| Krótkotrwale, tylko w dniach krwawieniaczas leczenia · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko maleje | Krótkie, kilkudniowe stosowanie kwasu traneksamowego ogranicza okres sumowania się działania prozakrzepowego. |
Oznaczenia na tej stronie
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.